Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.173
धृतराष्ट्र उवाच तस्मिन्न् अतिरथे द्रोणे निहते तत्र संजय मामकाः पाण्डवाश् चैव किम् अकुर्वन्न् अतः परम्
dhṛtarāṣṭra uvāca tasminn atirathe droṇe nihate tatra saṃjaya māmakāḥ pāṇḍavāś caiva kim akurvann ataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच तस्मिन्न् अतिरथे द्रोणे निहते पार्षतेन वै कौरवेषु च भग्नेषु कुन्तीपुत्रो धनंजयः
saṃjaya uvāca tasminn atirathe droṇe nihate pārṣatena vai kauraveṣu ca bhagneṣu kuntīputro dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा सुमहद् आश्चर्यम् आत्मनो विजयावहम् यदृच्छयागतं व्यासं पप्रच्छ भरतर्षभ
dṛṣṭvā sumahad āścaryam ātmano vijayāvaham yadṛcchayāgataṃ vyāsaṃ papraccha bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामे निघ्नतः शत्रूञ् शरौघैर् विमलैर् अहम् अग्रतो लक्षये यान्तं पुरुषं पावकप्रभम्
saṃgrāme nighnataḥ śatrūñ śaraughair vimalair aham agrato lakṣaye yāntaṃ puruṣaṃ pāvakaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलन्तं शूलम् उद्यम्य यां दिशं प्रतिपद्यते तस्यां दिशि विशीर्यन्ते शत्रवो मे महामुने
jvalantaṃ śūlam udyamya yāṃ diśaṃ pratipadyate tasyāṃ diśi viśīryante śatravo me mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पद्भ्यां स्पृशते भूमिं न च शूलं विमुञ्चति शूलाच् छूलसहस्राणि निष्पेतुस् तस्य तेजसा
na padbhyāṃ spṛśate bhūmiṃ na ca śūlaṃ vimuñcati śūlāc chūlasahasrāṇi niṣpetus tasya tejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन भग्नान् अरीन् सर्वान् मद्भग्नान् मन्यते जनः तेन दग्धानि सैन्यानि पृष्ठतो ऽनुदहाम्य् अहम्
tena bhagnān arīn sarvān madbhagnān manyate janaḥ tena dagdhāni sainyāni pṛṣṭhato 'nudahāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवंस् तन् ममाचक्ष्व को वै स पुरुषोत्तमः शूलपाणिर् महान् कृष्ण तेजसा सूर्यसंनिभः
bhagavaṃs tan mamācakṣva ko vai sa puruṣottamaḥ śūlapāṇir mahān kṛṣṇa tejasā sūryasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच प्रजापतीनां प्रथमं तैजसं पुरुषं विभुम् भुवनं भूर् भुवं देवं सर्वलोकेश्वरं प्रभुम्
vyāsa uvāca prajāpatīnāṃ prathamaṃ taijasaṃ puruṣaṃ vibhum bhuvanaṃ bhūr bhuvaṃ devaṃ sarvalokeśvaraṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशानं वरदं पार्थ दृष्टवान् असि शंकरम् तं गच्छ शरणं देवं सर्वादिं भुवनेश्वरम्
īśānaṃ varadaṃ pārtha dṛṣṭavān asi śaṃkaram taṃ gaccha śaraṇaṃ devaṃ sarvādiṃ bhuvaneśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवं महात्मानम् ईशानं जटिलं शिवम् त्र्यक्षं महाभुजं रुद्रं शिखिनं चीरवाससम् दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान् वरान्
mahādevaṃ mahātmānam īśānaṃ jaṭilaṃ śivam tryakṣaṃ mahābhujaṃ rudraṃ śikhinaṃ cīravāsasam dātāraṃ caiva bhaktānāṃ prasādavihitān varān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ते पार्षदा दिव्या रूपैर् नानाविधैः विभोः वामना जटिला मुण्डा ह्रस्वग्रीवा महोदराः
tasya te pārṣadā divyā rūpair nānāvidhaiḥ vibhoḥ vāmanā jaṭilā muṇḍā hrasvagrīvā mahodarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाकाया महोत्साहा महाकर्णास् तथापरे आननैर् विकृतैः पादैः पार्थ वेषैश् च वैकृतैः
mahākāyā mahotsāhā mahākarṇās tathāpare ānanair vikṛtaiḥ pādaiḥ pārtha veṣaiś ca vaikṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशैः स महादेवः पूज्यमानो महेश्वरः स शिवस् तात तेजस्वी प्रसादाद् याति ते ऽग्रतः तस्मिन् घोरे तदा पार्थ संग्रामे लोमहर्षणे
īdṛśaiḥ sa mahādevaḥ pūjyamāno maheśvaraḥ sa śivas tāta tejasvī prasādād yāti te 'grataḥ tasmin ghore tadā pārtha saṃgrāme lomaharṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणकर्णकृपैर् गुप्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः कस् तां सेनां तदा पार्थ मनसापि प्रधर्षयेत् ऋते देवान् महेष्वासाद् बहुरूपान् महेश्वरात्
droṇakarṇakṛpair guptāṃ maheṣvāsaiḥ prahāribhiḥ kas tāṃ senāṃ tadā pārtha manasāpi pradharṣayet ṛte devān maheṣvāsād bahurūpān maheśvarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थातुम् उत्सहते कश् चिन् न तस्मिन्न् अग्रतः स्थिते न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते
sthātum utsahate kaś cin na tasminn agrataḥ sthite na hi bhūtaṃ samaṃ tena triṣu lokeṣu vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धेनापि हि संग्रामे तस्य क्रुद्धस्य शत्रवः विसंज्ञा हतभूयिष्ठा वेपन्ति च पतन्ति च
gandhenāpi hi saṃgrāme tasya kruddhasya śatravaḥ visaṃjñā hatabhūyiṣṭhā vepanti ca patanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै नमस् तु कुर्वन्तो देवास् तिष्ठन्ति वै दिवि ये चान्ये मानवा लोके ये च स्वर्गजितो नराः
tasmai namas tu kurvanto devās tiṣṭhanti vai divi ye cānye mānavā loke ye ca svargajito narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये भक्ता वरदं देवं शिवं रुद्रम् उमापतिम् इह लोके सुखं प्राप्य ते यान्ति परमां गतिम्
ye bhaktā varadaṃ devaṃ śivaṃ rudram umāpatim iha loke sukhaṃ prāpya te yānti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्कुरुष्व कौन्तेय तस्मै शान्ताय वै सदा रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे
namaskuruṣva kaunteya tasmai śāntāya vai sadā rudrāya śitikaṇṭhāya kaniṣṭhāya suvarcase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपर्दिने करालाय हर्यक्ष्णे वरदाय च याम्यायाव्यक्तकेशाय सद्वृत्ते शंकराय च
kapardine karālāya haryakṣṇe varadāya ca yāmyāyāvyaktakeśāya sadvṛtte śaṃkarāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्याय हरिनेत्राय स्थाणवे पुरुषाय च हरिकेशाय मुण्डाय कृशायोत्तरणाय च
kāmyāya harinetrāya sthāṇave puruṣāya ca harikeśāya muṇḍāya kṛśāyottaraṇāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भास्कराय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे बहुरूपाय शर्वाय प्रियाय प्रियवाससे
bhāskarāya sutīrthāya devadevāya raṃhase bahurūpāya śarvāya priyāya priyavāsase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे गिरिशाय प्रशान्ताय पतये चीरवाससे
uṣṇīṣiṇe suvaktrāya sahasrākṣāya mīḍhuṣe giriśāya praśāntāya pataye cīravāsase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यबाहवे चैव उग्राय पतये दिशाम् पर्जन्यपतये चैव भूतानां पतये नमः
hiraṇyabāhave caiva ugrāya pataye diśām parjanyapataye caiva bhūtānāṃ pataye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षाणां पतये चैव अपां च पतये तथा वृक्षैर् आवृतकायाय सेनान्ये मध्यमाय च
vṛkṣāṇāṃ pataye caiva apāṃ ca pataye tathā vṛkṣair āvṛtakāyāya senānye madhyamāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च बहुरूपाय विश्वस्य पतये चीरवाससे
sruvahastāya devāya dhanvine bhārgavāya ca bahurūpāya viśvasya pataye cīravāsase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रशिरसे चैव सहस्रनयनाय च सहस्रबाहवे चैव सहस्रचरणाय च
sahasraśirase caiva sahasranayanāya ca sahasrabāhave caiva sahasracaraṇāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरणं प्राप्य कौन्तेय वरदं भुवनेश्वरम् उमापतिं विरूपाक्षं दक्षयज्ञनिबर्हणम् प्रजानां पतिम् अव्यग्रं भूतानां पतिम् अव्ययम्
śaraṇaṃ prāpya kaunteya varadaṃ bhuvaneśvaram umāpatiṃ virūpākṣaṃ dakṣayajñanibarhaṇam prajānāṃ patim avyagraṃ bhūtānāṃ patim avyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम्
kapardinaṃ vṛṣāvartaṃ vṛṣanābhaṃ vṛṣadhvajam vṛṣadarpaṃ vṛṣapatiṃ vṛṣaśṛṅgaṃ vṛṣarṣabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषाङ्कं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं महेश्वरम्
vṛṣāṅkaṃ vṛṣabhodāraṃ vṛṣabhaṃ vṛṣabhekṣaṇam vṛṣāyudhaṃ vṛṣaśaraṃ vṛṣabhūtaṃ maheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोदरं महाकायं द्वीपिचर्मनिवासिनम् लोकेशं वरदं मुण्डं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम्
mahodaraṃ mahākāyaṃ dvīpicarmanivāsinam lokeśaṃ varadaṃ muṇḍaṃ brahmaṇyaṃ brāhmaṇapriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिशूलपाणिं वरदं खड्गचर्मधरं प्रभुम् पिनाकिनं खण्डपरशुं लोकानां पतिम् ईश्वरम् प्रपद्ये शरणं देवं शरण्यं चीरवाससम्
triśūlapāṇiṃ varadaṃ khaḍgacarmadharaṃ prabhum pinākinaṃ khaṇḍaparaśuṃ lokānāṃ patim īśvaram prapadye śaraṇaṃ devaṃ śaraṇyaṃ cīravāsasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् तस्मै सुरेशाय यस्य वैश्रवणः सखा सुवाससे नमो नित्यं सुव्रताय सुधन्विने
namas tasmai sureśāya yasya vaiśravaṇaḥ sakhā suvāsase namo nityaṃ suvratāya sudhanvine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुवहस्ताय देवाय सुखधन्वाय धन्विने धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय धन्विने
sruvahastāya devāya sukhadhanvāya dhanvine dhanvantarāya dhanuṣe dhanvācāryāya dhanvine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रायुधाय देवाय नमः सुरवराय च नमो ऽस्तु बहुरूपाय नमश् च बहुधन्विने
ugrāyudhāya devāya namaḥ suravarāya ca namo 'stu bahurūpāya namaś ca bahudhanvine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु स्थाणवे नित्यं सुव्रताय सुधन्विने नमो ऽस्तु त्रिपुरघ्नाय भगघ्नाय च वै नमः
namo 'stu sthāṇave nityaṃ suvratāya sudhanvine namo 'stu tripuraghnāya bhagaghnāya ca vai namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः अपां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः
vanaspatīnāṃ pataye narāṇāṃ pataye namaḥ apāṃ ca pataye nityaṃ yajñānāṃ pataye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदाय च नीलकण्ठाय पिङ्गाय स्वर्णकेशाय वै नमः
pūṣṇo dantavināśāya tryakṣāya varadāya ca nīlakaṇṭhāya piṅgāya svarṇakeśāya vai namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माणि चैव दिव्यानि महादेवस्य धीमतः तानि ते कीर्तयिष्यामि यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम्
karmāṇi caiva divyāni mahādevasya dhīmataḥ tāni te kīrtayiṣyāmi yathāprajñaṃ yathāśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सुरा नासुरा लोके न गन्धर्वा न राक्षसाः सुखम् एधन्ति कुपिते तस्मिन्न् अपि गुहागताः
na surā nāsurā loke na gandharvā na rākṣasāḥ sukham edhanti kupite tasminn api guhāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विव्याध कुपितो यज्ञं निर्भयस् तु भवस् तदा धनुषा बाणम् उत्सृज्य सघोषं विननाद च
vivyādha kupito yajñaṃ nirbhayas tu bhavas tadā dhanuṣā bāṇam utsṛjya saghoṣaṃ vinanāda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते न शर्म कुतः शान्तिं लेभिरे स्म सुरास् तदा विद्रुते सहसा यज्ञे कुपिते च महेश्वरे
te na śarma kutaḥ śāntiṃ lebhire sma surās tadā vidrute sahasā yajñe kupite ca maheśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ज्यातलघोषेण सर्वे लोकाः समाकुलाः बभूवुर् वशगाः पार्थ निपेतुश् च सुरासुराः
tena jyātalaghoṣeṇa sarve lokāḥ samākulāḥ babhūvur vaśagāḥ pārtha nipetuś ca surāsurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपश् चुक्षुभिरे सर्वाश् चकम्पे च वसुंधरा पर्वताश् च व्यशीर्यन्त दिशो नागाश् च मोहिताः
āpaś cukṣubhire sarvāś cakampe ca vasuṃdharā parvatāś ca vyaśīryanta diśo nāgāś ca mohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धाश् च तमसा लोका न प्रकाशन्त संवृताः जघ्निवान् सह सूर्येण सर्वेषां ज्योतिषां प्रभाः
andhāś ca tamasā lokā na prakāśanta saṃvṛtāḥ jaghnivān saha sūryeṇa sarveṣāṃ jyotiṣāṃ prabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुक्रुशुर् भयभीताश् च शान्तिं चक्रुस् तथैव च ऋषयः सर्वभूतानाम् आत्मनश् च सुखैषिणः
cukruśur bhayabhītāś ca śāntiṃ cakrus tathaiva ca ṛṣayaḥ sarvabhūtānām ātmanaś ca sukhaiṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूषाणम् अभ्यद्रवत शंकरः प्रहसन्न् इव पुरोडाशं भक्षयतो दशनान् वै व्यशातयत्
pūṣāṇam abhyadravata śaṃkaraḥ prahasann iva puroḍāśaṃ bhakṣayato daśanān vai vyaśātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निश्चक्रमुर् देवा वेपमाना नताः स्म तम् पुनश् च संदधे दीप्तं देवानां निशितं शरम्
tato niścakramur devā vepamānā natāḥ sma tam punaś ca saṃdadhe dīptaṃ devānāṃ niśitaṃ śaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रस्य यज्ञभागं च विशिष्टं ते न्व् अकल्पयन् भयेन त्रिदशा राजञ् शरणं च प्रपेदिरे
rudrasya yajñabhāgaṃ ca viśiṣṭaṃ te nv akalpayan bhayena tridaśā rājañ śaraṇaṃ ca prapedire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन चैवातिकोपेन स यज्ञः संधितस् तदा यत्ताश् चापि सुरा आसन् यत्ताश् चाद्यापि तं प्रति
tena caivātikopena sa yajñaḥ saṃdhitas tadā yattāś cāpi surā āsan yattāś cādyāpi taṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुराणां पुराण्य् आसंस् त्रीणि वीर्यवतां दिवि आयसं राजतं चैव सौवर्णम् अपरं महत्
asurāṇāṃ purāṇy āsaṃs trīṇi vīryavatāṃ divi āyasaṃ rājataṃ caiva sauvarṇam aparaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयसं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम् सौवर्णं परमं ह्य् आसीद् विद्युन्मालिन एव च
āyasaṃ tārakākṣasya kamalākṣasya rājatam sauvarṇaṃ paramaṃ hy āsīd vidyunmālina eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शक्तस् तानि मघवान् भेत्तुं सर्वायुधैर् अपि अथ सर्वे ऽमरा रुद्रं जग्मुः शरणम् अर्दिताः
na śaktas tāni maghavān bhettuṃ sarvāyudhair api atha sarve 'marā rudraṃ jagmuḥ śaraṇam arditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तम् ऊचुर् महात्मानं सर्वे देवाः सवासवाः रुद्र रौद्रा भविष्यन्ति पशवः सर्वकर्मसु निपातयिष्यसे चैनान् असुरान् भुवनेश्वर
te tam ūcur mahātmānaṃ sarve devāḥ savāsavāḥ rudra raudrā bhaviṣyanti paśavaḥ sarvakarmasu nipātayiṣyase cainān asurān bhuvaneśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तथोक्तस् तथेत्य् उक्त्वा देवानां हितकाम्यया अतिष्ठत् स्थाणुभूतः स सहस्रं परिवत्सरान्
sa tathoktas tathety uktvā devānāṃ hitakāmyayā atiṣṭhat sthāṇubhūtaḥ sa sahasraṃ parivatsarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षे पुराणि वै त्रिपर्वणा त्रिशल्येन तेन तानि बिभेद सः
yadā trīṇi sametāni antarikṣe purāṇi vai triparvaṇā triśalyena tena tāni bibheda saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणि न च तं शेकुर् दानवाः प्रतिवीक्षितुम् शरं कालाग्निसंयुक्तं विष्णुसोमसमायुतम्
purāṇi na ca taṃ śekur dānavāḥ prativīkṣitum śaraṃ kālāgnisaṃyuktaṃ viṣṇusomasamāyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालम् अङ्कगतं कृत्वा स्वयं पञ्चशिखं पुनः उमा जिज्ञासमाना वै को ऽयम् इत्य् अब्रवीत् सुरान्
bālam aṅkagataṃ kṛtvā svayaṃ pañcaśikhaṃ punaḥ umā jijñāsamānā vai ko 'yam ity abravīt surān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुं सवज्रं शक्रस्य क्रुद्धस्यास्तम्भयत् प्रभुः स एष भगवान् देवः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः
bāhuṃ savajraṃ śakrasya kruddhasyāstambhayat prabhuḥ sa eṣa bhagavān devaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न संबुबुधिरे चैनं देवास् तं भुवनेश्वरम् सप्रजापतयः सर्वे बालार्कसदृशप्रभम्
na saṃbubudhire cainaṃ devās taṃ bhuvaneśvaram saprajāpatayaḥ sarve bālārkasadṛśaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाभ्येत्य ततो ब्रह्मा दृष्ट्वा च स महेश्वरम् अयं श्रेष्ठ इति ज्ञात्वा ववन्दे तं पितामहः
athābhyetya tato brahmā dṛṣṭvā ca sa maheśvaram ayaṃ śreṣṭha iti jñātvā vavande taṃ pitāmahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसादयाम् आसुर् उमां रुद्रं च ते सुराः अभवच् च पुनर् बाहुर् यथाप्रकृति वज्रिणः
tataḥ prasādayām āsur umāṃ rudraṃ ca te surāḥ abhavac ca punar bāhur yathāprakṛti vajriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां प्रसन्नो भगवान् सपत्नीको वृषध्वजः देवानां त्रिदशश्रेष्ठो दक्षयज्ञविनाशनः
teṣāṃ prasanno bhagavān sapatnīko vṛṣadhvajaḥ devānāṃ tridaśaśreṣṭho dakṣayajñavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै रुद्रः स च शिवः सो ऽग्निः शर्वः स सर्ववित् स चेन्द्रश् चैव वायुश् च सो ऽश्विनौ स च विद्युतः
sa vai rudraḥ sa ca śivaḥ so 'gniḥ śarvaḥ sa sarvavit sa cendraś caiva vāyuś ca so 'śvinau sa ca vidyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भवः स च पर्जन्यो महादेवः स चानघः स चन्द्रमाः स चेशानः स सूर्यो वरुणश् च सः
sa bhavaḥ sa ca parjanyo mahādevaḥ sa cānaghaḥ sa candramāḥ sa ceśānaḥ sa sūryo varuṇaś ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कालः सो ऽन्तको मृत्युः स यमो रात्र्यहानि च मासार्धमासा ऋतवः संध्ये संवत्सरश् च सः
sa kālaḥ so 'ntako mṛtyuḥ sa yamo rātryahāni ca māsārdhamāsā ṛtavaḥ saṃdhye saṃvatsaraś ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च धाता विधाता च विश्वात्मा विश्वकर्मकृत् सर्वासां देवतानां च धारयत्य् अवपुर् वपुः
sa ca dhātā vidhātā ca viśvātmā viśvakarmakṛt sarvāsāṃ devatānāṃ ca dhārayaty avapur vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैर् देवैः स्तुतो देवः सैकधा बहुधा च सः शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा
sarvair devaiḥ stuto devaḥ saikadhā bahudhā ca saḥ śatadhā sahasradhā caiva tathā śatasahasradhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशः स महादेवो भूयश् च भगवान् अजः न हि सर्वे मया शक्या वक्तुं भगवतो गुणाः
īdṛśaḥ sa mahādevo bhūyaś ca bhagavān ajaḥ na hi sarve mayā śakyā vaktuṃ bhagavato guṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैर् ग्रहैर् गृहीतान् वै सर्वपापसमन्वितान् स मोचयति सुप्रीतः शरण्यः शरणागतान्
sarvair grahair gṛhītān vai sarvapāpasamanvitān sa mocayati suprītaḥ śaraṇyaḥ śaraṇāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर् आरोग्यम् ऐश्वर्यं वित्तं कामांश् च पुष्कलान् स ददाति मनुष्येभ्यः स चैवाक्षिपते पुनः
āyur ārogyam aiśvaryaṃ vittaṃ kāmāṃś ca puṣkalān sa dadāti manuṣyebhyaḥ sa caivākṣipate punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन्द्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यम् उच्यते स चैव व्याहृते लोके मनुष्याणां शुभाशुभे
sendrādiṣu ca deveṣu tasya caiśvaryam ucyate sa caiva vyāhṛte loke manuṣyāṇāṃ śubhāśubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्याच् चैव कामानाम् ईश्वरः पुनर् उच्यते महेश्वरश् च भूतानां महताम् ईश्वरश् च सः
aiśvaryāc caiva kāmānām īśvaraḥ punar ucyate maheśvaraś ca bhūtānāṃ mahatām īśvaraś ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुभिर् बहुधा रूपैर् विश्वं व्याप्नोति वै जगत् अस्य देवस्य यद् वक्त्रं समुद्रे तद् अतिष्ठत
bahubhir bahudhā rūpair viśvaṃ vyāpnoti vai jagat asya devasya yad vaktraṃ samudre tad atiṣṭhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष चैव श्मशानेषु देवो वसति नित्यशः यजन्त्य् एनं जनास् तत्र वीरस्थान इतीश्वरम्
eṣa caiva śmaśāneṣu devo vasati nityaśaḥ yajanty enaṃ janās tatra vīrasthāna itīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दीप्तानि रूपाणि घोराणि च बहूनि च लोके यान्य् अस्य कुर्वन्ति मनुष्याः प्रवदन्ति च
asya dīptāni rūpāṇi ghorāṇi ca bahūni ca loke yāny asya kurvanti manuṣyāḥ pravadanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामधेयानि लोकेषु बहून्य् अत्र यथार्थवत् निरुच्यन्ते महत्त्वाच् च विभुत्वात् कर्मभिस् तथा
nāmadheyāni lokeṣu bahūny atra yathārthavat nirucyante mahattvāc ca vibhutvāt karmabhis tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदे चास्य समाम्नातं शतरुद्रीयम् उत्तमम् नाम्ना चानन्तरुद्रेति उपस्थानं महात्मनः
vede cāsya samāmnātaṃ śatarudrīyam uttamam nāmnā cānantarudreti upasthānaṃ mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कामानां प्रभुर् देवो ये दिव्या ये च मानुषाः स विभुः स प्रभुर् देवो विश्वं व्याप्नुवते महत्
sa kāmānāṃ prabhur devo ye divyā ye ca mānuṣāḥ sa vibhuḥ sa prabhur devo viśvaṃ vyāpnuvate mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठं भूतं वदन्त्य् एनं ब्राह्मणा मुनयस् तथा प्रथमो ह्य् एष देवानां मुखाद् अस्यानलो ऽभवत्
jyeṣṭhaṃ bhūtaṃ vadanty enaṃ brāhmaṇā munayas tathā prathamo hy eṣa devānāṃ mukhād asyānalo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथा यत् पशून् पाति तैश् च यद् रमते पुनः तेषाम् अधिपतिर् यच् च तस्मात् पशुपतिः स्मृतः
sarvathā yat paśūn pāti taiś ca yad ramate punaḥ teṣām adhipatir yac ca tasmāt paśupatiḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्येन ब्रह्मचर्येण लिङ्गम् अस्य यदा स्थितम् महयन्ति च लोकाश् च महेश्वर इति स्मृतः
nityena brahmacaryeṇa liṅgam asya yadā sthitam mahayanti ca lokāś ca maheśvara iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयश् चैव देवाश् च गन्धर्वाप्सरसस् तथा लिङ्गम् अस्यार्चयन्ति स्म तच् चाप्य् ऊर्ध्वं समास्थितम्
ṛṣayaś caiva devāś ca gandharvāpsarasas tathā liṅgam asyārcayanti sma tac cāpy ūrdhvaṃ samāsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यमाने ततस् तस्मिन् मोदते स महेश्वरः सुखी प्रीतश् च भवति प्रहृष्टश् चैव शंकरः
pūjyamāne tatas tasmin modate sa maheśvaraḥ sukhī prītaś ca bhavati prahṛṣṭaś caiva śaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अस्य बहुधा रूपं भूतभव्यभवत्स्थितम् स्थावरं जङ्गमं चैव बहुरूपस् ततः स्मृतः
yad asya bahudhā rūpaṃ bhūtabhavyabhavatsthitam sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva bahurūpas tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाक्षो जाज्वलन्न् आस्ते सर्वतोक्षिमयो ऽपि वा क्रोधाद् यश् चाविशल् लोकांस् तस्माच् छर्व इति स्मृतः
ekākṣo jājvalann āste sarvatokṣimayo 'pi vā krodhād yaś cāviśal lokāṃs tasmāc charva iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूम्रं रूपं च यत् तस्य धूर्जटिस् तेन उच्यते विश्वे देवाश् च यत् तस्मिन् विश्वरूपस् ततः स्मृतः
dhūmraṃ rūpaṃ ca yat tasya dhūrjaṭis tena ucyate viśve devāś ca yat tasmin viśvarūpas tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रो देवीर् यदा चैव भजते भुवनेश्वरः द्याम् अपः पृथिवीं चैव त्र्यम्बकश् च ततः स्मृतः
tisro devīr yadā caiva bhajate bhuvaneśvaraḥ dyām apaḥ pṛthivīṃ caiva tryambakaś ca tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेधयति यन् नित्यं सर्वार्थान् सर्वकर्मसु शिवम् इच्छन् मनुष्याणां तस्माद् एश शिवः स्मृतः
samedhayati yan nityaṃ sarvārthān sarvakarmasu śivam icchan manuṣyāṇāṃ tasmād eśa śivaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्राक्षो ऽयुताक्षो वा सर्वतोक्षिमयो ऽपि वा यच् च विश्वं महत् पाति महादेवस् ततः स्मृतः
sahasrākṣo 'yutākṣo vā sarvatokṣimayo 'pi vā yac ca viśvaṃ mahat pāti mahādevas tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहत्य् ऊर्ध्वं स्थितो यच् च प्राणोत्पत्तिस्थितश् च यत् स्थितलिङ्गश् च यन् नित्यं तस्मात् स्थाणुर् इति स्मृतः
dahaty ūrdhvaṃ sthito yac ca prāṇotpattisthitaś ca yat sthitaliṅgaś ca yan nityaṃ tasmāt sthāṇur iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमस्थः शरीरेषु समश् च प्राणिनाम् इह स वायुर् विषमस्थेषु प्राणापानशरीरिषु
viṣamasthaḥ śarīreṣu samaś ca prāṇinām iha sa vāyur viṣamastheṣu prāṇāpānaśarīriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेद् विग्रहं यस् तु लिङ्गं वापि समर्चयेत् लिङ्गं पूजयिता नित्यं महतीं श्रियम् अश्नुते
pūjayed vigrahaṃ yas tu liṅgaṃ vāpi samarcayet liṅgaṃ pūjayitā nityaṃ mahatīṃ śriyam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरुभ्याम् अर्धम् आग्नेयं सोमार्धं च शिवा तनुः आत्मनो ऽर्धं च तस्याग्निः सोमो ऽर्धं पुनर् उच्यते
ūrubhyām ardham āgneyaṃ somārdhaṃ ca śivā tanuḥ ātmano 'rdhaṃ ca tasyāgniḥ somo 'rdhaṃ punar ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैजसी महती दीप्ता देवेभ्यश् च शिवा तनुः भास्वती मानुषेष्व् अस्य तनुर् घोराग्निर् उच्यते
taijasī mahatī dīptā devebhyaś ca śivā tanuḥ bhāsvatī mānuṣeṣv asya tanur ghorāgnir ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्यं चरत्य् एष शिवा यास्य तनुस् तया यास्य घोरतरा मूर्तिः सर्वान् अत्ति तयेश्वरः
brahmacaryaṃ caraty eṣa śivā yāsya tanus tayā yāsya ghoratarā mūrtiḥ sarvān atti tayeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् निर्दहति यत् तीक्ष्णो यद् उग्रो यत् प्रतापवान् मांसशोणितमज्जादो यत् ततो रुद्र उच्यते
yan nirdahati yat tīkṣṇo yad ugro yat pratāpavān māṃsaśoṇitamajjādo yat tato rudra ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष देवो महादेवो यो ऽसौ पार्थ तवाग्रतः संग्रामे शात्रवान् निघ्नंस् त्वया दृष्टः पिनाकधृक्
eṣa devo mahādevo yo 'sau pārtha tavāgrataḥ saṃgrāme śātravān nighnaṃs tvayā dṛṣṭaḥ pinākadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष वै भगवान् देवः संग्रामे याति ते ऽग्रतः येन दत्तानि ते ऽस्त्राणि यैस् त्वया दानवा हताः
eṣa vai bhagavān devaḥ saṃgrāme yāti te 'grataḥ yena dattāni te 'strāṇi yais tvayā dānavā hatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यं यशस्यम् आयुष्यं पुण्यं वेदैश् च संज्ञितम् देवदेवस्य ते पार्थ व्याख्यातं शतरुद्रियम्
dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ puṇyaṃ vedaiś ca saṃjñitam devadevasya te pārtha vyākhyātaṃ śatarudriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वार्थसाधकं पुण्यं सर्वकिल्बिषनाशनम् सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखभयापहम्
sarvārthasādhakaṃ puṇyaṃ sarvakilbiṣanāśanam sarvapāpapraśamanaṃ sarvaduḥkhabhayāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधम् इदं स्तोत्रं यः शृणोति नरः सदा विजित्य सर्वाञ् शत्रून् स रुद्रलोके महीयते
caturvidham idaṃ stotraṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā vijitya sarvāñ śatrūn sa rudraloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरितं महात्मनो दिव्यं सांग्रामिकम् इदं शुभम् पठन् वै शतरुद्रीयं शृण्वंश् च सततोत्थितः
caritaṃ mahātmano divyaṃ sāṃgrāmikam idaṃ śubham paṭhan vai śatarudrīyaṃ śṛṇvaṃś ca satatotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तो विश्वेश्वरं देवं मानुषेषु तु यः सदा वरान् स कामांल् लभते प्रसन्ने त्र्यम्बके नरः
bhakto viśveśvaraṃ devaṃ mānuṣeṣu tu yaḥ sadā varān sa kāmāṃl labhate prasanne tryambake naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ युध्यस्व कौन्तेय न तवास्ति पराजयः यस्य मन्त्री च गोप्ता च पार्श्वतस् ते जनार्दनः
gaccha yudhyasva kaunteya na tavāsti parājayaḥ yasya mantrī ca goptā ca pārśvatas te janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच एवम् उक्त्वार्जुनं संख्ये पराशरसुतस् तदा जगाम भरतश्रेष्ठ यथागतम् अरिंदम
saṃjaya uvāca evam uktvārjunaṃ saṃkhye parāśarasutas tadā jagāma bharataśreṣṭha yathāgatam ariṃdama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.