Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.39
संजय उवाच शरविक्षतगात्रस् तु प्रत्यमित्रम् अवस्थितम् अभिमन्युः स्मयन् धीमान् दुःशासनम् अथाब्रवीत्
saṃjaya uvāca śaravikṣatagātras tu pratyamitram avasthitam abhimanyuḥ smayan dhīmān duḥśāsanam athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे मानिनं शत्रुम् आगतम् निष्ठुरं त्यक्तधर्माणम् आक्रोशनपरायणम्
diṣṭyā paśyāmi saṃgrāme māninaṃ śatrum āgatam niṣṭhuraṃ tyaktadharmāṇam ākrośanaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् सभायां त्वया राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शृण्वतः कोपितः परुषैर् वाक्यैर् धर्मराजो युधिष्ठिरः जयोन्मत्तेन भीमश् च बह्वबद्धं प्रभाषता
yat sabhāyāṃ tvayā rājño dhṛtarāṣṭrasya śṛṇvataḥ kopitaḥ paruṣair vākyair dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ jayonmattena bhīmaś ca bahvabaddhaṃ prabhāṣatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परवित्तापहारस्य क्रोधस्याप्रशमस्य च लोभस्य ज्ञाननाशस्य द्रोहस्यात्याहितस्य च
paravittāpahārasya krodhasyāpraśamasya ca lobhasya jñānanāśasya drohasyātyāhitasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणां मम राज्यस्य हरणस्योग्रधन्विनाम् तत् त्वाम् इदम् अनुप्राप्तं तत् कोपाद् वै महात्मनाम्
pitṝṇāṃ mama rājyasya haraṇasyogradhanvinām tat tvām idam anuprāptaṃ tat kopād vai mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यश् चोग्रम् अधर्मस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते शासितास्म्य् अद्य ते बाणैः सर्वसैन्यस्य पश्यतः
sadyaś cogram adharmasya phalaṃ prāpnuhi durmate śāsitāsmy adya te bāṇaiḥ sarvasainyasya paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्याहम् अनृणस् तस्य कोपस्य भविता रणे अमर्षितायाः कृष्णायाः काङ्क्षितस्य च मे पितुः
adyāham anṛṇas tasya kopasya bhavitā raṇe amarṣitāyāḥ kṛṣṇāyāḥ kāṅkṣitasya ca me pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य कौरव्य भीमस्य भवितास्म्य् अनृणो युधि न हि मे मोक्ष्यसे जीवन् यदि नोत्सृजसे रणम्
adya kauravya bhīmasya bhavitāsmy anṛṇo yudhi na hi me mokṣyase jīvan yadi notsṛjase raṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा महाबाहुर् बाणं दुःशासनान्तकम् संदधे परवीरघ्नः कालाग्न्यनिलवर्चसम्
evam uktvā mahābāhur bāṇaṃ duḥśāsanāntakam saṃdadhe paravīraghnaḥ kālāgnyanilavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योरस् तूर्णम् आसाद्य जत्रुदेशे विभिद्य तम् अथैनं पञ्चविंशत्या पुनश् चैव समर्पयत्
tasyoras tūrṇam āsādya jatrudeśe vibhidya tam athainaṃ pañcaviṃśatyā punaś caiva samarpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् दुःशासनो महाराज कश्मलं चाविशन् महत्
sa gāḍhaviddho vyathito rathopastha upāviśat duḥśāsano mahārāja kaśmalaṃ cāviśan mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारथिस् त्वरमाणस् तु दुःशासनम् अचेतसम् रणमध्याद् अपोवाह सौभद्रशरपीडितम्
sārathis tvaramāṇas tu duḥśāsanam acetasam raṇamadhyād apovāha saubhadraśarapīḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाण्डवा द्रौपदेयाश् च विराटश् च समीक्ष्य तम् पाञ्चालाः केकयाश् चैव सिंहनादम् अथानदन्
pāṇḍavā draupadeyāś ca virāṭaś ca samīkṣya tam pāñcālāḥ kekayāś caiva siṃhanādam athānadan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादित्राणि च सर्वाणि नानालिङ्गानि सर्वशः प्रावादयन्त संहृष्टाः पाण्डूनां तत्र सैनिकाः
vāditrāṇi ca sarvāṇi nānāliṅgāni sarvaśaḥ prāvādayanta saṃhṛṣṭāḥ pāṇḍūnāṃ tatra sainikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्तः स्मयमानाश् च सौभद्रस्य विचेष्टितम् अत्यन्तवैरिणं दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं पराजितम्
paśyantaḥ smayamānāś ca saubhadrasya viceṣṭitam atyantavairiṇaṃ dṛptaṃ dṛṣṭvā śatruṃ parājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्ममारुतशक्राणाम् आश्विनोः प्रतिमास् तथा धारयन्तो ध्वजाग्रेषु द्रौपदेया महारथाः
dharmamārutaśakrāṇām āśvinoḥ pratimās tathā dhārayanto dhvajāgreṣu draupadeyā mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिश् चेकितानश् च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ केकया धृष्टकेतुश् च मत्स्यपाञ्चालसृंजयाः
sātyakiś cekitānaś ca dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau kekayā dhṛṣṭaketuś ca matsyapāñcālasṛṃjayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाण्डवाश् च मुदा युक्ता युधिष्ठिरपुरोगमाः अभ्यवर्तन्त सहिता द्रोणानीकं बिभित्सवः
pāṇḍavāś ca mudā yuktā yudhiṣṭhirapurogamāḥ abhyavartanta sahitā droṇānīkaṃ bibhitsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽभवन् महद् युद्धं त्वदीयानां परैः सह जयम् आकाङ्क्षमाणानां शूराणाम् अनिवर्तिनाम्
tato 'bhavan mahad yuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ saha jayam ākāṅkṣamāṇānāṃ śūrāṇām anivartinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनो महाराज राधेयम् इदम् अब्रवीत् पश्य दुःशासनं वीरम् अभिमन्युवशं गतम्
duryodhano mahārāja rādheyam idam abravīt paśya duḥśāsanaṃ vīram abhimanyuvaśaṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतपन्तम् इवादित्यं निघ्नन्तं शात्रवान् रणे सौभद्रम् उद्यतास् त्रातुम् अभिधावन्ति पाण्डवाः
pratapantam ivādityaṃ nighnantaṃ śātravān raṇe saubhadram udyatās trātum abhidhāvanti pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्णः शरैस् तीक्ष्णैर् अभिमन्युं दुरासदम् अभ्यवर्षत संक्रुद्धः पुत्रस्य हितकृत् तव
tataḥ karṇaḥ śarais tīkṣṇair abhimanyuṃ durāsadam abhyavarṣata saṃkruddhaḥ putrasya hitakṛt tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चानुचरांस् तीक्ष्णैर् विव्याध परमेषुभिः अवज्ञापूर्वकं वीरः सौभद्रस्य रणाजिरे
tasya cānucarāṃs tīkṣṇair vivyādha parameṣubhiḥ avajñāpūrvakaṃ vīraḥ saubhadrasya raṇājire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्युस् तु राधेयं त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः अविध्यत् त्वरितो राजन् द्रोणं प्रेप्सुर् महामनाः
abhimanyus tu rādheyaṃ trisaptatyā śilīmukhaiḥ avidhyat tvarito rājan droṇaṃ prepsur mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तदा नाशकत् कश् चिद् द्रोणाद् वारयितुं रणे आरुजन्तं रथश्रेष्ठान् वज्रहस्तम् इवासुरान्
taṃ tadā nāśakat kaś cid droṇād vārayituṃ raṇe ārujantaṃ rathaśreṣṭhān vajrahastam ivāsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्णो जयप्रेप्सुर् मानी सर्वधनुर्भृताम् सौभद्रं शतशो ऽविध्यद् उत्तमास्त्राणि दर्शयन्
tataḥ karṇo jayaprepsur mānī sarvadhanurbhṛtām saubhadraṃ śataśo 'vidhyad uttamāstrāṇi darśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽस्त्रैर् अस्त्रविदां श्रेष्ठो रामशिष्यः प्रतापवान् समरे शत्रुदुर्धर्षम् अभिमन्युम् अपीडयत्
so 'strair astravidāṃ śreṣṭho rāmaśiṣyaḥ pratāpavān samare śatrudurdharṣam abhimanyum apīḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तथा पीड्यमानस् तु राधेयेनास्त्रवृष्टिभिः समरे ऽमरसंकाशः सौभद्रो न व्यषीदत
sa tathā pīḍyamānas tu rādheyenāstravṛṣṭibhiḥ samare 'marasaṃkāśaḥ saubhadro na vyaṣīdata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शिलाशितैस् तीक्ष्णैर् भल्लैः संनतपर्वभिः छित्त्वा धनूंषि शूराणाम् आर्जुनिः कर्णम् आर्दयत् स ध्वजं कार्मुकं चास्य छित्त्वा भूमौ न्यपातयत्
tataḥ śilāśitais tīkṣṇair bhallaiḥ saṃnataparvabhiḥ chittvā dhanūṃṣi śūrāṇām ārjuniḥ karṇam ārdayat sa dhvajaṃ kārmukaṃ cāsya chittvā bhūmau nyapātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कृच्छ्रगतं कर्णं दृष्ट्वा कर्णाद् अनन्तरः सौभद्रम् अभ्ययात् तूर्णं दृढम् उद्यम्य कार्मुकम्
tataḥ kṛcchragataṃ karṇaṃ dṛṣṭvā karṇād anantaraḥ saubhadram abhyayāt tūrṇaṃ dṛḍham udyamya kārmukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उच्चुक्रुशुः पार्थास् तेषां चानुचरा जनाः वादित्राणि च संजघ्नुः सौभद्रं चापि तुष्टुवुः
tata uccukruśuḥ pārthās teṣāṃ cānucarā janāḥ vāditrāṇi ca saṃjaghnuḥ saubhadraṃ cāpi tuṣṭuvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.