Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.50
संजय उवाच तस्मिन्न् अहनि निर्वृत्ते घोरे प्राणभृतां क्षये आदित्ये ऽस्तंगते श्रीमान् संध्याकाल उपस्थिते
saṃjaya uvāca tasminn ahani nirvṛtte ghore prāṇabhṛtāṃ kṣaye āditye 'staṃgate śrīmān saṃdhyākāla upasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यपयातेषु सैन्येषु वासाय भरतर्षभ हत्वा संशप्तकव्रातान् दिव्यैर् अस्त्रैः कपिध्वजः
vyapayāteṣu sainyeṣu vāsāya bharatarṣabha hatvā saṃśaptakavrātān divyair astraiḥ kapidhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायात् स्वशिबिरं जिष्णुर् जैत्रम् आस्थाय तं रथम् गच्छन्न् एव च गोविन्दं सन्नकण्ठो ऽभ्यभाषत
prāyāt svaśibiraṃ jiṣṇur jaitram āsthāya taṃ ratham gacchann eva ca govindaṃ sannakaṇṭho 'bhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु मे हृदयं त्रस्तं वाक्यं सज्जति केशव स्पन्दन्ति चाप्य् अनिष्टानि गात्रं सीदति चाच्युत
kiṃ nu me hṛdayaṃ trastaṃ vākyaṃ sajjati keśava spandanti cāpy aniṣṭāni gātraṃ sīdati cācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिष्टं चैव मे श्लिष्टं हृदयान् नापसर्पति भुवि यद् दिक्षु चाप्य् उग्रा उत्पातास् त्रासयन्ति माम्
aniṣṭaṃ caiva me śliṣṭaṃ hṛdayān nāpasarpati bhuvi yad dikṣu cāpy ugrā utpātās trāsayanti mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुप्रकारा दृश्यन्ते सर्व एवाघशंसिनः अपि स्वस्ति भवेद् राज्ञः सामात्यस्य गुरोर् मम
bahuprakārā dṛśyante sarva evāghaśaṃsinaḥ api svasti bhaved rājñaḥ sāmātyasya guror mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेव उवाच व्यक्तं शिवं तव भ्रातुः सामात्यस्य भविष्यति मा शुचः किं चिद् एवान्यत् तत्रानिष्टं भविष्यति
vāsudeva uvāca vyaktaṃ śivaṃ tava bhrātuḥ sāmātyasya bhaviṣyati mā śucaḥ kiṃ cid evānyat tatrāniṣṭaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच ततः संध्याम् उपास्यैव वीरौ वीरावसादने कथयन्तौ रणे वृत्तं प्रयातौ रथम् आस्थितौ
saṃjaya uvāca tataḥ saṃdhyām upāsyaiva vīrau vīrāvasādane kathayantau raṇe vṛttaṃ prayātau ratham āsthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वशिबिरं प्राप्तौ हतानन्दं हतत्विषम् वासुदेवो ऽर्जुनश् चैव कृत्वा कर्म सुदुष्करम्
tataḥ svaśibiraṃ prāptau hatānandaṃ hatatviṣam vāsudevo 'rjunaś caiva kṛtvā karma suduṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वस्ताकारं समालक्ष्य शिबिरं परवीरहा बीभत्सुर् अब्रवीत् कृष्णम् अस्वस्थहृदयस् ततः
dhvastākāraṃ samālakṣya śibiraṃ paravīrahā bībhatsur abravīt kṛṣṇam asvasthahṛdayas tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाद्य नन्दन्ति तूर्याणि मङ्गल्यानि जनार्दन मिश्रा दुन्दुभिनिर्घोषैः शङ्खाश् चाडम्बरैः सह वीणा वा नाद्य वाद्यन्ते शम्यातालस्वनैः सह
nādya nandanti tūryāṇi maṅgalyāni janārdana miśrā dundubhinirghoṣaiḥ śaṅkhāś cāḍambaraiḥ saha vīṇā vā nādya vādyante śamyātālasvanaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गल्यानि च गीतानि न गायन्ति पठन्ति च स्तुतियुक्तानि रम्याणि ममानीकेषु बन्दिनः
maṅgalyāni ca gītāni na gāyanti paṭhanti ca stutiyuktāni ramyāṇi mamānīkeṣu bandinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योधाश् चापि हि मां दृष्ट्वा निवर्तन्ते ह्य् अधोमुखाः कर्माणि च यथापूर्वं कृत्वा नाभिवदन्ति माम्
yodhāś cāpi hi māṃ dṛṣṭvā nivartante hy adhomukhāḥ karmāṇi ca yathāpūrvaṃ kṛtvā nābhivadanti mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि स्वस्ति भवेद् अद्य भ्रातृभ्यो मम माधव न हि शुध्यति मे भावो दृष्ट्वा स्वजनम् आकुलम्
api svasti bhaved adya bhrātṛbhyo mama mādhava na hi śudhyati me bhāvo dṛṣṭvā svajanam ākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि पाञ्चालराजस्य विराटस्य च मानद सर्वेषां चैव योधानां सामग्र्यं स्यान् ममाच्युत
api pāñcālarājasya virāṭasya ca mānada sarveṣāṃ caiva yodhānāṃ sāmagryaṃ syān mamācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च माम् अद्य सौभद्रः प्रहृष्टो भ्रातृभिः सह रणाद् आयान्तम् उचितं प्रत्युद्याति हसन्न् इव
na ca mām adya saubhadraḥ prahṛṣṭo bhrātṛbhiḥ saha raṇād āyāntam ucitaṃ pratyudyāti hasann iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संकथयन्तौ तौ प्रविष्टौ शिबिरं स्वकम् ददृशाते भृशास्वस्थान् पाण्डवान् नष्टचेतसः
evaṃ saṃkathayantau tau praviṣṭau śibiraṃ svakam dadṛśāte bhṛśāsvasthān pāṇḍavān naṣṭacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा भ्रातॄंश् च पुत्रांश् च विमना वानरध्वजः अपश्यंश् चैव सौभद्रम् इदं वचनम् अब्रवीत्
dṛṣṭvā bhrātṝṃś ca putrāṃś ca vimanā vānaradhvajaḥ apaśyaṃś caiva saubhadram idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखवर्णो ऽप्रसन्नो वः सर्वेषाम् एव लक्ष्यते न चाभिमन्युं पश्यामि न च मां प्रतिनन्दथ
mukhavarṇo 'prasanno vaḥ sarveṣām eva lakṣyate na cābhimanyuṃ paśyāmi na ca māṃ pratinandatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया श्रुतश् च द्रोणेन चक्रव्यूहो विनिर्मितः न च वस् तस्य भेत्तास्ति ऋते सौभद्रम् आहवे
mayā śrutaś ca droṇena cakravyūho vinirmitaḥ na ca vas tasya bhettāsti ṛte saubhadram āhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चोपदिष्टस् तस्यासीन् मयानीकविनिर्गमः कच्चिन् न बालो युष्माभिः परानीकं प्रवेशितः
na copadiṣṭas tasyāsīn mayānīkavinirgamaḥ kaccin na bālo yuṣmābhiḥ parānīkaṃ praveśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भित्त्वानीकं महेष्वासः परेषां बहुशो युधि कच्चिन् न निहतः शेते सौभद्रः परवीरहा
bhittvānīkaṃ maheṣvāsaḥ pareṣāṃ bahuśo yudhi kaccin na nihataḥ śete saubhadraḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहिताक्षं महाबाहुं जातं सिंहम् इवाद्रिषु उपेन्द्रसदृशं ब्रूत कथम् आयोधने हतः
lohitākṣaṃ mahābāhuṃ jātaṃ siṃham ivādriṣu upendrasadṛśaṃ brūta katham āyodhane hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारं महेष्वासं वासवस्यात्मजात्मजम् सदा मम प्रियं ब्रूत कथम् आयोधने हतः
sukumāraṃ maheṣvāsaṃ vāsavasyātmajātmajam sadā mama priyaṃ brūta katham āyodhane hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्ष्णेयीदयितं शूरं मया सततलालितम् अम्बायाश् च प्रियं नित्यं को ऽवधीत् कालचोदितः
vārṣṇeyīdayitaṃ śūraṃ mayā satatalālitam ambāyāś ca priyaṃ nityaṃ ko 'vadhīt kālacoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदृशो वृष्णिसिंहस्य केशवस्य महात्मनः विक्रमश्रुतमाहात्म्यैः कथम् आयोधने हतः
sadṛśo vṛṣṇisiṃhasya keśavasya mahātmanaḥ vikramaśrutamāhātmyaiḥ katham āyodhane hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभद्रायाः प्रियं नित्यं द्रौपद्याः केशवस्य च यदि पुत्रं न पश्यामि यास्यामि यमसादनम्
subhadrāyāḥ priyaṃ nityaṃ draupadyāḥ keśavasya ca yadi putraṃ na paśyāmi yāsyāmi yamasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुकुञ्चितकेशान्तं बालं बालमृगेक्षणम् मत्तद्विरदविक्रान्तं शालपोतम् इवोद्गतम्
mṛdukuñcitakeśāntaṃ bālaṃ bālamṛgekṣaṇam mattadviradavikrāntaṃ śālapotam ivodgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मिताभिभाषिणं दान्तं गुरुवाक्यकरं सदा बाल्ये ऽप्य् अबालकर्माणं प्रियवाक्यम् अमत्सरम्
smitābhibhāṣiṇaṃ dāntaṃ guruvākyakaraṃ sadā bālye 'py abālakarmāṇaṃ priyavākyam amatsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोत्साहं महाबाहुं दीर्घराजीवलोचनम् भक्तानुकम्पिनं दान्तं न च नीचानुसारिणम्
mahotsāhaṃ mahābāhuṃ dīrgharājīvalocanam bhaktānukampinaṃ dāntaṃ na ca nīcānusāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतज्ञं ज्ञानसंपन्नं कृतास्त्रम् अनिवर्तिनम् युद्धाभिनन्दिनं नित्यं द्विषताम् अघवर्धनम्
kṛtajñaṃ jñānasaṃpannaṃ kṛtāstram anivartinam yuddhābhinandinaṃ nityaṃ dviṣatām aghavardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेषां प्रियहिते युक्तं पितॄणां जयगृद्धिनम् न च पूर्वप्रहर्तारं संग्रामे नष्टसंभ्रमम् यदि पुत्रं न पश्यामि यास्यामि यमसादनम्
sveṣāṃ priyahite yuktaṃ pitṝṇāṃ jayagṛddhinam na ca pūrvaprahartāraṃ saṃgrāme naṣṭasaṃbhramam yadi putraṃ na paśyāmi yāsyāmi yamasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुललाटं सुकेशान्तं सुभ्र्वक्षिदशनच्छदम् अपश्यतस् तद् वदनं का शान्तिर् हृदयस्य मे
sulalāṭaṃ sukeśāntaṃ subhrvakṣidaśanacchadam apaśyatas tad vadanaṃ kā śāntir hṛdayasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्त्रीस्वनसुखं रम्यं पुंस्कोकिलसमध्वनिम् अशृण्वतः स्वनं तस्य का शान्तिर् हृदयस्य मे
tantrīsvanasukhaṃ ramyaṃ puṃskokilasamadhvanim aśṛṇvataḥ svanaṃ tasya kā śāntir hṛdayasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपं चाप्रतिरूपं तत् त्रिदशेष्व् अपि दुर्लभम् अपश्यतो ऽद्य वीरस्य का शान्तिर् हृदयस्य मे
rūpaṃ cāpratirūpaṃ tat tridaśeṣv api durlabham apaśyato 'dya vīrasya kā śāntir hṛdayasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवादनदक्षं तं पितॄणां वचने रतम् नाद्याहं यदि पश्यामि का शान्तिर् हृदयस्य मे
abhivādanadakṣaṃ taṃ pitṝṇāṃ vacane ratam nādyāhaṃ yadi paśyāmi kā śāntir hṛdayasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारः सदा वीरो महार्हशयनोचितः भूमाव् अनाथवच् छेते नूनं नाथवतां वरः
sukumāraḥ sadā vīro mahārhaśayanocitaḥ bhūmāv anāthavac chete nūnaṃ nāthavatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयानं समुपासन्ति यं पुरा परमस्त्रियः तम् अद्य विप्रविद्धाङ्गम् उपासन्त्य् अशिवाः शिवाः
śayānaṃ samupāsanti yaṃ purā paramastriyaḥ tam adya vipraviddhāṅgam upāsanty aśivāḥ śivāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पुरा बोध्यते सुप्तः सूतमागधबन्दिभिः बोधयन्त्य् अद्य तं नूनं श्वापदा विकृतैः स्वरैः
yaḥ purā bodhyate suptaḥ sūtamāgadhabandibhiḥ bodhayanty adya taṃ nūnaṃ śvāpadā vikṛtaiḥ svaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रच्छायासमुचितं तस्य तद् वदनं शुभम् नूनम् अद्य रजोध्वस्तं रणे रेणुः करिष्यति
chatracchāyāsamucitaṃ tasya tad vadanaṃ śubham nūnam adya rajodhvastaṃ raṇe reṇuḥ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा पुत्रकावितृप्तस्य सततं पुत्रदर्शने भाग्यहीनस्य कालेन यथा मे नीयसे बलात्
hā putrakāvitṛptasya satataṃ putradarśane bhāgyahīnasya kālena yathā me nīyase balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साद्य संयमनी नूनं सदा सुकृतिनां गतिः स्वभाभिर् भासिता रम्या त्वयात्यर्थं विराजते
sādya saṃyamanī nūnaṃ sadā sukṛtināṃ gatiḥ svabhābhir bhāsitā ramyā tvayātyarthaṃ virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं वैवस्वतश् च त्वा वरुणश् च प्रियातिथिः शतक्रतुर् धनेशश् च प्राप्तम् अर्चन्त्य् अभीरुकम्
nūnaṃ vaivasvataś ca tvā varuṇaś ca priyātithiḥ śatakratur dhaneśaś ca prāptam arcanty abhīrukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विलप्य बहुधा भिन्नपोतो वणिग् यथा दुःखेन महताविष्टो युधिष्ठिरम् अपृच्छत
evaṃ vilapya bahudhā bhinnapoto vaṇig yathā duḥkhena mahatāviṣṭo yudhiṣṭhiram apṛcchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चित् स कदनं कृत्वा परेषां पाण्डुनन्दन स्वर्गतो ऽभिमुखः संख्ये युध्यमानो नरर्षभः
kaccit sa kadanaṃ kṛtvā pareṣāṃ pāṇḍunandana svargato 'bhimukhaḥ saṃkhye yudhyamāno nararṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नूनं बहुभिर् यत्तैर् युध्यमानो नरर्षभैः असहायः सहायार्थी माम् अनुध्यातवान् ध्रुवम्
sa nūnaṃ bahubhir yattair yudhyamāno nararṣabhaiḥ asahāyaḥ sahāyārthī mām anudhyātavān dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीड्यमानः शरैर् बालस् तात साध्व् अभिधाव माम् इति विप्रलपन् मन्ये नृशंसैर् बहुभिर् हतः
pīḍyamānaḥ śarair bālas tāta sādhv abhidhāva mām iti vipralapan manye nṛśaṃsair bahubhir hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा मत्प्रसूतश् च स्वस्रीयो माधवस्य च सुभद्रायां च संभूतो नैवं वक्तुम् इहार्हति
atha vā matprasūtaś ca svasrīyo mādhavasya ca subhadrāyāṃ ca saṃbhūto naivaṃ vaktum ihārhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रसारमयं नूनं हृदयं सुदृढं मम अपश्यतो दीर्घबाहुं रक्ताक्षं यन् न दीर्यते
vajrasāramayaṃ nūnaṃ hṛdayaṃ sudṛḍhaṃ mama apaśyato dīrghabāhuṃ raktākṣaṃ yan na dīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं बाले महेष्वासे नृशंसा मर्मभेदिनः स्वस्रीये वासुदेवस्य मम पुत्रे ऽक्षिपञ् शरान्
kathaṃ bāle maheṣvāse nṛśaṃsā marmabhedinaḥ svasrīye vāsudevasya mama putre 'kṣipañ śarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मां नित्यम् अदीनात्मा प्रत्युद्गम्याभिनन्दति उपयान्तं रिपून् हत्वा सो ऽद्य मां किं न पश्यति
yo māṃ nityam adīnātmā pratyudgamyābhinandati upayāntaṃ ripūn hatvā so 'dya māṃ kiṃ na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं स पतितः शेते धरण्यां रुधिरोक्षितः शोभयन् मेदिनीं गात्रैर् आदित्य इव पातितः
nūnaṃ sa patitaḥ śete dharaṇyāṃ rudhirokṣitaḥ śobhayan medinīṃ gātrair āditya iva pātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे विनिहतं श्रुत्वा शोकार्ता वै विनंक्ष्यति सुभद्रा वक्ष्यते किं माम् अभिमन्युम् अपश्यती द्रौपदी चैव दुःखार्ते ते च वक्ष्यामि किं न्व् अहम्
raṇe vinihataṃ śrutvā śokārtā vai vinaṃkṣyati subhadrā vakṣyate kiṃ mām abhimanyum apaśyatī draupadī caiva duḥkhārte te ca vakṣyāmi kiṃ nv aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रसारमयं नूनं हृदयं यन् न यास्यति सहस्रधा वधूं दृष्ट्वा रुदतीं शोककर्शिताम्
vajrasāramayaṃ nūnaṃ hṛdayaṃ yan na yāsyati sahasradhā vadhūṃ dṛṣṭvā rudatīṃ śokakarśitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृष्टानां धार्तराष्ट्राणां सिंहनादो मया श्रुतः युयुत्सुश् चापि कृष्णेन श्रुतो वीरान् उपालभन्
hṛṣṭānāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ siṃhanādo mayā śrutaḥ yuyutsuś cāpi kṛṣṇena śruto vīrān upālabhan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्नुवन्तो बीभत्सुं बालं हत्वा महारथाः किं नदध्वम् अधर्मज्ञाः पार्थे वै दृश्यतां बलम्
aśaknuvanto bībhatsuṃ bālaṃ hatvā mahārathāḥ kiṃ nadadhvam adharmajñāḥ pārthe vai dṛśyatāṃ balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तयोर् विप्रियं कृत्वा केशवार्जुनयोर् मृधे सिंहवन् नदत प्रीताः शोककाल उपस्थिते
kiṃ tayor vipriyaṃ kṛtvā keśavārjunayor mṛdhe siṃhavan nadata prītāḥ śokakāla upasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगमिष्यति वः क्षिप्रं फलं पापस्य कर्मणः अधर्मो हि कृतस् तीव्रः कथं स्याद् अफलश् चिरम्
āgamiṣyati vaḥ kṣipraṃ phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ adharmo hi kṛtas tīvraḥ kathaṃ syād aphalaś ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तान् प्रति भाषन् वै वैश्यापुत्रो महामतिः अपायाच् छस्त्रम् उत्सृज्य कोपदुःखसमन्वितः
iti tān prati bhāṣan vai vaiśyāputro mahāmatiḥ apāyāc chastram utsṛjya kopaduḥkhasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थम् एतन्न् आख्यातं त्वया कृष्ण रणे मम अधक्ष्यं तान् अहं सर्वांस् तदा क्रूरान् महारथान्
kimartham etann ākhyātaṃ tvayā kṛṣṇa raṇe mama adhakṣyaṃ tān ahaṃ sarvāṃs tadā krūrān mahārathān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृह्य वासुदेवस् तं पुत्राधिभिर् अभिप्लुतम् मैवम् इत्य् अब्रवीत् कृष्णस् तीव्रशोकसमन्वितम्
nigṛhya vāsudevas taṃ putrādhibhir abhiplutam maivam ity abravīt kṛṣṇas tīvraśokasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् एष वै पन्थाः शूराणाम् अनिवर्तिनाम् क्षत्रियाणां विशेषेण येषां युद्धेन जीविका
sarveṣām eṣa vai panthāḥ śūrāṇām anivartinām kṣatriyāṇāṃ viśeṣeṇa yeṣāṃ yuddhena jīvikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा वै युध्यमानानां शूराणाम् अनिवर्तिनाम् विहिता धर्मशास्त्रज्ञैर् गतिर् गतिमतां वर
eṣā vai yudhyamānānāṃ śūrāṇām anivartinām vihitā dharmaśāstrajñair gatir gatimatāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवं युद्धे हि मरणं शूराणाम् अनिवर्तिनाम् गतः पुण्यकृतां लोकान् अभिमन्युर् न संशयः
dhruvaṃ yuddhe hi maraṇaṃ śūrāṇām anivartinām gataḥ puṇyakṛtāṃ lokān abhimanyur na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् च सर्ववीराणां काङ्क्षितं भरतर्षभ संग्रामे ऽभिमुखा मृत्युं प्रप्नुयामेति मानद
etac ca sarvavīrāṇāṃ kāṅkṣitaṃ bharatarṣabha saṃgrāme 'bhimukhā mṛtyuṃ prapnuyāmeti mānada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च वीरान् रणे हत्वा राजपुत्रान् महाबलान् वीरैर् आकाङ्क्षितं मृत्युं संप्राप्तो ऽभिमुखो रणे
sa ca vīrān raṇe hatvā rājaputrān mahābalān vīrair ākāṅkṣitaṃ mṛtyuṃ saṃprāpto 'bhimukho raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा शुचः पुरुषव्याघ्र पूर्वैर् एष सनातनः धर्मकृद्भिः कृतो धर्मः क्षत्रियाणां रणे क्षयः
mā śucaḥ puruṣavyāghra pūrvair eṣa sanātanaḥ dharmakṛdbhiḥ kṛto dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ raṇe kṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमे ते भ्रातरः सर्वे दीना भरतसत्तम त्वयि शोकसमाविष्टे नृपाश् च सुहृदस् तव
ime te bhrātaraḥ sarve dīnā bharatasattama tvayi śokasamāviṣṭe nṛpāś ca suhṛdas tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतांस् त्वं वचसा साम्ना समाश्वासय मानद विदितं वेदितव्यं ते न शोकं कर्तुम् अर्हसि
etāṃs tvaṃ vacasā sāmnā samāśvāsaya mānada viditaṃ veditavyaṃ te na śokaṃ kartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् आश्वासितः पार्थः कृष्णेनाद्भुतकर्मणा ततो ऽब्रवीत् तदा भ्रातॄन् सर्वान् पार्थः सगद्गदान्
evam āśvāsitaḥ pārthaḥ kṛṣṇenādbhutakarmaṇā tato 'bravīt tadā bhrātṝn sarvān pārthaḥ sagadgadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दीर्घबाहुः पृथ्वंसो दीर्घराजीवलोचनः अभिमन्युर् यथा वृत्तः श्रोतुम् इच्छाम्य् अहं तथा
sa dīrghabāhuḥ pṛthvaṃso dīrgharājīvalocanaḥ abhimanyur yathā vṛttaḥ śrotum icchāmy ahaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनागस्यन्दनहयान् द्रक्ष्यध्वं निहतान् मया संग्रामे सानुबन्धांस् तान् मम पुत्रस्य वैरिणः
sanāgasyandanahayān drakṣyadhvaṃ nihatān mayā saṃgrāme sānubandhāṃs tān mama putrasya vairiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं च वः कृतास्त्राणां सर्वेषां शस्त्रपाणिनाम् सौभद्रो निधनं गच्छेद् वज्रिणापि समागतः
kathaṃ ca vaḥ kṛtāstrāṇāṃ sarveṣāṃ śastrapāṇinām saubhadro nidhanaṃ gacched vajriṇāpi samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एवम् अहम् अज्ञास्यम् अशक्तान् रक्षणे मम पुत्रस्य पाण्डुपाञ्चालान् मया गुप्तो भवेत् ततः
yady evam aham ajñāsyam aśaktān rakṣaṇe mama putrasya pāṇḍupāñcālān mayā gupto bhavet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं च वो रथस्थानां शरवर्षाणि मुञ्चताम् नीतो ऽभिमन्युर् निधनं कदर्थीकृत्य वः परैः
kathaṃ ca vo rathasthānāṃ śaravarṣāṇi muñcatām nīto 'bhimanyur nidhanaṃ kadarthīkṛtya vaḥ paraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो वः पौरुषं नास्ति न च वो ऽस्ति पराक्रमः यत्राभिमन्युः समरे पश्यतां वो निपातितः
aho vaḥ pauruṣaṃ nāsti na ca vo 'sti parākramaḥ yatrābhimanyuḥ samare paśyatāṃ vo nipātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानम् एव गर्हेयं यद् अहं वः सुदुर्बलान् युष्मान् आज्ञाय निर्यातो भीरून् अकृतनिश्रमान्
ātmānam eva garheyaṃ yad ahaṃ vaḥ sudurbalān yuṣmān ājñāya niryāto bhīrūn akṛtaniśramān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहो स्विद् भूषणार्थाय वर्मशस्त्रायुधानि वः वाचश् च वक्तुं संसत्सु मम पुत्रम् अरक्षताम्
āho svid bhūṣaṇārthāya varmaśastrāyudhāni vaḥ vācaś ca vaktuṃ saṃsatsu mama putram arakṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा ततो वाक्यं तिष्ठंश् चापवरासिमान् न स्माशक्यत बीभत्सुः केन चित् प्रसमीक्षितुम्
evam uktvā tato vākyaṃ tiṣṭhaṃś cāpavarāsimān na smāśakyata bībhatsuḥ kena cit prasamīkṣitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अन्तकम् इव क्रुद्धं निःश्वसन्तं मुहुर् मुहुः पुत्रशोकाभिसंतप्तम् अश्रुपूर्णमुखं तदा
tam antakam iva kruddhaṃ niḥśvasantaṃ muhur muhuḥ putraśokābhisaṃtaptam aśrupūrṇamukhaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिभाष्टुं शक्नुवन्ति द्रष्टुं वा सुहृदो ऽर्जुनम् अन्यत्र वासुदेवाद् वा ज्येष्टाद् वा पाण्डुनन्दनात्
nābhibhāṣṭuṃ śaknuvanti draṣṭuṃ vā suhṛdo 'rjunam anyatra vāsudevād vā jyeṣṭād vā pāṇḍunandanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वास्व् अवस्थासु हिताव् अर्जुनस्य मनोनुगौ बहुमानात् प्रियत्वाच् च ताव् एनं वक्तुम् अर्हतः
sarvāsv avasthāsu hitāv arjunasya manonugau bahumānāt priyatvāc ca tāv enaṃ vaktum arhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं पुत्रशोकेन भृशं पीडितमानसम् राजीवलोचनं क्रुद्धं राजा वचनम् अब्रवीत्
tatas taṃ putraśokena bhṛśaṃ pīḍitamānasam rājīvalocanaṃ kruddhaṃ rājā vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.