Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.84
संजय उवाच अलम्बुसं तथा युद्धे विचरन्तम् अभीतवत् हैडिम्बः प्रययौ तूर्णं विव्याध च शितैः शरैः
saṃjaya uvāca alambusaṃ tathā yuddhe vicarantam abhītavat haiḍimbaḥ prayayau tūrṇaṃ vivyādha ca śitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः प्रतिभयं युद्धम् आसीद् राक्षससिंहयोः कुर्वतोर् विविधा मायाः शक्रशम्बरयोर् इव
tayoḥ pratibhayaṃ yuddham āsīd rākṣasasiṃhayoḥ kurvator vividhā māyāḥ śakraśambarayor iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलम्बुसो भृशं क्रुद्धो घटोत्कचम् अताडयत् घटोत्कचस् तु विंशत्या नाराचानां स्तनान्तरे अलम्बुसम् अथो विद्ध्वा सिंहवद् व्यनदन् मुहुः
alambuso bhṛśaṃ kruddho ghaṭotkacam atāḍayat ghaṭotkacas tu viṃśatyā nārācānāṃ stanāntare alambusam atho viddhvā siṃhavad vyanadan muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवालम्बुसो राजन् हैडिम्बं युद्धदुर्मदम् विद्ध्वा विद्ध्वानदद् धृष्टः पूरयन् खं समन्ततः
tathaivālambuso rājan haiḍimbaṃ yuddhadurmadam viddhvā viddhvānadad dhṛṣṭaḥ pūrayan khaṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तौ भृशसंक्रुद्धौ राक्षसेन्द्रौ महाबलौ निर्विशेषम् अयुध्येतां मायाभिर् इतरेतरम्
tathā tau bhṛśasaṃkruddhau rākṣasendrau mahābalau nirviśeṣam ayudhyetāṃ māyābhir itaretaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायाशतसृजौ दृप्तौ मोहयन्तौ परस्परम् मायायुद्धे सुकुशलौ मायायुद्धम् अयुध्यताम्
māyāśatasṛjau dṛptau mohayantau parasparam māyāyuddhe sukuśalau māyāyuddham ayudhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां यां घटोत्कचो युद्धे मायां दर्शयते नृप तां ताम् अलम्बुसो राजन् माययैव निजघ्निवान्
yāṃ yāṃ ghaṭotkaco yuddhe māyāṃ darśayate nṛpa tāṃ tām alambuso rājan māyayaiva nijaghnivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तथा युध्यमानं तु मायायुद्धविशारदम् अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं दृष्ट्वाक्रुध्यन्त पाण्डवाः
taṃ tathā yudhyamānaṃ tu māyāyuddhaviśāradam alambusaṃ rākṣasendraṃ dṛṣṭvākrudhyanta pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एनं भृशसंक्रुद्धाः सर्वतः प्रवरा रथैः अभ्यद्रवन्त संक्रुद्धा भीमसेनादयो नृप
ta enaṃ bhṛśasaṃkruddhāḥ sarvataḥ pravarā rathaiḥ abhyadravanta saṃkruddhā bhīmasenādayo nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एनं कोष्ठकीकृत्य रथवंशेन मारिष सर्वतो व्यकिरन् बाणैर् उल्काभिर् इव कुञ्जरम्
ta enaṃ koṣṭhakīkṛtya rathavaṃśena māriṣa sarvato vyakiran bāṇair ulkābhir iva kuñjaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेषाम् अस्त्रवेगं तं प्रतिहत्यास्त्रमायया तस्माद् रथव्रजान् मुक्तो वनदाहाद् इव द्विपः
sa teṣām astravegaṃ taṃ pratihatyāstramāyayā tasmād rathavrajān mukto vanadāhād iva dvipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विस्फार्य धनुर् घोरम् इन्द्राशनिसमस्वनम् मारुतिं पञ्चविंशत्या भैमसेनिं च पञ्चभिः युधिष्ठिरं त्रिभिर् विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः
sa visphārya dhanur ghoram indrāśanisamasvanam mārutiṃ pañcaviṃśatyā bhaimaseniṃ ca pañcabhiḥ yudhiṣṭhiraṃ tribhir viddhvā sahadevaṃ ca saptabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नकुलं च त्रिसप्तत्या द्रुपदेयांश् च मारिष पञ्चभिः पञ्चभिर् विद्ध्वा घोरं नादं ननाद ह
nakulaṃ ca trisaptatyā drupadeyāṃś ca māriṣa pañcabhiḥ pañcabhir viddhvā ghoraṃ nādaṃ nanāda ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं भीमसेनो नवभिः सहदेवश् च पञ्चभिः युधिष्ठिरः शतेनैव राक्षसं प्रत्यविध्यत नकुलश् च चतुःषष्ट्या द्रौपदेयास् त्रिभिस् त्रिभिः
taṃ bhīmaseno navabhiḥ sahadevaś ca pañcabhiḥ yudhiṣṭhiraḥ śatenaiva rākṣasaṃ pratyavidhyata nakulaś ca catuḥṣaṣṭyā draupadeyās tribhis tribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हैडिम्बो राक्षसं विद्ध्वा युद्धे पञ्चाशता शरैः पुनर् विव्याध सप्तत्या ननाद च महाबलः
haiḍimbo rākṣasaṃ viddhvā yuddhe pañcāśatā śaraiḥ punar vivyādha saptatyā nanāda ca mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽतिविद्धो महेष्वासः सर्वतस् तैर् महारथैः प्रतिविव्याध तान् सर्वान् पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः
so 'tividdho maheṣvāsaḥ sarvatas tair mahārathaiḥ prativivyādha tān sarvān pañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं क्रुद्धं राक्षसं युद्धे प्रतिक्रुद्धस् तु राक्षसः हैडिम्बो भरतश्रेष्ठ शरैर् विव्याध सप्तभिः
taṃ kruddhaṃ rākṣasaṃ yuddhe pratikruddhas tu rākṣasaḥ haiḍimbo bharataśreṣṭha śarair vivyādha saptabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽतिविद्धो बलवता राक्षसेन्द्रो महाबलः व्यसृजत् सायकांस् तूर्णं स्वर्णपुङ्खाञ् शिलाशितान्
so 'tividdho balavatā rākṣasendro mahābalaḥ vyasṛjat sāyakāṃs tūrṇaṃ svarṇapuṅkhāñ śilāśitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते शरा नतपर्वाणो विविशू राक्षसं तदा रुषिताः पन्नगा यद्वद् गिरिम् उग्रा महाबलाः
te śarā nataparvāṇo viviśū rākṣasaṃ tadā ruṣitāḥ pannagā yadvad girim ugrā mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते पाण्डवा राजन् समन्तान् निशिताञ् शरान् प्रेषयाम् आसुर् उद्विग्ना हैडिम्बश् च घटोत्कचः
tatas te pāṇḍavā rājan samantān niśitāñ śarān preṣayām āsur udvignā haiḍimbaś ca ghaṭotkacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वध्यमानः समरे पाण्डवैर् जितकाशिभिः दग्धाद्रिकूटशृङ्गाभं भिन्नाञ्जनचयोपमम्
sa vadhyamānaḥ samare pāṇḍavair jitakāśibhiḥ dagdhādrikūṭaśṛṅgābhaṃ bhinnāñjanacayopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्क्षिप्य च बाहुभ्याम् आविध्य च पुनः पुनः निष्पिपेष क्षितौ क्षिप्रं पूर्णकुम्भम् इवाश्मनि
samutkṣipya ca bāhubhyām āvidhya ca punaḥ punaḥ niṣpipeṣa kṣitau kṣipraṃ pūrṇakumbham ivāśmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बललाघवसंपन्नः संपन्नो विक्रमेण च भैमसेनी रणे क्रुद्धः सर्वसैन्यान्य् अभीषयत्
balalāghavasaṃpannaḥ saṃpanno vikrameṇa ca bhaimasenī raṇe kruddhaḥ sarvasainyāny abhīṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विस्फुटितसर्वाङ्गश् चूर्णितास्थिविभूषणः घटोत्कचेन वीरेण हतः सालकटङ्कटः
sa visphuṭitasarvāṅgaś cūrṇitāsthivibhūṣaṇaḥ ghaṭotkacena vīreṇa hataḥ sālakaṭaṅkaṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुमनसः पार्था हते तस्मिन् निशाचरे चुक्रुशुः सिंहनादांश् च वासांस्य् आदुधुवुश् च ह
tataḥ sumanasaḥ pārthā hate tasmin niśācare cukruśuḥ siṃhanādāṃś ca vāsāṃsy ādudhuvuś ca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावकाश् च हतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं महाबलम् अलम्बुसं भीमरूपं विशीर्णम् इव पर्वतम् हाहाकारम् अकुर्वन्त सैन्यानि भरतर्षभ
tāvakāś ca hataṃ dṛṣṭvā rākṣasendraṃ mahābalam alambusaṃ bhīmarūpaṃ viśīrṇam iva parvatam hāhākāram akurvanta sainyāni bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनाश् च तद् ददृशिरे रक्षः कौतूहलान्विताः यदृच्छया निपतितं भूमाव् अङ्गारकं यथा
janāś ca tad dadṛśire rakṣaḥ kautūhalānvitāḥ yadṛcchayā nipatitaṃ bhūmāv aṅgārakaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटोत्कचस् तु तद् धत्वा रक्षो बलवतां वरम् मुमोच बलवन् नादं बलं हत्वेव वासवः
ghaṭotkacas tu tad dhatvā rakṣo balavatāṃ varam mumoca balavan nādaṃ balaṃ hatveva vāsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पूज्यमानः पितृभिः सबान्धवैर्; घटोत्कचः कर्मणि दुष्करे कृते रिपुं निहत्याभिननन्द वै तदा; अलम्बुसं पक्वम् अलम्बुसं यथा
sa pūjyamānaḥ pitṛbhiḥ sabāndhavair; ghaṭotkacaḥ karmaṇi duṣkare kṛte ripuṃ nihatyābhinananda vai tadā; alambusaṃ pakvam alambusaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निनादः सुमहान् समुत्थितः; सशङ्खनानाविधबाणघोषवान् निशम्य तं प्रत्यनदंस् तु कौरवास्; ततो ध्वनिर् भुवनम् अथास्पृशद् भृशम्
tato ninādaḥ sumahān samutthitaḥ; saśaṅkhanānāvidhabāṇaghoṣavān niśamya taṃ pratyanadaṃs tu kauravās; tato dhvanir bhuvanam athāspṛśad bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.