Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.95
संजय उवाच ततः स सात्यकिर् धीमान् महात्मा वृष्णिपुंगवः सुदर्शनं निहत्याजौ यन्तारम् इदम् अब्रवीत्
saṃjaya uvāca tataḥ sa sātyakir dhīmān mahātmā vṛṣṇipuṃgavaḥ sudarśanaṃ nihatyājau yantāram idam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथाश्वनागकलिलं शरशक्त्यूर्मिमालिनम् खड्गमत्स्यं गदाग्राहं शूरायुधमहास्वनम्
rathāśvanāgakalilaṃ śaraśaktyūrmimālinam khaḍgamatsyaṃ gadāgrāhaṃ śūrāyudhamahāsvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणापहारिणं रौद्रं वादित्रोत्क्रुष्टनादितम् योधानाम् असुखस्पर्शं दुर्धर्षम् अजयैषिणाम्
prāṇāpahāriṇaṃ raudraṃ vāditrotkruṣṭanāditam yodhānām asukhasparśaṃ durdharṣam ajayaiṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्णाः स्म दुस्तरं तात द्रोणानीकमहार्णवम् जलसंधबलेनाजौ पुरुषादैर् इवावृतम्
tīrṇāḥ sma dustaraṃ tāta droṇānīkamahārṇavam jalasaṃdhabalenājau puruṣādair ivāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ऽन्यं पृतनाशेषं मन्ये कुनदिकाम् इव तर्तव्याम् अल्पसलिलां चोदयाश्वान् असंभ्रमम्
ato 'nyaṃ pṛtanāśeṣaṃ manye kunadikām iva tartavyām alpasalilāṃ codayāśvān asaṃbhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तप्राप्तम् अहं मन्ये सांप्रतं सव्यसाचिनम् निर्जित्य दुर्धरं द्रोणं सपदानुगम् आहवे
hastaprāptam ahaṃ manye sāṃprataṃ savyasācinam nirjitya durdharaṃ droṇaṃ sapadānugam āhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हार्दिक्यं योधवर्यं च प्राप्तं मन्ये धनंजयम् न हि मे जायते त्रासो दृष्ट्वा सैन्यान्य् अनेकशः वह्नेर् इव प्रदीप्तस्य ग्रीष्मे शुष्कं तृणोलपम्
hārdikyaṃ yodhavaryaṃ ca prāptaṃ manye dhanaṃjayam na hi me jāyate trāso dṛṣṭvā sainyāny anekaśaḥ vahner iva pradīptasya grīṣme śuṣkaṃ tṛṇolapam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य पाण्डवमुख्येन यातां भूमिं किरीटिना पत्त्यश्वरथनागौघैः पतितैर् विषमीकृताम्
paśya pāṇḍavamukhyena yātāṃ bhūmiṃ kirīṭinā pattyaśvarathanāgaughaiḥ patitair viṣamīkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्याशस्थम् अहं मन्ये श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् स एष श्रूयते शब्दो गाण्डीवस्यामितौजसः
abhyāśastham ahaṃ manye śvetāśvaṃ kṛṣṇasārathim sa eṣa śrūyate śabdo gāṇḍīvasyāmitaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशानि निमित्तानि मम प्रादुर्भवन्ति वै अनस्तंगत आदित्ये हन्ता सैन्धवम् अर्जुनः
yādṛśāni nimittāni mama prādurbhavanti vai anastaṃgata āditye hantā saindhavam arjunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैर् विश्रम्भयन्न् अश्वान् याहि यत्तो ऽरिवाहिनीम् यत्रैते सतनुत्राणाः सुयोधनपुरोगमाः
śanair viśrambhayann aśvān yāhi yatto 'rivāhinīm yatraite satanutrāṇāḥ suyodhanapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंशिताः क्रूरकर्माणः काम्बोजा युद्धदुर्मदाः शरबाणासनधरा यवनाश् च प्रहारिणः
daṃśitāḥ krūrakarmāṇaḥ kāmbojā yuddhadurmadāḥ śarabāṇāsanadharā yavanāś ca prahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकाः किराता दरदा बर्बरास् ताम्रलिप्तकाः अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणयः माम् एवाभिमुखाः सर्वे तिष्ठन्ति समरार्थिनः
śakāḥ kirātā daradā barbarās tāmraliptakāḥ anye ca bahavo mlecchā vividhāyudhapāṇayaḥ mām evābhimukhāḥ sarve tiṣṭhanti samarārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान् सरथनागाश्वान् निहत्याजौ सपत्तिनः इदं दुर्गं महाघोरं तीर्णम् एवोपधारय
etān sarathanāgāśvān nihatyājau sapattinaḥ idaṃ durgaṃ mahāghoraṃ tīrṇam evopadhāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच न संभ्रमो मे वार्ष्णेय विद्यते सत्यविक्रम यद्य् अपि स्यात् सुसंक्रुद्धो जामदग्न्यो ऽग्रतः स्थितः
sūta uvāca na saṃbhramo me vārṣṇeya vidyate satyavikrama yady api syāt susaṃkruddho jāmadagnyo 'grataḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणो वा रथिनां श्रेष्ठः कृपो मद्रेश्वरो ऽपि वा तथापि संभ्रमो न स्यात् त्वाम् आश्रित्य महाभुज
droṇo vā rathināṃ śreṣṭhaḥ kṛpo madreśvaro 'pi vā tathāpi saṃbhramo na syāt tvām āśritya mahābhuja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया सुबहवो युद्धे निर्जिताः शत्रुसूदन न च मे संभ्रमः कश् चिद् भूतपूर्वः कदा चन किम् उ चैतत् समासाद्य वीर संयुगगोष्पदम्
tvayā subahavo yuddhe nirjitāḥ śatrusūdana na ca me saṃbhramaḥ kaś cid bhūtapūrvaḥ kadā cana kim u caitat samāsādya vīra saṃyugagoṣpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मन् कतरेण त्वा प्रापयामि धनंजयम् केषां क्रुद्धो ऽसि वार्ष्णेय केषां मृत्युर् उपस्थितः केषां संयमनीम् अद्य गन्तुम् उत्सहते मनः
āyuṣman katareṇa tvā prāpayāmi dhanaṃjayam keṣāṃ kruddho 'si vārṣṇeya keṣāṃ mṛtyur upasthitaḥ keṣāṃ saṃyamanīm adya gantum utsahate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के त्वां युधि पराक्रान्तं कालान्तकयमोपमम् दृष्ट्वा विक्रमसंपन्नं विद्रविष्यन्ति संयुगे केषां वैवस्वतो राजा स्मरते ऽद्य महाभुज
ke tvāṃ yudhi parākrāntaṃ kālāntakayamopamam dṛṣṭvā vikramasaṃpannaṃ vidraviṣyanti saṃyuge keṣāṃ vaivasvato rājā smarate 'dya mahābhuja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिर् उवाच मुण्डान् एतान् हनिष्यामि दानवान् इव वासवः प्रतिज्ञां पारयिष्यामि काम्बोजान् एव मा वह अद्यैषां कदनं कृत्वा क्षिप्रं यास्यामि पाण्डवम्
sātyakir uvāca muṇḍān etān haniṣyāmi dānavān iva vāsavaḥ pratijñāṃ pārayiṣyāmi kāmbojān eva mā vaha adyaiṣāṃ kadanaṃ kṛtvā kṣipraṃ yāsyāmi pāṇḍavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य द्रक्ष्यन्ति मे वीर्यं कौरवाः ससुयोधनाः मुण्डानीके हते सूत सर्वसैन्येषु चासकृत्
adya drakṣyanti me vīryaṃ kauravāḥ sasuyodhanāḥ muṇḍānīke hate sūta sarvasainyeṣu cāsakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य कौरवसैन्यस्य दीर्यमाणस्य संयुगे श्रुत्वा विरावं बहुधा संतप्स्यति सुयोधनः
adya kauravasainyasya dīryamāṇasya saṃyuge śrutvā virāvaṃ bahudhā saṃtapsyati suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य पाण्डवमुख्यस्य श्वेताश्वस्य महात्मनः आचार्यककृतं मार्गं दर्शयिष्यामि संयुगे
adya pāṇḍavamukhyasya śvetāśvasya mahātmanaḥ ācāryakakṛtaṃ mārgaṃ darśayiṣyāmi saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मद्बाणनिहतान् योधमुख्यान् सहस्रशः दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा पश्चात्तापं गमिष्यति
adya madbāṇanihatān yodhamukhyān sahasraśaḥ dṛṣṭvā duryodhano rājā paścāttāpaṃ gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे क्षिप्रहस्तस्य क्षिपतः सायकोत्तमान् अलातचक्रप्रतिमं धनुर् द्रक्ष्यन्ति कौरवाः
adya me kṣiprahastasya kṣipataḥ sāyakottamān alātacakrapratimaṃ dhanur drakṣyanti kauravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्सायकचिताङ्गानां रुधिरं स्रवतां बहु सैनिकानां वधं दृष्ट्वा संतप्स्यति सुयोधनः
matsāyakacitāṅgānāṃ rudhiraṃ sravatāṃ bahu sainikānāṃ vadhaṃ dṛṣṭvā saṃtapsyati suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे क्रुद्धरूपस्य निघ्नतश् च वरान् वरान् द्विर् अर्जुनम् इमं लोकं मंस्यते स सुयोधनः
adya me kruddharūpasya nighnataś ca varān varān dvir arjunam imaṃ lokaṃ maṃsyate sa suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य राजसहस्राणि निहतानि मया रणे दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा संतप्स्यति महामृधे
adya rājasahasrāṇi nihatāni mayā raṇe dṛṣṭvā duryodhano rājā saṃtapsyati mahāmṛdhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य स्नेहं च भक्तिं च पाण्डवेषु महात्मसु हत्वा राजसहस्राणि दर्शयिष्यामि राजसु
adya snehaṃ ca bhaktiṃ ca pāṇḍaveṣu mahātmasu hatvā rājasahasrāṇi darśayiṣyāmi rājasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच एवम् उक्तस् तदा सूतः शिक्षितान् साधुवाहिनः शशाङ्कसंनिकाशान् वै वाजिनो ऽचूचुदद् भृशम्
saṃjaya uvāca evam uktas tadā sūtaḥ śikṣitān sādhuvāhinaḥ śaśāṅkasaṃnikāśān vai vājino 'cūcudad bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पिबन्त इवाकाशं युयुधानं हयोत्तमाः प्रापयन् यवनाञ् शीघ्रं मनःपवनरंहसः
te pibanta ivākāśaṃ yuyudhānaṃ hayottamāḥ prāpayan yavanāñ śīghraṃ manaḥpavanaraṃhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिं ते समासाद्य पृतनास्व् अनिवर्तिनम् बहवो लघुहस्ताश् च शरवर्षैर् अवाकिरन्
sātyakiṃ te samāsādya pṛtanāsv anivartinam bahavo laghuhastāś ca śaravarṣair avākiran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् इषून् अथास्त्राणि वेगवन् नतपर्वभिः अच्छिनत् सात्यकी राजन् नैनं ते प्राप्नुवञ् शराः
teṣām iṣūn athāstrāṇi vegavan nataparvabhiḥ acchinat sātyakī rājan nainaṃ te prāpnuvañ śarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मपुङ्खैः सुनिशितैर् गार्ध्रपत्रैर् अजिह्मगैः उच्चकर्त शिरांस्य् उग्रो यवनानां भुजान् अपि
rukmapuṅkhaiḥ suniśitair gārdhrapatrair ajihmagaiḥ uccakarta śirāṃsy ugro yavanānāṃ bhujān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैक्यायसानि वर्माणि कांस्यानि च समन्ततः भित्त्वा देहांस् तथा तेषां शरा जग्मुर् महीतलम्
śaikyāyasāni varmāṇi kāṃsyāni ca samantataḥ bhittvā dehāṃs tathā teṣāṃ śarā jagmur mahītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते हन्यमाना वीरेण म्लेच्छाः सात्यकिना रणे शतशो न्यपतंस् तत्र व्यसवो वसुधातले
te hanyamānā vīreṇa mlecchāḥ sātyakinā raṇe śataśo nyapataṃs tatra vyasavo vasudhātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपूर्णायतमुक्तैस् तान् अव्यवच्छिन्नपिण्डितैः पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च बिभेद यवनाञ् शरैः
supūrṇāyatamuktais tān avyavacchinnapiṇḍitaiḥ pañca ṣaṭ sapta cāṣṭau ca bibheda yavanāñ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्बोजानां सहस्रैस् तु शकानां च विशां पते शबराणां किरातानां बर्बराणां तथैव च
kāmbojānāṃ sahasrais tu śakānāṃ ca viśāṃ pate śabarāṇāṃ kirātānāṃ barbarāṇāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगम्यरूपां पृथिवीं मांसशोणितकर्दमाम् कृतवांस् तत्र शैनेयः क्षपयंस् तावकं बलम्
agamyarūpāṃ pṛthivīṃ māṃsaśoṇitakardamām kṛtavāṃs tatra śaineyaḥ kṣapayaṃs tāvakaṃ balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दस्यूनां सशिरस्त्राणैः शिरोभिर् लूनमूर्धजैः तत्र तत्र मही कीर्णा विबर्हैर् अण्डजैर् इव
dasyūnāṃ saśirastrāṇaiḥ śirobhir lūnamūrdhajaiḥ tatra tatra mahī kīrṇā vibarhair aṇḍajair iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गैस् तैस् तद् आयोधनं बभौ कबन्धैः संवृतं सर्वं ताम्राभ्रैः खम् इवावृतम्
rudhirokṣitasarvāṅgais tais tad āyodhanaṃ babhau kabandhaiḥ saṃvṛtaṃ sarvaṃ tāmrābhraiḥ kham ivāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्राशनिसमस्पर्शैः सुपर्वभिर् अजिह्मगैः ते साश्वयाना निहताः समावव्रुर् वसुंधराम्
vajrāśanisamasparśaiḥ suparvabhir ajihmagaiḥ te sāśvayānā nihatāḥ samāvavrur vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पावशिष्टाः संभग्नाः कृच्छ्रप्राणा विचेतसः जिताः संख्ये महाराज युयुधानेन दंशिताः
alpāvaśiṣṭāḥ saṃbhagnāḥ kṛcchraprāṇā vicetasaḥ jitāḥ saṃkhye mahārāja yuyudhānena daṃśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्ष्णिभिश् च कशाभिश् च ताडयन्तस् तुरंगमान् जवम् उत्तमम् आस्थाय सर्वतः प्राद्रवन् भयात्
pārṣṇibhiś ca kaśābhiś ca tāḍayantas turaṃgamān javam uttamam āsthāya sarvataḥ prādravan bhayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्बोजसैन्यं विद्राव्य दुर्जयं युधि भारत यवनानां च तत् सैन्यं शकानां च महद् बलम्
kāmbojasainyaṃ vidrāvya durjayaṃ yudhi bhārata yavanānāṃ ca tat sainyaṃ śakānāṃ ca mahad balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ततः पुरुषव्याघ्रः सात्यकिः सत्यविक्रमः प्रहृष्टस् तावकाञ् जित्वा सूतं याहीत्य् अचोदयत्
sa tataḥ puruṣavyāghraḥ sātyakiḥ satyavikramaḥ prahṛṣṭas tāvakāñ jitvā sūtaṃ yāhīty acodayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं यान्तं पृष्ठगोप्तारम् अर्जुनस्य विशां पते चारणाः प्रेक्ष्य संहृष्टास् त्वदीयाश् चाप्य् अपूजयन्
taṃ yāntaṃ pṛṣṭhagoptāram arjunasya viśāṃ pate cāraṇāḥ prekṣya saṃhṛṣṭās tvadīyāś cāpy apūjayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.