Library·Mahābhārata (critical edition)·8·8.60

Mahābhārata (critical edition) 8.60

संजय उवाच ततः कर्णः कुरुषु प्रद्रुतेषु; वरूथिना श्वेतहयेन राजन् पाञ्चालपुत्रान् व्यधमत् सूतपुत्रो; महेषुभिर् वात इवाभ्रसंघान्

saṃjaya uvāca tataḥ karṇaḥ kuruṣu pradruteṣu; varūthinā śvetahayena rājan pāñcālaputrān vyadhamat sūtaputro; maheṣubhir vāta ivābhrasaṃghān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं रथाद् अञ्जलिकेन पात्य; जघान चाश्वाञ् जनमेजयस्य शतानीकं सुतसोमं च भल्लैर्; अवाकिरद् धनुषी चाप्य् अकृन्तत्

sūtaṃ rathād añjalikena pātya; jaghāna cāśvāñ janamejayasya śatānīkaṃ sutasomaṃ ca bhallair; avākirad dhanuṣī cāpy akṛntat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टद्युम्नं निर्बिभेदाथ षड्भिर्; जघान चाश्वं दक्षिणं तस्य संख्ये हत्वा चाश्वान् सात्यकेः सूतपुत्रः; कैकेयपुत्रं न्यवधीद् विशोकम्

dhṛṣṭadyumnaṃ nirbibhedātha ṣaḍbhir; jaghāna cāśvaṃ dakṣiṇaṃ tasya saṃkhye hatvā cāśvān sātyakeḥ sūtaputraḥ; kaikeyaputraṃ nyavadhīd viśokam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अभ्यधावन् निहते कुमारे; कैकेयसेनापतिर् उग्रधन्वा शरैर् विभिन्नं भृशम् उग्रवेगैः; कर्णात्मजं सो ऽभ्यहनत् सुषेणम्

tam abhyadhāvan nihate kumāre; kaikeyasenāpatir ugradhanvā śarair vibhinnaṃ bhṛśam ugravegaiḥ; karṇātmajaṃ so 'bhyahanat suṣeṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यार्धचन्द्रैस् त्रिभिर् उच्चकर्त; प्रसह्य बाहू च शिरश् च कर्णः स स्यन्दनाद् गाम् अपतद् गतासुः; परश्वधैः शाल इवावरुग्णः

tasyārdhacandrais tribhir uccakarta; prasahya bāhū ca śiraś ca karṇaḥ sa syandanād gām apatad gatāsuḥ; paraśvadhaiḥ śāla ivāvarugṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हताश्वम् अञ्जोगतिभिः सुषेणः; शिनिप्रवीरं निशितैः पृषत्कैः प्रच्छाद्य नृत्यन्न् इव सौतिपुत्रः; शैनेयबाणाभिहतः पपात

hatāśvam añjogatibhiḥ suṣeṇaḥ; śinipravīraṃ niśitaiḥ pṛṣatkaiḥ pracchādya nṛtyann iva sautiputraḥ; śaineyabāṇābhihataḥ papāta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रे हते क्रोधपरीतचेताः; कर्णः शिनीनाम् ऋषभं जिघांसुः हतो ऽसि शैनेय इति ब्रुवन् स; व्यवासृजद् बाणम् अमित्रसाहम्

putre hate krodhaparītacetāḥ; karṇaḥ śinīnām ṛṣabhaṃ jighāṃsuḥ hato 'si śaineya iti bruvan sa; vyavāsṛjad bāṇam amitrasāham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्य चिच्छेद शरं शिखण्डी; त्रिभिस् त्रिभिश् च प्रतुतोद कर्णम् शिखण्डिनः कार्मुकं स ध्वजं च; च्छित्त्वा शराभ्याम् अहनत् सुजातम्

sa tasya ciccheda śaraṃ śikhaṇḍī; tribhis tribhiś ca pratutoda karṇam śikhaṇḍinaḥ kārmukaṃ sa dhvajaṃ ca; cchittvā śarābhyām ahanat sujātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डिनं षड्भिर् अविध्यद् उग्रो; दान्तो धार्ष्टद्युम्नशिरश् चकर्त अथाभिनत् सुतसोमं शरेण; स संशितेनाधिरथिर् महात्मा

śikhaṇḍinaṃ ṣaḍbhir avidhyad ugro; dānto dhārṣṭadyumnaśiraś cakarta athābhinat sutasomaṃ śareṇa; sa saṃśitenādhirathir mahātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाक्रन्दे तुमुले वर्तमाने; धार्ष्टद्युम्ने निहते तत्र कृष्णः अपाञ्चाल्यं क्रियते याहि पार्थ; कर्णं जहीत्य् अब्रवीद् राजसिंह

athākrande tumule vartamāne; dhārṣṭadyumne nihate tatra kṛṣṇaḥ apāñcālyaṃ kriyate yāhi pārtha; karṇaṃ jahīty abravīd rājasiṃha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहस्याशु नरप्रवीरो; रथं रथेनाधिरथेर् जगाम भये तेषां त्राणम् इच्छन् सुबाहुर्; अभ्याहतानां रथयूथपेन

tataḥ prahasyāśu narapravīro; rathaṃ rathenādhirather jagāma bhaye teṣāṃ trāṇam icchan subāhur; abhyāhatānāṃ rathayūthapena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्फार्य गाण्डीवम् अथोग्रघोषं; ज्यया समाहत्य तले भृशं च बाणान्धकारं सहसैव कृत्वा; जघान नागाश्वरथान् नरांश् च

visphārya gāṇḍīvam athograghoṣaṃ; jyayā samāhatya tale bhṛśaṃ ca bāṇāndhakāraṃ sahasaiva kṛtvā; jaghāna nāgāśvarathān narāṃś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं भीमसेनो ऽनु ययौ रथेन; पृष्ठे रक्षन् पाण्डवम् एकवीरम् तौ राजपुत्रौ त्वरितौ रथाभ्यां; कर्णाय याताव् अरिभिर् विमुक्तौ

taṃ bhīmaseno 'nu yayau rathena; pṛṣṭhe rakṣan pāṇḍavam ekavīram tau rājaputrau tvaritau rathābhyāṃ; karṇāya yātāv aribhir vimuktau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे सुमहत् सूतपुत्रश्; चक्रे युद्धं सोमकान् संप्रमृद्नन् रथाश्वमातङ्गगणाञ् जघान; प्रच्छादयाम् आस दिशः शरैश् च

atrāntare sumahat sūtaputraś; cakre yuddhaṃ somakān saṃpramṛdnan rathāśvamātaṅgagaṇāñ jaghāna; pracchādayām āsa diśaḥ śaraiś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उत्तमौजा जनमेजयश् च; क्रुद्धौ युधामन्युशिखण्डिनौ च कर्णं विनेदुः सहिताः पृषत्कैः; संमर्दमानाः सह पार्षतेन

tam uttamaujā janamejayaś ca; kruddhau yudhāmanyuśikhaṇḍinau ca karṇaṃ vineduḥ sahitāḥ pṛṣatkaiḥ; saṃmardamānāḥ saha pārṣatena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते पञ्च पाञ्चालरथाः सुरूपैर्; वैकर्तनं कर्णम् अभिद्रवन्तः तस्माद् रथाच् च्यावयितुं न शेकुर्; धैर्यात् कृतात्मानम् इवेन्द्रियाणि

te pañca pāñcālarathāḥ surūpair; vaikartanaṃ karṇam abhidravantaḥ tasmād rathāc cyāvayituṃ na śekur; dhairyāt kṛtātmānam ivendriyāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां धनूंषि ध्वजवाजिसूतांस्; तूणं पताकाश् च निकृत्य बाणैः तान् पञ्चभिः स त्व् अहनत् पृषत्कैः; कर्णस् ततः सिंह इवोन्ननाद

teṣāṃ dhanūṃṣi dhvajavājisūtāṃs; tūṇaṃ patākāś ca nikṛtya bāṇaiḥ tān pañcabhiḥ sa tv ahanat pṛṣatkaiḥ; karṇas tataḥ siṃha ivonnanāda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्यतस् तान् अभिनिघ्नतश् च; ज्याबाणहस्तस्य धनुःस्वनेन साद्रिद्रुमा स्यात् पृथिवी विशीर्णा; इत्य् एव मत्वा जनता व्यषीदत्

tasyāsyatas tān abhinighnataś ca; jyābāṇahastasya dhanuḥsvanena sādridrumā syāt pṛthivī viśīrṇā; ity eva matvā janatā vyaṣīdat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शक्रचापप्रतिमेन धन्वना; भृशाततेनाधिरथिः शरान् सृजन् बभौ रणे दीप्तमरीचिमण्डलो; यथांशुमाली परिवेषवांस् तथा

sa śakracāpapratimena dhanvanā; bhṛśātatenādhirathiḥ śarān sṛjan babhau raṇe dīptamarīcimaṇḍalo; yathāṃśumālī pariveṣavāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डिनं द्वादशभिः पराभिनच्; छितैः शरैः षड्भिर् अथोत्तमौजसम् त्रिभिर् युधामन्युम् अविध्यद् आशुगैस्; त्रिभिस् त्रिभिः सोमकपार्षतात्मजौ

śikhaṇḍinaṃ dvādaśabhiḥ parābhinac; chitaiḥ śaraiḥ ṣaḍbhir athottamaujasam tribhir yudhāmanyum avidhyad āśugais; tribhis tribhiḥ somakapārṣatātmajau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराजिताः पञ्च महारथास् तु ते; महाहवे सूतसुतेन मारिष निरुद्यमास् तस्थुर् अमित्रमर्दना; यथेन्द्रियार्थात्मवता पराजिताः

parājitāḥ pañca mahārathās tu te; mahāhave sūtasutena māriṣa nirudyamās tasthur amitramardanā; yathendriyārthātmavatā parājitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमज्जतस् तान् अथ कर्णसागरे; विपन्ननावो वणिजो यथार्णवे उद्दध्रिरे नौभिर् इवार्णवाद् रथैः; सुकल्पितैर् द्रौपदिजाः स्वमातुलान्

nimajjatas tān atha karṇasāgare; vipannanāvo vaṇijo yathārṇave uddadhrire naubhir ivārṇavād rathaiḥ; sukalpitair draupadijāḥ svamātulān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शिनीनाम् ऋषभः शितैः शरैर्; निकृत्य कर्णप्रहितान् इषून् बहून् विदार्य कर्णं निशितैर् अयस्मयैस्; तवात्मजं ज्येष्ठम् अविध्यद् अष्टभिः

tataḥ śinīnām ṛṣabhaḥ śitaiḥ śarair; nikṛtya karṇaprahitān iṣūn bahūn vidārya karṇaṃ niśitair ayasmayais; tavātmajaṃ jyeṣṭham avidhyad aṣṭabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृपो ऽथ भोजश् च तवात्मजस् तथा; स्वयं च कर्णो निशितैर् अताडयत् स तैश् चतुर्भिर् युयुधे यदूत्तमो; दिगीश्वरैर् दैत्यपतिर् यथा तथा

kṛpo 'tha bhojaś ca tavātmajas tathā; svayaṃ ca karṇo niśitair atāḍayat sa taiś caturbhir yuyudhe yadūttamo; digīśvarair daityapatir yathā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानतेनेष्वसनेन कूजता; भृशाततेनामितबाणवर्षिणा बभूव दुर्धर्षतरः स सात्यकिः; शरन् नभोमध्यगतो यथा रविः

samānateneṣvasanena kūjatā; bhṛśātatenāmitabāṇavarṣiṇā babhūva durdharṣataraḥ sa sātyakiḥ; śaran nabhomadhyagato yathā raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः समासाद्य रथान् सुदंशिताः; शिनिप्रवीरं जुगुपुः परंतपाः समेत्य पाञ्चालरथा महारणे; मरुद्गणाः शक्रम् इवारिनिग्रहे

punaḥ samāsādya rathān sudaṃśitāḥ; śinipravīraṃ jugupuḥ paraṃtapāḥ sametya pāñcālarathā mahāraṇe; marudgaṇāḥ śakram ivārinigrahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभवद् युद्धम् अतीव दारुणं; तवाहितानां तव सैनिकैः सह रथाश्वमातङ्गविनाशनं तथा; यथा सुराणाम् असुरैः पुराभवत्

tato 'bhavad yuddham atīva dāruṇaṃ; tavāhitānāṃ tava sainikaiḥ saha rathāśvamātaṅgavināśanaṃ tathā; yathā surāṇām asuraiḥ purābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथद्विपा वाजिपदातयो ऽपि वा; भ्रमन्ति नानाविधशस्त्रवेष्टिताः परस्परेणाभिहताश् च चस्खलुर्; विनेदुर् आर्ता व्यसवो ऽपतन्त च

rathadvipā vājipadātayo 'pi vā; bhramanti nānāvidhaśastraveṣṭitāḥ paraspareṇābhihatāś ca caskhalur; vinedur ārtā vyasavo 'patanta ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा गते भीमम् अभीस् तवात्मजः; ससार राजावरजः किरञ् शरैः तम् अभ्यधावत् त्वरितो वृकोदरो; महारुरुं सिंह इवाभिपेतिवान्

tathā gate bhīmam abhīs tavātmajaḥ; sasāra rājāvarajaḥ kirañ śaraiḥ tam abhyadhāvat tvarito vṛkodaro; mahāruruṃ siṃha ivābhipetivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तयोर् युद्धम् अतीतमानुषं; प्रदीव्यतोः प्राणदुरोदरे ऽभवत् परस्परेणाभिनिविष्टरोषयोर्; उदग्रयोः शम्बरशक्रयोर् यथा

tatas tayor yuddham atītamānuṣaṃ; pradīvyatoḥ prāṇadurodare 'bhavat paraspareṇābhiniviṣṭaroṣayor; udagrayoḥ śambaraśakrayor yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैः शरीरान्तकरैः सुतेजनैर्; निजघ्नतुस् ताव् इतरेतरं भृशम् सकृत्प्रभिन्नाव् इव वाशितान्तरे; महागजौ मन्मथसक्तचेतसौ

śaraiḥ śarīrāntakaraiḥ sutejanair; nijaghnatus tāv itaretaraṃ bhṛśam sakṛtprabhinnāv iva vāśitāntare; mahāgajau manmathasaktacetasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवात्मजस्याथ वृकोदरस् त्वरन्; धनुः क्षुराभ्यां ध्वजम् एव चाच्छिनत् ललाटम् अप्य् अस्य बिभेद पत्रिणा; शिरश् च कायात् प्रजहार सारथेः

tavātmajasyātha vṛkodaras tvaran; dhanuḥ kṣurābhyāṃ dhvajam eva cācchinat lalāṭam apy asya bibheda patriṇā; śiraś ca kāyāt prajahāra sāratheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजपुत्रो ऽन्यद् अवाप्य कार्मुकं; वृकोदरं द्वादशभिः पराभिनत् स्वयं नियच्छंस् तुरगान् अजिह्मगैः; शरैश् च भीमं पुनर् अभ्यवीवृषत्

sa rājaputro 'nyad avāpya kārmukaṃ; vṛkodaraṃ dvādaśabhiḥ parābhinat svayaṃ niyacchaṃs turagān ajihmagaiḥ; śaraiś ca bhīmaṃ punar abhyavīvṛṣat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.