Mahābhārata (critical edition) 8.61

संजय उवाच तत्राकरोद् दुष्करं राजपुत्रो; दुःशासनस् तुमुले युध्यमानः चिच्छेद भीमस्य धनुः क्षुरेण; षड्भिः शरैः सारथिम् अप्य् अविध्यत्

saṃjaya uvāca tatrākarod duṣkaraṃ rājaputro; duḥśāsanas tumule yudhyamānaḥ ciccheda bhīmasya dhanuḥ kṣureṇa; ṣaḍbhiḥ śaraiḥ sārathim apy avidhyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभिनद् बहुभिः क्षिप्रम् एव; वरेषुभिर् भीमसेनं महात्मा स विक्षरन् नाग इव प्रभिन्नो; गदाम् अस्मै तुमुले प्राहिणोद् वै

tato 'bhinad bahubhiḥ kṣipram eva; vareṣubhir bhīmasenaṃ mahātmā sa vikṣaran nāga iva prabhinno; gadām asmai tumule prāhiṇod vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयाहरद् दश धन्वन्तराणि; दुःशासनं भीमसेनः प्रसह्य तया हतः पतितो वेपमानो; दुःशासनो गदया वेगवत्या

tayāharad daśa dhanvantarāṇi; duḥśāsanaṃ bhīmasenaḥ prasahya tayā hataḥ patito vepamāno; duḥśāsano gadayā vegavatyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयाः ससूताश् च हता नरेन्द्र; चूर्णीकृतश् चास्य रथः पतन्त्या विध्वस्तवर्माभरणाम्बरस्रग्; विचेष्टमानो भृशवेदनार्तः

hayāḥ sasūtāś ca hatā narendra; cūrṇīkṛtaś cāsya rathaḥ patantyā vidhvastavarmābharaṇāmbarasrag; viceṣṭamāno bhṛśavedanārtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्मृत्वा भीमसेनस् तरस्वी; सापत्नकं यत् प्रयुक्तं सुतैस् ते रथाद् अवप्लुत्य गतः स भूमौ; यत्नेन तस्मिन् प्रणिधाय चक्षुः

tataḥ smṛtvā bhīmasenas tarasvī; sāpatnakaṃ yat prayuktaṃ sutais te rathād avaplutya gataḥ sa bhūmau; yatnena tasmin praṇidhāya cakṣuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिं समुद्धृत्य शितं सुधारं; कण्ठे समाक्रम्य च वेपमानम् उत्कृत्य वक्षः पतितस्य भूमाव्; अथापिबच् छोणितम् अस्य कोष्णम् आस्वाद्य चास्वाद्य च वीक्षमाणः; क्रुद्धो ऽतिवेलं प्रजगाद वाक्यम्

asiṃ samuddhṛtya śitaṃ sudhāraṃ; kaṇṭhe samākramya ca vepamānam utkṛtya vakṣaḥ patitasya bhūmāv; athāpibac choṇitam asya koṣṇam āsvādya cāsvādya ca vīkṣamāṇaḥ; kruddho 'tivelaṃ prajagāda vākyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तन्यस्य मातुर् मधुसर्पिषो वा; माध्वीकपानस्य च सत्कृतस्य दिव्यस्य वा तोयरसस्य पानात्; पयोदधिभ्यां मथिताच् च मुख्यात् सर्वेभ्य एवाभ्यधिको रसो ऽयं; मतो ममाद्याहितलोहितस्य

stanyasya mātur madhusarpiṣo vā; mādhvīkapānasya ca satkṛtasya divyasya vā toyarasasya pānāt; payodadhibhyāṃ mathitāc ca mukhyāt sarvebhya evābhyadhiko raso 'yaṃ; mato mamādyāhitalohitasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ब्रुवाणं पुनर् आद्रवन्तम्; आस्वाद्य वल्गन्तम् अतिप्रहृष्टम् ये भीमसेनं ददृशुस् तदानीं; भयेन ते ऽपि व्यथिता निपेतुः

evaṃ bruvāṇaṃ punar ādravantam; āsvādya valgantam atiprahṛṣṭam ye bhīmasenaṃ dadṛśus tadānīṃ; bhayena te 'pi vyathitā nipetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि तत्रापतिता मनुष्यास्; तेषां करेभ्यः पतितं च शस्त्रम् भयाच् च संचुक्रुशुर् उच्चकैस् ते; निमीलिताक्षा ददृशुश् च तन् न

ye cāpi tatrāpatitā manuṣyās; teṣāṃ karebhyaḥ patitaṃ ca śastram bhayāc ca saṃcukruśur uccakais te; nimīlitākṣā dadṛśuś ca tan na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तत्र भीमं ददृशुः समन्ताद्; दौःशासनं तद्रुधिरं पिबन्तम् सर्वे पलायन्त भयाभिपन्ना; नायं मनुष्य इति भाषमाणाः

ye tatra bhīmaṃ dadṛśuḥ samantād; dauḥśāsanaṃ tadrudhiraṃ pibantam sarve palāyanta bhayābhipannā; nāyaṃ manuṣya iti bhāṣamāṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वतां लोकवीराणाम् इदं वचनम् अब्रवीत् एष ते रुधिरं कण्ठात् पिबामि पुरुषाधम ब्रूहीदानीं सुसंरब्धः पुनर् गौर् इति गौर् इति

śṛṇvatāṃ lokavīrāṇām idaṃ vacanam abravīt eṣa te rudhiraṃ kaṇṭhāt pibāmi puruṣādhama brūhīdānīṃ susaṃrabdhaḥ punar gaur iti gaur iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणकोट्यां शयनं कालकूटस्य भोजनम् दशनं चाहिभिः कष्टं दाहं च जतुवेश्मनि

pramāṇakoṭyāṃ śayanaṃ kālakūṭasya bhojanam daśanaṃ cāhibhiḥ kaṣṭaṃ dāhaṃ ca jatuveśmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूतेन राज्यहरणम् अरण्ये वसतिश् च या इष्वस्त्राणि च संग्रामेष्व् असुखानि च वेश्मनि

dyūtena rājyaharaṇam araṇye vasatiś ca yā iṣvastrāṇi ca saṃgrāmeṣv asukhāni ca veśmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखान्य् एतानि जानीमो न सुखानि कदा चन धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्यात् सपुत्रस्य सदा वयम्

duḥkhāny etāni jānīmo na sukhāni kadā cana dhṛtarāṣṭrasya daurātmyāt saputrasya sadā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा वचनं राजञ् जयं प्राप्य वृकोदरः पुनर् आह महाराज स्मयंस् तौ केशवार्जुनौ

ity uktvā vacanaṃ rājañ jayaṃ prāpya vṛkodaraḥ punar āha mahārāja smayaṃs tau keśavārjunau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशासने यद् रणे संश्रुतं मे; तद् वै सर्वं कृतम् अद्येह वीरौ अद्यैव दास्याम्य् अपरं द्वितीयं; दुर्योधनं यज्ञपशुं विशस्य शिरो मृदित्वा च पदा दुरात्मनः; शान्तिं लप्स्ये कौरवाणां समक्षम्

duḥśāsane yad raṇe saṃśrutaṃ me; tad vai sarvaṃ kṛtam adyeha vīrau adyaiva dāsyāmy aparaṃ dvitīyaṃ; duryodhanaṃ yajñapaśuṃ viśasya śiro mṛditvā ca padā durātmanaḥ; śāntiṃ lapsye kauravāṇāṃ samakṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावद् उक्त्वा वचनं प्रहृष्टो; ननाद चोच्चै रुधिरार्द्रगात्रः ननर्त चैवातिबलो महात्मा; वृत्रं निहत्येव सहस्रनेत्रः

etāvad uktvā vacanaṃ prahṛṣṭo; nanāda coccai rudhirārdragātraḥ nanarta caivātibalo mahātmā; vṛtraṃ nihatyeva sahasranetraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.