Library·Mahābhārata (critical edition)·8·8.69
संजय उवाच तथा निपातिते कर्णे तव सैन्ये च विद्रुते आश्लिष्य पार्थं दाशार्हो हर्षाद् वचनम् अब्रवीत्
saṃjaya uvāca tathā nipātite karṇe tava sainye ca vidrute āśliṣya pārthaṃ dāśārho harṣād vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतो बलभिदा वृत्रस् त्वया कर्णो धनंजय वधं वै कर्णवृत्राभ्यां कथयिष्यन्ति मानवाः
hato balabhidā vṛtras tvayā karṇo dhanaṃjaya vadhaṃ vai karṇavṛtrābhyāṃ kathayiṣyanti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रिणा निहतो वृत्रः संयुगे भूरितेजसा त्वया तु निहतः कर्णो धनुषा निशितैः शरैः
vajriṇā nihato vṛtraḥ saṃyuge bhūritejasā tvayā tu nihataḥ karṇo dhanuṣā niśitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् इमं विक्रमं लोके प्रथितं ते यशोवहम् निवेदयावः कौन्तेय धर्मराजाय धीमते
tam imaṃ vikramaṃ loke prathitaṃ te yaśovaham nivedayāvaḥ kaunteya dharmarājāya dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधं कर्णस्य संग्रामे दीर्घकालचिकीर्षितम् निवेद्य धर्मराजस्य त्वम् आनृण्यं गमिष्यसि
vadhaṃ karṇasya saṃgrāme dīrghakālacikīrṣitam nivedya dharmarājasya tvam ānṛṇyaṃ gamiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्य् उक्ते केशवस् तु पार्थेन यदुपुङ्गवः पर्यवर्तयद् अव्यग्रो रथं रथवरस्य तम्
tathety ukte keśavas tu pārthena yadupuṅgavaḥ paryavartayad avyagro rathaṃ rathavarasya tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृष्टद्युम्नं युधामन्युं माद्रीपुत्रौ वृकोदरम् युयुधानं च गोविन्द इदं वचनम् अब्रवीत्
dhṛṣṭadyumnaṃ yudhāmanyuṃ mādrīputrau vṛkodaram yuyudhānaṃ ca govinda idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परान् अभिमुखा यत्तास् तिष्ठध्वं भद्रम् अस्तु वः यावद् आवेद्यते राज्ञे हतः कर्णो ऽर्जुनेन वै
parān abhimukhā yattās tiṣṭhadhvaṃ bhadram astu vaḥ yāvad āvedyate rājñe hataḥ karṇo 'rjunena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तैः शूरैर् अनुज्ञातो ययौ राजनिवेशनम् पार्थम् आदाय गोविन्दो ददर्श च युधिष्ठिरम्
sa taiḥ śūrair anujñāto yayau rājaniveśanam pārtham ādāya govindo dadarśa ca yudhiṣṭhiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयानं राजशार्दूलं काञ्चने शयनोत्तमे अगृह्णीतां च चरणौ मुदितौ पार्थिवस्य तौ
śayānaṃ rājaśārdūlaṃ kāñcane śayanottame agṛhṇītāṃ ca caraṇau muditau pārthivasya tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः प्रहर्षम् आलक्ष्य प्रहारांश् चातिमानुषान् राधेयं निहतं मत्वा समुत्तस्थौ युधिष्ठिरः
tayoḥ praharṣam ālakṣya prahārāṃś cātimānuṣān rādheyaṃ nihataṃ matvā samuttasthau yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्मै तद् यथावृत्तं वासुदेवः प्रियंवदः कथयाम् आस कर्णस्य निधनं यदुनन्दनः
tato 'smai tad yathāvṛttaṃ vāsudevaḥ priyaṃvadaḥ kathayām āsa karṇasya nidhanaṃ yadunandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईषद् उत्स्मयमानस् तु कृष्णो राजानम् अब्रवीत् युधिष्ठिरं हतामित्रं कृताञ्जलिर् अथाच्युतः
īṣad utsmayamānas tu kṛṣṇo rājānam abravīt yudhiṣṭhiraṃ hatāmitraṃ kṛtāñjalir athācyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिष्ट्या गाण्डीवधन्वा च पाण्डवश् च वृकोदरः त्वं चापि कुशली राजन् माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
diṣṭyā gāṇḍīvadhanvā ca pāṇḍavaś ca vṛkodaraḥ tvaṃ cāpi kuśalī rājan mādrīputrau ca pāṇḍavau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ता वीरक्षयाद् अस्मात् संग्रामाल् लोमहर्षणात् क्षिप्रम् उत्तरकालानि कुरु कार्याणि पार्थिव
muktā vīrakṣayād asmāt saṃgrāmāl lomaharṣaṇāt kṣipram uttarakālāni kuru kāryāṇi pārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतो वैकर्तनः क्रूरः सूतपुत्रो महाबलः दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र दिष्ट्या वर्धसि पाण्डव
hato vaikartanaḥ krūraḥ sūtaputro mahābalaḥ diṣṭyā jayasi rājendra diṣṭyā vardhasi pāṇḍava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स द्यूतजितां कृष्णां प्राहसत् पुरुषाधमः तस्याद्य सूतपुत्रस्य भूमिः पिबति शोणितम्
yaḥ sa dyūtajitāṃ kṛṣṇāṃ prāhasat puruṣādhamaḥ tasyādya sūtaputrasya bhūmiḥ pibati śoṇitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेते ऽसौ शरदीर्णाङ्गः शत्रुस् ते कुरुपुंगव तं पश्य पुरुषव्याघ्र विभिन्नं बहुधा शरैः
śete 'sau śaradīrṇāṅgaḥ śatrus te kurupuṃgava taṃ paśya puruṣavyāghra vibhinnaṃ bahudhā śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरस् तु दाशार्हं प्रहृष्टः प्रत्यपूजयत् दिष्ट्या दिष्ट्येति राजेन्द्र प्रीत्या चेदम् उवाच ह
yudhiṣṭhiras tu dāśārhaṃ prahṛṣṭaḥ pratyapūjayat diṣṭyā diṣṭyeti rājendra prītyā cedam uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतच् चित्रं महाबाहो त्वयि देवकिनन्दन त्वया सारथिना पार्थो यत् कुर्याद् अद्य पौरुषम्
naitac citraṃ mahābāho tvayi devakinandana tvayā sārathinā pārtho yat kuryād adya pauruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रगृह्य च कुरुश्रेष्ठः साङ्गदं दक्षिणं भुजम् उवाच धर्मभृत् पार्थ उभौ तौ केशवार्जुनौ
pragṛhya ca kuruśreṣṭhaḥ sāṅgadaṃ dakṣiṇaṃ bhujam uvāca dharmabhṛt pārtha ubhau tau keśavārjunau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरनारायणौ देवौ कथितौ नारदेन ह धर्मसंस्थापने युक्तौ पुराणौ पुरुषोत्तमौ
naranārāyaṇau devau kathitau nāradena ha dharmasaṃsthāpane yuktau purāṇau puruṣottamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असकृच् चापि मेधावी कृष्णद्वैपायनो मम कथाम् एतां महाबाहो दिव्याम् अकथयत् प्रभुः
asakṛc cāpi medhāvī kṛṣṇadvaipāyano mama kathām etāṃ mahābāho divyām akathayat prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव कृष्ण प्रभावेण गाण्डीवेन धनंजयः जयत्य् अभिमुखाञ् शत्रून् न चासीद् विमुखः क्व चित्
tava kṛṣṇa prabhāveṇa gāṇḍīvena dhanaṃjayaḥ jayaty abhimukhāñ śatrūn na cāsīd vimukhaḥ kva cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयश् चैव ध्रुवो ऽस्माकं न त्व् अस्माकं पराजयः यदा त्वं युधि पार्थस्य सारथ्यम् उपजग्मिवान्
jayaś caiva dhruvo 'smākaṃ na tv asmākaṃ parājayaḥ yadā tvaṃ yudhi pārthasya sārathyam upajagmivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा महाराज तं रथं हेमभूषितम् दन्तवर्णैर् हयैर् युक्तं कालवालैर् महारथः
evam uktvā mahārāja taṃ rathaṃ hemabhūṣitam dantavarṇair hayair yuktaṃ kālavālair mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनाभिसंवृतः कृष्णार्जुनाभ्यां वीराभ्याम् अनुमन्य ततः प्रियम्
āsthāya puruṣavyāghraḥ svabalenābhisaṃvṛtaḥ kṛṣṇārjunābhyāṃ vīrābhyām anumanya tataḥ priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतो बहुवृत्तान्तं द्रष्टुम् आयोधनं तदा आभाषमाणस् तौ वीराव् उभौ माधवफल्गुनौ
āgato bahuvṛttāntaṃ draṣṭum āyodhanaṃ tadā ābhāṣamāṇas tau vīrāv ubhau mādhavaphalgunau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम् गाण्डीवमुक्तैर् विशिखैः सर्वतः शकलीकृतम्
sa dadarśa raṇe karṇaṃ śayānaṃ puruṣarṣabham gāṇḍīvamuktair viśikhaiḥ sarvataḥ śakalīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः प्रशशंस नरव्याघ्राव् उभौ माधवपाण्डवौ
saputraṃ nihataṃ dṛṣṭvā karṇaṃ rājā yudhiṣṭhiraḥ praśaśaṃsa naravyāghrāv ubhau mādhavapāṇḍavau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य राजास्मि गोविन्द पृथिव्यां भ्रातृभिः सह त्वया नाथेन वीरेण विदुषा परिपालितः
adya rājāsmi govinda pṛthivyāṃ bhrātṛbhiḥ saha tvayā nāthena vīreṇa viduṣā paripālitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतं दृष्ट्वा नरव्याघ्रं राधेयम् अभिमानिनम् निराशो ऽद्य दुरात्मासौ धार्तराष्ट्रो भविष्यति जीविताच् चापि राज्याच् च हते कर्णे महारथे
hataṃ dṛṣṭvā naravyāghraṃ rādheyam abhimāninam nirāśo 'dya durātmāsau dhārtarāṣṭro bhaviṣyati jīvitāc cāpi rājyāc ca hate karṇe mahārathe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादाद् वयं चैव कृतार्थाः पुरुषर्षभ त्वं च गाण्डीवधन्वा च विजयी यदुनन्दन दिष्ट्या जयसि गोविन्द दिष्ट्या कर्णो निपातितः
tvatprasādād vayaṃ caiva kṛtārthāḥ puruṣarṣabha tvaṃ ca gāṇḍīvadhanvā ca vijayī yadunandana diṣṭyā jayasi govinda diṣṭyā karṇo nipātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स बहुशो हृष्टः प्रशशंस जनार्दनम् अर्जुनं चापि राजेन्द्र धर्मराजो युधिष्ठिरः
evaṃ sa bahuśo hṛṣṭaḥ praśaśaṃsa janārdanam arjunaṃ cāpi rājendra dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भीमप्रभृतिभिः सर्वैश् च भ्रातृभिर् वृतम् वर्धयन्ति स्म राजानं हर्षयुक्ता महारथाः
tato bhīmaprabhṛtibhiḥ sarvaiś ca bhrātṛbhir vṛtam vardhayanti sma rājānaṃ harṣayuktā mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नकुलः सहदेवश् च पाण्डवश् च वृकोदरः सात्यकिश् च महाराज वृष्णीनां प्रवरो रथः
nakulaḥ sahadevaś ca pāṇḍavaś ca vṛkodaraḥ sātyakiś ca mahārāja vṛṣṇīnāṃ pravaro rathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डुपाञ्चालसृञ्जयाः पूजयन्ति स्म कौन्तेयं निहते सूतनन्दने
dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca pāṇḍupāñcālasṛñjayāḥ pūjayanti sma kaunteyaṃ nihate sūtanandane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वर्धयित्वा नृपतिं पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम् जितकाशिनो लब्धलक्षा युद्धशौण्डाः प्रहारिणः
te vardhayitvā nṛpatiṃ pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiram jitakāśino labdhalakṣā yuddhaśauṇḍāḥ prahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुवन्तः स्तवयुक्ताभिर् वाग्भिः कृष्णौ परंतपौ जग्मुः स्वशिबिरायैव मुदा युक्ता महारथाः
stuvantaḥ stavayuktābhir vāgbhiḥ kṛṣṇau paraṃtapau jagmuḥ svaśibirāyaiva mudā yuktā mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एष क्षयो वृत्तः सुमहांल् लोमहर्षणः तव दुर्मन्त्रिते राजन्न् अतीतं किं नु शोचसि
evam eṣa kṣayo vṛttaḥ sumahāṃl lomaharṣaṇaḥ tava durmantrite rājann atītaṃ kiṃ nu śocasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच श्रुत्वा तद् अप्रियं राजन् धृतराष्ट्रो महीपतिः पपात भूमौ निश्चेष्टः कौरव्यः परमार्तिवान् तथा सत्यव्रता देवी गान्धारी धर्मदर्शिनी
vaiśaṃpāyana uvāca śrutvā tad apriyaṃ rājan dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ papāta bhūmau niśceṣṭaḥ kauravyaḥ paramārtivān tathā satyavratā devī gāndhārī dharmadarśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रत्यगृह्णाद् विदुरो नृपतिं संजयस् तथा पर्याश्वासयतश् चैवं ताव् उभाव् एव भूमिपम्
taṃ pratyagṛhṇād viduro nṛpatiṃ saṃjayas tathā paryāśvāsayataś caivaṃ tāv ubhāv eva bhūmipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवोत्थापयाम् आसुर् गान्धारीं राजयोषितः ताभ्याम् आश्वासितो राजा तूष्णीम् आसीद् विचेतनः
tathaivotthāpayām āsur gāndhārīṃ rājayoṣitaḥ tābhyām āśvāsito rājā tūṣṇīm āsīd vicetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.