Library·Mahābhārata (critical edition)·9·9.58
संजय उवाच तं पातितं ततो दृष्ट्वा महाशालम् इवोद्गतम् प्रहृष्टमनसः सर्वे बभूवुस् तत्र पाण्डवाः
saṃjaya uvāca taṃ pātitaṃ tato dṛṣṭvā mahāśālam ivodgatam prahṛṣṭamanasaḥ sarve babhūvus tatra pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्तम् इव मातङ्गं सिंहेन विनिपातितम् ददृशुर् हृष्टरोमाणः सर्वे ते चापि सोमकाः
unmattam iva mātaṅgaṃ siṃhena vinipātitam dadṛśur hṛṣṭaromāṇaḥ sarve te cāpi somakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दुर्योधनं हत्वा भीमसेनः प्रतापवान् पतितं कौरवेन्द्रं तम् उपगम्येदम् अब्रवीत्
tato duryodhanaṃ hatvā bhīmasenaḥ pratāpavān patitaṃ kauravendraṃ tam upagamyedam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौर् गौर् इति पुरा मन्द द्रौपदीम् एकवाससम् यत् सभायां हसन्न् अस्मांस् तदा वदसि दुर्मते तस्यावहासस्य फलम् अद्य त्वं समवाप्नुहि
gaur gaur iti purā manda draupadīm ekavāsasam yat sabhāyāṃ hasann asmāṃs tadā vadasi durmate tasyāvahāsasya phalam adya tvaṃ samavāpnuhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा स वामेन पदा मौलिम् उपास्पृशत् शिरश् च राजसिंहस्य पादेन समलोडयत्
evam uktvā sa vāmena padā maulim upāspṛśat śiraś ca rājasiṃhasya pādena samaloḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव क्रोधसंरक्तो भीमः परबलार्दनः पुनर् एवाब्रवीद् वाक्यं यत् तच् छृणु नराधिप
tathaiva krodhasaṃrakto bhīmaḥ parabalārdanaḥ punar evābravīd vākyaṃ yat tac chṛṇu narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽस्मान् पुरो ऽपनृत्यन्त पुनर् गौर् इति गौर् इति तान् वयं प्रतिनृत्यामः पुनर् गौर् इति गौर् इति
ye 'smān puro 'panṛtyanta punar gaur iti gaur iti tān vayaṃ pratinṛtyāmaḥ punar gaur iti gaur iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्माकं निकृतिर् वह्निर् नाक्षद्यूतं न वञ्चना स्वबाहुबलम् आश्रित्य प्रबाधामो वयं रिपून्
nāsmākaṃ nikṛtir vahnir nākṣadyūtaṃ na vañcanā svabāhubalam āśritya prabādhāmo vayaṃ ripūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽवाप्य वैरस्य परस्य पारं; वृकोदरः प्राह शनैः प्रहस्य युधिष्ठिरं केशवसृञ्जयांश् च; धनंजयं माद्रवतीसुतौ च
so 'vāpya vairasya parasya pāraṃ; vṛkodaraḥ prāha śanaiḥ prahasya yudhiṣṭhiraṃ keśavasṛñjayāṃś ca; dhanaṃjayaṃ mādravatīsutau ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजस्वलां द्रौपदीम् आनयन् ये; ये चाप्य् अकुर्वन्त सदस्य् अवस्त्राम् तान् पश्यध्वं पाण्डवैर् धार्तराष्ट्रान्; रणे हतांस् तपसा याज्ञसेन्याः
rajasvalāṃ draupadīm ānayan ye; ye cāpy akurvanta sadasy avastrām tān paśyadhvaṃ pāṇḍavair dhārtarāṣṭrān; raṇe hatāṃs tapasā yājñasenyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये नः पुरा षण्ढतिलान् अवोचन्; क्रूरा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्राः ते नो हताः सगणाः सानुबन्धाः; कामं स्वर्गं नरकं वा व्रजामः
ye naḥ purā ṣaṇḍhatilān avocan; krūrā rājño dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ te no hatāḥ sagaṇāḥ sānubandhāḥ; kāmaṃ svargaṃ narakaṃ vā vrajāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश् च राज्ञः पतितस्य भूमौ; स तां गदां स्कन्धगतां निरीक्ष्य वामेन पादेन शिरः प्रमृद्य; दुर्योधनं नैकृतिकेत्य् अवोचत्
punaś ca rājñaḥ patitasya bhūmau; sa tāṃ gadāṃ skandhagatāṃ nirīkṣya vāmena pādena śiraḥ pramṛdya; duryodhanaṃ naikṛtikety avocat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृष्टेन राजन् कुरुपार्थिवस्य; क्षुद्रात्मना भीमसेनेन पादम् दृष्ट्वा कृतं मूर्धनि नाभ्यनन्दन्; धर्मात्मानः सोमकानां प्रबर्हाः
hṛṣṭena rājan kurupārthivasya; kṣudrātmanā bhīmasenena pādam dṛṣṭvā kṛtaṃ mūrdhani nābhyanandan; dharmātmānaḥ somakānāṃ prabarhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव पुत्रं तथा हत्वा कत्थमानं वृकोदरम् नृत्यमानं च बहुशो धर्मराजो ऽब्रवीद् इदम्
tava putraṃ tathā hatvā katthamānaṃ vṛkodaram nṛtyamānaṃ ca bahuśo dharmarājo 'bravīd idam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा शिरो ऽस्य पदा मर्दीर् मा धर्मस् ते ऽत्यगान् महान् राजा ज्ञातिर् हतश् चायं नैतन् न्याय्यं तवानघ
mā śiro 'sya padā mardīr mā dharmas te 'tyagān mahān rājā jñātir hataś cāyaṃ naitan nyāyyaṃ tavānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विध्वस्तो ऽयं हतामात्यो हतभ्राता हतप्रजः उत्सन्नपिण्डो भ्राता च नैतन् न्याय्यं कृतं त्वया
vidhvasto 'yaṃ hatāmātyo hatabhrātā hataprajaḥ utsannapiṇḍo bhrātā ca naitan nyāyyaṃ kṛtaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धार्मिको भीमसेनो ऽसाव् इत्य् आहुस् त्वां पुरा जनाः स कस्माद् भीमसेन त्वं राजानम् अधितिष्ठसि
dhārmiko bhīmaseno 'sāv ity āhus tvāṃ purā janāḥ sa kasmād bhīmasena tvaṃ rājānam adhitiṣṭhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा दुर्योधनं राजा कुन्तीपुत्रस् तथागतम् नेत्राभ्याम् अश्रुपूर्णाभ्याम् इदं वचनम् अब्रवीत्
dṛṣṭvā duryodhanaṃ rājā kuntīputras tathāgatam netrābhyām aśrupūrṇābhyām idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनम् एतद् बलवता धात्रादिष्टं महात्मना यद् वयं त्वां जिघांसामस् त्वं चास्मान् कुरुसत्तम
nūnam etad balavatā dhātrādiṣṭaṃ mahātmanā yad vayaṃ tvāṃ jighāṃsāmas tvaṃ cāsmān kurusattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनो ह्य् अपराधेन महद् व्यसनम् ईदृशम् प्राप्तवान् असि यल् लोभान् मदाद् बाल्याच् च भारत
ātmano hy aparādhena mahad vyasanam īdṛśam prāptavān asi yal lobhān madād bālyāc ca bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घातयित्वा वयस्यांश् च भ्रातॄन् अथ पितॄंस् तथा पुत्रान् पौत्रांस् तथाचार्यांस् ततो ऽसि निधनं गतः
ghātayitvā vayasyāṃś ca bhrātṝn atha pitṝṃs tathā putrān pautrāṃs tathācāryāṃs tato 'si nidhanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवापराधाद् अस्माभिर् भ्रातरस् ते महारथाः निहता ज्ञातयश् चान्ये दिष्टं मन्ये दुरत्ययम्
tavāparādhād asmābhir bhrātaras te mahārathāḥ nihatā jñātayaś cānye diṣṭaṃ manye duratyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नुषाश् च प्रस्नुषाश् चैव धृतराष्ट्रस्य विह्वलाः गर्हयिष्यन्ति नो नूनं विधवाः शोककर्शिताः
snuṣāś ca prasnuṣāś caiva dhṛtarāṣṭrasya vihvalāḥ garhayiṣyanti no nūnaṃ vidhavāḥ śokakarśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा सुदुःखार्तो निशश्वास स पार्थिवः विललाप चिरं चापि धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
evam uktvā suduḥkhārto niśaśvāsa sa pārthivaḥ vilalāpa ciraṃ cāpi dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.