Library·Mahābhārata (critical edition)·9·9.6
संजय उवाच एतच् छ्रुत्वा वचो राज्ञो मद्रराजः प्रतापवान् दुर्योधनं तदा राजन् वाक्यम् एतद् उवाच ह
saṃjaya uvāca etac chrutvā vaco rājño madrarājaḥ pratāpavān duryodhanaṃ tadā rājan vākyam etad uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधन महाबाहो शृणु वाक्यविदां वर याव् एतौ मन्यसे कृष्णौ रथस्थौ रथिनां वरौ न मे तुल्याव् उभाव् एतौ बाहुवीर्ये कथं चन
duryodhana mahābāho śṛṇu vākyavidāṃ vara yāv etau manyase kṛṣṇau rathasthau rathināṃ varau na me tulyāv ubhāv etau bāhuvīrye kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यतां पृथिवीं सर्वां ससुरासुरमानवाम् योधयेयं रणमुखे संक्रुद्धः किम् उ पाण्डवान् विजेष्ये च रणे पार्थान् सोमकांश् च समागतान्
udyatāṃ pṛthivīṃ sarvāṃ sasurāsuramānavām yodhayeyaṃ raṇamukhe saṃkruddhaḥ kim u pāṇḍavān vijeṣye ca raṇe pārthān somakāṃś ca samāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं सेनाप्रणेता ते भविष्यामि न संशयः तं च व्यूहं विधास्यामि न तरिष्यन्ति यं परे इति सत्यं ब्रवीम्य् एष दुर्योधन न संशयः
ahaṃ senāpraṇetā te bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ taṃ ca vyūhaṃ vidhāsyāmi na tariṣyanti yaṃ pare iti satyaṃ bravīmy eṣa duryodhana na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तस् ततो राजा मद्राधिपतिम् अञ्जसा अभ्यषिञ्चत सेनाया मध्ये भरतसत्तम विधिना शास्त्रदृष्टेन हृष्टरूपो विशां पते
evam uktas tato rājā madrādhipatim añjasā abhyaṣiñcata senāyā madhye bharatasattama vidhinā śāstradṛṣṭena hṛṣṭarūpo viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिक्ते ततस् तस्मिन् सिंहनादो महान् अभूत् तव सैन्येष्व् अवाद्यन्त वादित्राणि च भारत
abhiṣikte tatas tasmin siṃhanādo mahān abhūt tava sainyeṣv avādyanta vāditrāṇi ca bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृष्टाश् चासंस् तदा योधा मद्रकाश् च महारथाः तुष्टुवुश् चैव राजानं शल्यम् आहवशोभिनम्
hṛṣṭāś cāsaṃs tadā yodhā madrakāś ca mahārathāḥ tuṣṭuvuś caiva rājānaṃ śalyam āhavaśobhinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय राजंश् चिरं जीव जहि शत्रून् समागतान् तव बाहुबलं प्राप्य धार्तराष्ट्रा महाबलाः निखिलां पृथिवीं सर्वां प्रशासन्तु हतद्विषः
jaya rājaṃś ciraṃ jīva jahi śatrūn samāgatān tava bāhubalaṃ prāpya dhārtarāṣṭrā mahābalāḥ nikhilāṃ pṛthivīṃ sarvāṃ praśāsantu hatadviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं हि शक्तो रणे जेतुं ससुरासुरमानवान् मर्त्यधर्माण इह तु किम् उ सोमकसृञ्जयान्
tvaṃ hi śakto raṇe jetuṃ sasurāsuramānavān martyadharmāṇa iha tu kim u somakasṛñjayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संस्तूयमानस् तु मद्राणाम् अधिपो बली हर्षं प्राप तदा वीरो दुरापम् अकृतात्मभिः
evaṃ saṃstūyamānas tu madrāṇām adhipo balī harṣaṃ prāpa tadā vīro durāpam akṛtātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्य उवाच अद्यैवाहं रणे सर्वान् पाञ्चालान् सह पाण्डवैः निहनिष्यामि राजेन्द्र स्वर्गं यास्यामि वा हतः
śalya uvāca adyaivāhaṃ raṇe sarvān pāñcālān saha pāṇḍavaiḥ nihaniṣyāmi rājendra svargaṃ yāsyāmi vā hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य पश्यन्तु मां लोका विचरन्तम् अभीतवत् अद्य पाण्डुसुताः सर्वे वासुदेवः ससात्यकिः
adya paśyantu māṃ lokā vicarantam abhītavat adya pāṇḍusutāḥ sarve vāsudevaḥ sasātyakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाञ्चालाश् चेदयश् चैव द्रौपदेयाश् च सर्वशः धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सर्वे चापि प्रभद्रकाः
pāñcālāś cedayaś caiva draupadeyāś ca sarvaśaḥ dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca sarve cāpi prabhadrakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रमं मम पश्यन्तु धनुषश् च महद् बलम् लाघवं चास्त्रवीर्यं च भुजयोश् च बलं युधि
vikramaṃ mama paśyantu dhanuṣaś ca mahad balam lāghavaṃ cāstravīryaṃ ca bhujayoś ca balaṃ yudhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य पश्यन्तु मे पार्थाः सिद्धाश् च सह चारणैः यादृशं मे बलं बाह्वोः संपद् अस्त्रेषु या च मे
adya paśyantu me pārthāḥ siddhāś ca saha cāraṇaiḥ yādṛśaṃ me balaṃ bāhvoḥ saṃpad astreṣu yā ca me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे विक्रमं दृष्ट्वा पाण्डवानां महारथाः प्रतीकारपरा भूत्वा चेष्टन्तां विविधाः क्रियाः
adya me vikramaṃ dṛṣṭvā pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ pratīkāraparā bhūtvā ceṣṭantāṃ vividhāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य सैन्यानि पाण्डूनां द्रावयिष्ये समन्ततः द्रोणभीष्माव् अति विभो सूतपुत्रं च संयुगे विचरिष्ये रणे युध्यन् प्रियार्थं तव कौरव
adya sainyāni pāṇḍūnāṃ drāvayiṣye samantataḥ droṇabhīṣmāv ati vibho sūtaputraṃ ca saṃyuge vicariṣye raṇe yudhyan priyārthaṃ tava kaurava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच अभिषिक्ते तदा शल्ये तव सैन्येषु मानद न कर्णव्यसनं किं चिन् मेनिरे तत्र भारत
saṃjaya uvāca abhiṣikte tadā śalye tava sainyeṣu mānada na karṇavyasanaṃ kiṃ cin menire tatra bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृष्टाः सुमनसश् चैव बभूवुस् तत्र सैनिकाः मेनिरे निहतान् पार्थान् मद्रराजवशं गतान्
hṛṣṭāḥ sumanasaś caiva babhūvus tatra sainikāḥ menire nihatān pārthān madrarājavaśaṃ gatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहर्षं प्राप्य सेना तु तावकी भरतर्षभ तां रात्रिं सुखिनी सुप्ता स्वस्थचित्तेव साभवत्
praharṣaṃ prāpya senā tu tāvakī bharatarṣabha tāṃ rātriṃ sukhinī suptā svasthacitteva sābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्यस्य तव तं शब्दं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः वार्ष्णेयम् अब्रवीद् वाक्यं सर्वक्षत्रस्य शृण्वतः
sainyasya tava taṃ śabdaṃ śrutvā rājā yudhiṣṭhiraḥ vārṣṇeyam abravīd vākyaṃ sarvakṣatrasya śṛṇvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्रराजः कृतः शल्यो धार्तराष्ट्रेण माधव सेनापतिर् महेष्वासः सर्वसैन्येषु पूजितः
madrarājaḥ kṛtaḥ śalyo dhārtarāṣṭreṇa mādhava senāpatir maheṣvāsaḥ sarvasainyeṣu pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा यथाभूतं कुरु माधव यत् क्षमम् भवान् नेता च गोप्ता च विधत्स्व यद् अनन्तरम्
etac chrutvā yathābhūtaṃ kuru mādhava yat kṣamam bhavān netā ca goptā ca vidhatsva yad anantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अब्रवीन् महाराज वासुदेवो जनाधिपम् आर्तायनिम् अहं जाने यथातत्त्वेन भारत
tam abravīn mahārāja vāsudevo janādhipam ārtāyanim ahaṃ jāne yathātattvena bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीर्यवांश् च महातेजा महात्मा च विशेषतः कृती च चित्रयोधी च संयुक्तो लाघवेन च
vīryavāṃś ca mahātejā mahātmā ca viśeṣataḥ kṛtī ca citrayodhī ca saṃyukto lāghavena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृग् भीष्मस् तथा द्रोणो यादृक् कर्णश् च संयुगे तादृशस् तद् विशिष्टो वा मद्रराजो मतो मम
yādṛg bhīṣmas tathā droṇo yādṛk karṇaś ca saṃyuge tādṛśas tad viśiṣṭo vā madrarājo mato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यमानस्य तस्याजौ चिन्तयन्न् एव भारत योद्धारं नाधिगच्छामि तुल्यरूपं जनाधिप
yudhyamānasya tasyājau cintayann eva bhārata yoddhāraṃ nādhigacchāmi tulyarūpaṃ janādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखण्ड्यर्जुनभीमानां सात्वतस्य च भारत धृष्टद्युम्नस्य च तथा बलेनाभ्यधिको रणे
śikhaṇḍyarjunabhīmānāṃ sātvatasya ca bhārata dhṛṣṭadyumnasya ca tathā balenābhyadhiko raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्रराजो महाराज सिंहद्विरदविक्रमः विचरिष्यत्य् अभीः काले कालः क्रुद्धः प्रजास्व् इव
madrarājo mahārāja siṃhadviradavikramaḥ vicariṣyaty abhīḥ kāle kālaḥ kruddhaḥ prajāsv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याद्य न प्रपश्यामि प्रतियोद्धारम् आहवे त्वाम् ऋते पुरुषव्याघ्र शार्दूलसमविक्रमम्
tasyādya na prapaśyāmi pratiyoddhāram āhave tvām ṛte puruṣavyāghra śārdūlasamavikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदेवलोके कृत्स्ने ऽस्मिन् नान्यस् त्वत्तः पुमान् भवेत् मद्रराजं रणे क्रुद्धं यो हन्यात् कुरुनन्दन अहन्य् अहनि युध्यन्तं क्षोभयन्तं बलं तव
sadevaloke kṛtsne 'smin nānyas tvattaḥ pumān bhavet madrarājaṃ raṇe kruddhaṃ yo hanyāt kurunandana ahany ahani yudhyantaṃ kṣobhayantaṃ balaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माज् जहि रणे शल्यं मघवान् इव शम्बरम् अतिपश्चाद् असौ वीरो धार्तराष्ट्रेण सत्कृतः
tasmāj jahi raṇe śalyaṃ maghavān iva śambaram atipaścād asau vīro dhārtarāṣṭreṇa satkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवैव हि जयो नूनं हते मद्रेश्वरे युधि तस्मिन् हते हतं सर्वं धार्तराष्ट्रबलं महत्
tavaiva hi jayo nūnaṃ hate madreśvare yudhi tasmin hate hataṃ sarvaṃ dhārtarāṣṭrabalaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा महाराज वचनं मम सांप्रतम् प्रत्युद्याहि रणे पार्थ मद्रराजं महाबलम् जहि चैनं महाबाहो वासवो नमुचिं यथा
etac chrutvā mahārāja vacanaṃ mama sāṃpratam pratyudyāhi raṇe pārtha madrarājaṃ mahābalam jahi cainaṃ mahābāho vāsavo namuciṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैवात्र दया कार्या मातुलो ऽयं ममेति वै क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य जहि मद्रजनेश्वरम्
na caivātra dayā kāryā mātulo 'yaṃ mameti vai kṣatradharmaṃ puraskṛtya jahi madrajaneśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मद्रोणार्णवं तीर्त्वा कर्णपातालसंभवम् मा निमज्जस्व सगणः शल्यम् आसाद्य गोष्पदम्
bhīṣmadroṇārṇavaṃ tīrtvā karṇapātālasaṃbhavam mā nimajjasva sagaṇaḥ śalyam āsādya goṣpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् च ते तपसो वीर्यं यच् च क्षात्रं बलं तव तद् दर्शय रणे सर्वं जहि चैनं महारथम्
yac ca te tapaso vīryaṃ yac ca kṣātraṃ balaṃ tava tad darśaya raṇe sarvaṃ jahi cainaṃ mahāratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावद् उक्त्वा वचनं केशवः परवीरहा जगाम शिबिरं सायं पूज्यमानो ऽथ पाण्डवैः
etāvad uktvā vacanaṃ keśavaḥ paravīrahā jagāma śibiraṃ sāyaṃ pūjyamāno 'tha pāṇḍavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशवे तु तदा याते धर्मराजो युधिष्ठिरः विसृज्य सर्वान् भ्रातॄंश् च पाञ्चालान् अथ सोमकान् सुष्वाप रजनीं तां तु विशल्य इव कुञ्जरः
keśave tu tadā yāte dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ visṛjya sarvān bhrātṝṃś ca pāñcālān atha somakān suṣvāpa rajanīṃ tāṃ tu viśalya iva kuñjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च सर्वे महेष्वासाः पाञ्चालाः पाण्डवास् तथा कर्णस्य निधने हृष्टाः सुषुपुस् तां निशां तदा
te ca sarve maheṣvāsāḥ pāñcālāḥ pāṇḍavās tathā karṇasya nidhane hṛṣṭāḥ suṣupus tāṃ niśāṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतज्वरं महेष्वासं तीर्णपारं महारथम् बभूव पाण्डवेयानां सैन्यं प्रमुदितं निशि सूतपुत्रस्य निधने जयं लब्ध्वा च मारिष
gatajvaraṃ maheṣvāsaṃ tīrṇapāraṃ mahāratham babhūva pāṇḍaveyānāṃ sainyaṃ pramuditaṃ niśi sūtaputrasya nidhane jayaṃ labdhvā ca māriṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.