Library·Matrkabhedatantra·3

Matrkabhedatantra 3

श्रीदेव्य् उवाच । सर्वत्राहं श्रुता नाथ भोगं चेन्द्रियपुष्टिदम् । भोगेन मोक्षम् आप्नोति कथं वदसि योगभृत्

śrīdevy uvāca / sarvatrāhaṃ śrutā nātha bhogaṃ cendriyapuṣṭidam / bhogena mokṣam āpnoti kathaṃ vadasi yogabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशङ्कर उवाच । भोगेन लभते योगं भोगेन कुलसाधनम् । भोगेन सिद्धिम् आप्नोति भोगेन मोक्षम् आप्नुयात्

śrīśaṅkara uvāca / bhogena labhate yogaṃ bhogena kulasādhanam / bhogena siddhim āpnoti bhogena mokṣam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् भोगं सदा कार्यं बाह्यपूजा यथेच्छया । भोजनस्य विधानं यत् तच् छृणुष्व प्रियंवदे

tasmād bhogaṃ sadā kāryaṃ bāhyapūjā yathecchayā / bhojanasya vidhānaṃ yat tac chṛṇuṣva priyaṃvade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधारे तु या शक्तिर् भुजगाकाररूपिणी । आत्मा परमेशानि तन्मध्ये वर्तते सदा

ādhāre tu yā śaktir bhujagākārarūpiṇī / ātmā parameśāni tanmadhye vartate sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनेच्छा भवेत् तस्मान् निर्लिप्तो जीवसंज्ञकः । सैव साक्षाद् गुणमयो निर्गुणो जीव उच्यते

bhojanecchā bhavet tasmān nirlipto jīvasaṃjñakaḥ / saiva sākṣād guṇamayo nirguṇo jīva ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवस्य भोजनं देवि भ्रान्तिर् एव न संशयः । गुणयुक्ता कुण्डलिनी चन्द्रसूर्याग्निरूपिणी

jīvasya bhojanaṃ devi bhrāntir eva na saṃśayaḥ / guṇayuktā kuṇḍalinī candrasūryāgnirūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलाधाराच् च तां देवीम् आजिह्वान्तां विभावयेत् । शोधितान् मत्स्यमांसादीन् संमुखे स्थापयेद् बुधः

mūlādhārāc ca tāṃ devīm ājihvāntāṃ vibhāvayet / śodhitān matsyamāṃsādīn saṃmukhe sthāpayed budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलमन्त्रं समुच्चार्य जुहोमि कुण्डलीमुखे । अनेन मनुना देवि प्रतिग्रासं समाहरेत्

mūlamantraṃ samuccārya juhomi kuṇḍalīmukhe / anena manunā devi pratigrāsaṃ samāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिग्रासे परेशानि एवं कुर्याद् विचक्षणः । तदैव ब्रह्मरूपो ऽसौ सत्यं सत्यं सुरेश्वरि

pratigrāse pareśāni evaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ / tadaiva brahmarūpo 'sau satyaṃ satyaṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुज्यते कुण्डली देवी इति चिन्तापरो हि यः । मन्त्रसिद्धिर् भवेत् तस्य ज्ञानसिद्धिर् न चान्यथा

bhujyate kuṇḍalī devī iti cintāparo hi yaḥ / mantrasiddhir bhavet tasya jñānasiddhir na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते ब्रह्मरूपः शिवरूपः स्वयं हरिः । योगसिद्धिर् भवेत् तस्य चाष्टसिद्धिर् भविष्यति

evaṃ kṛte brahmarūpaḥ śivarūpaḥ svayaṃ hariḥ / yogasiddhir bhavet tasya cāṣṭasiddhir bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुभिर् दीयते यत् तु कृत्रिमं दारुणं विषम् । भक्षणात् तत् क्षणे देवि ह्य् अमृतं नात्र संशयः

śatrubhir dīyate yat tu kṛtrimaṃ dāruṇaṃ viṣam / bhakṣaṇāt tat kṣaṇe devi hy amṛtaṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रेण शोधितं द्रव्यं भक्षणाद् अमृतं भवेत् । यदैव कालकूटं तु समुद्रमथने प्रिये

mantreṇa śodhitaṃ dravyaṃ bhakṣaṇād amṛtaṃ bhavet / yadaiva kālakūṭaṃ tu samudramathane priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा चानेन मनुना तत्क्षणात् खादितं मया

tadā cānena manunā tatkṣaṇāt khāditaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पाकारा कुण्डलिनी या देवी परमा कला । भुज्यते सर्परूपेण तत्रैव दारुणं विषम्

sarpākārā kuṇḍalinī yā devī paramā kalā / bhujyate sarparūpeṇa tatraiva dāruṇaṃ viṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितं कान्ते भोजनस्य विधानकम् । एतत् सर्वं महेशानि गोप्तव्यं पशुसंकटे

iti te kathitaṃ kānte bhojanasya vidhānakam / etat sarvaṃ maheśāni goptavyaṃ paśusaṃkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीदेव्य् उवाच । शृणु नाथ परानन्द परापरकुलात्मक । वद मे परमेशान होमकुण्डं तु कीदृशम्

śrīdevy uvāca / śṛṇu nātha parānanda parāparakulātmaka / vada me parameśāna homakuṇḍaṃ tu kīdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशिव उवाच । मणिपूरस्य बाह्ये तु नाभिपद्मं मनोहरम् । अष्टपत्रं तथा वृत्तं तन्मध्ये कुण्डदुर्लभम्

śrīśiva uvāca / maṇipūrasya bāhye tu nābhipadmaṃ manoharam / aṣṭapatraṃ tathā vṛttaṃ tanmadhye kuṇḍadurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरस्रादिकं देवि तत् कुण्डं कामरूपकम् । सर्वकुण्डस्य देवेशि विप्रः कर्ता विधीयते

caturasrādikaṃ devi tat kuṇḍaṃ kāmarūpakam / sarvakuṇḍasya deveśi vipraḥ kartā vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तुलं बाहुजातस्य वैश्यस्य चार्धचन्द्रकम्

vartulaṃ bāhujātasya vaiśyasya cārdhacandrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकोणं पादजातस्य होमकुण्डं सुरेश्वरि । एवं कुण्डं महेशानि नालत्रयविभूषितम्

trikoṇaṃ pādajātasya homakuṇḍaṃ sureśvari / evaṃ kuṇḍaṃ maheśāni nālatrayavibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वनालं सहस्रारे परामृतविभूषितम् । मध्यनालं नाभिपद्मे मूलाधारे च सुन्दरि

ūrdhvanālaṃ sahasrāre parāmṛtavibhūṣitam / madhyanālaṃ nābhipadme mūlādhāre ca sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलिङ्गाग्रम् अधोनालं सदानन्दमयं शिवे । होमकुण्डम् इदं देवि सर्वतन्त्रे परिष्कृतम्

āliṅgāgram adhonālaṃ sadānandamayaṃ śive / homakuṇḍam idaṃ devi sarvatantre pariṣkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन होमप्रसादेन साक्षाद् ब्रह्ममयो भवेत् । विप्रस्य चाहुतिहोमं विज्ञातव्यं चतुष्टयम्

yena homaprasādena sākṣād brahmamayo bhavet / viprasya cāhutihomaṃ vijñātavyaṃ catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियस्य त्रयं देवि वैश्यस्य चाहुतिद्वयम् । शूद्रस्यैकाहुतिर् देवि मुक्तिश् चापि चतुर्विधा

kṣatriyasya trayaṃ devi vaiśyasya cāhutidvayam / śūdrasyaikāhutir devi muktiś cāpi caturvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामोक्षं ब्राह्मणस्य सायुज्यं क्षत्रियस्य च । सारूप्यं चोरुजातस्य सालोक्यं शूद्रजातिषु

mahāmokṣaṃ brāhmaṇasya sāyujyaṃ kṣatriyasya ca / sārūpyaṃ corujātasya sālokyaṃ śūdrajātiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यकुण्डं बाह्यहोमे एव हि सुरवन्दिते । जातिभेदे कुण्डभेदं कुर्यात् साधकसत्तमः

bāhyakuṇḍaṃ bāhyahome eva hi suravandite / jātibhede kuṇḍabhedaṃ kuryāt sādhakasattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यहोमे काम्यसिद्धिर् भविष्यति न संशयः । ज्ञानहोमे मोक्षसिद्धिर् लभते नात्र संशयः

bāhyahome kāmyasiddhir bhaviṣyati na saṃśayaḥ / jñānahome mokṣasiddhir labhate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितं कान्ते तन्त्राणां सारम् उत्तमम् । न वक्तव्यं पशोर् अग्रे शपथो मे त्वयि प्रिये

iti te kathitaṃ kānte tantrāṇāṃ sāram uttamam / na vaktavyaṃ paśor agre śapatho me tvayi priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीदेव्य् उवाच । मद्यपाने महापुण्यं सर्वतन्त्रे श्रुतं मया । जातिभेदं न कथितम् इदानीं तत् प्रकाशय

śrīdevy uvāca / madyapāne mahāpuṇyaṃ sarvatantre śrutaṃ mayā / jātibhedaṃ na kathitam idānīṃ tat prakāśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशङ्कर उवाच । सर्वयज्ञाधिपो विप्रः संशयो नास्ति पार्वति । सौत्रामण्यां कुलाचारे चत्वारो ब्राह्मणादयः

śrīśaṅkara uvāca / sarvayajñādhipo vipraḥ saṃśayo nāsti pārvati / sautrāmaṇyāṃ kulācāre catvāro brāhmaṇādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य महामोक्षं मद्यपाने प्रियंवदे । ब्राह्मणः परमेशानि यदि पानादिकं चरेत्

brāhmaṇasya mahāmokṣaṃ madyapāne priyaṃvade / brāhmaṇaḥ parameśāni yadi pānādikaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणाच् छिवरूपो ऽसौ सत्यं सत्यं हि शैलजे

tatkṣaṇāc chivarūpo 'sau satyaṃ satyaṃ hi śailaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोये तोयं यथा लीनं यथा तेजसि तेजसम् । घटे भग्ने यथाकाशं वायौ वायुर् यथा प्रिये

toye toyaṃ yathā līnaṃ yathā tejasi tejasam / ghaṭe bhagne yathākāśaṃ vāyau vāyur yathā priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव मद्यपानेन ब्राह्मणो ब्रह्मणि प्रिये । लीयते नात्र संदेहः परमात्मनि शैलजे

tathaiva madyapānena brāhmaṇo brahmaṇi priye / līyate nātra saṃdehaḥ paramātmani śailaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायुज्यादि महामोक्षं नियुक्तं क्षत्रियादिषु । सा नारी मानवी मद्यपाने देवि न संशयः

sāyujyādi mahāmokṣaṃ niyuktaṃ kṣatriyādiṣu / sā nārī mānavī madyapāne devi na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूक्ष्मसूत्रे यथा वह्निर् देहमध्ये तथा शिवा । तपोरूपं बृहत्सूत्रं पूजारूपं तथा हरिः

sūkṣmasūtre yathā vahnir dehamadhye tathā śivā / taporūpaṃ bṛhatsūtraṃ pūjārūpaṃ tathā hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयुक्तं कुरुते यत्र वर्धमानो महाङ्कुशः । मद्यपानं विना देवि तज्ज्ञानं न हि लभ्यते । अत एव हि विप्रेण मद्यपानं सदा चरेत्

saṃyuktaṃ kurute yatra vardhamāno mahāṅkuśaḥ / madyapānaṃ vinā devi tajjñānaṃ na hi labhyate / ata eva hi vipreṇa madyapānaṃ sadā caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदमाताजपेनैव ब्राह्मणो न हि शैलजे । ब्रह्मज्ञानं यदा देवि तदा ब्राह्मण उच्यते

vedamātājapenaiva brāhmaṇo na hi śailaje / brahmajñānaṃ yadā devi tadā brāhmaṇa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानाम् अमृतं ब्रह्म तद् इयं लौकिकी सुरा । सुरत्वं भोगमात्रेण सुरा तेन प्रकीर्तिता

devānām amṛtaṃ brahma tad iyaṃ laukikī surā / suratvaṃ bhogamātreṇa surā tena prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रत्रयं सदा पाठ्यं ब्रह्मशापादि मोचनम् । प्रकुर्यात् तु द्विजेनैव तदा ब्रह्ममयी सुरा

mantratrayaṃ sadā pāṭhyaṃ brahmaśāpādi mocanam / prakuryāt tu dvijenaiva tadā brahmamayī surā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविर् आरोपमात्रेण वह्निर् दीप्तो यथा भवेत् । शापमोचनमात्रेण सुरा मुक्तिप्रदायिनी

havir āropamātreṇa vahnir dīpto yathā bhavet / śāpamocanamātreṇa surā muktipradāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत एव हि देवेशि ब्राह्मणः पानम् आचरेत् । स ब्राह्मणः स वेदज्ञः सो ऽग्निहोत्री स दीक्षितः

ata eva hi deveśi brāhmaṇaḥ pānam ācaret / sa brāhmaṇaḥ sa vedajñaḥ so 'gnihotrī sa dīkṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु किं कथ्यते देवि स एव त्रिगुणात्मकः

bahu kiṃ kathyate devi sa eva triguṇātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तिमार्गम् इदं देवि गोप्तव्यं पशुसंकटे । प्रकाशात् कायहानिः स्यान् निन्दनीयो न चान्यथा

muktimārgam idaṃ devi goptavyaṃ paśusaṃkaṭe / prakāśāt kāyahāniḥ syān nindanīyo na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.