Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara 3.6

षष्ठपादस्य प्रथमाधिकरणमारचयति- प्रकृतौ विकृतौ वा स्याद्यस्य पर्णेत्यसौ विधिः । प्रकृतावेव वा तुल्याद्वचनादुभयोरसौ

ṣaṣṭhapādasya prathamādhikaraṇamāracayati- prakṛtau vikṛtau vā syādyasya parṇetyasau vidhiḥ / prakṛtāveva vā tulyādvacanādubhayorasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जुहूमाश्रित्य पर्णत्वविधिः प्रकृतिमात्रगः । चोदकेनोभयप्राप्तेर्विकृतौ विधिनात्र किम्

juhūmāśritya parṇatvavidhiḥ prakṛtimātragaḥ / codakenobhayaprāptervikṛtau vidhinātra kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयाधिकरणमारचयति- सामिधेनीः सप्तदश प्रकृतौ विकृतावुत । पूर्ववत्प्रकृतौ पाञ्चदश्येनैतद्विकल्प्यते

dvitīyādhikaraṇamāracayati- sāmidhenīḥ saptadaśa prakṛtau vikṛtāvuta / pūrvavatprakṛtau pāñcadaśyenaitadvikalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकृतौ साप्तदश्यं स्यात्प्रकृतौ प्रक्रियाबलात् । पाञ्चदश्यावरुद्धत्वादाकाङ्क्षाया निवृत्तितः

vikṛtau sāptadaśyaṃ syātprakṛtau prakriyābalāt / pāñcadaśyāvaruddhatvādākāṅkṣāyā nivṛttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयाधिकरणमारचयति- साप्तदश्यं तु वैश्यस्य विकृतौ प्रकृतावुत । पूर्ववच्चेन्न संकोचान्नित्ये नैमित्तिकोक्तितः

tṛtīyādhikaraṇamāracayati- sāptadaśyaṃ tu vaiśyasya vikṛtau prakṛtāvuta / pūrvavaccenna saṃkocānnitye naimittikoktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोदोहनेन प्रणयेत्कामीत्येतदुदाहरत् । भाष्यकारस्तदप्यस्तु न्यायस्यात्र समत्वतः

godohanena praṇayetkāmītyetadudāharat / bhāṣyakārastadapyastu nyāyasyātra samatvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थाधिकरणमारचयति - आधानं पवमानादेरिष्टेरङ्गं न वा भवेत् । अग्नीनामिष्टिशेषत्वात्तद्द्वारास्य तदङ्गता

caturthādhikaraṇamāracayati - ādhānaṃ pavamānāderiṣṭeraṅgaṃ na vā bhavet / agnīnāmiṣṭiśeṣatvāttaddvārāsya tadaṅgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारभ्य विधामात्तु नाङ्गं कस्यचिदाहितिः । अग्न्यर्थत्वात्तत्समेष्टिरग्नयस्त्वग्निहोत्रगाः

anārabhya vidhāmāttu nāṅgaṃ kasyacidāhitiḥ / agnyarthatvāttatsameṣṭiragnayastvagnihotragāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमाधिकरणमारचयति - आधानं किं प्रकृत्यर्थे वह्निमात्रेण वा युतम् । संस्कृताग्निप्रनाड्यैतत्पर्णवत्प्रकृतौ स्थितम्

pañcamādhikaraṇamāracayati - ādhānaṃ kiṃ prakṛtyarthe vahnimātreṇa vā yutam / saṃskṛtāgnipranāḍyaitatparṇavatprakṛtau sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लौकिकाकारमात्रत्वे विफलत्वात्क्रतौ युतिः । पर्णस्याऽहवनीयादौ शास्त्रीये ऽस्तु स्वतन्त्रता

laukikākāramātratve viphalatvātkratau yutiḥ / parṇasyā'havanīyādau śāstrīye 'stu svatantratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठाधिकरणमारचयति- संस्कृते पवमानेष्ट्या वह्नौ सेष्टिर्न वेष्टयः । वह्नौ तत्संस्कृते कार्याश्चोदकस्यानुरोधतः

ṣaṣṭhādhikaraṇamāracayati- saṃskṛte pavamāneṣṭyā vahnau seṣṭirna veṣṭayaḥ / vahnau tatsaṃskṛte kāryāścodakasyānurodhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोदकः पवमानेष्टौ न तां प्रापयितुं प्रभुः । अनङ्गत्वेष्ट्यसिद्धिभ्यामिष्टयस्यदसंस्कृते

codakaḥ pavamāneṣṭau na tāṃ prāpayituṃ prabhuḥ / anaṅgatveṣṭyasiddhibhyāmiṣṭayasyadasaṃskṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमाधिकरणमारचयति - अग्नीषोमीयसवनीयानुबन्ध्यपशुष्वमी । उपाकरणमुख्यास्तु धर्माः साधारण न वा

saptamādhikaraṇamāracayati - agnīṣomīyasavanīyānubandhyapaśuṣvamī / upākaraṇamukhyāstu dharmāḥ sādhāraṇa na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्टोमप्रकरणे पाठात्साधारण अमी । पशुधर्माग्रहात्सोमयागे ते स्युर्निरर्थकाः

jyotiṣṭomaprakaraṇe pāṭhātsādhāraṇa amī / paśudharmāgrahātsomayāge te syurnirarthakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नीषोमीयधर्मत्वं तेषां स्थानात्प्रसिध्यति । द्वयोरितरयोः पश्र्वोः प्राप्यन्ते चोदकेन ते

agnīṣomīyadharmatvaṃ teṣāṃ sthānātprasidhyati / dvayoritarayoḥ paśrvoḥ prāpyante codakena te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमाधिकरणमारचयति- शाखाछेदादयो दोहे धर्माः सायं व्यवस्थिताः । प्रातश्च सन्ति वा सायं स्थानात्ते पूर्ववत्स्थिताः

aṣṭamādhikaraṇamāracayati- śākhāchedādayo dohe dharmāḥ sāyaṃ vyavasthitāḥ / prātaśca santi vā sāyaṃ sthānātte pūrvavatsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनर्थक्यप्रतिहतिः पूर्ववन्नेह विद्यते । बलिनो ऽतः प्रकरणात्प्रातर्दोहे ऽपि सन्ति ते

ānarthakyapratihatiḥ pūrvavanneha vidyate / balino 'taḥ prakaraṇātprātardohe 'pi santi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमाधिकरणमारचयति- ग्रहधर्माः सादनाद्याः प्रातःसवन एव ते । त्रिषु वा निश्चितस्थानादाद्यः पूर्ववदुत्तरः

navamādhikaraṇamāracayati- grahadharmāḥ sādanādyāḥ prātaḥsavana eva te / triṣu vā niścitasthānādādyaḥ pūrvavaduttaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशाधिकरणमारचयति - ग्रहधर्मा अनारभ्योक्तांश्वदाभ्यद्वयेन हि । विद्यन्ते वा प्रकरणादाद्यो वाक्यादिहान्तिमः

ekādaśādhikaraṇamāracayati - grahadharmā anārabhyoktāṃśvadābhyadvayena hi / vidyante vā prakaraṇādādyo vākyādihāntimaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाधिकरणमारचयति- अखण्डादीष्टकाधर्माश्चित्रिण्यादिषु नोचिताः । सन्ति वा वाक्यमप्यत्रानारभ्योक्तं ततो न ते

dvādaśādhikaraṇamāracayati- akhaṇḍādīṣṭakādharmāścitriṇyādiṣu nocitāḥ / santi vā vākyamapyatrānārabhyoktaṃ tato na te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतापूर्वसंबन्धात्तादृशादपि वाक्यतः । अखण्डत्वादयो ऽग्न्यर्थचित्रिण्यादिषु सन्ति ते

prakṛtāpūrvasaṃbandhāttādṛśādapi vākyataḥ / akhaṇḍatvādayo 'gnyarthacitriṇyādiṣu santi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशाधिकरणमारचयति- विधयो ऽभिषवाद्याः स्युः फलाख्ये चमसे न वा । नैमित्तिकस्य नित्येन तुल्यत्वादस्ति तद्विधिः

trayodaśādhikaraṇamāracayati- vidhayo 'bhiṣavādyāḥ syuḥ phalākhye camase na vā / naimittikasya nityena tulyatvādasti tadvidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्ये कृतार्थाः संस्काराः पश्चाद्भाविनिमित्तजे । न विधेयाः किंतु तत्र प्राप्यन्तामतिदेशतः

nitye kṛtārthāḥ saṃskārāḥ paścādbhāvinimittaje / na vidheyāḥ kiṃtu tatra prāpyantāmatideśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशाधिकरणमारचयति- नीवारादिप्रतिनिधेरतुल्यो वा विधिः समः । पुरेवातुल्यता साम्यमाकाराद्ब्रीहिता यतः

caturdaśādhikaraṇamāracayati- nīvārādipratinidheratulyo vā vidhiḥ samaḥ / purevātulyatā sāmyamākārādbrīhitā yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चदशाधिकरणमारचयति- पूतीकाभिषवो ऽतुल्यस्तुल्यो वा सोमतुल्यता । नास्ति नैमित्तिकत्वेन तुल्यः प्रतिनिधित्वतः

pañcadaśādhikaraṇamāracayati- pūtīkābhiṣavo 'tulyastulyo vā somatulyatā / nāsti naimittikatvena tulyaḥ pratinidhitvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशाधिकरणमारचयति- उक्थ्यादिषु समो दीक्षणीयाद्यङ्गविधिर्न वा । एकप्रकरणत्वेन फलवत्त्वाच्च तुल्यता

ṣoḍaśādhikaraṇamāracayati- ukthyādiṣu samo dīkṣaṇīyādyaṅgavidhirna vā / ekaprakaraṇatvena phalavattvācca tulyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्थ्यादयः कामयोगाद्विकाराः प्रक्रिया ततः । अग्निष्टोमात्मके ज्योतिष्टोममात्रे च तद्विधिः

ukthyādayaḥ kāmayogādvikārāḥ prakriyā tataḥ / agniṣṭomātmake jyotiṣṭomamātre ca tadvidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.