Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara 3.8

अष्टमपादे प्रथमाधिकरणमारचयति- दक्षिणादिपरिक्रीतिऋत्विजः स्वामिनो ऽथवा । परिक्रयः समाख्यानादृत्विजः स्याद्यथेतरत्

aṣṭamapāde prathamādhikaraṇamāracayati- dakṣiṇādiparikrītiṛtvijaḥ svāmino 'thavā / parikrayaḥ samākhyānādṛtvijaḥ syādyathetarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिक्रयात्पुराध्वर्युहोत्रादीनामभावतः । परिक्रयणकर्तृत्वं यजमानस्य नर्त्विजः

parikrayātpurādhvaryuhotrādīnāmabhāvataḥ / parikrayaṇakartṛtvaṃ yajamānasya nartvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयाधिकरणमारचयति- इष्टकावरदानं किं स्वामिनः स्यादुतर्त्विजः । स्वामिनः पूर्ववन्मैवमध्वर्योर्वचनादयम्

dvitīyādhikaraṇamāracayati- iṣṭakāvaradānaṃ kiṃ svāminaḥ syādutartvijaḥ / svāminaḥ pūrvavanmaivamadhvaryorvacanādayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयाधिकरणमारचयति- संस्कारा वपनाद्याः किमध्वर्योः स्वामिनो ऽथवा । अध्वर्योस्तत्र शक्तत्वात्तद्वेदोक्तेश्च तस्य ते

tṛtīyādhikaraṇamāracayati- saṃskārā vapanādyāḥ kimadhvaryoḥ svāmino 'thavā / adhvaryostatra śaktatvāttadvedokteśca tasya te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कारैर्योग्यतां प्राप्य स्वकार्य कर्तुमृत्विजः । क्रीणात्यतः क्रिया तेषां संस्क्रिया यजमानगा

saṃskārairyogyatāṃ prāpya svakārya kartumṛtvijaḥ / krīṇātyataḥ kriyā teṣāṃ saṃskriyā yajamānagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलान्तरायपापस्य नाशकत्वेन संस्कृतिः । लिङ्गात्तपः स्वामिगामि संस्कारान्तरवत्ततः

phalāntarāyapāpasya nāśakatvena saṃskṛtiḥ / liṅgāttapaḥ svāmigāmi saṃskārāntaravattataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमाधिकरणमारचयति- हिरण्यमालिताद्यास्तु संस्कारा वचनान्मताः । ऋत्विजां ते यथाख्यानं कर्तव्या निखिलैरुत

pañcamādhikaraṇamāracayati- hiraṇyamālitādyāstu saṃskārā vacanānmatāḥ / ṛtvijāṃ te yathākhyānaṃ kartavyā nikhilairuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्य आख्यावशान्मैवं सर्वसंनिधिपाठतः । प्रतिमुख्यं गुणावृत्तेः कर्तव्या निखिलैरपि

ādya ākhyāvaśānmaivaṃ sarvasaṃnidhipāṭhataḥ / pratimukhyaṃ guṇāvṛtteḥ kartavyā nikhilairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठाधिकरणमारचयति- वृष्टिकामी सदो नीचैर्मिनुयादिति कामना । अध्वर्योः स्वामिनो वाऽद्यो वाक्यान्मातुस्तदुच्यते

ṣaṣṭhādhikaraṇamāracayati- vṛṣṭikāmī sado nīcairminuyāditi kāmanā / adhvaryoḥ svāmino vā'dyo vākyānmātustaducyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्मैपदतो ऽध्वर्युव्यापारस्य परार्थता । प्रतीतातो वाक्यबाधे तपोवत्स्वामिनो ऽस्तु तत्

parasmaipadato 'dhvaryuvyāpārasya parārthatā / pratītāto vākyabādhe tapovatsvāmino 'stu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमाधिकरणमारचयति- आयुर्दा इति मन्त्रोक्तिः कस्याध्वर्योः समाख्यया । तद्बाधे लिङ्गतः स्वामिगामिता कामबन्मता

saptamādhikaraṇamāracayati- āyurdā iti mantroktiḥ kasyādhvaryoḥ samākhyayā / tadbādhe liṅgataḥ svāmigāmitā kāmabanmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ठमाधिकरणमारचयति- वाजस्य मेत्यमुं ब्रूयादेको द्वौ वा कृतार्थतः । एकः काण्डद्वये पाठादध्वर्युस्वामिनावुभौ

aṣṭhamādhikaraṇamāracayati- vājasya metyamuṃ brūyādeko dvau vā kṛtārthataḥ / ekaḥ kāṇḍadvaye pāṭhādadhvaryusvāmināvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमाधिकरणमारचयति- वाचयेत्स्वामिनं ज्ञाज्ञौ वाचमीयौ ज्ञ एव वा । अविशेषादुभौ ज्ञस्य स्वामित्वाद्वाचयेदमुम्

navamādhikaraṇamāracayati- vācayetsvāminaṃ jñājñau vācamīyau jña eva vā / aviśeṣādubhau jñasya svāmitvādvācayedamum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमाधिकरणमारचयति- वत्सं चोपसृजेत्तद्वदुखां चाधिश्रयोदिति । द्वादशद्वंद्वकर्मैतत्स्वामिनो वेतरस्य वा

daśamādhikaraṇamāracayati- vatsaṃ copasṛjettadvadukhāṃ cādhiśrayoditi / dvādaśadvaṃdvakarmaitatsvāmino vetarasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यः पाठात्स्वामिकाण्डे तादर्थ्येन परिक्रयात् । महाकाण्डोक्तितो ऽन्त्यो ऽस्तु द्वंद्वतैवात्र कीर्त्यते

ādyaḥ pāṭhātsvāmikāṇḍe tādarthyena parikrayāt / mahākāṇḍoktito 'ntyo 'stu dvaṃdvataivātra kīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशाधिकरणमारचयति- यो होताध्वर्युरेव स्यादित्याध्वर्यवमाचरन् । हौत्रं कुर्यान्न वा त्यागहेत्वमावात्करोति तत्

ekādaśādhikaraṇamāracayati- yo hotādhvaryureva syādityādhvaryavamācaran / hautraṃ kuryānna vā tyāgahetvamāvātkaroti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होतैको युगपत्कर्मद्वयं कर्तु नहि प्रभुः । त्यजोच्चोदकतः प्राप्तं हौत्रं वाचनिकार्यकृत्

hotaiko yugapatkarmadvayaṃ kartu nahi prabhuḥ / tyajoccodakataḥ prāptaṃ hautraṃ vācanikāryakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाधिकरणमारचयति - प्रोक्षण्यासादनं कुर्यादध्वर्युरितरो ऽथवा । आख्ययाऽद्यः सादयेति प्रेषितो ऽन्यो ऽस्तु लिङ्गतः

dvādaśādhikaraṇamāracayati - prokṣaṇyāsādanaṃ kuryādadhvaryuritaro 'thavā / ākhyayā'dyaḥ sādayeti preṣito 'nyo 'stu liṅgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशाधिकरणमारचयति- अग्नीत्प्रेष्यदुताध्वर्युरग्नीदस्त्वविरोधतः । आख्याविरोधादध्वर्युः प्रैषद्वारार्ऽथकृद्यतः

trayodaśādhikaraṇamāracayati- agnītpreṣyadutādhvaryuragnīdastvavirodhataḥ / ākhyāvirodhādadhvaryuḥ praiṣadvārār'thakṛdyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशाधिकरणमारचयति - ममाग्न इति कस्यात्र फलं लिङ्गेन वक्तृगम् । श्रुत्या स्वामिनि न क्रीते लिङ्गं तत्रोपचर्यताम्

caturdaśādhikaraṇamāracayati - mamāgna iti kasyātra phalaṃ liṅgena vaktṛgam / śrutyā svāmini na krīte liṅgaṃ tatropacaryatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चदशाधिकरणमारचयति - मा मा संताप्तमित्येतत्कस्मिन्स्वामिनि पूर्ववत् । अध्वर्यावस्तु तत्तेन स्वामिकर्मोपयोगतः

pañcadaśādhikaraṇamāracayati - mā mā saṃtāptamityetatkasminsvāmini pūrvavat / adhvaryāvastu tattena svāmikarmopayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशाधिकरणमारचयति- भद्रं तन्नौ सहेत्येतत्कस्मिन्स्वामिनि युज्यते । द्वित्वश्रुत्या द्वयोरेतदध्वर्युयजमानयोः

ṣoḍaśādhikaraṇamāracayati- bhadraṃ tannau sahetyetatkasminsvāmini yujyate / dvitvaśrutyā dvayoretadadhvaryuyajamānayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तदशाधिकरणमारचयति- धर्माणां प्रकृतिस्थानां विकृतावतिदेशतः । प्राप्तिर्विशेषतो वाऽद्यो विशेषस्यानिरूपणात्

saptadaśādhikaraṇamāracayati- dharmāṇāṃ prakṛtisthānāṃ vikṛtāvatideśataḥ / prāptirviśeṣato vā'dyo viśeṣasyānirūpaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतौ कार्यकृद्धर्मा विकृतौ स्युर्न चेतरे । यूपावटास्तृतिः कार्य न हि प्राकृतबर्हिषः

prakṛtau kāryakṛddharmā vikṛtau syurna cetare / yūpāvaṭāstṛtiḥ kārya na hi prākṛtabarhiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशाधिकरणमारचयति - यद्वर्हिस्तत्पवित्रार्थ न वाऽद्यस्तस्य संभवात् । संस्कृतं स्तरणे क्षीणं पवित्रं त्वन्यतो भवेत्

aṣṭādaśādhikaraṇamāracayati - yadvarhistatpavitrārtha na vā'dyastasya saṃbhavāt / saṃskṛtaṃ staraṇe kṣīṇaṃ pavitraṃ tvanyato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकोनविंशाधिकरणमारचयति- पुरोडाशस्य शकलमैन्द्रवायवपात्रके । अवदध्यात्पुरोडाशो नवो ऽथ सवनीयकः

ekonaviṃśādhikaraṇamāracayati- puroḍāśasya śakalamaindravāyavapātrake / avadadhyātpuroḍāśo navo 'tha savanīyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धस्य यजनार्तत्वान्नवं संपाद्य तत्क्रिया । सवनीयेन तत्कार्ये संस्कार्यत्वाद्द्वितीयया

siddhasya yajanārtatvānnavaṃ saṃpādya tatkriyā / savanīyena tatkārye saṃskāryatvāddvitīyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशाधिकरणमारचयति - काम्या उपांशु यष्ठव्याः किं तदङ्गप्रधानयोः । प्रधान एव वा नात्र विशेषोक्तिरतो द्वयोः

viṃśādhikaraṇamāracayati - kāmyā upāṃśu yaṣṭhavyāḥ kiṃ tadaṅgapradhānayoḥ / pradhāna eva vā nātra viśeṣoktirato dvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यानामेव काम्यत्वात्तेष्वेव परिचोदना । अङ्गानामतथाभावादुपांशुत्वं प्रधानगम्

mukhyānāmeva kāmyatvātteṣveva paricodanā / aṅgānāmatathābhāvādupāṃśutvaṃ pradhānagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशाधिकरणमारचयति - नवनीतं श्येन आज्यं मुख्ये ऽङ्गे वास्तु मुख्यगम् । विधेयमाज्यमप्रप्तं दृतिस्थनवनीतकम्

ekaviṃśādhikaraṇamāracayati - navanītaṃ śyena ājyaṃ mukhye 'ṅge vāstu mukhyagam / vidheyamājyamapraptaṃ dṛtisthanavanītakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यः सोमविकारो ऽङ्गे चोदकप्राप्तमाज्यकम् । अनूद्य दृतिसंस्थानं नवनीतगुणो विधिः

mukhyaḥ somavikāro 'ṅge codakaprāptamājyakam / anūdya dṛtisaṃsthānaṃ navanītaguṇo vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाविंशाधिकरणमारचयति- सुत्याकालगताङ्गेषु गुणः सर्वेषु वोदितः । आद्यो वैशेषिकाङ्गत्वाद्वाक्यात्सर्वाङ्गसंगतिः

dvāviṃśādhikaraṇamāracayati- sutyākālagatāṅgeṣu guṇaḥ sarveṣu voditaḥ / ādyo vaiśeṣikāṅgatvādvākyātsarvāṅgasaṃgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोविंशाधिकरणमारचयति - शाक्यायने पुरोडाशास्तरसा इति मांसता । सर्वत्र सवनीये वा सर्वत्र नवनीतवत्

trayoviṃśādhikaraṇamāracayati - śākyāyane puroḍāśāstarasā iti māṃsatā / sarvatra savanīye vā sarvatra navanītavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरसाः सवनीयाः स्युरिति तत्संनिधिः श्रुतः । पुरोडाशस्य मांसत्वं तेष्वेवातो नियम्यते

tarasāḥ savanīyāḥ syuriti tatsaṃnidhiḥ śrutaḥ / puroḍāśasya māṃsatvaṃ teṣvevāto niyamyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.