Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·3·3.2·3.2.10

Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.2.10

MS 3.2.10

त्रिवृद्वतीं पुरस्तात् सादयति त्रिवृद् वै यज्ञमुखं मुखतो वा एतद् यज्ञमुखं ददाति सप्तदशवतीं दक्षिणतो ऽन्नं वै सप्तदशो ऽन्नं वा एतद् दक्षिणतो दधाति तस्माद् दक्षिणेन हस्तेनान्नम् अद्यते तस्माद् दक्षिणो ऽर्ध आत्मनो वीर्यवत्तरस् तस्माद् दक्षिणम् अर्धं वयांस्य् अनुपर्यावर्तन्ते पञ्चदशवतीम् उत्तरत ओजो वै पञ्चदश ओजो वा एतद् उत्तरतो दधात्य् एकविंशवतीं पश्चात् प्रतिष्ठित्यै त्रिवृद्वतीं पुरस्तात् सादयति त्रिवृद् वै यज्ञमुखं मुखतो वा एतद् यज्ञमुखं दधाति पञ्चदशवतीं दक्षिणतः सादयति सप्तदशवतीम् उत्तरतः पक्षयोः सवीर्यत्वायाथो सायतनत्वाय तस्माद् उभाभ्यां हस्ताभ्याम् अन्नम् अद्यते ऽथो वज्रो वै पञ्चदशो वज्रेण वा एतद् यजमानो भ्रातृव्यम् उभयतो निर्भजत्य् एकविंशवतीं पश्चात् प्रतिष्ठित्यै प्रतिष्ठा ह्य् एकविंशो ऽर्कस्य वा एष विधाम् अनुविधीयते ऽन्नम् अक्रो ऽन्नादो भवति यस्यैता उपधीयन्ते ऽग्नेर् भागो ऽसि दीक्षाया आधिपत्यं ब्रह्म स्पृतं त्रिवृत् स्तोमा इति स्पृतो वै नामैता इष्टका एताभिर् वै प्रजापतिर् यद्यद् अकामयत तत्तद् अस्पृणोद् यद्यद् एवैताभिर् यजमानः कामयते तत्तत् स्पृणोत्य् एकयास्तुवत प्रजा अधीयन्तेति सृष्टयो वै नामैता इष्टका एताभिर् वै प्रजापतिर् यद्यद् अकामयत तत्तद् असृजत यद्यद् एवैताभिर् यजमानः कामयते तत्तत् सृजते अग्ने जातान् प्रणुदा नः सपत्नान् इति पुरस्तात् सादयति य एव जाताः सपत्नास् तान् एतया प्रणुदते प्रत्य् अजातान् जातवेदो नुदस्वेति पश्चाद् य एव जाताः सपत्नास् तान् एतया प्रतिनुदते तद् भ्रातृव्यस्य वा एष विनोदश् चतुश्चत्वारिंशी स्तोमो वर्चो द्रविणम् इति दक्षिणतः सादयति षोडशी स्तोमा ओजो द्रविणम् इत्य् उत्तरतश् चतुश्चत्वारिंशदक्षरा वै त्रिष्टुब् वज्रस् त्रिष्टुब् वज्रः षोडशी सव्यापग्रहणो वै वज्रो दक्षिणाप्रहरणः सव्यापग्रहणं वा एतद् वज्रं दक्षिणाप्रहरणं यजमानो भ्रातृव्याय प्रहरति पुरीषवतीं मध्यतः सादयति पुरीषम् इव हीदं मध्यतः पशोः पुरीषं मध्यम् आत्मनः सात्मानम् एवाग्निं चिनुते ऽथैता विराजो वाग् वै विराट् पशवो वा एता इष्टकाः पशुषु वा एतद् उत्तमां वाचं दधाति तस्मात् पशुमान् उत्तमां वाचं वदति ॥ इत्य् उपरिकाण्डे दृषानो नाम द्वितीयः प्रपाठकः

trivṛdvatīṃ purastāt sādayati trivṛd vai yajñamukhaṃ mukhato vā etad yajñamukhaṃ dadāti saptadaśavatīṃ dakṣiṇato 'nnaṃ vai saptadaśo 'nnaṃ vā etad dakṣiṇato dadhāti tasmād dakṣiṇena hastenānnam adyate tasmād dakṣiṇo 'rdha ātmano vīryavattaras tasmād dakṣiṇam ardhaṃ vayāṃsy anuparyāvartante pañcadaśavatīm uttarata ojo vai pañcadaśa ojo vā etad uttarato dadhāty ekaviṃśavatīṃ paścāt pratiṣṭhityai trivṛdvatīṃ purastāt sādayati trivṛd vai yajñamukhaṃ mukhato vā etad yajñamukhaṃ dadhāti pañcadaśavatīṃ dakṣiṇataḥ sādayati saptadaśavatīm uttarataḥ pakṣayoḥ savīryatvāyātho sāyatanatvāya tasmād ubhābhyāṃ hastābhyām annam adyate 'tho vajro vai pañcadaśo vajreṇa vā etad yajamāno bhrātṛvyam ubhayato nirbhajaty ekaviṃśavatīṃ paścāt pratiṣṭhityai pratiṣṭhā hy ekaviṃśo 'rkasya vā eṣa vidhām anuvidhīyate 'nnam akro 'nnādo bhavati yasyaitā upadhīyante 'gner bhāgo 'si dīkṣāyā ādhipatyaṃ brahma spṛtaṃ trivṛt stomā iti spṛto vai nāmaitā iṣṭakā etābhir vai prajāpatir yadyad akāmayata tattad aspṛṇod yadyad evaitābhir yajamānaḥ kāmayate tattat spṛṇoty ekayāstuvata prajā adhīyanteti sṛṣṭayo vai nāmaitā iṣṭakā etābhir vai prajāpatir yadyad akāmayata tattad asṛjata yadyad evaitābhir yajamānaḥ kāmayate tattat sṛjate agne jātān praṇudā naḥ sapatnān iti purastāt sādayati ya eva jātāḥ sapatnās tān etayā praṇudate praty ajātān jātavedo nudasveti paścād ya eva jātāḥ sapatnās tān etayā pratinudate tad bhrātṛvyasya vā eṣa vinodaś catuścatvāriṃśī stomo varco draviṇam iti dakṣiṇataḥ sādayati ṣoḍaśī stomā ojo draviṇam ity uttarataś catuścatvāriṃśadakṣarā vai triṣṭub vajras triṣṭub vajraḥ ṣoḍaśī savyāpagrahaṇo vai vajro dakṣiṇāpraharaṇaḥ savyāpagrahaṇaṃ vā etad vajraṃ dakṣiṇāpraharaṇaṃ yajamāno bhrātṛvyāya praharati purīṣavatīṃ madhyataḥ sādayati purīṣam iva hīdaṃ madhyataḥ paśoḥ purīṣaṃ madhyam ātmanaḥ sātmānam evāgniṃ cinute 'thaitā virājo vāg vai virāṭ paśavo vā etā iṣṭakāḥ paśuṣu vā etad uttamāṃ vācaṃ dadhāti tasmāt paśumān uttamāṃ vācaṃ vadati // ity uparikāṇḍe dṛṣāno nāma dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/3.2.10

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.2.10, in HREEM (hreem.cc/library/MS/3.2.10), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text