Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·3·3.3·3.3.1

Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.3.1

MS 3.3.1

अथैताः स्तोमभागा एतां वै बृहस्पतिर् असुरेभ्यो ऽधि यज्ञस्य प्रतिष्ठाम् आहरद् यद् एता उपधीयन्ते यज्ञस्य प्रतिष्ठित्यै यज्ञो वै देवानाम् अपद्यत तं देवाः स्तोमभागाभिः प्रत्युदस्तभ्नुवन् यद् एता उपधीयन्ते यज्ञस्योत्तब्ध्यै प्रजापतिर् वा एतत् पृथिव्या अग्नेस् तेजः समभरत् तद् अग्नेर् एवैतत् तेजः संभ्रियते ऽथैता नाकसदो नाकं ह वा अस्मा अग्निं चिक्यानाय भवति न वै तत्र किं चन जग्मुषे कं तस्मान् नाकसदो नाकसत्सु पञ्चचूडा अध्युपदधाति स्वर्गस्य लोकस्य समष्ट्यय् एष ह त्व् एव यजमानः पत्नीभिर् अग्निनामुष्मिंल् लोके सम्यङ् यस्यैता उपधीयन्ते ऽथो मध्ये ज्योतिर् एव चीयत एता वा अमुष्मिंल् लोके यजमानस्य पत्नीस् तस्माद् अग्निचिता स्त्री नोपेत्येर्ष्या हि सा पश्चात् प्राचीम् उत्तमाम् उपदधाति पश्चाद् ध्य् एतं प्राची पत्न्य् अन्वास्ते ऽथैताः क्ळ्प्तयः प्रजापतिः प्रजा असृजत ता एनं सृष्टा अत्यमन्यन्त स प्रजापतिर् एता इष्टका अपश्यत् ता उपाधत्त ततो वा अकल्पत यद् एता उपधीयन्ते प्रजानां क्ळ्प्त्यय् अथैता वृष्टिसनयो वृष्टिर् वै देवेभ्यो ऽन्नाद्यम् अपाक्रामत् तत इदं सर्वम् अशुष्यत् ते देवाः प्रजापतिम् एवोपाधावन् स प्रजापतिर् एता इष्टका अपश्यत् ता उपाधत्त तेभ्यो वृष्टिम् अन्नाद्यम् अवारुन्द्ध यद् एता उपधीयन्ते वृष्ट्या अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यय् आवपनं वा उत्तमा चितिर् अन्याअन्या इष्टका उपदधात्य् अन्यानन्यान् एवास्मै पशून् प्रजनयति प्राणो वै स्वयमातृण्णायुर् वायव्या समीची उपदधात्य् आयुश् चैव प्राणं च सयुजा अकर् अथो समीचीनाभ्यां ह्य् आयुषा च प्राणेन च भुञ्जते प्राणो वै स्वयमातृण्णा ताम् उत्तमाम् उपदधात्य् उत्तमं ह्य् आयुर् यद् अन्याम् उत्तराम् उपदध्यात् प्राणम् अस्यापिदध्यात् प्रमायुकः स्यात् तस्मात् ताम् उत्तमाम् उपदधात्य् उत्तमं ह्य् आयुः

athaitāḥ stomabhāgā etāṃ vai bṛhaspatir asurebhyo 'dhi yajñasya pratiṣṭhām āharad yad etā upadhīyante yajñasya pratiṣṭhityai yajño vai devānām apadyata taṃ devāḥ stomabhāgābhiḥ pratyudastabhnuvan yad etā upadhīyante yajñasyottabdhyai prajāpatir vā etat pṛthivyā agnes tejaḥ samabharat tad agner evaitat tejaḥ saṃbhriyate 'thaitā nākasado nākaṃ ha vā asmā agniṃ cikyānāya bhavati na vai tatra kiṃ cana jagmuṣe kaṃ tasmān nākasado nākasatsu pañcacūḍā adhyupadadhāti svargasya lokasya samaṣṭyay eṣa ha tv eva yajamānaḥ patnībhir agnināmuṣmiṃl loke samyaṅ yasyaitā upadhīyante 'tho madhye jyotir eva cīyata etā vā amuṣmiṃl loke yajamānasya patnīs tasmād agnicitā strī nopetyerṣyā hi sā paścāt prācīm uttamām upadadhāti paścād dhy etaṃ prācī patny anvāste 'thaitāḥ kḷptayaḥ prajāpatiḥ prajā asṛjata tā enaṃ sṛṣṭā atyamanyanta sa prajāpatir etā iṣṭakā apaśyat tā upādhatta tato vā akalpata yad etā upadhīyante prajānāṃ kḷptyay athaitā vṛṣṭisanayo vṛṣṭir vai devebhyo 'nnādyam apākrāmat tata idaṃ sarvam aśuṣyat te devāḥ prajāpatim evopādhāvan sa prajāpatir etā iṣṭakā apaśyat tā upādhatta tebhyo vṛṣṭim annādyam avārunddha yad etā upadhīyante vṛṣṭyā annādyasyāvaruddhyay āvapanaṃ vā uttamā citir anyāanyā iṣṭakā upadadhāty anyānanyān evāsmai paśūn prajanayati prāṇo vai svayamātṛṇṇāyur vāyavyā samīcī upadadhāty āyuś caiva prāṇaṃ ca sayujā akar atho samīcīnābhyāṃ hy āyuṣā ca prāṇena ca bhuñjate prāṇo vai svayamātṛṇṇā tām uttamām upadadhāty uttamaṃ hy āyur yad anyām uttarām upadadhyāt prāṇam asyāpidadhyāt pramāyukaḥ syāt tasmāt tām uttamām upadadhāty uttamaṃ hy āyuḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/3.3.1

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.3.1, in HREEM (hreem.cc/library/MS/3.3.1), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text