अचीक्ळ्पत् : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: अचीक्ळ्पत् वाजप्रसव्यं जुहोति वाजं वा एतेनाग्निर् अन्नाद्यम् उदजयद् वाजम् एवैतेनान्नाद्यं यजमाना उज्जयत्य् अन्नस्यान्नस्य जुहोति वाजप्रसव्याभिर् अन्नं वै वाजो ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यय् उभयं ग्राम्यं चारण्यं च जुहोत्य् उभयस्यान्नाद्यस्यावरुद्धयय् औदुम्बरेण स्रुवेण जुहोत्य् ऊर्ग् वा उदुम्बर ऊर्जो ऽवरुद्ध्यै देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां सरस्वत्या वाचा यन्तुर् यन्त्रेण बृहस्पतिं साम्राज्यायाभिषिञ्चामीत्य् अभिषिञ्चेद् यदि ब्राह्मणो यजेत बृहस्पतिसवो ह्य् एष इन्द्रं साम्राज्यायाभिषिञ्चामीत्य् अभिशिञ्चेद् यदि राजन्यो यजेतेन्द्रसवो ह्य् एष कृष्णाजिने ब्रह्मवर्चसकामम् अभिषिञ्चेद् ब्रह्मणो वा एतद् ऋक्सामयो रूपम् ऋक्सामे ब्रह्मवर्चसं ब्रह्मवर्चसम् एवावरुन्द्धे बस्ताजिने पशुकामं पशवो वै बस्ताजिनं पशून् एवावरुन्द्धे सूयते वा एषो ऽग्नीनां यश् चीयते स्वेनैवैनं सवेन समर्धयति देवा ओषधीषु पक्वास्व् आजीम् अयुस् ता अग्निर् उदजयद् अग्नेर् वा एषो ऽभिषेको ऽन्नस्य वा एतत् सूयते सवानां वा एष एको बृहस्पतिसवो वा एष बार्हस्पत्यो ब्राह्मणो देवतया स्वेनैव सवेन सूयते तद् आहुर् होतव्यम् एव न हि सुषुवाणः कं चन प्रत्यवरोहतीति सुषुवाणो वा एष देवतया यो ऽग्निचिद् ऋतवो वै सुषुवाणस्य राष्ट्रम् अनुबिभ्रति षड् वा ऋतव ऋतवो राष्ट्रभृतो यत् षड्भिर् जुहोत्य् ऋतुष्व् एवास्य राष्ट्रं प्रतिष्ठापयति ते ऽस्मै राष्ट्रम् अनुबिभ्रति द्वादशगृहीतेन जुहोति द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरम् एवाप्त्वावरुन्द्धे मिथुना वा एता आहुतयस् तस्मै स्वाहा वट् ताभ्यः स्वाहा वड् इति तस्मिन्न् एव मिथुने रेतो दधाति रथशीर्षे सप्तमं जुहोति दिशाम् अभिजित्यै दिश एवाभिजिता रथेन जीयन्ते ऽथैते वातहोमा अग्निचितो वा अमुत्राहोरात्रे अग्निचिते ऽयं वायुः पवते प्राणो वै वायुः प्राणम् एवावरुन्द्धे ऽञ्जलिना जुहोति न ह्य् एतस्यावदानम् अस्त्य् अथो परिगृहीत्या एव प्राणो वै वायुर् हस्तः प्राणायोपक्ळ्प्ततमस् तस्माद् अञ्जलिना जुहोति त्रिर् जुहोति त्रयो वा इमे लोका इम एवास्मै लोका वातं धुन्वन्ति समुद्रो ऽसि नभस्वान् आर्द्रदानुर् इत्य् एतानि वै वायो रूपाणि रूपैर् एव वायुम् अवरुन्द्धे मारुतो ऽसि मरुतां गण इति मारुतो हि वायुः सं वा एतद् अग्निम् इन्द्धे यच् चिनोति तं दीपयत्य् एव वातहोमैः प्राणो वै गायत्री गायत्रं हविर्धानम् अपानो जगती जागतं सदो व्यानस् त्रिष्टुप् त्रैष्टुभम् आग्नीध्रम् असुः पृश्निर् मध्ये दिव्यो निहितः पृश्निर् अश्मेति अमुं वावास्यैतन् मध्यतः प्राणापानानां व्यवदधाति प्राणानां धृत्यय् अश्मनवमा आग्नीध्रे सादयति नव वै प्राणाः प्राणान् वावास्यैतद् यजमानलोके दधात्य् एकविंशतिं होत्रिये प्रतिष्ठित्यै प्रतिष्ठा ह्य् एकविंश एकादश ब्राह्मणाञ्शंस्य एकादशाक्षरा त्रिष्टुब् वीर्यं तिर्ष्टुब् वीर्य एव प्रतितिष्ठत्य् अष्टाष्टा इतरेष्व् अष्टाक्षरा गायत्री ब्रह्म गायत्री ब्रह्मण्य् एव प्रतितिष्ठति षण् मार्जालीये षड् वा ऋतव ऋतवो वा एतं दक्षिणतः पर्यहरन्त पितरो वा ऋतवो ऽथो षड् वै छन्दांसि छन्दांसि वावास्यैतद् यज्ञमुखे युनक्ति सजूर् अब्दो आयवोभिर् इत्य् एता वा अग्नेर् देवताः पुरस्ताद्भागास् ता एव प्रीणात्य् अथो अत्र वै देवानां प्रियास् तन्वस् ता एवावरुन्द्धे सजूर् अब्दो आयवोभिर् इति संवत्सरो वा अब्द ऋतवा आयवानः संवत्सर एवास्यैतेना ऋतवो ऽभीष्टाः प्रीता भवन्ति सजूर् उषा आरुणीभिर् इत्य् उषसम् एव प्रीणाति सजोषा अश्विना दंसोभिर् इत्य् अहोरात्रे वा अश्विनाहोरात्रे एवास्यैतेनाभीष्टे प्रीते भवतः सजूः सूरा एतशेनेति सूर्यम् एव प्रीणाति सजूर् वैश्वानर इडया घृतेन स्वाहेति संवत्सरो वै वैश्वानरः पशवा इडा पशवो घृतं संवत्सरा एवास्यैतेन पशवो ऽभीष्टाः प्रीता भवन्ति दर्भस्तम्बे जुहोत्य् एषा वा अस्यामृतचित् तनूर् अमृते वा एतद् अग्निश् चीयते हिरण्यं निधाय जुहोत्य् अग्निमत्य् एव जुहोत्य् आयतनवत्य् अन्धो ऽध्वर्युः स्याद् यद् अनायतने जुहुयात् स्वर्गाय वै लोकाय देवरहथो युज्यते कामाय मनुष्यरथो ऽग्निं युनज्मि शवसा घृतेनेत्य् अग्निं वा एतद् युनक्ति तेन युक्तेन स्वर्गं लोकं गछति यत् सर्वाभिर् युञ्ज्याद् युक्तो ऽस्य यज्ञः स्याद् अप्रतिष्ठिता आहुतयो द्वाभ्यां नापियुनक्त्य् आहुतीनां प्रतिष्ठित्यै ताः प्रतितिष्ठन्तीर् यज्ञो ऽनुप्रतितिष्ठति यज्ञं यजमानस् तिसृभिर् युनक्ति त्रिवृद् ध्य् अग्निर् यावान् एवाग्निस् तं युनक्ति तस्मिन् युक्ते सर्वं हव्यं समाधीयते पञ्चभिर् युनक्ति पाङ्क्तो यज्ञो यावान् एव यज्ञस् तम् आलब्ध सं वा एतम् एतौ तपतो यश् चीयते यश् च वैश्वानरो यद् अप्सुमतीभ्यां पुरस्ताद् यज्ञायज्ञियस्य संमृशति शान्त्यय् एषा वै यज्ञस्य मात्रा यद् अग्निष्टोमो भूम त्व् एवास्यात ऊर्ध्वं क्रियते
acīkḷpat : FN emended. Ed.: acīkḷpat vājaprasavyaṃ juhoti vājaṃ vā etenāgnir annādyam udajayad vājam evaitenānnādyaṃ yajamānā ujjayaty annasyānnasya juhoti vājaprasavyābhir annaṃ vai vājo 'nnādyasyāvaruddhyay ubhayaṃ grāmyaṃ cāraṇyaṃ ca juhoty ubhayasyānnādyasyāvaruddhayay audumbareṇa sruveṇa juhoty ūrg vā udumbara ūrjo 'varuddhyai devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ sarasvatyā vācā yantur yantreṇa bṛhaspatiṃ sāmrājyāyābhiṣiñcāmīty abhiṣiñced yadi brāhmaṇo yajeta bṛhaspatisavo hy eṣa indraṃ sāmrājyāyābhiṣiñcāmīty abhiśiñced yadi rājanyo yajetendrasavo hy eṣa kṛṣṇājine brahmavarcasakāmam abhiṣiñced brahmaṇo vā etad ṛksāmayo rūpam ṛksāme brahmavarcasaṃ brahmavarcasam evāvarunddhe bastājine paśukāmaṃ paśavo vai bastājinaṃ paśūn evāvarunddhe sūyate vā eṣo 'gnīnāṃ yaś cīyate svenaivainaṃ savena samardhayati devā oṣadhīṣu pakvāsv ājīm ayus tā agnir udajayad agner vā eṣo 'bhiṣeko 'nnasya vā etat sūyate savānāṃ vā eṣa eko bṛhaspatisavo vā eṣa bārhaspatyo brāhmaṇo devatayā svenaiva savena sūyate tad āhur hotavyam eva na hi suṣuvāṇaḥ kaṃ cana pratyavarohatīti suṣuvāṇo vā eṣa devatayā yo 'gnicid ṛtavo vai suṣuvāṇasya rāṣṭram anubibhrati ṣaḍ vā ṛtava ṛtavo rāṣṭrabhṛto yat ṣaḍbhir juhoty ṛtuṣv evāsya rāṣṭraṃ pratiṣṭhāpayati te 'smai rāṣṭram anubibhrati dvādaśagṛhītena juhoti dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram evāptvāvarunddhe mithunā vā etā āhutayas tasmai svāhā vaṭ tābhyaḥ svāhā vaḍ iti tasminn eva mithune reto dadhāti rathaśīrṣe saptamaṃ juhoti diśām abhijityai diśa evābhijitā rathena jīyante 'thaite vātahomā agnicito vā amutrāhorātre agnicite 'yaṃ vāyuḥ pavate prāṇo vai vāyuḥ prāṇam evāvarunddhe 'ñjalinā juhoti na hy etasyāvadānam asty atho parigṛhītyā eva prāṇo vai vāyur hastaḥ prāṇāyopakḷptatamas tasmād añjalinā juhoti trir juhoti trayo vā ime lokā ima evāsmai lokā vātaṃ dhunvanti samudro 'si nabhasvān ārdradānur ity etāni vai vāyo rūpāṇi rūpair eva vāyum avarunddhe māruto 'si marutāṃ gaṇa iti māruto hi vāyuḥ saṃ vā etad agnim inddhe yac cinoti taṃ dīpayaty eva vātahomaiḥ prāṇo vai gāyatrī gāyatraṃ havirdhānam apāno jagatī jāgataṃ sado vyānas triṣṭup traiṣṭubham āgnīdhram asuḥ pṛśnir madhye divyo nihitaḥ pṛśnir aśmeti amuṃ vāvāsyaitan madhyataḥ prāṇāpānānāṃ vyavadadhāti prāṇānāṃ dhṛtyay aśmanavamā āgnīdhre sādayati nava vai prāṇāḥ prāṇān vāvāsyaitad yajamānaloke dadhāty ekaviṃśatiṃ hotriye pratiṣṭhityai pratiṣṭhā hy ekaviṃśa ekādaśa brāhmaṇāñśaṃsya ekādaśākṣarā triṣṭub vīryaṃ tirṣṭub vīrya eva pratitiṣṭhaty aṣṭāṣṭā itareṣv aṣṭākṣarā gāyatrī brahma gāyatrī brahmaṇy eva pratitiṣṭhati ṣaṇ mārjālīye ṣaḍ vā ṛtava ṛtavo vā etaṃ dakṣiṇataḥ paryaharanta pitaro vā ṛtavo 'tho ṣaḍ vai chandāṃsi chandāṃsi vāvāsyaitad yajñamukhe yunakti sajūr abdo āyavobhir ity etā vā agner devatāḥ purastādbhāgās tā eva prīṇāty atho atra vai devānāṃ priyās tanvas tā evāvarunddhe sajūr abdo āyavobhir iti saṃvatsaro vā abda ṛtavā āyavānaḥ saṃvatsara evāsyaitenā ṛtavo 'bhīṣṭāḥ prītā bhavanti sajūr uṣā āruṇībhir ity uṣasam eva prīṇāti sajoṣā aśvinā daṃsobhir ity ahorātre vā aśvināhorātre evāsyaitenābhīṣṭe prīte bhavataḥ sajūḥ sūrā etaśeneti sūryam eva prīṇāti sajūr vaiśvānara iḍayā ghṛtena svāheti saṃvatsaro vai vaiśvānaraḥ paśavā iḍā paśavo ghṛtaṃ saṃvatsarā evāsyaitena paśavo 'bhīṣṭāḥ prītā bhavanti darbhastambe juhoty eṣā vā asyāmṛtacit tanūr amṛte vā etad agniś cīyate hiraṇyaṃ nidhāya juhoty agnimaty eva juhoty āyatanavaty andho 'dhvaryuḥ syād yad anāyatane juhuyāt svargāya vai lokāya devarahatho yujyate kāmāya manuṣyaratho 'gniṃ yunajmi śavasā ghṛtenety agniṃ vā etad yunakti tena yuktena svargaṃ lokaṃ gachati yat sarvābhir yuñjyād yukto 'sya yajñaḥ syād apratiṣṭhitā āhutayo dvābhyāṃ nāpiyunakty āhutīnāṃ pratiṣṭhityai tāḥ pratitiṣṭhantīr yajño 'nupratitiṣṭhati yajñaṃ yajamānas tisṛbhir yunakti trivṛd dhy agnir yāvān evāgnis taṃ yunakti tasmin yukte sarvaṃ havyaṃ samādhīyate pañcabhir yunakti pāṅkto yajño yāvān eva yajñas tam ālabdha saṃ vā etam etau tapato yaś cīyate yaś ca vaiśvānaro yad apsumatībhyāṃ purastād yajñāyajñiyasya saṃmṛśati śāntyay eṣā vai yajñasya mātrā yad agniṣṭomo bhūma tv evāsyāta ūrdhvaṃ kriyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.