चिन्वीता : फ़्न् ⟨ चिन्वीत समास् त्वाग्ना ऋतवो वर्धयन्त्व् इति समाभिश् चैवैनम् ऋतुभिश् च समिन्द्धे सं दिव्येन दीदिहि रोचनेनेति ज्योतिष्मन्तम् एवैनं चिनुते विश्वा आभाहि प्रदिशश् चतस्रा इति तस्माद् अग्निः सर्वा दिशा आभात्य् अमुत्रभूयाद् अध यद् यमस्य बृहस्पते अभिशस्तेर् अमुञ्चा इत्य् आमयाविनः कुर्यान् मृत्युर् वै यमो ब्रह्म बृहस्पतिर् यावद् एव ब्रह्म तेनैनं भिषज्यति प्रत्यूहताम् अश्विना मृत्युम् अस्माद् इत्य् अश्विनौ वै देवानां भिषजौ ता अस्मान् मृत्युं प्रत्यूहत उद् वयं तमसस् परीति पाप्मानम् एव तमो ऽपहत्य स्वर्गं लोकम् अभ्यारोहत्य् आहृतो वै हैतनामनः सर्वतेर् आपाष्ठेर् अग्नेश् चित्यस्य होतासीत् तम् अब्रुवन् या अप्सुमतीस् ता इछेति तस्मै वा एता गन्धर्वाप्सरसः प्राब्रुवन् यद् अप्सुमतीः सामिधेनीर् भवन्ति शान्त्यै चतुर्विंशतिम् अन्वाह चतुर्विंशत्यक्षरा वै गायत्री गायत्री यज्ञमुखं यज्ञमुखम् एवालब्धाथो चतुर्विंशतिर् वा अर्धमासाः संवत्सर एष वा अस्थिता श्रीर् यत् संवत्सरो न वा एष श्रियेलयति न हास्य श्रीर् इलयति गायत्रीर् अन्वाह तेजो वै गायत्री ब्रह्मवर्चसं तेज एव ब्रह्मवर्चसम् अवरुन्द्धे त्रिष्टुभो ऽन्वाहौजो वै वीर्यं त्रिष्टुभ् ओज एव वीर्यम् अवरुन्द्धे यद् गायत्र्यश् च त्रिष्टुभश् च भवन्ति तेनैव तद् उभयम् अवरुन्द्धे या आग्नेयीर् अनिरुक्तास् ताः कार्या अनिरुक्तम् इव ह्य् एतद् अव्यावृत्तं व्यावृतं पाप्मना भ्रातृव्येण गछति ता अग्नीषोमीयस्य पशोः कुर्यात् को हि देवक्षेत्रं द्विर् अभ्यारोक्ष्यतीति तिस्रो रात्रीर् भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुस् त्रिपदा विराड् विराजम् एवाप्नोति षड् रात्रीर् भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुः षड् वा ऋतवः संवत्सरः संवत्सरम् अनु विराड् आयत्ता विराजम् एवाप्नोति दश रात्रीर् भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुर् दशाक्षरा विराड् विराजम् एवाप्नोति द्वादश रात्रीर् भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुर् द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरम् अनु विराड् आयत्ता विराजम् एवाप्नोति चतुर्विंशतिं रात्रीर् भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुश् चतुर्विंशतिर् वा अर्धमासाः संवत्सरः संवत्सरम् अनु विराड् आयत्ता विराजम् एवाप्नोति मासं भृत्वाग्निश् चेतव्या इत्य् आहुर् मासश एव संवत्सरम् आप्नोत्य् अष्टौ वा एतन् मासो वसवो ऽबिभ्रुस् त इमं लोकम् आजयन् गायत्रीं छन्द एकादश रुद्रास् ते ऽन्तरिक्षं लोकम् आजयंस् त्रिष्टुभं छन्दो द्वादशादित्यास् ते ऽमुं लोकम् आजयन् जगतीं छन्दस् त आर्ध्नुवन्न् ऋध्नोति य एवं विद्वान्त् संवत्सरम् अग्निं बिभर्ति तस्माद् आहुः संवत्सरभृत एवाग्निर् इत्य् अथैता आप्रियः प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा रिरिचानो ऽमन्यत स एता आप्रीर् अपश्यत् ताभिर् आत्मानम् आप्रीणीताग्निर् वै प्रजापतिर् यद् एता आप्रियो भवन्त्य् अग्निम् एवैताभिर् यजमाना आप्रीणीते लोमशं वा एतच् छन्दः पशव्यम् ऊनातिरिक्तं प्रजननाय विराजो भवन्ति विराड् वै सर्वाणि छन्दांसि सर्वाण्य् एवास्य छन्दांस्य् उपहितानि भवन्ति ता विश्वचितः कुर्यात् प्राणा वा एता ज्यायसीर् इव च कनीयसीर् इव च भवन्ति ज्यायांस इव च हीमे कनीयांस इव च प्राणाः प्राणान् एवात्मन् धत्ते
cinvītā : FN ⟨ cinvīta samās tvāgnā ṛtavo vardhayantv iti samābhiś caivainam ṛtubhiś ca saminddhe saṃ divyena dīdihi rocaneneti jyotiṣmantam evainaṃ cinute viśvā ābhāhi pradiśaś catasrā iti tasmād agniḥ sarvā diśā ābhāty amutrabhūyād adha yad yamasya bṛhaspate abhiśaster amuñcā ity āmayāvinaḥ kuryān mṛtyur vai yamo brahma bṛhaspatir yāvad eva brahma tenainaṃ bhiṣajyati pratyūhatām aśvinā mṛtyum asmād ity aśvinau vai devānāṃ bhiṣajau tā asmān mṛtyuṃ pratyūhata ud vayaṃ tamasas parīti pāpmānam eva tamo 'pahatya svargaṃ lokam abhyārohaty āhṛto vai haitanāmanaḥ sarvater āpāṣṭher agneś cityasya hotāsīt tam abruvan yā apsumatīs tā icheti tasmai vā etā gandharvāpsarasaḥ prābruvan yad apsumatīḥ sāmidhenīr bhavanti śāntyai caturviṃśatim anvāha caturviṃśatyakṣarā vai gāyatrī gāyatrī yajñamukhaṃ yajñamukham evālabdhātho caturviṃśatir vā ardhamāsāḥ saṃvatsara eṣa vā asthitā śrīr yat saṃvatsaro na vā eṣa śriyelayati na hāsya śrīr ilayati gāyatrīr anvāha tejo vai gāyatrī brahmavarcasaṃ teja eva brahmavarcasam avarunddhe triṣṭubho 'nvāhaujo vai vīryaṃ triṣṭubh oja eva vīryam avarunddhe yad gāyatryaś ca triṣṭubhaś ca bhavanti tenaiva tad ubhayam avarunddhe yā āgneyīr aniruktās tāḥ kāryā aniruktam iva hy etad avyāvṛttaṃ vyāvṛtaṃ pāpmanā bhrātṛvyeṇa gachati tā agnīṣomīyasya paśoḥ kuryāt ko hi devakṣetraṃ dvir abhyārokṣyatīti tisro rātrīr bhṛtvāgniś cetavyā ity āhus tripadā virāḍ virājam evāpnoti ṣaḍ rātrīr bhṛtvāgniś cetavyā ity āhuḥ ṣaḍ vā ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram anu virāḍ āyattā virājam evāpnoti daśa rātrīr bhṛtvāgniś cetavyā ity āhur daśākṣarā virāḍ virājam evāpnoti dvādaśa rātrīr bhṛtvāgniś cetavyā ity āhur dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram anu virāḍ āyattā virājam evāpnoti caturviṃśatiṃ rātrīr bhṛtvāgniś cetavyā ity āhuś caturviṃśatir vā ardhamāsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram anu virāḍ āyattā virājam evāpnoti māsaṃ bhṛtvāgniś cetavyā ity āhur māsaśa eva saṃvatsaram āpnoty aṣṭau vā etan māso vasavo 'bibhrus ta imaṃ lokam ājayan gāyatrīṃ chanda ekādaśa rudrās te 'ntarikṣaṃ lokam ājayaṃs triṣṭubhaṃ chando dvādaśādityās te 'muṃ lokam ājayan jagatīṃ chandas ta ārdhnuvann ṛdhnoti ya evaṃ vidvānt saṃvatsaram agniṃ bibharti tasmād āhuḥ saṃvatsarabhṛta evāgnir ity athaitā āpriyaḥ prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā riricāno 'manyata sa etā āprīr apaśyat tābhir ātmānam āprīṇītāgnir vai prajāpatir yad etā āpriyo bhavanty agnim evaitābhir yajamānā āprīṇīte lomaśaṃ vā etac chandaḥ paśavyam ūnātiriktaṃ prajananāya virājo bhavanti virāḍ vai sarvāṇi chandāṃsi sarvāṇy evāsya chandāṃsy upahitāni bhavanti tā viśvacitaḥ kuryāt prāṇā vā etā jyāyasīr iva ca kanīyasīr iva ca bhavanti jyāyāṃsa iva ca hīme kanīyāṃsa iva ca prāṇāḥ prāṇān evātman dhatte
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.