आहिताग्निर् वा एष सन् नाग्निहोत्रं जुहोति न दर्शपूर्णमासौ यजते तद् या आहुतिभाजो देवतास् ता अनुध्यायिनीः करोति कर्शयत आत्मानं तेनैवास्य तद् धुतं भवति देवा असुरान् हत्वैभ्यो लोकेभ्यः प्राणुदन्त तेषाम् असवो मनुष्यान् प्राविशंस् तद् इदं रिप्रं पुरुषे ऽन्तर् अथो कृष्णम् इव चक्षुष्य् अन्तस् तन् नाश्नीयाद् असुर्यम् एवापहते यदा वै पुरुषे न किंचनान्तर् भवति यदास्य कृष्णं चक्षुषोर् नश्यत्य् अथ मेध्यो यदि कुर्यान् नक्तं कुर्याद् असुर्यो वै रात्रिर् असूर्यम् एवासूर्यं क्रियते वाचं वा एतद् दीक्षयन्तीति ह स्माहारुण औपवेशिर् य उताञ्जानो ऽभ्यञ्जानो ऽथ दीक्षितवादं वदति स वाव दीक्षित इति सायं प्रातर् वै मनुष्याणां देवहितम् अशनम् अतिनीय सायमशनम् अतिनीय प्रातरशनं व्रतं व्रतयति मानुषस्य व्यावृत्त्यय् अदन्तीति वै गा आहुर् अश्नन्तीति मनुष्यान् जुहुधीति देवेभ्यो ऽथवा एतम् आहुः ॥ नाग्निहोत्रं : फ़्न् एमेन्देद्। मित्त्wएदे। एद्।: नाग्निहोत्रं प्रातर् : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: प्रातर्। व्रतम् उपेहि व्रत्य ॥ इति व्रतं ह्य् एतस्य व्रतेन यज्ञः संततो व्रतेनैव यज्ञं संतनोत्य् अभ्यर्धो वा ऋक्सामे यज्ञाद् आस्तां तयोर् यौ महिमाना आस्तां ता अपनिधाय यज्ञम् उपावर्तेतां तौ महिमाना अहोरात्रे अभवतां तयोर् वा एतद् रूपं यत् कृष्णाजिनस्य यञ् शुक्लं तद् अह्नो रूपं यत् कृष्णं तद् रात्रेस् तौ वा एतन् महिमाना अन्वारभते संपारणाय सं मा पारयता इत्य् अहोरात्रे मिथुनं समभवतां तयोस् तेजो ऽपाक्रामत् तत् कृष्णं प्राविशत् तद् वा एतद् अन्वारभते द्यावापृथिवी मिथुनं समभवतां तयोर् वीर्यम् अपाक्रामत् तत् कृष्णं प्राविशत् तद् वा एतद् अन्वारभते यथा वा इदं नावं पारं तरिष्यन्न् आरोहत्य् एवं वा एतद् ऋक्सामे आरुक्षत् ते एनम् आ यज्ञस्योदृचः संपारयतो यतो वै लोमानि कृष्णाजिनस्य ततो यज्ञो यतो यज्ञस् ततो देवता यद् बहिर्लोमं पर्यूर्णुवीतान्तर्हितो दीक्षितो यज्ञात् स्याद् यद् अन्तर्लोमम् अन्तर्हितो यज्ञो देवताभ्यो द्वे विषूची प्रतिमुच्ये अनन्तर्हितो दीक्षितो यज्ञाद् भवत्य् अनन्तर्हितो यज्ञो देवताभ्यो यद्य् एकं स्याद् अन्तं प्रतिभुजेत् तेनैव तद् उभयम् आप्नोति हविर् वै दीक्षितो यद् अन्यत्र क्षृणाजिनाद् आसीत यथा हविः स्कन्नम् एवं स्याद् यथा हविषे स्कन्नाय प्रायश्चित्तिम् इछत्य् एवम् अस्मै प्रायश्चित्तिम् इछेयुश् छन्दांसि च वा एष देवताश् चाभ्यारोहति तान्य् एनम् ईश्वराणि प्रतिनुदो यद् आह नमस् ते अस्तु मा मा हिंसीर् इति नमस्कारो वा एषो ऽप्रतिनोदाय देवता वै यज्ञस्य शर्म यज्ञो यजमानस्य यद् आह विष्णोः शर्मासि शर्म मे यछेति देवता वा एतद् यज्ञस्य शर्माकर् यज्ञं यजमानस्य प्रोर्णुते प्रावृत इव हि दीक्षितो ऽथो एतद् इव हि दीक्षितस्य रूपं यत् प्रावृतं तस्मात् प्रोर्णुते वासः परिधत्ते सर्वदेवत्यं वै वासः सर्वाभिर् वा एतद् देवताभिर् आत्मानं परिश्रयन्ति
āhitāgnir vā eṣa san nāgnihotraṃ juhoti na darśapūrṇamāsau yajate tad yā āhutibhājo devatās tā anudhyāyinīḥ karoti karśayata ātmānaṃ tenaivāsya tad dhutaṃ bhavati devā asurān hatvaibhyo lokebhyaḥ prāṇudanta teṣām asavo manuṣyān prāviśaṃs tad idaṃ ripraṃ puruṣe 'ntar atho kṛṣṇam iva cakṣuṣy antas tan nāśnīyād asuryam evāpahate yadā vai puruṣe na kiṃcanāntar bhavati yadāsya kṛṣṇaṃ cakṣuṣor naśyaty atha medhyo yadi kuryān naktaṃ kuryād asuryo vai rātrir asūryam evāsūryaṃ kriyate vācaṃ vā etad dīkṣayantīti ha smāhāruṇa aupaveśir ya utāñjāno 'bhyañjāno 'tha dīkṣitavādaṃ vadati sa vāva dīkṣita iti sāyaṃ prātar vai manuṣyāṇāṃ devahitam aśanam atinīya sāyamaśanam atinīya prātaraśanaṃ vrataṃ vratayati mānuṣasya vyāvṛttyay adantīti vai gā āhur aśnantīti manuṣyān juhudhīti devebhyo 'thavā etam āhuḥ // nāgnihotraṃ : FN emended. Mittwede. Ed.: nāgnihotraṃ prātar : FN emended. Ed.: prātar. vratam upehi vratya // iti vrataṃ hy etasya vratena yajñaḥ saṃtato vratenaiva yajñaṃ saṃtanoty abhyardho vā ṛksāme yajñād āstāṃ tayor yau mahimānā āstāṃ tā apanidhāya yajñam upāvartetāṃ tau mahimānā ahorātre abhavatāṃ tayor vā etad rūpaṃ yat kṛṣṇājinasya yañ śuklaṃ tad ahno rūpaṃ yat kṛṣṇaṃ tad rātres tau vā etan mahimānā anvārabhate saṃpāraṇāya saṃ mā pārayatā ity ahorātre mithunaṃ samabhavatāṃ tayos tejo 'pākrāmat tat kṛṣṇaṃ prāviśat tad vā etad anvārabhate dyāvāpṛthivī mithunaṃ samabhavatāṃ tayor vīryam apākrāmat tat kṛṣṇaṃ prāviśat tad vā etad anvārabhate yathā vā idaṃ nāvaṃ pāraṃ tariṣyann ārohaty evaṃ vā etad ṛksāme ārukṣat te enam ā yajñasyodṛcaḥ saṃpārayato yato vai lomāni kṛṣṇājinasya tato yajño yato yajñas tato devatā yad bahirlomaṃ paryūrṇuvītāntarhito dīkṣito yajñāt syād yad antarlomam antarhito yajño devatābhyo dve viṣūcī pratimucye anantarhito dīkṣito yajñād bhavaty anantarhito yajño devatābhyo yady ekaṃ syād antaṃ pratibhujet tenaiva tad ubhayam āpnoti havir vai dīkṣito yad anyatra kṣṛṇājinād āsīta yathā haviḥ skannam evaṃ syād yathā haviṣe skannāya prāyaścittim ichaty evam asmai prāyaścittim icheyuś chandāṃsi ca vā eṣa devatāś cābhyārohati tāny enam īśvarāṇi pratinudo yad āha namas te astu mā mā hiṃsīr iti namaskāro vā eṣo 'pratinodāya devatā vai yajñasya śarma yajño yajamānasya yad āha viṣṇoḥ śarmāsi śarma me yacheti devatā vā etad yajñasya śarmākar yajñaṃ yajamānasya prorṇute prāvṛta iva hi dīkṣito 'tho etad iva hi dīkṣitasya rūpaṃ yat prāvṛtaṃ tasmāt prorṇute vāsaḥ paridhatte sarvadevatyaṃ vai vāsaḥ sarvābhir vā etad devatābhir ātmānaṃ pariśrayanti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.