Mahayanasutralamkara 13

महायानसूत्रालंकारे देशनाधिकारो द्वादशः त्रयोदशो ऽधिकारः प्रतिपत्तिविभागे षट् श्लोकाः । द्वेधा नैरात्म्यमाज्ञाय धीमान् पुद्गलधर्मयोः । द्वयमिथ्यात्वसम्यक्त्वं विवर्ज्येत त्रयेण हि

mahāyānasūtrālaṃkāre deśanādhikāro dvādaśaḥ trayodaśo 'dhikāraḥ pratipattivibhāge ṣaṭ ślokāḥ / dvedhā nairātmyamājñāya dhīmān pudgaladharmayoḥ / dvayamithyātvasamyaktvaṃ vivarjyeta trayeṇa hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थज्ञः सर्वधर्माणां वेत्ति कोलसमानतां । श्रुततुष्टिप्रहाणाय धर्मज्ञस्तेन कथ्यते

arthajñaḥ sarvadharmāṇāṃ vetti kolasamānatāṃ / śrutatuṣṭiprahāṇāya dharmajñastena kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थग्जनेन ज्ञानेन प्रतिविध्य द्वयं तथा । तज्ज्ञानपरिनिष्पत्तावनुधर्मं प्रपद्यते

pārthagjanena jñānena pratividhya dvayaṃ tathā / tajjñānapariniṣpattāvanudharmaṃ prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ज्ञानं स लभते लोकोत्तरमनुत्तरं । आदिभूमौ समं सर्वैर्बोधिसत्त्वैस्तदात्मभिः

tato jñānaṃ sa labhate lokottaramanuttaraṃ / ādibhūmau samaṃ sarvairbodhisattvaistadātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा दर्शनज्ञेयानां[हेयानां] क्लेशानां सर्वसंक्षयम् । ज्ञेयावरणज्ञानाय[हानाय] भवनायां प्रयुज्यते

kṛtvā darśanajñeyānāṃ[heyānāṃ] kleśānāṃ sarvasaṃkṣayam / jñeyāvaraṇajñānāya[hānāya] bhavanāyāṃ prayujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवस्थानाविकल्पेन ज्ञानेन सहचारिणा । अनुधर्मं चरत्येवं परिशिष्टासु भूमिषु

vyavasthānāvikalpena jñānena sahacāriṇā / anudharmaṃ caratyevaṃ pariśiṣṭāsu bhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलाभो ऽथ स्वधिष्ठानः सुभूमिः सुसहायकः । सुयोगो गुणवान् देशो यत्र धीमान् प्रपद्यते

sulābho 'tha svadhiṣṭhānaḥ subhūmiḥ susahāyakaḥ / suyogo guṇavān deśo yatra dhīmān prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुश्रुतो दृष्टसत्यो वाग्मी समनुकम्पकः । अखिन्नो बोधिसत्त्वश्च ज्ञेयः सत्पुरूषो महान्

bahuśruto dṛṣṭasatyo vāgmī samanukampakaḥ / akhinno bodhisattvaśca jñeyaḥ satpurūṣo mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वालम्बना सुसं भारा [सुसंस्तब्धा] सुभावनैव [सुपायाचैव ?] देशिता । सुनिर्याणप्रयोगा च आत्मसम्यक्प्रधानता

svālambanā susaṃ bhārā [susaṃstabdhā] subhāvanaiva [supāyācaiva ?] deśitā / suniryāṇaprayogā ca ātmasamyakpradhānatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतेः क्षणोपपत्तेश्च आरोग्यस्यापि कारणं । समाधेर्विचयस्यापि पूर्वे हि कृतपुण्यता

rateḥ kṣaṇopapatteśca ārogyasyāpi kāraṇaṃ / samādhervicayasyāpi pūrve hi kṛtapuṇyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधातुविनिर्मुक्तो यस्माद्धर्मो न विद्यते । तस्माद्रागादयस्तेषां बुद्धैर्निःसरणं मताः

dharmadhātuvinirmukto yasmāddharmo na vidyate / tasmādrāgādayasteṣāṃ buddhairniḥsaraṇaṃ matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधातुविनिर्मुक्तो यस्माद्धर्मो न विद्यते । तस्मात्संक्लेशनिर्देशे स संविद्[संधिर]धीमतां मतः

dharmadhātuvinirmukto yasmāddharmo na vidyate / tasmātsaṃkleśanirdeśe sa saṃvid[saṃdhira]dhīmatāṃ mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्तानेव रागादीन्योनिशः प्रतिपद्यते । ततो विमुच्यते तेभ्यस्तेनैषां निःसृतिस्ततः

yatastāneva rāgādīnyoniśaḥ pratipadyate / tato vimucyate tebhyastenaiṣāṃ niḥsṛtistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न खलु जिनसुतानां बाधकं दुःखमुग्रं नरकभवनवासैः सत्वहेतोः कथंचित् । शमभवगुणदोषप्रेरिता हीनयाने विविधशुभविकल्पा बाधका धीमतां तु

na khalu jinasutānāṃ bādhakaṃ duḥkhamugraṃ narakabhavanavāsaiḥ satvahetoḥ kathaṃcit / śamabhavaguṇadoṣapreritā hīnayāne vividhaśubhavikalpā bādhakā dhīmatāṃ tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न खलु नरकवासो धीमतां सर्वकालं विमलविपुलबोधेरन्तरायं करोति । स्वहितपरमशीतस्त्वन्ययाने विकल्पः परमसुखविहारे ऽप्यन्तरायं करोति

na khalu narakavāso dhīmatāṃ sarvakālaṃ vimalavipulabodherantarāyaṃ karoti / svahitaparamaśītastvanyayāne vikalpaḥ paramasukhavihāre 'pyantarāyaṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माभावोपलब्धिश्च निःसंक्लेशविशुद्धिता । मायादिसदृशी ज्ञेया आकाशसदृशी तथा

dharmābhāvopalabdhiśca niḥsaṃkleśaviśuddhitā / māyādisadṛśī jñeyā ākāśasadṛśī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव चित्रे विधिवद्विचित्रिते नतोन्नतं नास्ति च दृश्यते ऽथ च । अभूतकल्पे ऽपि तथैव सर्वथा द्वयं सदा नास्ति च दृश्यते ऽथे च

yathaiva citre vidhivadvicitrite natonnataṃ nāsti ca dṛśyate 'tha ca / abhūtakalpe 'pi tathaiva sarvathā dvayaṃ sadā nāsti ca dṛśyate 'the ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव तोये लुति[टि]ते प्रसादिते न जायते सा पुनरच्छतान्यतः । मलापकर्षस्तु स तत्र केवलः स्वचित्तशुद्धौ विधिरेष एव हि

yathaiva toye luti[ṭi]te prasādite na jāyate sā punaracchatānyataḥ / malāpakarṣastu sa tatra kevalaḥ svacittaśuddhau vidhireṣa eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतं च चित्तं प्रकृतिप्रभास्वरं सदा तदागन्तुकदोषदूषितं । न धर्मताचित्तमृते ऽन्यचेतसः प्रभास्वरत्वं प्रकृतौ विधीयते

mataṃ ca cittaṃ prakṛtiprabhāsvaraṃ sadā tadāgantukadoṣadūṣitaṃ / na dharmatācittamṛte 'nyacetasaḥ prabhāsvaratvaṃ prakṛtau vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वस्य सत्त्वेषु प्रेम मज्जगतं महत् । यथैकपुत्रके तस्मात्सदा हितकरं मतम्

bodhisattvasya sattveṣu prema majjagataṃ mahat / yathaikaputrake tasmātsadā hitakaraṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वेषु हितकारित्वान्नैत्यापत्तिं स रागजां । द्वेषो विरुद्यते त्वस्य सर्वसत्वेषु सत्पथा[सर्वथा]

satveṣu hitakāritvānnaityāpattiṃ sa rāgajāṃ / dveṣo virudyate tvasya sarvasatveṣu satpathā[sarvathā]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा कपोती स्वसुतातिवत्सला स्वभावकांस्तानुपगुह्य तिष्ठति । तथाविधायं प्रतिघो विरुध्यते सुतेषु तद्वत्सकृपे ऽपि देहिषु

yathā kapotī svasutātivatsalā svabhāvakāṃstānupaguhya tiṣṭhati / tathāvidhāyaṃ pratigho virudhyate suteṣu tadvatsakṛpe 'pi dehiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्री यतः प्रतिघचित्तमतो विरुद्धं शान्तिर्यतो व्यसनचित्तमतो विरुद्धं । अर्थो यतो निकृतिचित्तमतो विरुद्धं ल्हादो यतः प्रतिभयं न[च] ततो विरुद्धं

maitrī yataḥ pratighacittamato viruddhaṃ śāntiryato vyasanacittamato viruddhaṃ / artho yato nikṛticittamato viruddhaṃ lhādo yataḥ pratibhayaṃ na[ca] tato viruddhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथातुरः सुभैषज्ये संसारे प्रतिपद्यते । आतुरे च यथा वैद्यः सत्वेषु प्रतिपद्यते

yathāturaḥ subhaiṣajye saṃsāre pratipadyate / āture ca yathā vaidyaḥ satveṣu pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्पन्ने यथा चेटे स्वात्मनि प्रतिपद्यते । वणिग्यथा पुनः पुण्ये कामेषु प्रतिपद्यते

aniṣpanne yathā ceṭe svātmani pratipadyate / vaṇigyathā punaḥ puṇye kāmeṣu pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव रजको वस्त्रे कर्मणे प्रतिपद्यते । पिता यथा सुते बाले सत्वाहेठे प्रपद्यते

yathaiva rajako vastre karmaṇe pratipadyate / pitā yathā sute bāle satvāheṭhe prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्यर्थी वाधरारण्यां सातत्ये प्रतिपद्यते । वैश्वासिको वानिष्पन्ने अधिचित्ते प्रपद्यते

agnyarthī vādharāraṇyāṃ sātatye pratipadyate / vaiśvāsiko vāniṣpanne adhicitte prapadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाकार इव ज्ञेये प्रज्ञया प्रतिपद्यते । प्रतिपत्तिर्यथा यस्मिन् बोधिसत्त्वस्य सा मता

māyākāra iva jñeye prajñayā pratipadyate / pratipattiryathā yasmin bodhisattvasya sā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सततमुदारयुक्तवीर्यो द्वयपरिपाचनशोधने सुयुक्तः । परमविमलनिर्विकल्पबुद्ध्या व्रजति स सिद्धिमनुत्तमां क्रमेण

iti satatamudārayuktavīryo dvayaparipācanaśodhane suyuktaḥ / paramavimalanirvikalpabuddhyā vrajati sa siddhimanuttamāṃ krameṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.