Library·Mahayanasutralamkara·19

Mahayanasutralamkara 19

महायानसूत्रालंकारे बोधिपक्षाधिकारः[अष्टादशः] समाप्तः एकोनविंशत्यधिकारः आश्चर्य विभागे त्रयः श्लोकाः । स्वदेहस्य परित्यागः संपत्तेश्चैव संवृत्तौ । दुर्बलेषु क्षमा काये जीविते निरपेक्षिणः

mahāyānasūtrālaṃkāre bodhipakṣādhikāraḥ[aṣṭādaśaḥ] samāptaḥ ekonaviṃśatyadhikāraḥ āścarya vibhāge trayaḥ ślokāḥ / svadehasya parityāgaḥ saṃpatteścaiva saṃvṛttau / durbaleṣu kṣamā kāye jīvite nirapekṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीर्यारम्भो ह्यनास्वादो धानेषु सुख एव च । निष्कल्पना न प्रज्ञायामाश्चर्यं धीमतां ग[म]तं

vīryārambho hyanāsvādo dhāneṣu sukha eva ca / niṣkalpanā na prajñāyāmāścaryaṃ dhīmatāṃ ga[ma]taṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथागतकुले जन्मलाभो व्याकरणस्य च । अभिषेकस्य च प्राप्तिर्बोधेश्चाश्चर्यमिष्यते

tathāgatakule janmalābho vyākaraṇasya ca / abhiṣekasya ca prāptirbodheścāścaryamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यं करुणां चैत्य भावनां परमामपि । तथैव समचित्तत्वं नाश्चर्यं तासु युक्तता

vairāgyaṃ karuṇāṃ caitya bhāvanāṃ paramāmapi / tathaiva samacittatvaṃ nāścaryaṃ tāsu yuktatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तथात्मनि दारेषु सुतमित्रेषु बन्धुषु । सत्वानां प्रगतः स्नेहो यथा सत्वेषु धीमतां

na tathātmani dāreṣu sutamitreṣu bandhuṣu / satvānāṃ pragataḥ sneho yathā satveṣu dhīmatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थिष्वपक्षपातश्च शीलस्याखण्डना ध्रुवं । क्षान्तिः सर्वत्र सत्वार्थं[सर्वार्थं]वीर्यारम्भो महानपि

arthiṣvapakṣapātaśca śīlasyākhaṇḍanā dhruvaṃ / kṣāntiḥ sarvatra satvārthaṃ[sarvārthaṃ]vīryārambho mahānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानं च कुशलं नित्यं प्रज्ञा चैवाविकल्पिका । विज्ञेया बोधिसत्वानां तास्वेव समचित्तता

dhyānaṃ ca kuśalaṃ nityaṃ prajñā caivāvikalpikā / vijñeyā bodhisatvānāṃ tāsveva samacittatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापना भाजनत्वे च शीलेष्वेव च रोपणं । मर्षणा चापकारस्य अर्थे व्यापारगामिता

sthāpanā bhājanatve ca śīleṣveva ca ropaṇaṃ / marṣaṇā cāpakārasya arthe vyāpāragāmitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्जना शासने ऽस्मिंश्छेदना संशयस्य च । सत्वेषु उपकारित्वं धीमतामेतदिष्यते

āvarjanā śāsane 'smiṃśchedanā saṃśayasya ca / satveṣu upakāritvaṃ dhīmatāmetadiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाशयेन सत्वानां धारयन्ति सदैव ये । जनयन्त्यार्यभूमौ च कुशलैर्वर्धयन्ति च

samāśayena satvānāṃ dhārayanti sadaiva ye / janayantyāryabhūmau ca kuśalairvardhayanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्कृतात्परिरक्षन्ति श्रुतं व्युत्पादयन्ति च । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वमातृकल्पा जिनात्मजाः

duṣkṛtātparirakṣanti śrutaṃ vyutpādayanti ca / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvamātṛkalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धायाः सर्वसत्वेषु सर्वदा चावरोपणात् । अधिशीलादिशिक्षायां विमुक्तौ च नियोजनात्

śraddhāyāḥ sarvasatveṣu sarvadā cāvaropaṇāt / adhiśīlādiśikṣāyāṃ vimuktau ca niyojanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धाध्येषणतश्चैषामावृतेश्च विवर्जनात् । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वपितृकल्पा जिनात्मजाः

buddhādhyeṣaṇataścaiṣāmāvṛteśca vivarjanāt / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvapitṛkalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्हदेशनां ये च सत्वानां गूहयन्ति हि । शिक्षाविपत्तिं निन्दन्ति शंसन्त्येव च संपदम्

anarhadeśanāṃ ye ca satvānāṃ gūhayanti hi / śikṣāvipattiṃ nindanti śaṃsantyeva ca saṃpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अववादं च यच्छन्ति मारानावेदयन्ति हि । पञ्चभिः कर्मभिः सत्त्वबन्धुकल्पा जिनात्मजाः

avavādaṃ ca yacchanti mārānāvedayanti hi / pañcabhiḥ karmabhiḥ sattvabandhukalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्लेशे व्यवदाने च स्वयमश्रान्तबुद्धयः । यच्छन्ति लौकिकीं कृत्स्नां संपदं चातिलौकिकीम्

saṃkleśe vyavadāne ca svayamaśrāntabuddhayaḥ / yacchanti laukikīṃ kṛtsnāṃ saṃpadaṃ cātilaukikīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखे हिते चाभिन्ना[अखेदित्वादभिन्ना] ये सदा सुखहितैषिणः । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वमित्रकल्पा जिनात्मजाः

sukhe hite cābhinnā[akheditvādabhinnā] ye sadā sukhahitaiṣiṇaḥ / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvamitrakalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदोद्यमवन्तो ये सत्वानां परिपाचने । सम्यग्निर्याणवक्तारः क्षमा विप्रतिपत्तिषु

sarvadodyamavanto ye satvānāṃ paripācane / samyagniryāṇavaktāraḥ kṣamā vipratipattiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयसंपत्तिदातारस्तदुपाये च कोविदाः । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वदासकल्पा जिनात्मजाः

dvayasaṃpattidātārastadupāye ca kovidāḥ / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvadāsakalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्पत्तिकधर्मेषु क्षान्तिं प्राप्ताश्च ये मताः । सर्वया[नो]पदेष्टारः सिद्वयोगानियोजकाः

anutpattikadharmeṣu kṣāntiṃ prāptāśca ye matāḥ / sarvayā[no]padeṣṭāraḥ sidvayogāniyojakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमुखाः प्रतिकारे च विपाके चानपेक्षिणः । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वाचार्यकल्पा जिनात्मजाः

sumukhāḥ pratikāre ca vipāke cānapekṣiṇaḥ / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvācāryakalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वकृत्यार्थमुद्युक्ताः संभारान्पूरयन्ति ये । संभृतान्मोचयन्त्याशु विपक्षं हापयन्ति च

satvakṛtyārthamudyuktāḥ saṃbhārānpūrayanti ye / saṃbhṛtānmocayantyāśu vipakṣaṃ hāpayanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकसंपत्तिभिश्चित्रैरलोकैर्योजयन्ति च । पञ्चभिः कर्मभिः सत्वोपाध्यायकल्पा जिनात्मजाः

lokasaṃpattibhiścitrairalokairyojayanti ca / pañcabhiḥ karmabhiḥ satvopādhyāyakalpā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असक्त्या चैव भोगेषु शीलस्य च न खण्डनैः । कृतज्ञतानुयोगाच्च प्रतिपत्तौ च योगतः

asaktyā caiva bhogeṣu śīlasya ca na khaṇḍanaiḥ / kṛtajñatānuyogācca pratipattau ca yogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्सु पारमितास्वेव वर्तमाना हि देहिनः । भवन्ति बोधिसत्वानां तथा प्रत्युपकारिणः

ṣaṭsu pāramitāsveva vartamānā hi dehinaḥ / bhavanti bodhisatvānāṃ tathā pratyupakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिं हानिं च काङ्क्षन्ति सत्वानां च प्रपाचनं । विशेषगमनं भूमौ बोधिं चानुत्तरां सदा

vṛddhiṃ hāniṃ ca kāṅkṣanti satvānāṃ ca prapācanaṃ / viśeṣagamanaṃ bhūmau bodhiṃ cānuttarāṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रासहानौ समुत्पादे संशयच्छेदने ऽपि च । प्रतिपत्त्यववादे च सदाबन्ध्या जिनात्मजाः

trāsahānau samutpāde saṃśayacchedane 'pi ca / pratipattyavavāde ca sadābandhyā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानं निष्प्रतिकाङ्क्षस्य निःस्पृहस्य पुनर्भवे । शीलं क्षान्तिश्च सर्वत्र वीर्यं सर्वशुभोदये

dānaṃ niṣpratikāṅkṣasya niḥspṛhasya punarbhave / śīlaṃ kṣāntiśca sarvatra vīryaṃ sarvaśubhodaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना[आ?]रूप्यं तथा ध्यानं प्रज्ञा चोपायसंहिता । सम्यक्प्रयोगो धीराणां षट्सु पारमितासुहि

vinā[ā?]rūpyaṃ tathā dhyānaṃ prajñā copāyasaṃhitā / samyakprayogo dhīrāṇāṃ ṣaṭsu pāramitāsuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगसक्तिः सच्छिद्रत्वं मानश्चैव सुखल्लिका । आस्वादनं विकल्पश्च धीराणां हानिहेतवः

bhogasaktiḥ sacchidratvaṃ mānaścaiva sukhallikā / āsvādanaṃ vikalpaśca dhīrāṇāṃ hānihetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितानां बोधिसत्वानां प्रतिपक्षेषु तेषु च । ज्ञेया विशेषभागीया धर्मा एतद्विपर्ययात्

sthitānāṃ bodhisatvānāṃ pratipakṣeṣu teṣu ca / jñeyā viśeṣabhāgīyā dharmā etadviparyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवा[ता]रणापि कुहना सौमुख्यस्य च दर्शना । लोभत्वेन तथ वृत्तिः शान्तवाक्कायता तथा

pravā[tā]raṇāpi kuhanā saumukhyasya ca darśanā / lobhatvena tatha vṛttiḥ śāntavākkāyatā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवाक्करणसंपच्च प्रतिपत्तिविवर्जिता । एते हि बोधिसत्वानामभूतत्वाय देशिताः । विपर्ययात्प्रयुक्तानां तद्भूतत्वाय देशिताः

suvākkaraṇasaṃpacca pratipattivivarjitā / ete hi bodhisatvānāmabhūtatvāya deśitāḥ / viparyayātprayuktānāṃ tadbhūtatvāya deśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते दानाद्युपंसहारैः सत्वानां विनयन्ति हि । षट्प्रकारं विपक्षं हि धीमन्तः सर्वभूमिषु

te dānādyupaṃsahāraiḥ satvānāṃ vinayanti hi / ṣaṭprakāraṃ vipakṣaṃ hi dhīmantaḥ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीमद्व्याकरणं द्वेधा कालपुद्गलभेदतः । बोधौ व्याकरणे चैव महाच्चान्यदुदाहृतं

dhīmadvyākaraṇaṃ dvedhā kālapudgalabhedataḥ / bodhau vyākaraṇe caiva mahāccānyadudāhṛtaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोत्पत्तिक्षान्तिलाभेन मानाभोगविहानितः । एकीभावगमत्वाच्च सर्वबुद्धजिनात्मजैः

notpattikṣāntilābhena mānābhogavihānitaḥ / ekībhāvagamatvācca sarvabuddhajinātmajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रेणं नाम्ना कालेन कल्पनाम्ना च तत्पुनः । परिवारानुवृत्या च सद्धर्मस्य तदिष्यते

kṣetreṇaṃ nāmnā kālena kalpanāmnā ca tatpunaḥ / parivārānuvṛtyā ca saddharmasya tadiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपत्युत्पत्तिनैयम्यपातो ऽखेदे च धीमतां । भावनायाश्च सातत्ये समाधानाच्युतावपि । कृत्यसिद्धावनाभोगे क्षान्तिलाभे च सर्वथा

saṃpatyutpattinaiyamyapāto 'khede ca dhīmatāṃ / bhāvanāyāśca sātatye samādhānācyutāvapi / kṛtyasiddhāvanābhoge kṣāntilābhe ca sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजा शिक्षासमादानं करुणा शुभभावना । अप्रमादस्तथारण्ये श्रुतार्थातृप्तिरेव च । सर्वभूमिषु धीराणामवश्यकरणीयता

pūjā śikṣāsamādānaṃ karuṇā śubhabhāvanā / apramādastathāraṇye śrutārthātṛptireva ca / sarvabhūmiṣu dhīrāṇāmavaśyakaraṇīyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामेष्वादीनवज्ञानं स्खलितेषु निरीक्षणा । दुःखाधिवासना चैव कुशलस्य च भावना

kāmeṣvādīnavajñānaṃ skhaliteṣu nirīkṣaṇā / duḥkhādhivāsanā caiva kuśalasya ca bhāvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनास्वादः सुखे चैव निमित्तानामकल्पना । सातत्यकरणीयं हि धीमतां सर्वभूमिषु

anāsvādaḥ sukhe caiva nimittānāmakalpanā / sātatyakaraṇīyaṃ hi dhīmatāṃ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मदानं शीलशुद्धिर्नोत्पत्तिक्षान्तिरेव च । वीर्यारम्भो महायाने अन्त्या सकरुणा स्थितिः । प्रज्ञा पारमितानां च प्रधानं धीमतां मतम्

dharmadānaṃ śīlaśuddhirnotpattikṣāntireva ca / vīryārambho mahāyāne antyā sakaruṇā sthitiḥ / prajñā pāramitānāṃ ca pradhānaṃ dhīmatāṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यास्थानव्यवस्थानं सूत्राद्याकारभेदतः । ज्ञेयं धर्मव्यवस्थानं धीमतां सर्वभूमिषु

vidyāsthānavyavasthānaṃ sūtrādyākārabhedataḥ / jñeyaṃ dharmavyavasthānaṃ dhīmatāṃ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः सत्वव्यवस्थानं सप्तधा तथताश्रयात् । चतुर्धा च त्रिधा चैव युक्तियानव्यवस्थितिः

punaḥ satvavyavasthānaṃ saptadhā tathatāśrayāt / caturdhā ca tridhā caiva yuktiyānavyavasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनिशश्च मनस्कारः सम्यग्दृष्टिः फलान्विता । प्रमाणैर्विचयो ऽचिन्त्यं ज्ञेयं युक्तिचतुष्टयम्

yoniśaśca manaskāraḥ samyagdṛṣṭiḥ phalānvitā / pramāṇairvicayo 'cintyaṃ jñeyaṃ yukticatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशयाद्देशनाच्चैव प्रयोगात्संभृतेरपि । समुदागमभेदाच्च त्रिविधं यानमिष्यते

āśayāddeśanāccaiva prayogātsaṃbhṛterapi / samudāgamabhedācca trividhaṃ yānamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगन्तुकत्वपर्येषा अन्योन्यं नामवस्तुनोः । प्रज्ञप्तेर्द्विविधस्यात्र तन्मात्रत्वस्य वैषणा

āgantukatvaparyeṣā anyonyaṃ nāmavastunoḥ / prajñapterdvividhasyātra tanmātratvasya vaiṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्यानुपलम्भाच्च भूतज्ञानं चतुर्विधं । सर्वार्थसिद्ध्यै धीराणां सर्वभूमिषु जायते

sarvasyānupalambhācca bhūtajñānaṃ caturvidhaṃ / sarvārthasiddhyai dhīrāṇāṃ sarvabhūmiṣu jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठाभोगबीजं हि निमित्तं बन्धनस्य हि । साश्रयाश्चित्तचैत्तास्तु बध्यन्ते ऽत्र सबीजकाः

pratiṣṭhābhogabījaṃ hi nimittaṃ bandhanasya hi / sāśrayāścittacaittāstu badhyante 'tra sabījakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरतः स्थापितं यच्च निमित्तं यत्स्थितं स्वयं । सर्वं विभावयन्धीमान् लभते बोधिमुत्तमाम्

purataḥ sthāpitaṃ yacca nimittaṃ yatsthitaṃ svayaṃ / sarvaṃ vibhāvayandhīmān labhate bodhimuttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथतालम्बनं ज्ञानं द्वयग्राहविवर्जितं । दौष्ठुल्यकायप्रत्यक्षं तत्क्षये धीमतां मतम्

tathatālambanaṃ jñānaṃ dvayagrāhavivarjitaṃ / dauṣṭhulyakāyapratyakṣaṃ tatkṣaye dhīmatāṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथतालम्बनं ज्ञानमनानाकारभावितं । सदसत्तार्थे प्रत्यक्षं विकल्पविभु चोच्यते

tathatālambanaṃ jñānamanānākārabhāvitaṃ / sadasattārthe pratyakṣaṃ vikalpavibhu cocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वं संच्छाद्य बालानामतत्त्वं ख्याति सर्वतः । तत्त्वं तु बोधिसत्वानां सर्वतः ख्यात्यपास्य तत्

tattvaṃ saṃcchādya bālānāmatattvaṃ khyāti sarvataḥ / tattvaṃ tu bodhisatvānāṃ sarvataḥ khyātyapāsya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अख्यानख्यानता ज्ञेया असदर्थसदर्थयोः । आश्रयस्य परावृत्तिर्मोक्षो ऽसौ कामचारतः

akhyānakhyānatā jñeyā asadarthasadarthayoḥ / āśrayasya parāvṛttirmokṣo 'sau kāmacārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यं तुल्यजातीयः ख्यात्यर्थः सर्वतो महान् । अन्तरायकरस्तस्मात्परिज्ञायैनमुत्सृजेत्

anyonyaṃ tulyajātīyaḥ khyātyarthaḥ sarvato mahān / antarāyakarastasmātparijñāyainamutsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपाच्यं विशोध्यं च प्राप्यं योग्यं च पाचने । सम्यक्त्वदेशनावस्तु अप्रमेयं हि धीमताम्

paripācyaṃ viśodhyaṃ ca prāpyaṃ yogyaṃ ca pācane / samyaktvadeśanāvastu aprameyaṃ hi dhīmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्व[चित्त]स्य चोत्पादो नोत्पादक्षान्तिरेव च । चक्षुश्च निर्मलं हीनमाश्रवक्षय एव च

bodhisatva[citta]sya cotpādo notpādakṣāntireva ca / cakṣuśca nirmalaṃ hīnamāśravakṣaya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्मस्य स्थितिर्दीर्घा व्युत्पत्तिच्छित्तिभोगता । देशनायाः फलं ज्ञेयं तत्प्रयुक्तस्य धीमतः

saddharmasya sthitirdīrghā vyutpatticchittibhogatā / deśanāyāḥ phalaṃ jñeyaṃ tatprayuktasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलम्बनमहत्वं च प्रतिपत्तेर्द्वयोस्तथा । ज्ञानस्य वीर्यारम्भस्य उपाये कौशलस्य च

ālambanamahatvaṃ ca pratipatterdvayostathā / jñānasya vīryārambhasya upāye kauśalasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदागममहत्वं च महत्वं बुद्धकर्मणः । एतन्महत्वयोगाद्धि महायानं निरुच्यते

udāgamamahatvaṃ ca mahatvaṃ buddhakarmaṇaḥ / etanmahatvayogāddhi mahāyānaṃ nirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोत्रं धर्माधिमुक्तिश्च चित्तस्योत्पादना तथा । दानादिप्रतिपत्तिश्च न्याया[मा]वक्रान्तिरेव च

gotraṃ dharmādhimuktiśca cittasyotpādanā tathā / dānādipratipattiśca nyāyā[mā]vakrāntireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वानां परिपाकश्च क्षेत्रस्य च विशोधना । अप्रतिष्ठितनिर्वाणं बोधिः श्रेष्ठा च दर्शनात्[दर्शना]

satvānāṃ paripākaśca kṣetrasya ca viśodhanā / apratiṣṭhitanirvāṇaṃ bodhiḥ śreṣṭhā ca darśanāt[darśanā]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधिमोक्षिक एकश्च शुद्धाध्याशयिको ऽपरः । निमित्ते चानिमित्ते च चार्यप्यनभिसंस्कृते । बोधिसत्वा हि विज्ञेयाः पञ्चैते सर्वभूमिषु

ādhimokṣika ekaśca śuddhādhyāśayiko 'paraḥ / nimitte cānimitte ca cāryapyanabhisaṃskṛte / bodhisatvā hi vijñeyāḥ pañcaite sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामेष्वसक्तस्स्त्रिविशुद्धकर्मा क्रोधाभिभूम्यं गुणतत्परश्च । धर्मे ऽचलस्तत्वगभीरदृष्टिर्बोधौ स्पृहावान् खलु बोधिसत्त्वः

kāmeṣvasaktasstriviśuddhakarmā krodhābhibhūmyaṃ guṇatatparaśca / dharme 'calastatvagabhīradṛṣṭirbodhau spṛhāvān khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुग्रहेच्छो ऽनुपघातदृष्टिः परोपघातेष्वधिवासकश्च । धीरो ऽप्रमत्तश्च बहुश्रुतश्च परार्थयुक्तः खलु बोधिसत्त्वः

anugraheccho 'nupaghātadṛṣṭiḥ paropaghāteṣvadhivāsakaśca / dhīro 'pramattaśca bahuśrutaśca parārthayuktaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदीनवज्ञः स्वपरिग्रहेषु भोगेष्वसक्तो ह्यनिगूढवैरः । योगी निमित्ते कुशलो ऽकुदृष्टिरध्यात्मसंस्थः खलु बोधिसत्त्वः

ādīnavajñaḥ svaparigraheṣu bhogeṣvasakto hyanigūḍhavairaḥ / yogī nimitte kuśalo 'kudṛṣṭiradhyātmasaṃsthaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दयान्वितो ह्रीगुणसंनिविष्टो दुःखाधिवासात्स्वसुखेष्वसक्तः । स्मृतिप्रधानः सुसमाहितात्मा यानाविकार्यः खलु बोधिसत्त्वः

dayānvito hrīguṇasaṃniviṣṭo duḥkhādhivāsātsvasukheṣvasaktaḥ / smṛtipradhānaḥ susamāhitātmā yānāvikāryaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखापहो दुःखकरो न चैव दुःखाधिवासो न च दुःखभीतः । दुःखाद्विमुक्तो न च दुःखकल्पो दुःखाभ्युपेतः खलु बोधिसत्त्वः

duḥkhāpaho duḥkhakaro na caiva duḥkhādhivāso na ca duḥkhabhītaḥ / duḥkhādvimukto na ca duḥkhakalpo duḥkhābhyupetaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मेरतो ऽधर्मरतः [धर्मे ऽरतो ऽधर्मरतः] प्रकृत्या धर्मे जुगुप्सी धरमाभियुक्तः । धर्मे वशी धर्मनिरन्धकारो धर्मप्रधानः खलु बोधिसत्त्वः

dharmerato 'dharmarataḥ [dharme 'rato 'dharmarataḥ] prakṛtyā dharme jugupsī dharamābhiyuktaḥ / dharme vaśī dharmanirandhakāro dharmapradhānaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगाप्रमत्तो नियमाप्रमत्तो रक्षाप्रमत्तः कुशलाप्रमत्तः । सुखाप्रमत्तो धरमाप्रमत्तो यानाप्रमत्तो खलु बोधिसत्त्वः

bhogāpramatto niyamāpramatto rakṣāpramattaḥ kuśalāpramattaḥ / sukhāpramatto dharamāpramatto yānāpramatto khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानलज्जास्तनुदोषलज्ज अमर्षलज्जः परिहाणिलज्जः । विशाल[विसार]लज्जस्तनुदृष्टिलज्जः यानान्यलज्जः खलु बोधिसत्त्वः

vimānalajjāstanudoṣalajja amarṣalajjaḥ parihāṇilajjaḥ / viśāla[visāra]lajjastanudṛṣṭilajjaḥ yānānyalajjaḥ khalu bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहापि चामुत्र उपेक्षणेन संस्कारयोगेन विभुत्वलाभैः । शमोप[समौप]देशेन महाफलेन अनुग्रहे वर्तति बोधिसत्त्वः

ihāpi cāmutra upekṣaṇena saṃskārayogena vibhutvalābhaiḥ / śamopa[samaupa]deśena mahāphalena anugrahe vartati bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्वो महासत्वो धीमांश्चैवोत्तमद्युतिः । जिनपुत्रो जिनाधारो विजेताथ जिनाङ्कुरः

bodhisatvo mahāsatvo dhīmāṃścaivottamadyutiḥ / jinaputro jinādhāro vijetātha jināṅkuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रान्तः परमाश्चर्यः सार्थवाहो महायशाः । कृपालुश्च महापुण्य ईश्वरो धार्मिकस्तथा

vikrāntaḥ paramāścaryaḥ sārthavāho mahāyaśāḥ / kṛpāluśca mahāpuṇya īśvaro dhārmikastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतत्वबोधैः सुमहार्थबोधैः सर्वाव[र्थ]बोधैरपि नित्यबोधैः । उपायबोधैश्च विशेषणेन तेनोच्यते हेतुन बोधिसत्वः

sutatvabodhaiḥ sumahārthabodhaiḥ sarvāva[rtha]bodhairapi nityabodhaiḥ / upāyabodhaiśca viśeṣaṇena tenocyate hetuna bodhisatvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानुबोधात्तनुदृष्टिबोधाद्विचित्रविज्ञप्तिविबोधतश्च । सर्वस्य चाभूतविकल्पबोधात्तेनोच्यते हेतुन बोधिसत्वः

ātmānubodhāttanudṛṣṭibodhādvicitravijñaptivibodhataśca / sarvasya cābhūtavikalpabodhāttenocyate hetuna bodhisatvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अबोधबोधादनुबोधबोधादभावबोधात्प्रभवानुबोधात् । अबोधबोधप्रतिबोधतश्च तेनोच्यते हेतुन बोधिसत्त्वः

abodhabodhādanubodhabodhādabhāvabodhātprabhavānubodhāt / abodhabodhapratibodhataśca tenocyate hetuna bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थबोधात्परमार्थबोधात्सर्वाव[र्थ]बोधात्सकलार्थबोधात् । बोद्धव्यबोधाश्रयबोधबोधात्तेनोच्यते हेतुन बोधिसत्त्वः

anarthabodhātparamārthabodhātsarvāva[rtha]bodhātsakalārthabodhāt / boddhavyabodhāśrayabodhabodhāttenocyate hetuna bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पन्नबोधात्पदबोधतश्च गर्भानुबोधात् क्रमदर्शनस्य । बोधाद्भृशं संशयहानिबोधात् तेनोच्यते हेतुन बोधिसत्त्वः

niṣpannabodhātpadabodhataśca garbhānubodhāt kramadarśanasya / bodhādbhṛśaṃ saṃśayahānibodhāt tenocyate hetuna bodhisattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभी ह्यलाभी धीसंस्थितश्च बोद्धानुबोद्धा प्रतिदेशकश्च । निर्जल्पबुद्धिर्हतमानमानी ह्यपक्कसंपक्कमतिश्च धीमान्

lābhī hyalābhī dhīsaṃsthitaśca boddhānuboddhā pratideśakaśca / nirjalpabuddhirhatamānamānī hyapakkasaṃpakkamatiśca dhīmān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.