Mahayanasutralamkara 20

महायानसूत्रालंकारे गुणाधिकारः [एकोनविंशतितमः?] समाप्तः विंशतितमःएकविंशतितमश्चाधिकारः लिङ्गविभागे द्वौ श्लोकौ अनुकम्पा प्रियाख्यानं धीरता मुक्तहस्तता । गम्भीरसंधिनिर्मोक्षो लिङ्गान्येतानि धीमतां

mahāyānasūtrālaṃkāre guṇādhikāraḥ [ekonaviṃśatitamaḥ?] samāptaḥ viṃśatitamaḥekaviṃśatitamaścādhikāraḥ liṅgavibhāge dvau ślokau anukampā priyākhyānaṃ dhīratā muktahastatā / gambhīrasaṃdhinirmokṣo liṅgānyetāni dhīmatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिग्रहे ऽधिमुक्त्याप्तावखेदे द्वयसंग्रहे । आशयाच्च प्रयोगाच्च विज्ञेयं लिङ्गपञ्चकं

parigrahe 'dhimuktyāptāvakhede dvayasaṃgrahe / āśayācca prayogācca vijñeyaṃ liṅgapañcakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्वा हि सततं भवन्तश्चक्रवर्तिनः । प्रकुर्वन्ति हि सत्वार्थं गृहिणः सर्वजन्मसु

bodhisatvā hi satataṃ bhavantaścakravartinaḥ / prakurvanti hi satvārthaṃ gṛhiṇaḥ sarvajanmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदानलब्धा प्रव्रज्या धर्मतोपगता परा । निदर्शिका च प्रव्रजया धीमतां सर्वभूमिषु

ādānalabdhā pravrajyā dharmatopagatā parā / nidarśikā ca pravrajayā dhīmatāṃ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमेयैर्गुणैर्युक्तः पक्षः प्रव्रजितस्य तु । गृहिणो बोधिसत्वाद्धि यतिस्तस्माद्विशिष्यते

aprameyairguṇairyuktaḥ pakṣaḥ pravrajitasya tu / gṛhiṇo bodhisatvāddhi yatistasmādviśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परत्रेष्टफलेच्छा च शुभवृत्ताविहैव च । निर्वाणेच्छा च धीराणां सत्वेष्वाशय इष्यते । अशुद्धश्च विशुद्धश्च सुविशुद्धः सर्वभूमिषु

paratreṣṭaphalecchā ca śubhavṛttāvihaiva ca / nirvāṇecchā ca dhīrāṇāṃ satveṣvāśaya iṣyate / aśuddhaśca viśuddhaśca suviśuddhaḥ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिधानात्समाच्चित्तादाधिपत्यात्परिग्रहः । गणस्य कर्षणत्वाच्च धीमतां सर्वभूमिषु

praṇidhānātsamāccittādādhipatyātparigrahaḥ / gaṇasya karṣaṇatvācca dhīmatāṃ sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणश्चाधिपत्येन प्रणिधानस्य चापरा । समाधेश्च विभुत्वस्य चोत्पत्तिर्धीमतां मता

karmaṇaścādhipatyena praṇidhānasya cāparā / samādheśca vibhutvasya cotpattirdhīmatāṃ matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षणात्पुद्गगलाच्छिक्षास्कन्धनिष्पत्तिलिङ्गतः । निरुक्तेः प्राप्तितश्चैव विहारो भूमिरेव च

lakṣaṇātpudgagalācchikṣāskandhaniṣpattiliṅgataḥ / nirukteḥ prāptitaścaiva vihāro bhūmireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यता परमात्मस्य कर्मानाशे व्यवस्थितिः । विहृत्य ससुखैर्ध्यानैर्जन्म कामे ततः परम्

śūnyatā paramātmasya karmānāśe vyavasthitiḥ / vihṛtya sasukhairdhyānairjanma kāme tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च बोधिपक्षाणां संसारे परिणामना । विना च चित्तसंक्लेशं सत्वानां परिपाचना

tataśca bodhipakṣāṇāṃ saṃsāre pariṇāmanā / vinā ca cittasaṃkleśaṃ satvānāṃ paripācanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपपत्तौ च संचित्य संक्लेशस्यानुरक्षणा । एकायनपथश्लिष्टा ऽनिमित्तैकान्तिकः पथः

upapattau ca saṃcitya saṃkleśasyānurakṣaṇā / ekāyanapathaśliṣṭā 'nimittaikāntikaḥ pathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिमित्ते ऽप्यनाभोगः क्षेत्रस्य च विशोधना । सत्वपाकस्य निष्पत्तिर्जायते च ततः परम्

animitte 'pyanābhogaḥ kṣetrasya ca viśodhanā / satvapākasya niṣpattirjāyate ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिधारणीनां च बोधेश्चैव विशुद्धता । एतस्माच्च व्यवस्थानाद्विज्ञेयं भूमिलक्षणम्

samādhidhāraṇīnāṃ ca bodheścaiva viśuddhatā / etasmācca vyavasthānādvijñeyaṃ bhūmilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धदृष्टिः सुविशुद्धशीलः समाहितो धर्मविभूतमानः । संतानसंक्लेशविशुद्धिभेदे निर्माण एकक्षणलब्धबुद्धिः

viśuddhadṛṣṭiḥ suviśuddhaśīlaḥ samāhito dharmavibhūtamānaḥ / saṃtānasaṃkleśaviśuddhibhede nirmāṇa ekakṣaṇalabdhabuddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेक्षकः क्षेत्रविशोधकश्च स्यात्सत्वपाके कुशलो महर्द्धिः । संपूर्णकायश्च निदर्शने च शक्तो ऽभिषिक्तः खलु बोधिसत्वः

upekṣakaḥ kṣetraviśodhakaśca syātsatvapāke kuśalo maharddhiḥ / saṃpūrṇakāyaśca nidarśane ca śakto 'bhiṣiktaḥ khalu bodhisatvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मतां प्रतिविध्येह अधिशीले ऽनुशिक्षणे । अधिचित्ते ऽप्यधिप्रज्ञे प्रज्ञा तु द्वयगोचरा

dharmatāṃ pratividhyeha adhiśīle 'nuśikṣaṇe / adhicitte 'pyadhiprajñe prajñā tu dvayagocarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मतत्वं तदज्ञानज्ञानाद्या वृत्तिरेव च । प्रज्ञाया गोचरस्तस्माद् द्विभूमौ तद्व्यवस्थितिः

dharmatatvaṃ tadajñānajñānādyā vṛttireva ca / prajñāyā gocarastasmād dvibhūmau tadvyavasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिक्षाणां भावनायाश्च फलमन्यच्चतुर्विधम् । अनिमित्तससंस्कारो विहारः प्रथमं फलम्

śikṣāṇāṃ bhāvanāyāśca phalamanyaccaturvidham / animittasasaṃskāro vihāraḥ prathamaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एवानभिसंस्कारो द्वितीयं फलमिष्यते । क्षेत्रशुद्धिश्च सत्वानां पाकनिष्पत्तिरेव च

sa evānabhisaṃskāro dvitīyaṃ phalamiṣyate / kṣetraśuddhiśca satvānāṃ pākaniṣpattireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिधारणीनां च निष्पत्तिः परमं फलं । चतुर्विधं फलं ह्येतत् चतुर्भूमिसमाश्रितम्

samādhidhāraṇīnāṃ ca niṣpattiḥ paramaṃ phalaṃ / caturvidhaṃ phalaṃ hyetat caturbhūmisamāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मतां प्रतिविध्येह शीलस्कन्धस्य शोधना । समाधिप्रज्ञास्कन्धस्य तत ऊर्ध्वं विशोधना

dharmatāṃ pratividhyeha śīlaskandhasya śodhanā / samādhiprajñāskandhasya tata ūrdhvaṃ viśodhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तिमुक्तिज्ञानस्य तदन्यासु विशोधना । चतुर्विधादावरणात् प्रतिघातावृतेरपि

vimuktimuktijñānasya tadanyāsu viśodhanā / caturvidhādāvaraṇāt pratighātāvṛterapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्पन्नाश्च निष्पन्ना विज्ञेयाः सर्वभूमयः । निष्पन्ना अप्यनिष्पन्ना निष्पन्नाश्च पुनर्मताः

aniṣpannāśca niṣpannā vijñeyāḥ sarvabhūmayaḥ / niṣpannā apyaniṣpannā niṣpannāśca punarmatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पत्तिर्विज्ञेया यथाव्यवस्थानमनसिकारेण । तत्कल्पनताज्ञानादविकल्पनया च तस्यैव

niṣpattirvijñeyā yathāvyavasthānamanasikāreṇa / tatkalpanatājñānādavikalpanayā ca tasyaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावना अपि निष्पत्तिरचिन्त्यं सर्वभूमिषु । प्रत्यात्मवेदनीयत्वात् बुद्धानां विषयादपि

bhāvanā api niṣpattiracintyaṃ sarvabhūmiṣu / pratyātmavedanīyatvāt buddhānāṃ viṣayādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिमुक्तिर्हि सर्वत्र सालोका लिङ्गमिष्यते । अलीनत्वमदीनत्वमपरप्रत्ययात्मता

adhimuktirhi sarvatra sālokā liṅgamiṣyate / alīnatvamadīnatvamaparapratyayātmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिवेधश्च सर्वत्र सर्वत्र समचित्तता । अनेयानुनयोपायज्ञानं मण्डलजन्म च

prativedhaśca sarvatra sarvatra samacittatā / aneyānunayopāyajñānaṃ maṇḍalajanma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाच्छन्दो न च लुब्धह्रस्वहृदयो न क्रोधनो नालसो नामैत्रीकरूणाशयो न कुमतिः कल्पैर्विकल्पैर्हतः । नो विक्षिप्तमतिः सुखैर्न च हतो दुःखैर्न वा [व्या]वर्तते सत्यं मित्रमुपाश्रितः श्रुतपरः पूजापरः शास्तरि

nācchando na ca lubdhahrasvahṛdayo na krodhano nālaso nāmaitrīkarūṇāśayo na kumatiḥ kalpairvikalpairhataḥ / no vikṣiptamatiḥ sukhairna ca hato duḥkhairna vā [vyā]vartate satyaṃ mitramupāśritaḥ śrutaparaḥ pūjāparaḥ śāstari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं पुण्यसमुच्चयं सुविपुलं कृत्वान्यसाधारणं संबोधौ परिणामयत्यहरहर्यो ह्युत्तमोपायवित् । जातः स्वायतने सदा शुभकरः क्रीडत्यभिज्ञागुणैः सर्वेषामुपरिस्थितो गुणनिधिर्ज्ञेयः स बुद्धात्मनः

sarvaṃ puṇyasamuccayaṃ suvipulaṃ kṛtvānyasādhāraṇaṃ saṃbodhau pariṇāmayatyaharaharyo hyuttamopāyavit / jātaḥ svāyatane sadā śubhakaraḥ krīḍatyabhijñāguṇaiḥ sarveṣāmuparisthito guṇanidhirjñeyaḥ sa buddhātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमथे विपश्यनायां च द्वयपञ्चात्मको मतः । धीमतामनुशंसो हि सर्वथा सर्वभूमिषु

śamathe vipaśyanāyāṃ ca dvayapañcātmako mataḥ / dhīmatāmanuśaṃso hi sarvathā sarvabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यतां बोधिमासन्नां सत्वार्थस्य च साधनं । तीव्र उत्पद्यते मोदो मुदिता तेन कथ्यते

paśyatāṃ bodhimāsannāṃ satvārthasya ca sādhanaṃ / tīvra utpadyate modo muditā tena kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौः शील्याभोगवैमल्याद्विमला भूमिरुच्यते । महाधर्मावभासस्य करणाच्च प्रभाकरी

dauḥ śīlyābhogavaimalyādvimalā bhūmirucyate / mahādharmāvabhāsasya karaṇācca prabhākarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चिर्भूता यतो धर्मा बोधिपक्षाः प्रदाहकाः । अर्चिष्मतीति तद्योगात्सा भूमिर्द्वयदाहतः

arcirbhūtā yato dharmā bodhipakṣāḥ pradāhakāḥ / arciṣmatīti tadyogātsā bhūmirdvayadāhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वानां परिपाकश्च स्वचित्तस्य च रक्षणा । धीमद्भिर्जीयते दुःखं दुर्जया तेन कथ्यते

satvānāṃ paripākaśca svacittasya ca rakṣaṇā / dhīmadbhirjīyate duḥkhaṃ durjayā tena kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिमुख्याद् द्व्यस्येह संसारस्यापि निर्वृतेः । उक्ता ह्यभिमुखी भूमिः प्रज्ञापारमिताश्रयात्

ābhimukhyād dvyasyeha saṃsārasyāpi nirvṛteḥ / uktā hyabhimukhī bhūmiḥ prajñāpāramitāśrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकायनपथश्लेषाद्भूमिर्दूरंगमा मता । द्व्यसंज्ञाविचलनादचला च निरुच्यते

ekāyanapathaśleṣādbhūmirdūraṃgamā matā / dvyasaṃjñāvicalanādacalā ca nirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसंविन्मतिसाधुत्वाद्भूमिः साधुमति मता । धर्ममेघा द्वयव्याप्तेर्धर्माकाशस्य मेघवत्

pratisaṃvinmatisādhutvādbhūmiḥ sādhumati matā / dharmameghā dvayavyāpterdharmākāśasya meghavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविधे शुभनिर्हारे रत्या विहरणात्सदा । सर्वत्र बोधिसत्वानां विहारभूमयो मताः

vividhe śubhanirhāre ratyā viharaṇātsadā / sarvatra bodhisatvānāṃ vihārabhūmayo matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो भूयो ऽमितास्वासु ऊर्ध्वंगमनयोगतः । भूतामिताभयार्थाय त एवेष्टा हि भूमयः

bhūyo bhūyo 'mitāsvāsu ūrdhvaṃgamanayogataḥ / bhūtāmitābhayārthāya ta eveṣṭā hi bhūmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिलाभे[भो]ऽधिमुक्तेश्च चरितेषु च वर्तनात् । प्रतिवेधाच्च भूमीनां निष्पत्तेश्च चतुर्विधः

bhūmilābhe[bho]'dhimukteśca cariteṣu ca vartanāt / prativedhācca bhūmīnāṃ niṣpatteśca caturvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायाने ऽधिमुक्तानां हीनयाने च देहिनां । द्वयोरावर्जनार्थाय विनयाय च देशिताः । चर्याश्चतस्रो धीराणां यथासूत्रानुसारतः

mahāyāne 'dhimuktānāṃ hīnayāne ca dehināṃ / dvayorāvarjanārthāya vinayāya ca deśitāḥ / caryāścatasro dhīrāṇāṃ yathāsūtrānusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुकम्पकसत्वेषु संयोगविगमाशय । अवियोगाशय सौख्यहिताशय नमो ऽस्तुते

anukampakasatveṣu saṃyogavigamāśaya / aviyogāśaya saukhyahitāśaya namo 'stute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावरणनिर्मुक्त सर्वलोकाभिभू मुने । ज्ञानेन ज्ञेयं व्याप्तं ते मुक्तचित्त नमो ऽस्तुते

sarvāvaraṇanirmukta sarvalokābhibhū mune / jñānena jñeyaṃ vyāptaṃ te muktacitta namo 'stute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशेषं सर्वसत्वानां सर्वक्लेशविनाशक । क्लेशप्रहारक क्लिष्टसानुक्रोश नमो ऽस्तुते

aśeṣaṃ sarvasatvānāṃ sarvakleśavināśaka / kleśaprahāraka kliṣṭasānukrośa namo 'stute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाभोग निरासङ्ग अव्याघात समाहित । सदैव सर्वप्रश्नानां विसर्जक नमो ऽस्तु ते

anābhoga nirāsaṅga avyāghāta samāhita / sadaiva sarvapraśnānāṃ visarjaka namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रये ऽथाश्रिते देश्ये वाक्ये ज्ञाने च देशिके । अव्याहतमते नित्यं सुदेशिक नमो ऽस्तुते

āśraye 'thāśrite deśye vākye jñāne ca deśike / avyāhatamate nityaṃ sudeśika namo 'stute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेत्य वचनैस्तेषां चरिज्ञ आगतौ गतौ । निः सारे चैव सत्वानां स्वववाद नमो ऽस्तु ते

upetya vacanaisteṣāṃ carijña āgatau gatau / niḥ sāre caiva satvānāṃ svavavāda namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्पौरुष्यं प्रपद्यन्ते त्वां दृष्ट्वा सर्वदेहिनः । दृष्टमात्रात्प्रसादस्य विधायक नमो ऽस्तु ते

satpauruṣyaṃ prapadyante tvāṃ dṛṣṭvā sarvadehinaḥ / dṛṣṭamātrātprasādasya vidhāyaka namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदानस्थानसंत्यागनिर्माणपरिणामने । समाधिज्ञानवशितामनुप्राप्त नमो ऽस्तु ते

ādānasthānasaṃtyāganirmāṇapariṇāmane / samādhijñānavaśitāmanuprāpta namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपाये शरणे शुद्धौ सत्वानां विप्रवादने । महायाने च निर्याणे मारभञ्ज नमो ऽस्तु ते

upāye śaraṇe śuddhau satvānāṃ vipravādane / mahāyāne ca niryāṇe mārabhañja namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानप्रहाणनिर्याणविघ्नकारकदेशिक । स्वपरार्थे ऽन्यतीर्थ्यानां निराधृष्य नमो ऽस्तु ते

jñānaprahāṇaniryāṇavighnakārakadeśika / svaparārthe 'nyatīrthyānāṃ nirādhṛṣya namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वि[नि]गृह्यवक्ता पर्षत्सु द्व्यसंक्लेशवर्जित । निरारक्ष असंमोष गणकर्ष नमो ऽस्तु ते

vi[ni]gṛhyavaktā parṣatsu dvyasaṃkleśavarjita / nirārakṣa asaṃmoṣa gaṇakarṣa namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारे विहारे सर्वत्र नास्त्यसर्वज्ञचेष्टितं । सर्वदा तव सर्वज्ञ भूतार्थिक नमो ऽस्तु ते

cāre vihāre sarvatra nāstyasarvajñaceṣṭitaṃ / sarvadā tava sarvajña bhūtārthika namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्वार्थकृत्येषु कालं त्वं नातिवर्तसे । अबन्ध्यकृत्य सततमसंमोषः नमो ऽस्तु ते

sarvasattvārthakṛtyeṣu kālaṃ tvaṃ nātivartase / abandhyakṛtya satatamasaṃmoṣaḥ namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलोकमहोरात्रं षट्कृत्वः प्रत्यवेक्षसे । महाकरुणया युक्त हिताशय नमो ऽस्तु ते

sarvalokamahorātraṃ ṣaṭkṛtvaḥ pratyavekṣase / mahākaruṇayā yukta hitāśaya namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारेणाधिगमेनापि ज्ञानेनापि च कर्मणा । सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धोत्तम नमो ऽस्तु ते

cāreṇādhigamenāpi jñānenāpi ca karmaṇā / sarvaśrāvakapratyekabuddhottama namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभिः कायैर्महाबोधिं सर्वाकारामुपागत । सर्वत्र सर्वसत्वानां काङ्क्षाछिद नमो ऽस्तु ते

tribhiḥ kāyairmahābodhiṃ sarvākārāmupāgata / sarvatra sarvasatvānāṃ kāṅkṣāchida namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरवग्रह निर्दोष निष्कालुष्यानवस्थित । आनिङ्क्ष्य सर्वधर्मेषु निष्प्रपञ्च नमो ऽस्तु ते

niravagraha nirdoṣa niṣkāluṣyānavasthita / āniṅkṣya sarvadharmeṣu niṣprapañca namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पन्नपरमार्थ्ॐ ऽसि सर्वभूमिविनिःसृतः । सर्वसत्वाग्रतां प्राप्तः सर्वसत्वविमोचकः

niṣpannaparamārthoṃ 'si sarvabhūmiviniḥsṛtaḥ / sarvasatvāgratāṃ prāptaḥ sarvasatvavimocakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयैरसमैर्युक्तो गुणैर्लोकेषु दृश्यसे । मण्डलेष्वप्यदृश्यश्च सर्वथा देवमानुषैः

akṣayairasamairyukto guṇairlokeṣu dṛśyase / maṇḍaleṣvapyadṛśyaśca sarvathā devamānuṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.