Magha: Sisupalavadha 3

कौबेरदिग्भागम् अपास्य मार्गम् आगस्त्यम् इव आशुः इव अवतार्णः । अपेतयुद्धाभिनिवेशसौम्यो हरिहरप्रस्थम् अथ प्रतस्थे

kauberadigbhāgam apāsya mārgam āgastyam iva āśuḥ iva avatārṇaḥ / apetayuddhābhiniveśasaumyo hariharaprastham atha pratasthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्पवित्रैः अपि तं न पादैः स्प्रष्टुं जगत्पूज्यम् अयुज्यत अर्कः । यतः बृहत्पार्वणचारु तस्यातपत्रं बिभरांबभूवे

jagatpavitraiḥ api taṃ na pādaiḥ spraṣṭuṃ jagatpūjyam ayujyata arkaḥ / yataḥ bṛhatpārvaṇacāru tasyātapatraṃ bibharāṃbabhūve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालसूत्रामलमन्तरेण स्थितश्चलचामरयोर्द्वयं सः । भेजे ऽभितःपातुकसिद्धसिन्धोरभूतपूर्वां रुचमम्बुराशेः

mṛṇālasūtrāmalamantareṇa sthitaścalacāmarayordvayaṃ saḥ / bheje 'bhitaḥpātukasiddhasindhorabhūtapūrvāṃ rucamamburāśeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्राभिरस्योपरि मौलिभाजां भाभिर्मणीनामणीयसीभिः । अनेकधातुच्छुरिताश्मराशेर्गोवनर्धनस्याकृतिरन्वकारि

citrābhirasyopari maulibhājāṃ bhābhirmaṇīnāmaṇīyasībhiḥ / anekadhātucchuritāśmarāśergovanardhanasyākṛtiranvakāri

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योल्लसत्काञ्चनकुण्डलाग्रप्रत्युप्तगारुग्मतरस्रभासा । अवाप बाल्योचितनीलकण्ठपिच्छावचूडाकलनामिवोरः

tasyollasatkāñcanakuṇḍalāgrapratyuptagārugmatarasrabhāsā / avāpa bālyocitanīlakaṇṭhapicchāvacūḍākalanāmivoraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमङ्गदे मन्दरकूटकोटिव्याघट्टनोत्तेजनतया मणीनाम् । बंहीयसा दीप्तिवितानकेन चकासयामासतुरुल्लसन्ती

tamaṅgade mandarakūṭakoṭivyāghaṭṭanottejanatayā maṇīnām / baṃhīyasā dīptivitānakena cakāsayāmāsaturullasantī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निसर्गरक्तैर्वलयावनद्धताम्राश्मरश्मिच्छुरितैर्नखाग्रैः । व्यद्योताद्यापि सुरारिवक्षोविक्षोभजासृक्स्नपितैरिवासो

nisargaraktairvalayāvanaddhatāmrāśmaraśmicchuritairnakhāgraiḥ / vyadyotādyāpi surārivakṣovikṣobhajāsṛksnapitairivāso

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभौयदि व्योम्नि पृथक्प्रवाहावाकाशगङ्गापयसः पतेताम् । तेनोपमीयते तमालनीलमामुक्तमुक्तालतमस्य वक्षः

ubhauyadi vyomni pṛthakpravāhāvākāśagaṅgāpayasaḥ patetām / tenopamīyate tamālanīlamāmuktamuktālatamasya vakṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाम्भसां सारसमयः पयोधेर्दधे मणिदीधितिदीपिताशः । अन्तर्वसन्बिम्बगतस्तदङ्गे साक्षादिवालक्ष्यत यत्र लोकः

tenāmbhasāṃ sārasamayaḥ payodherdadhe maṇidīdhitidīpitāśaḥ / antarvasanbimbagatastadaṅge sākṣādivālakṣyata yatra lokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तामयं सारसानावलम्बिसभाति स्म दामाप्रपदीयमानस्य । अङ्गुष्ठनिष्ठ्यूतमिवोर्ध्वमुच्चैस्त्रिसस्रोतसः संततधारामम्भः

muktāmayaṃ sārasānāvalambisabhāti sma dāmāprapadīyamānasya / aṅguṣṭhaniṣṭhyūtamivordhvamuccaistrisasrotasaḥ saṃtatadhārāmambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स इन्द्रनीलसस्थलनीलमूर्ती रराज कर्पूरपिशङ्गवासाः । विसृत्वरैरम्बुरुहां रजोभिर्यमस्वसुश्चित्र इवोदभारः

sa indranīlasasthalanīlamūrtī rarāja karpūrapiśaṅgavāsāḥ / visṛtvarairamburuhāṃ rajobhiryamasvasuścitra ivodabhāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसाधितस्यास्य मुधाद्विषो ऽभूदन्यैव लक्ष्मीरिति युक्तमेतत् । वपुष्यशेषे ऽखिललोककान्ता सानन्यकान्ता ह्युरसीतरा तु

prasādhitasyāsya mudhādviṣo 'bhūdanyaiva lakṣmīriti yuktametat / vapuṣyaśeṣe 'khilalokakāntā sānanyakāntā hyurasītarā tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपाटविस्तीर्णमनोरमोरःस्थलस्थितश्रीललनस्य तस्य । आनन्दिताशेषजना बभूव सर्वङ्गसङ्गिन्यपरैव लक्ष्मीः

kapāṭavistīrṇamanoramoraḥsthalasthitaśrīlalanasya tasya / ānanditāśeṣajanā babhūva sarvaṅgasaṅginyaparaiva lakṣmīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणच्छिदां दैत्यपतेर्नखानामुपेयुषां भूषणतां क्षतेन । प्रकाशकार्कश्यगुणै दधानाः स्तनौ तरुण्यः परिव्रुरेनम्

prāṇacchidāṃ daityapaternakhānāmupeyuṣāṃ bhūṣaṇatāṃ kṣatena / prakāśakārkaśyaguṇai dadhānāḥ stanau taruṇyaḥ parivrurenam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकर्षतेवोर्ध्वमतिक्रशीयानत्युन्नतत्वात्कुचमण्डलेन । ननाम मध्यो ऽतिगुरुत्वभाजा नितान्तमाक्रान्त इवाङ्गनानाम्

ākarṣatevordhvamatikraśīyānatyunnatatvātkucamaṇḍalena / nanāma madhyo 'tigurutvabhājā nitāntamākrānta ivāṅganānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यां यां प्रियः प्रैक्षत कातराश्क्षीं सा सा ह्रिया नम्रमुखी बभूव । निःःशङ्गमन्या सममाहितेर्ष्यास्तत्रान्तरे जघ्रुरमुं कटाक्षैः

yāṃ yāṃ priyaḥ praikṣata kātarāśkṣīṃ sā sā hriyā namramukhī babhūva / niḥḥśaṅgamanyā samamāhiterṣyāstatrāntare jaghruramuṃ kaṭākṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यातसीसून समानभासो भ्राम्यन्मयूखावलीमण्डलेन । चक्रेण रेजे यमुनाजलौघः स्फुरन्महागर्त इवैकबाहुः

tasyātasīsūna samānabhāso bhrāmyanmayūkhāvalīmaṇḍalena / cakreṇa reje yamunājalaughaḥ sphuranmahāgarta ivaikabāhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरोधिनां विग्रहभेददक्षा मूर्तेव शक्तिः क्वचितस्खलन्ती । नित्यं हरेः संनिहिता निकामं मोदयति स्म चेतः

virodhināṃ vigrahabhedadakṣā mūrteva śaktiḥ kvacitaskhalantī / nityaṃ hareḥ saṃnihitā nikāmaṃ modayati sma cetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न केवलं यः स्वतया मुरारेरसाधारणतां दधानः । अत्यर्थमुद्वेजयिता परेषां नाम्नापि तस्यैव नन्दको ऽभूत्

na kevalaṃ yaḥ svatayā murārerasādhāraṇatāṃ dadhānaḥ / atyarthamudvejayitā pareṣāṃ nāmnāpi tasyaiva nandako 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नीतमन्येन नतिं कदाचिकर्णान्तिकप्रप्तगुणं क्रयासु । विधेयमस्या भवदन्तिकस्थं शार्ङ्गं धनुर्मित्रमिव द्रढीयः

na nītamanyena natiṃ kadācikarṇāntikapraptaguṇaṃ krayāsu / vidheyamasyā bhavadantikasthaṃ śārṅgaṃ dhanurmitramiva draḍhīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृद्धमन्द्राम्बुदधीरनादः कृष्णार्णवाभ्यर्णचरैकहंसः । मनेदानिलापूरकृतं दधानो निध्वानमश्रूयत पाञ्चजन्यः

pravṛddhamandrāmbudadhīranādaḥ kṛṣṇārṇavābhyarṇacaraikahaṃsaḥ / manedānilāpūrakṛtaṃ dadhāno nidhvānamaśrūyata pāñcajanyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रराज संपादकमिष्टसिद्धेः सर्वासु दिक्ष्वप्रसिद्घमार्गम् । महारथः पुष्यरथं रथाङ्गी क्षिप्रं क्षपानाथ इवाधिरूढः

rarāja saṃpādakamiṣṭasiddheḥ sarvāsu dikṣvaprasidghamārgam / mahārathaḥ puṣyarathaṃ rathāṅgī kṣipraṃ kṣapānātha ivādhirūḍhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजाग्रधामा ददृशे ऽथशौरैः संक्रन्तमूर्तिर्मणिमेदिनीषु । फणावतस्त्रासयितुं रसायास्तलं विवक्षन्निव पन्नगारिः

dhvajāgradhāmā dadṛśe 'thaśauraiḥ saṃkrantamūrtirmaṇimedinīṣu / phaṇāvatastrāsayituṃ rasāyāstalaṃ vivakṣanniva pannagāriḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यियासतस्तस्य महीधरन्ध्रभिदपटीयान्पटहप्रणादः । जलान्तराणीव महार्णवौघः शशब्दान्तराण्यन्तरायाञ्चकार

yiyāsatastasya mahīdharandhrabhidapaṭīyānpaṭahapraṇādaḥ / jalāntarāṇīva mahārṇavaughaḥ śaśabdāntarāṇyantarāyāñcakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतः स भर्ता जगतां जगाम धर्त्रा धरित्र्याः फणिनाततो ऽधः । महाभराभुग्नशिरःसहस्रसहायकव्यग्रभुजं प्रसस्रे

yataḥ sa bhartā jagatāṃ jagāma dhartrā dharitryāḥ phaṇinātato 'dhaḥ / mahābharābhugnaśiraḥsahasrasahāyakavyagrabhujaṃ prasasre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोच्चकैस्तोरणसङ्गभङ्गभयावनम्राकृतकेतनानि । क्रियाफलानीव सुनीतिभाजं सैन्यानि सोमान्वयन्वयुस्तम्

athoccakaistoraṇasaṅgabhaṅgabhayāvanamrākṛtaketanāni / kriyāphalānīva sunītibhājaṃ sainyāni somānvayanvayustam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लङ्घयामास महाजनानां शिरांसि नैवोद्धतिमाजगाम । अचेष्टताष्टापदभूमिरेणुः पदाहतो यत्सदृशं गरिम्णः

na laṅghayāmāsa mahājanānāṃ śirāṃsi naivoddhatimājagāma / aceṣṭatāṣṭāpadabhūmireṇuḥ padāhato yatsadṛśaṃ garimṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामारुणैर्वारणदानतोयैरालोडिताः काञ्ञ्चनभूपराः । आनेमि मग्नैः शितिकण्ठपक्षक्षोदद्युतश्चुक्षुदिरे रथौघैः

śyāmāruṇairvāraṇadānatoyairāloḍitāḥ kāññcanabhūparāḥ / ānemi magnaiḥ śitikaṇṭhapakṣakṣodadyutaścukṣudire rathaughaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुद्ध्यमाना यदुभिः कथञ्चिन्मुहुर्यदुच्चिक्षिपुरग्रपादान् । ध्रुवं गुरून्मार्गरुधः करान्द्रानुल्लङ्घ्य गन्तुं तुरगास्ततीषुः

niruddhyamānā yadubhiḥ kathañcinmuhuryaduccikṣipuragrapādān / dhruvaṃ gurūnmārgarudhaḥ karāndrānullaṅghya gantuṃ turagāstatīṣuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेक्षितानायतवल्गमग्रे तुरङ्गिभिर्यत्ननिरुद्धवाहैः । प्रकीडितान्रेणुभिरेत्य तूर्णं निन्ययुर्जनन्यः पृथुकान्पथिभ्यः

avekṣitānāyatavalgamagre turaṅgibhiryatnaniruddhavāhaiḥ / prakīḍitānreṇubhiretya tūrṇaṃ ninyayurjananyaḥ pṛthukānpathibhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिदृक्षमाणः प्रतिरथ्यमीयुर्मुरारिमारादनघं जनौघाः । अनेकशः संस्तुतमप्यनल्पा नवं नवं प्रतिरहो करोति

didṛkṣamāṇaḥ pratirathyamīyurmurārimārādanaghaṃ janaughāḥ / anekaśaḥ saṃstutamapyanalpā navaṃ navaṃ pratiraho karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेयुषो वर्त्म निरन्तराभिरसौ निरुच्छ्वासमनीकनीभिः । रथस्य तस्यां पुरि दत्तचक्षुर्विद्वान्विदामास शनैर्न यातम्

upeyuṣo vartma nirantarābhirasau nirucchvāsamanīkanībhiḥ / rathasya tasyāṃ puri dattacakṣurvidvānvidāmāsa śanairna yātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्येसमुद्रं ककुभः पिशङ्गीर्या कुर्वती काञ्चनवप्रभासा । तुरङ्गकान्तामुखहव्यवाहज्वालेव भित्वा जलमुल्ललास

madhyesamudraṃ kakubhaḥ piśaṅgīryā kurvatī kāñcanavaprabhāsā / turaṅgakāntāmukhahavyavāhajvāleva bhitvā jalamullalāsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतास्पदा भूमिभृतां सहस्रैरुदन्वदम्भःपरिवीतमूर्तिः । अनिर्विदा या विदधे विधात्रा पृथिवी पृथिव्याः प्रतियातनेव

kṛtāspadā bhūmibhṛtāṃ sahasrairudanvadambhaḥparivītamūrtiḥ / anirvidā yā vidadhe vidhātrā pṛthivī pṛthivyāḥ pratiyātaneva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वष्टुः सदाभ्यासगृहीतशिल्पविदज्ञानसंपत्प्रसरस्य सीमा । अदृश्यतादर्शतलामलेषु छायेव या स्वर्जलधेर्जलेषु

tvaṣṭuḥ sadābhyāsagṛhītaśilpavidajñānasaṃpatprasarasya sīmā / adṛśyatādarśatalāmaleṣu chāyeva yā svarjaladherjaleṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथाङ्गभर्त्रे ऽभिनवं वराय यस्याः पितेव प्रतिपादितायाः । प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्गभाजो रत्नवलीरम्बुधिराबबन्ध

rathāṅgabhartre 'bhinavaṃ varāya yasyāḥ piteva pratipāditāyāḥ / premṇopakaṇṭhaṃ muhuraṅgabhājo ratnavalīrambudhirābabandha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याश्चलद्वारिधिवीचिछ्छटोच्छलच्छङ्खकुलाकुलेन । वप्रेण पर्न्तचरोडुचक्रः सुमेरुवप्रो ऽहमन्वकारि

yasyāścaladvāridhivīcichchaṭocchalacchaṅkhakulākulena / vapreṇa parntacaroḍucakraḥ sumeruvapro 'hamanvakāri

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिक्पथे पूगकृतानि यत्र भ्रमागतैरम्बुभिरम्बुराशिः । लोलैरलोद्युतिभाञ्जि मुष्णन्रत्नानि रत्नाकरतामवाप

vaṇikpathe pūgakṛtāni yatra bhramāgatairambubhiramburāśiḥ / lolairalodyutibhāñji muṣṇanratnāni ratnākaratāmavāpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्भुच्युतः कोमलरत्नराशीनपांनिधिः फेनपिनद्धभासः । त्रातपे दातुमिवाधितल्पं विस्तारायमास तरङ्गहस्तैः

ambhucyutaḥ komalaratnarāśīnapāṃnidhiḥ phenapinaddhabhāsaḥ / trātape dātumivādhitalpaṃ vistārāyamāsa taraṅgahastaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्छालमुत्तङ्गतया विजेतुं दूरादुदस्थीयत सागरस्य । महोर्मिभिव्याहतवाञ्छितार्थैर्वीडादिवाभ्याशगतैर्विलिल्ये

yacchālamuttaṅgatayā vijetuṃ dūrādudasthīyata sāgarasya / mahormibhivyāhatavāñchitārthairvīḍādivābhyāśagatairvililye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतूहलेन जवादुपेत्य प्राकारभित्या सहसा निषिद्धः । रसन्नरोदीद्भृशमम्बुवर्षव्याजेन यस्या बहिरम्बुवाहः

kutūhalena javādupetya prākārabhityā sahasā niṣiddhaḥ / rasannarodīdbhṛśamambuvarṣavyājena yasyā bahirambuvāhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदङ्गनरूपसरूपतायाः कञ्चिद्गुणं भेदकमिच्छतीभिः । आराधितो ऽद्धा मनुरप्सरोभिश्चक्रे प्रजाः स्वाः सनिमेषचिह्नाः

yadaṅganarūpasarūpatāyāḥ kañcidguṇaṃ bhedakamicchatībhiḥ / ārādhito 'ddhā manurapsarobhiścakre prajāḥ svāḥ sanimeṣacihnāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरत्तुषारांशुमरीचिजालैर्विनुह्नुताः स्फटिकपङ्क्तीः । आरुह्य नार्यः क्षणदासु यत्र नभोगता देव्य इव व्याराजन्

sphurattuṣārāṃśumarīcijālairvinuhnutāḥ sphaṭikapaṅktīḥ / āruhya nāryaḥ kṣaṇadāsu yatra nabhogatā devya iva vyārājan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तेन्दुकान्तोपलकुट्टिमेषु प्रतिक्षपं हर्म्यतलेषु यत्र । उच्चैरधपातिपयोमुचो ऽपि समूहमूहुः पययसां प्रणाल्यः

kāntendukāntopalakuṭṭimeṣu pratikṣapaṃ harmyataleṣu yatra / uccairadhapātipayomuco 'pi samūhamūhuḥ payayasāṃ praṇālyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतौ ह्रिया यत्र निशाम्यदीपाञ्जालगताभ्यो ऽधिगृहं गृहिण्यः । बिभ्युर्बिडालेक्षणभीषणाभ्यो वैदूर्यकुड्येषु शशिद्युतिभ्यः

ratau hriyā yatra niśāmyadīpāñjālagatābhyo 'dhigṛhaṃ gṛhiṇyaḥ / bibhyurbiḍālekṣaṇabhīṣaṇābhyo vaidūryakuḍyeṣu śaśidyutibhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यामतिश्लक्षणतया गृहेषु विधातुमालेख्यमशुक्नुवन्तः । चक्रुर्युवानः प्रतिबिम्बिताङ्गाः सजीवचित्रा इव रत्नभित्तीः

yasyāmatiślakṣaṇatayā gṛheṣu vidhātumālekhyamaśuknuvantaḥ / cakruryuvānaḥ pratibimbitāṅgāḥ sajīvacitrā iva ratnabhittīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावर्ण्यभाजां प्रतिमागतानां लक्ष्यैः स्मरपाण्डुतयाङ्गनानाम् । यस्यां कपोलैः कलधौतधामस्तम्भेषु भेजे मणिदर्पणश्रीः

sāvarṇyabhājāṃ pratimāgatānāṃ lakṣyaiḥ smarapāṇḍutayāṅganānām / yasyāṃ kapolaiḥ kaladhautadhāmastambheṣu bheje maṇidarpaṇaśrīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकाङ्गनीलोपलनिर्मितानां लिप्तेषु भासा गृहदेहलीनां । यस्यामलिन्देषु न चक्रुरेव मुग्धाङ्गना गोमयगोमुखानि

śukāṅganīlopalanirmitānāṃ lipteṣu bhāsā gṛhadehalīnāṃ / yasyāmalindeṣu na cakrureva mugdhāṅganā gomayagomukhāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपानसीषु क्षणमास्थितानामालम्बिभिश्चन्द्रकाणां कलापैः । हरिन्मणिश्यामतृणाभिरामैगृहाणि नीध्रैरिव यत्र रेजुः

gopānasīṣu kṣaṇamāsthitānāmālambibhiścandrakāṇāṃ kalāpaiḥ / harinmaṇiśyāmatṛṇābhirāmaigṛhāṇi nīdhrairiva yatra rejuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्तुलैरपिप्यतुलैर्वतानमालापिनद्धैरपि चावितानै । रेजे विचित्रैरपि या सचित्रैगृहैर्विशालैरपि भूरिशालै

bṛhattulairapipyatulairvatānamālāpinaddhairapi cāvitānai / reje vicitrairapi yā sacitraigṛhairviśālairapi bhūriśālai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिक्रंसया कृत्रिमपत्त्रिपंङ्कतेः कपोतपालीषु निकेतनानां । मार्जारमप्यातनिश्चलाङ्कं यस्यां जनः कृत्रिममेव मेने

cikraṃsayā kṛtrimapattripaṃṅkateḥ kapotapālīṣu niketanānāṃ / mārjāramapyātaniścalāṅkaṃ yasyāṃ janaḥ kṛtrimameva mene

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षितिप्रतिष्ठोपि मुखारविन्दैर्वधूजनश्चन्द्रमधश्चकार । अतीतनक्षत्रपथानि यत्र प्रसादशृङ्गाणि वृथाध्यरुक्षत्

kṣitipratiṣṭhopi mukhāravindairvadhūjanaścandramadhaścakāra / atītanakṣatrapathāni yatra prasādaśṛṅgāṇi vṛthādhyarukṣat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्या इति प्राप्तवतीः पताका रागं विविक्ता इति वर्धयन्तीः । यस्यामसेवन्त नमद्वलीकाः समं वधूभिर्वलभीर्युवानः

ramyā iti prāptavatīḥ patākā rāgaṃ viviktā iti vardhayantīḥ / yasyāmasevanta namadvalīkāḥ samaṃ vadhūbhirvalabhīryuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धितामप्रतियत्नपूर्वां बिभ्रन्ति यत्र प्रमदाय पुंसाम् । मधूनि वक्त्राणि च कामिनीनामामोदकर्मव्यतिहारमीयुः

sugandhitāmapratiyatnapūrvāṃ bibhranti yatra pramadāya puṃsām / madhūni vaktrāṇi ca kāminīnāmāmodakarmavyatihāramīyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतान्तरे यत्र गृहान्तरेषु वितर्दिनिर्यूहविटङ्नीडः । रुतानिश्रुण्वन्वयसां गणो ऽन्तेवासित्वमाप स्फुटमङ्गनानाम्

ratāntare yatra gṛhāntareṣu vitardiniryūhaviṭaṅnīḍaḥ / rutāniśruṇvanvayasāṃ gaṇo 'ntevāsitvamāpa sphuṭamaṅganānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्ने ऽपि स्पष्टतरेषु यत्र स्वच्छानि नारीकुचमण्डलेषु । आकाशसाम्यं दधुरम्बराणि न नामतः केवलमर्थतःऽपि

channe 'pi spaṣṭatareṣu yatra svacchāni nārīkucamaṇḍaleṣu / ākāśasāmyaṃ dadhurambarāṇi na nāmataḥ kevalamarthataḥ'pi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यामजिह्मा महतीमपङ्गाः सीमानमत्यायतयो ऽत्यजन्तः । जनैरजास्खलनै जातु द्वयेप्यमुच्यन्त विनीतमार्गाः

yasyāmajihmā mahatīmapaṅgāḥ sīmānamatyāyatayo 'tyajantaḥ / janairajāskhalanai jātu dvayepyamucyanta vinītamārgāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्पस्फर्धिपरार्घ्यरूपाः पौरस्त्रियो यत्र विधाय वेधाः । श्रीनिर्मितप्राप्तगुणक्षतैकवर्णोपमावाच्यमलं ममार्ज

paraspasphardhiparārghyarūpāḥ paurastriyo yatra vidhāya vedhāḥ / śrīnirmitaprāptaguṇakṣataikavarṇopamāvācyamalaṃ mamārja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुण्णं यदन्तःकरणेनवृक्षाः फलन्ति कल्पोपदास्तदेव । अध्यूषुषो यामभवञ्जनस्य याः सम्पदस्ता मनसो ऽप्यगम्याः

kṣuṇṇaṃ yadantaḥkaraṇenavṛkṣāḥ phalanti kalpopadāstadeva / adhyūṣuṣo yāmabhavañjanasya yāḥ sampadastā manaso 'pyagamyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कला दधानः सकलाः स्भाभिरुद्भासयन्सौधसिताभिराशाः । यां रेवतीजानिरियेष हातुं न रौहिणीयो न च रोहिणीशः

kalā dadhānaḥ sakalāḥ sbhābhirudbhāsayansaudhasitābhirāśāḥ / yāṃ revatījāniriyeṣa hātuṃ na rauhiṇīyo na ca rohiṇīśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणाहवव्याहतशंभुशक्तेरासत्तिमासाद्य जनार्दनस्य । शरीरिणा जैत्रशरेण यत्र निःशङ्घमूषे मकरध्वजेन

bāṇāhavavyāhataśaṃbhuśakterāsattimāsādya janārdanasya / śarīriṇā jaitraśareṇa yatra niḥśaṅghamūṣe makaradhvajena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नग्धाञ्जनस्यमरुचिः सुवृत्तः बद्वा इवाद्वंसितवर्णकान्तेः । विशेषको वा विशिशेष यस्याः श्रियन्त्रिलोकीतिलकः स एव

snagdhāñjanasyamaruciḥ suvṛttaḥ badvā ivādvaṃsitavarṇakānteḥ / viśeṣako vā viśiśeṣa yasyāḥ śriyantrilokītilakaḥ sa eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषेव्यमाणेन शिवैमरुद्भिरध्यास्यमाना हरिणा चिराय । उद्रश्मिरत्नाङ्कुरधाम्नि सिन्धावाहास्त मेरावमरावतीं या

niṣevyamāṇena śivaimarudbhiradhyāsyamānā hariṇā cirāya / udraśmiratnāṅkuradhāmni sindhāvāhāsta merāvamarāvatīṃ yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामीक्षमाणः स पुरं पुरस्तात्प्रापत्प्रतोलीमतुलप्रतापः । वज्रप्रभोद्भासिसुरायुधश्रीर्या देवसेनेव परैरलङ्घ्या

tāmīkṣamāṇaḥ sa puraṃ purastātprāpatpratolīmatulapratāpaḥ / vajraprabhodbhāsisurāyudhaśrīryā devaseneva parairalaṅghyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजा इवाङ्गादरविन्दनाभेः शंभोर्जटाजूटतटादिवापः । मुखादिवाथ श्रुतयो विधातुः पुरान्निरीयुर्मुरजिद्ध्वजिन्यः

prajā ivāṅgādaravindanābheḥ śaṃbhorjaṭājūṭataṭādivāpaḥ / mukhādivātha śrutayo vidhātuḥ purānnirīyurmurajiddhvajinyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लिःष्यद्भिरन्योनमुखाग्रसङ्गस्खलत्खलीनं हरिभिर्विलोलैः । परस्परोत्पीडितजानुभागा दुःखेन निशचक्रमुरश्ववाराः

śliḥṣyadbhiranyonamukhāgrasaṅgaskhalatkhalīnaṃ haribhirvilolaiḥ / parasparotpīḍitajānubhāgā duḥkhena niśacakramuraśvavārāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरन्तराले ऽपि विमुच्माने दूरं पथि प्राणभृतां गणेन । तेजोमहद्भिस्तमसेव दीपैर्द्वीपैरसंबधमयांबभूवे

nirantarāle 'pi vimucmāne dūraṃ pathi prāṇabhṛtāṃ gaṇena / tejomahadbhistamaseva dīpairdvīpairasaṃbadhamayāṃbabhūve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैरनीयन्त रयात्पतन्तोरथाः क्षितिं हस्तिनखादखेदैः । सयत्नसूतायतरशमिभुग्नग्रीवाग्रसंसक्तयुगैस्तुरङ्गै

śanairanīyanta rayātpatantorathāḥ kṣitiṃ hastinakhādakhedaiḥ / sayatnasūtāyataraśamibhugnagrīvāgrasaṃsaktayugaisturaṅgai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलोर्मिभिस्तत्क्षणहीयमानरथ्याभुजाया वलयैरिवास्याः । प्रायेणनिष्क्रामतिचक्रपाणै नेषेटं परो द्वारवतीत्वमासीत्

balormibhistatkṣaṇahīyamānarathyābhujāyā valayairivāsyāḥ / prāyeṇaniṣkrāmaticakrapāṇai neṣeṭaṃ paro dvāravatītvamāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षीभृतःऽम्भोधितटाधिवासान्द्रमानसौ नीरदनीलभासः । लतावधूसंप्रयुजो ऽदिवेलं बहूकृतान्स्वानिव पशयति स्म

lakṣībhṛtaḥ'mbhodhitaṭādhivāsāndramānasau nīradanīlabhāsaḥ / latāvadhūsaṃprayujo 'divelaṃ bahūkṛtānsvāniva paśayati sma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारेजलंनीरनिधेरपश्यन्मुरारिरानीलपलाशराशीः । वनावलीरुत्कलिकासहस्रप्रतिक्षणोत्कूलितशैवलाभाः

pārejalaṃnīranidherapaśyanmurārirānīlapalāśarāśīḥ / vanāvalīrutkalikāsahasrapratikṣaṇotkūlitaśaivalābhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्लिष्टभूमिं रसितारमुच्चैर्लोलद्ध्वजाकार बृहत्तरङ्गं । फेनायमानं पतिमापगानामसावपस्मारिणमाशसङ्गे

āśliṣṭabhūmiṃ rasitāramuccairloladdhvajākāra bṛhattaraṅgaṃ / phenāyamānaṃ patimāpagānāmasāvapasmāriṇamāśasaṅge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीत्वा जलानां निधिनातिगार्ध्याद्वृद्धिङ्गते ऽप्यात्मनि नैव मान्तीः । क्षिप्ता इवेन्दोः स रुचो ऽधिवेलं मुक्तावलीराकलयाञ्चकार

pītvā jalānāṃ nidhinātigārdhyādvṛddhiṅgate 'pyātmani naiva māntīḥ / kṣiptā ivendoḥ sa ruco 'dhivelaṃ muktāvalīrākalayāñcakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साटोपमुर्वीमनिशं नदन्तः यैः प्लवयिष्यन्ति समन्ततःऽमी । तान्यकदेशान्निभृतंपयोधेः सो ऽम्भांसि मेघान्पिबतः ददर्श

sāṭopamurvīmaniśaṃ nadantaḥ yaiḥ plavayiṣyanti samantataḥ'mī / tānyakadeśānnibhṛtaṃpayodheḥ so 'mbhāṃsi meghānpibataḥ dadarśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्यमेघैस्तत एव तोयमर्थं मुनीन्द्रैरिव संप्रणीताः । आलोकयामास हरिः पतन्तीर्नदीः स्मृतिर्वदमिवाम्बुराशिम्

uddhṛtyameghaistata eva toyamarthaṃ munīndrairiva saṃpraṇītāḥ / ālokayāmāsa hariḥ patantīrnadīḥ smṛtirvadamivāmburāśim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीय दिश्यानि धनान्युरूणिदैप्यानसावुत्तमलाभबाजः । तरीषु तत्रत्यमफल्गु भाण्डं सांयान्त्रिकानावापतःऽभ्यनन्दत्

vikrīya diśyāni dhanānyurūṇidaipyānasāvuttamalābhabājaḥ / tarīṣu tatratyamaphalgu bhāṇḍaṃ sāṃyāntrikānāvāpataḥ'bhyanandat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पित्सवो ऽन्तर्नदभर्तुरुच्चैर्गरीयसा निःश्वसितानिलेन । पयांसि भक्त्या गरुडध्वजस्य ध्वाजानिवोच्चिक्षिपिरे फणीन्द्राः

utpitsavo 'ntarnadabharturuccairgarīyasā niḥśvasitānilena / payāṃsi bhaktyā garuḍadhvajasya dhvājānivoccikṣipire phaṇīndrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमागतं वीक्ष्य युगान्तबन्धुमुत्सङ्गशय्याशयमम्बुराशिः । प्रत्युज्जगामेव गुरुप्रमोदप्रसारितोत्तुङ्गतरङ्गबाहुः

tamāgataṃ vīkṣya yugāntabandhumutsaṅgaśayyāśayamamburāśiḥ / pratyujjagāmeva gurupramodaprasāritottuṅgataraṅgabāhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तालतालीवनसंप्रवृत्तसमीरसीमन्तितकेतकीकाः । आसेदिरे लावणसैन्धवीनां चमूचरैः कच्छभुवां प्रदेशाः

uttālatālīvanasaṃpravṛttasamīrasīmantitaketakīkāḥ / āsedire lāvaṇasaindhavīnāṃ camūcaraiḥ kacchabhuvāṃ pradeśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सङ्गिताम्भःकणक नभस्वानुदन्वतः स्वदलवान्ममार्ज । तस्यानुवेलं व्रजतःऽधिवेलंमेलालतासेफालनलबेधगन्धः

utsaṅgitāmbhaḥkaṇaka nabhasvānudanvataḥ svadalavānmamārja / tasyānuvelaṃ vrajataḥ'dhivelaṃmelālatāsephālanalabedhagandhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवङ्गमालाकलितावतंसास्ते नारिकेलान्तरपः पिबन्तः । आस्वादिताद्रक्रमुकाः समुद्रादभ्यागतस्य प्रतिपत्तिमीयुः

lavaṅgamālākalitāvataṃsāste nārikelāntarapaḥ pibantaḥ / āsvāditādrakramukāḥ samudrādabhyāgatasya pratipattimīyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरगशताकुलस्य परितः परमेकतुरङ्गजन्मनः प्रमथितभूभृतः प्रतिपथं मथितस्य भृशं महीभृता । परिचलतः बलानुजबलस्य पुरः सततं धृतश्रियश्चिरविगतश्रियो जलनिधेश्च तदाभवददन्तरं महत्

turagaśatākulasya paritaḥ paramekaturaṅgajanmanaḥ pramathitabhūbhṛtaḥ pratipathaṃ mathitasya bhṛśaṃ mahībhṛtā / paricalataḥ balānujabalasya puraḥ satataṃ dhṛtaśriyaściravigataśriyo jalanidheśca tadābhavadadantaraṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.