इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां वैराग्यप्रकरणे त्रयोदशः सर्गः ॥ १,१३ ॥ अधुनाहङ्कारनिन्दाम् प्रस्तौति मुधैवाभ्युत्थितो मोहान् मुधैव परिवर्धते । मिथ्यामयेन भीतो ऽस्मि दुरहङ्कारशत्रुणा
iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ vairāgyaprakaraṇe trayodaśaḥ sargaḥ || 1,13 || adhunāhaṅkāranindām prastauti mudhaivābhyutthito mohān mudhaiva parivardhate / mithyāmayena bhīto 'smi durahaṅkāraśatruṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारवशाद् एव दोषकोशः कदर्थनाम् । ददाति दीनदीनानां संसारो विविधाकृतिः
ahaṅkāravaśād eva doṣakośaḥ kadarthanām / dadāti dīnadīnānāṃ saṃsāro vividhākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारवशाद् आपद् अहङ्काराद् दुराधयः । अहङ्कारवशाद् ईहाप्य् अहङ्कारो महामयः
ahaṅkāravaśād āpad ahaṅkārād durādhayaḥ / ahaṅkāravaśād īhāpy ahaṅkāro mahāmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अहङ्कारम् आश्रित्य परमं चिरवैरिणम् । न भुञ्जे न पिबाम्य् अम्भः किम् उ भोगान् भजे मुने
tam ahaṅkāram āśritya paramaṃ ciravairiṇam / na bhuñje na pibāmy ambhaḥ kim u bhogān bhaje mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसाररज्जुर् आदीर्घा मम चेतसि मोहिनी । तताहङ्कारदोषेण किरातेनेव वागुरा
saṃsārarajjur ādīrghā mama cetasi mohinī / tatāhaṅkāradoṣeṇa kirāteneva vāgurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि दुःखानि दीर्घाणि विषमाणि महान्ति च । अहङ्कारात् प्रसूतानि तान्य् अगात् खदिरा इव
yāni duḥkhāni dīrghāṇi viṣamāṇi mahānti ca / ahaṅkārāt prasūtāni tāny agāt khadirā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमेन्दोः सैंहिकेयास्यं गुणिपद्ममहाशनिम् । ज्ञानमेघशरत्कालम् अहङ्कारं त्यजाम्य् अहम्
śamendoḥ saiṃhikeyāsyaṃ guṇipadmamahāśanim / jñānameghaśaratkālam ahaṅkāraṃ tyajāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारत्यागम् एव करोति नाहं रामो न मे वाञ्छा भावेषु न च मे मनः । शान्त आसितुम् इच्छामि स्वात्मन्य् एव जिनो यथा
ahaṅkāratyāgam eva karoti nāhaṃ rāmo na me vāñchā bhāveṣu na ca me manaḥ / śānta āsitum icchāmi svātmany eva jino yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारवशाद् यद् यन् मया भुक्तं कृतं हृतम् । सर्वं तत् तद् अवस्त्व् एव वस्त्व् अहङ्काररिक्तता
ahaṅkāravaśād yad yan mayā bhuktaṃ kṛtaṃ hṛtam / sarvaṃ tat tad avastv eva vastv ahaṅkārariktatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् इत्य् अस्ति चेद् ब्रह्मन्न् अहम् आपदि दुःखितः । सम्पत्सु सुखितस् तस्माद् अनहङ्कारिता धनः
aham ity asti ced brahmann aham āpadi duḥkhitaḥ / sampatsu sukhitas tasmād anahaṅkāritā dhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारम् परित्याज्य मुने शान्तमनास् तथा । अवतिष्ठे गतोद्वेगो भोगौघे ऽभङ्गुरास्पदम्
ahaṅkāram parityājya mune śāntamanās tathā / avatiṣṭhe gatodvego bhogaughe 'bhaṅgurāspadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन् यावद् अहङ्कारवारिदः प्रविजृम्भते । तावद् विकासम् आयाति तृष्णाकुटजमञ्जरी
brahman yāvad ahaṅkāravāridaḥ pravijṛmbhate / tāvad vikāsam āyāti tṛṣṇākuṭajamañjarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारघने शान्ते तृष्णानवतडिल्लता । शान्तदीपशिखावृत्त्या क्वापि यास्यति सत्वरम्
ahaṅkāraghane śānte tṛṣṇānavataḍillatā / śāntadīpaśikhāvṛttyā kvāpi yāsyati satvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारमहाविन्ध्ये मनोमत्तमतङ्गजः । विस्फूर्जति घनास्फोटैः स्तनितैर् इव वारिदः
ahaṅkāramahāvindhye manomattamataṅgajaḥ / visphūrjati ghanāsphoṭaiḥ stanitair iva vāridaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह देहमहादर्यां घनाहङ्कारकेसरी । यो ऽयम् उल्लसति स्फारं तेनेदं जगद् आततम्
iha dehamahādaryāṃ ghanāhaṅkārakesarī / yo 'yam ullasati sphāraṃ tenedaṃ jagad ātatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णातन्तुलवप्रोता बहुजन्मपरम्परा । अहङ्कारोग्रशिड्गेन कण्ठे मुक्तावली कृता
tṛṣṇātantulavaprotā bahujanmaparamparā / ahaṅkārograśiḍgena kaṇṭhe muktāvalī kṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रदारकलत्राणि तन्त्रम् मन्त्रविवर्जितम् । प्रसारितम् अनेनेह दुरहङ्कारवैरिणा
putradārakalatrāṇi tantram mantravivarjitam / prasāritam aneneha durahaṅkāravairiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमार्जिते ऽहम् इत्य् अस्मिन् पदे स्वयम् अखिद्यता । प्रमार्जिता भवन्त्य् एव सर्वा एव दुराधयः
pramārjite 'ham ity asmin pade svayam akhidyatā / pramārjitā bhavanty eva sarvā eva durādhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् इत्य् अम्बुदे शान्ते शनैः सुशमशालिनि । मनोमननसम्मोहमिहिका क्वापि गच्छति
aham ity ambude śānte śanaiḥ suśamaśālini / manomananasammohamihikā kvāpi gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरहङ्कारवृत्तेर् मे मौर्ख्याच् छोकेन सीदतः । यत् किञ्चिद् उचितम् ब्रह्मंस् तद् आख्यातुम् इहार्हसि
nirahaṅkāravṛtter me maurkhyāc chokena sīdataḥ / yat kiñcid ucitam brahmaṃs tad ākhyātum ihārhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गान्तश्लोकेनाहङ्कारनिन्दां समापयति सर्वापदां निलयम् अध्रुवम् अन्तरस्थम् उन्मुक्तम् उत्तमगुणेन न संश्रयामि । यत्नाद् अहङ्कृतिपदम् परितो ऽतिदुःखम् शेषेण मां समनुशाधि महानुभाव
sargāntaślokenāhaṅkāranindāṃ samāpayati sarvāpadāṃ nilayam adhruvam antarastham unmuktam uttamaguṇena na saṃśrayāmi / yatnād ahaṅkṛtipadam parito 'tiduḥkham śeṣeṇa māṃ samanuśādhi mahānubhāva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.