Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 1.28

इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां वैराग्यप्रकरणे सप्तविंशः सर्गः ॥ १,२७ ॥ एवं जगद्विपर्यासम् उक्त्वा तत्कृतां विरक्तताम् प्रतिपादयति इति मेधोपदावाग्निदग्धे महति चेतसि । प्रस्फुरन्ति न भोगाशा मृगतृष्णाः सरस्स्व् इव

iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ vairāgyaprakaraṇe saptaviṃśaḥ sargaḥ || 1,27 || evaṃ jagadviparyāsam uktvā tatkṛtāṃ viraktatām pratipādayati iti medhopadāvāgnidagdhe mahati cetasi / prasphuranti na bhogāśā mṛgatṛṣṇāḥ sarassv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यहं चातिकटुताम् एति संसारसंस्थितिः । कालपाकवशोल्लासिरसा निम्बलता यथा

pratyahaṃ cātikaṭutām eti saṃsārasaṃsthitiḥ / kālapākavaśollāsirasā nimbalatā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिम् आयाति दौर्जन्यं सौजन्यं याति तानवम् । करञ्जकर्कशे राजन् प्रत्यहं जनचेतसि

vṛddhim āyāti daurjanyaṃ saujanyaṃ yāti tānavam / karañjakarkaśe rājan pratyahaṃ janacetasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भज्यते भुवि मर्यादा झगित्य् एव दिशम् प्रति । शुष्केव माषशिमिका टाङ्कारकठिनारवम्

bhajyate bhuvi maryādā jhagity eva diśam prati / śuṣkeva māṣaśimikā ṭāṅkārakaṭhināravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्येभ्यो भोगपूगेभ्यश् चिन्तावन्तो महीश्वराः । निरस्तचिन्ताकलिका वरम् एकान्तशीलता

rājyebhyo bhogapūgebhyaś cintāvanto mahīśvarāḥ / nirastacintākalikā varam ekāntaśīlatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानन्दाय ममोद्यानं न सुखाय मम श्रियः । न हर्षाय ममार्थाशा शाम्यामि मनसा सह

nānandāya mamodyānaṃ na sukhāya mama śriyaḥ / na harṣāya mamārthāśā śāmyāmi manasā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यश् चासुखो लोकस् तृष्णा तात दुरुत्सहा । चापलोपहतं चेतः कथं यास्यामि निर्वृतिम्

anityaś cāsukho lokas tṛṣṇā tāta durutsahā / cāpalopahataṃ cetaḥ kathaṃ yāsyāmi nirvṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिनन्दामि मरणं नाभिनन्दामि जीवितम् । यथा तिष्ठामि तिष्ठामि तथैव विगतज्वरम्

nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitam / yathā tiṣṭhāmi tiṣṭhāmi tathaiva vigatajvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् मे राज्येन किम् भोगैः किम् अर्थेन किम् ईहितैः । अहङ्कारवशाद् एतत् स एव गलितो मम

kim me rājyena kim bhogaiḥ kim arthena kim īhitaiḥ / ahaṅkāravaśād etat sa eva galito mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मावलिवरत्रायाम् इन्द्रियग्रन्थयो दृढाः । ये लग्नास् तद्विमोक्षार्थं ये यतन्ते त उत्तमाः

janmāvalivaratrāyām indriyagranthayo dṛḍhāḥ / ye lagnās tadvimokṣārthaṃ ye yatante ta uttamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दलितम् मानिनीलोकैर् मनो मकरकेतुना । कोमलं खुरनिष्पेषैः कमलं करिणा यथा

dalitam māninīlokair mano makaraketunā / komalaṃ khuraniṣpeṣaiḥ kamalaṃ kariṇā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य चेत् स्वस्थया बुद्ध्या मुनीन्द्र न चिकित्स्यते । भूयश् चित्तचिकित्सायां कः किलावसरः कुतः

adya cet svasthayā buddhyā munīndra na cikitsyate / bhūyaś cittacikitsāyāṃ kaḥ kilāvasaraḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु विषयसेवनं त्यक्त्वा किमर्थं चिकित्सापरो भवतीत्य् । अत्राह विषं विषयवैषम्यं न विषं विषम् उच्यते । जन्मान्तरघ्ना विषया एकदेहहरं विषम्

nanu viṣayasevanaṃ tyaktvā kimarthaṃ cikitsāparo bhavatīty | atrāha viṣaṃ viṣayavaiṣamyaṃ na viṣaṃ viṣam ucyate / janmāntaraghnā viṣayā ekadehaharaṃ viṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते एव त्वां कथं त्यजन्तीत्य् । अत्राह न सुखानि न दुःखानि न मित्राणि न बन्धवः । न जीवितं न मरणम् बन्धाय ज्ञस्य चेतसः

te eva tvāṃ kathaṃ tyajantīty | atrāha na sukhāni na duḥkhāni na mitrāṇi na bandhavaḥ / na jīvitaṃ na maraṇam bandhāya jñasya cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु तव ज्ञत्वम् कुतो ऽस्तीत्य् अपेक्षायां ज्ञत्वकरणम् एव प्रार्थयते तद् भवामि यथा ब्रह्मन् पूर्वापरविदां वर । वीतशोकभयायासो ज्ञस् तथोपदिशाशु मे

nanu tava jñatvam kuto 'stīty apekṣāyāṃ jñatvakaraṇam eva prārthayate tad bhavāmi yathā brahman pūrvāparavidāṃ vara / vītaśokabhayāyāso jñas tathopadiśāśu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनाजालवलिता दुःखकण्टकसङ्कटा । निपातोत्पातबहला भीमरूपाज्ञताटवी

vāsanājālavalitā duḥkhakaṇṭakasaṅkaṭā / nipātotpātabahalā bhīmarūpājñatāṭavī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रकचोग्रविनिष्पेषं सोढुं शक्तो ऽस्म्य् अहम् मुने । संसारव्यवहारोत्थं नाशाविषमवैशसम्

krakacograviniṣpeṣaṃ soḍhuṃ śakto 'smy aham mune / saṃsāravyavahārotthaṃ nāśāviṣamavaiśasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं नास्तीदम् अस्तीति व्यवहारिजनभ्रमः । धुनोतीदं चलं चेतो रजोराशिम् इवानिलः

idaṃ nāstīdam astīti vyavahārijanabhramaḥ / dhunotīdaṃ calaṃ ceto rajorāśim ivānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णातन्तुलवप्रोतजीवसञ्चयमौक्तिकम् । चिदच्छाङ्गतया नित्यम् प्रकटं चित्तनायकम्

tṛṣṇātantulavaprotajīvasañcayamauktikam / cidacchāṅgatayā nityam prakaṭaṃ cittanāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारहारम् अरतिः कालव्यालविभूषणम् । त्रोटयाम्य् अहम् अक्रूरां वागुराम् इव केसरी

saṃsārahāram aratiḥ kālavyālavibhūṣaṇam / troṭayāmy aham akrūrāṃ vāgurām iva kesarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीहारं हृदयाटव्याम् मनस्तिमिरम् आशु मे । केनचिज् ज्ञानदीपेन भिन्द्धि तत्त्वविदां वर

nīhāraṃ hṛdayāṭavyām manastimiram āśu me / kenacij jñānadīpena bhinddhi tattvavidāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यन्त एवेह न ते महात्मन् दुराधयो न क्षयम् आप्नुवन्ति । ये सङ्गमेनोत्तममानसानां निशातमांसीव निशाकरेण

vidyanta eveha na te mahātman durādhayo na kṣayam āpnuvanti / ye saṅgamenottamamānasānāṃ niśātamāṃsīva niśākareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गान्तश्लोकेनैतत् समापयति आयुर् वायुविघट्टिताब्जपटलीलम्बाम्बुवद् भङ्गुरम् भोगा मेघवितानमध्यविलसत्सौदामिनीचञ्चलाः । लोलो यौवनलालनाजलरयश् चेत्य् आकलय्य द्रुतम् मुद्रैवाद्रिदृढार्पिता ननु मया चित्ते चिरं शान्तये

sargāntaślokenaitat samāpayati āyur vāyuvighaṭṭitābjapaṭalīlambāmbuvad bhaṅguram bhogā meghavitānamadhyavilasatsaudāminīcañcalāḥ / lolo yauvanalālanājalarayaś cety ākalayya drutam mudraivādridṛḍhārpitā nanu mayā citte ciraṃ śāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.