इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां वैराग्यप्रकरणे तृतीयः सर्गः ॥ १,३ ॥ अथोनषोडशे वर्षे वर्तमाने रघूद्वहे । रामानुयायिनि तथा शत्रुघ्ने लक्ष्मणे ऽपि च
iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ vairāgyaprakaraṇe tṛtīyaḥ sargaḥ || 1,3 || athonaṣoḍaśe varṣe vartamāne raghūdvahe / rāmānuyāyini tathā śatrughne lakṣmaṇe 'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरते संस्थिते नित्यम् मातामहगृहे सुखम् । पालयत्य् अवनिं राज्ञि यथावद् अखिलाम् इमाम्
bharate saṃsthite nityam mātāmahagṛhe sukham / pālayaty avaniṃ rājñi yathāvad akhilām imām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्यत्रार्थं च पुत्राणाम् प्रत्यहं सह मन्त्रिभिः । कृतमन्त्रे महाप्राज्ञे तज्ज्ञे दशरथे नृपे
janyatrārthaṃ ca putrāṇām pratyahaṃ saha mantribhiḥ / kṛtamantre mahāprājñe tajjñe daśarathe nṛpe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतायां तीर्थयात्रायां रामो निजगृहस्थितः । जगामानुदिनं कार्श्यं शरदीवामलं सरः
kṛtāyāṃ tīrthayātrāyāṃ rāmo nijagṛhasthitaḥ / jagāmānudinaṃ kārśyaṃ śaradīvāmalaṃ saraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्श्यम् एव कथयति क्रमाद् अस्य विशालाक्षम् पाण्डुताम् मुखम् आदधे । पाकफुल्लदलं शुक्लं सालिमालम् इवाम्बुजम्
kārśyam eva kathayati kramād asya viśālākṣam pāṇḍutām mukham ādadhe / pākaphulladalaṃ śuklaṃ sālimālam ivāmbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपोलतलसंलीनपाणिः पद्मासनस्थितः । चिन्तापरवशस् तूष्णीम् अव्यापारो बभूव सः
kapolatalasaṃlīnapāṇiḥ padmāsanasthitaḥ / cintāparavaśas tūṣṇīm avyāpāro babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशाङ्गश् चिन्तया युक्तः खेदी परमदुर्मनाः । नोवाच कस्यचित् किञ्चिल् लिपिकर्मार्पितोपमः
kṛśāṅgaś cintayā yuktaḥ khedī paramadurmanāḥ / novāca kasyacit kiñcil lipikarmārpitopamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खेदात् परिजनेनासौ प्रार्थ्यमानः पुनः पुनः । चकाराह्निकम् आचारम् परिम्लानमुखाम्बुजः
khedāt parijanenāsau prārthyamānaḥ punaḥ punaḥ / cakārāhnikam ācāram parimlānamukhāmbujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् मुनिविशिष्टं तं रामं गुणगणाकरम् । आलोक्य भ्रातराव् अस्य ताम् एवाययतुर् दशाम्
evam muniviśiṣṭaṃ taṃ rāmaṃ guṇagaṇākaram / ālokya bhrātarāv asya tām evāyayatur daśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तेषु तनूजेषु खेदवत्सु कृशेषु च । सपत्नीको महीपालश् चिन्ताविवशतां ययौ
tathā teṣu tanūjeṣu khedavatsu kṛśeṣu ca / sapatnīko mahīpālaś cintāvivaśatāṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का ते पुत्र घना चिन्तेत्य् एवं रामम् पुनः पुनः । अपृच्छत् स्निग्धया वाचा न चाकथयद् अस्य सः
kā te putra ghanā cintety evaṃ rāmam punaḥ punaḥ / apṛcchat snigdhayā vācā na cākathayad asya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किञ्चित् तात मे दुःकम् इत्य् उक्त्वा पितुर् अङ्कगः । रामो राजीवपत्राक्षस् तूष्णीम् एव स्म तिष्ठति
na kiñcit tāta me duḥkam ity uktvā pitur aṅkagaḥ / rāmo rājīvapatrākṣas tūṣṇīm eva sma tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशरथो राजा रामः किं खेदवान् इति । अपृच्छत् सर्वकार्यज्ञं वसिष्ठं वदतां वरम्
tato daśaratho rājā rāmaḥ kiṃ khedavān iti / apṛcchat sarvakāryajñaṃ vasiṣṭhaṃ vadatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्य् अत्र कारणं श्रीमन् मा राजन् दुःखम् अस्तु ते । इत्य् उक्तश् चिन्तया युक्तो वसिष्ठमुनिना नृपः
asty atra kāraṇaṃ śrīman mā rājan duḥkham astu te / ity uktaś cintayā yukto vasiṣṭhamuninā nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोपं विषादकलनां विततं च हर्षं नाल्पेन कारणवशेन वहन्ति सन्तः । सर्गेण संहतिजवेन विना जगत्यां भूतानि भूप न महान्ति विकारयन्ति
kopaṃ viṣādakalanāṃ vitataṃ ca harṣaṃ nālpena kāraṇavaśena vahanti santaḥ / sargeṇa saṃhatijavena vinā jagatyāṃ bhūtāni bhūpa na mahānti vikārayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.