Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·2·2.3
पूर्वम् उक्तं भगवता यज् ज्ञानं पद्मजन्मना । सर्गादौ लोकशान्त्यर्थं तद् इदं कथयाम्य् अहम्
pūrvam uktaṃ bhagavatā yaj jñānaṃ padmajanmanā / sargādau lokaśāntyarthaṃ tad idaṃ kathayāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयिष्यसि विस्तीर्णां भगवन् मोक्षसंहितां । इमं तावत् क्षणं जातं संशयं मे निवारय
kathayiṣyasi vistīrṇāṃ bhagavan mokṣasaṃhitāṃ / imaṃ tāvat kṣaṇaṃ jātaṃ saṃśayaṃ me nivāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता शुकस्य सर्वज्ञो गुरुर् व्यासो महामुनिः । विदेहमुक्तो न कथं कथं मुक्तस् सुतो ऽस्य सः
pitā śukasya sarvajño gurur vyāso mahāmuniḥ / videhamukto na kathaṃ kathaṃ muktas suto 'sya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमार्कप्रकाशान्तस् त्रिजगत्त्रसरेणवः । उत्पत्योत्पत्य लीना ये न सङ्ख्याम् उपयान्ति ते
paramārkaprakāśāntas trijagattrasareṇavaḥ / utpatyotpatya līnā ye na saṅkhyām upayānti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तमाने च यास् सन्ति त्रैलोक्यगणकोटयः । शक्यन्ते नैव सङ्ख्यातुं ताश् च काश्चन केनचित्
vartamāne ca yās santi trailokyagaṇakoṭayaḥ / śakyante naiva saṅkhyātuṃ tāś ca kāścana kenacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यन्ति पराम्भोधौ जगत्सर्गतरङ्गकाः । ये तांश् च परिसङ्ख्यातुं सङ्कथैव न विद्यते
bhaviṣyanti parāmbhodhau jagatsargataraṅgakāḥ / ye tāṃś ca parisaṅkhyātuṃ saṅkathaiva na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या भूता या भविष्यन्त्यो जगत्सर्गपरम्पराः । तासां विचारणं युक्तं वर्तमानासु का कथा
yā bhūtā yā bhaviṣyantyo jagatsargaparamparāḥ / tāsāṃ vicāraṇaṃ yuktaṃ vartamānāsu kā kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यक्पुरुषदेवादेर् यो यो राम विनश्यति । तस्मिन्न् एव प्रदेशे ऽसौ तदैवेदं प्रपश्यति
tiryakpuruṣadevāder yo yo rāma vinaśyati / tasminn eva pradeśe 'sau tadaivedaṃ prapaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतिवाहिकनाम्नान्तस् स्वहृद्य् एव जगत्त्रयम् । व्योम्नि चित्तशरीरेण व्योमात्मानुभवत्य् अजः
ātivāhikanāmnāntas svahṛdy eva jagattrayam / vyomni cittaśarīreṇa vyomātmānubhavaty ajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मृता म्रियन्ते च मरिष्यन्ति च कोटयः । भूतानां या जगन्त्य् आसाम् उदितानि पृथक् पृथक्
evaṃ mṛtā mriyante ca mariṣyanti ca koṭayaḥ / bhūtānāṃ yā jaganty āsām uditāni pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वातभूकम्प इव पिशाचत्रस्तबालवत् । मुक्तालीवामले व्योम्नि नौस्पन्दतरुयानवत्
durvātabhūkampa iva piśācatrastabālavat / muktālīvāmale vyomni nauspandataruyānavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नसंवित्तिपुरवत् स्मृतिजातखवृक्षवत् । जगत्संसरणं स्वान्तर् मृतो ऽनुभवति स्वयम्
svapnasaṃvittipuravat smṛtijātakhavṛkṣavat / jagatsaṃsaraṇaṃ svāntar mṛto 'nubhavati svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रातिपरिणामेन तद् एव घनतां गतम् । इह लोको ऽयम् इत्य् एव जीवाकाशे विजृम्भते
tatrātipariṇāmena tad eva ghanatāṃ gatam / iha loko 'yam ity eva jīvākāśe vijṛmbhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस् तत्रैव जन्मेहामरणाद्यनुभूतिमान् । परलोकं कल्पयति मृतस् तत्र तथा पुनः
punas tatraiva janmehāmaraṇādyanubhūtimān / paralokaṃ kalpayati mṛtas tatra tathā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तर् अन्ये पुरुषास् तेषाम् अन्तस् तथा परे । संसारा इति भान्तीमे कदलीदलपीठवत्
tadantar anye puruṣās teṣām antas tathā pare / saṃsārā iti bhāntīme kadalīdalapīṭhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पृथ्व्यादिमहाभूतगणा न च जगत्क्रमाः । मृतानां सन्ति तत्रापि तथाप्य् एषां जगद्भ्रमाः
na pṛthvyādimahābhūtagaṇā na ca jagatkramāḥ / mṛtānāṃ santi tatrāpi tathāpy eṣāṃ jagadbhramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्यैवम् अनन्तेयं नानाप्रसवशालिनी । जडानां सरिद् आदीर्घा जगत्सर्गतरङ्गिणी
avidyaivam ananteyaṃ nānāprasavaśālinī / jaḍānāṃ sarid ādīrghā jagatsargataraṅgiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमार्थाम्बुधौ स्फारे राम सर्गतरङ्गकाः । भूयो भूयो विवर्तन्ते त एवान्ये च भूरिशः
paramārthāmbudhau sphāre rāma sargataraṅgakāḥ / bhūyo bhūyo vivartante ta evānye ca bhūriśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतस् सदृशाः केचित् कुलक्रममनोगुणैः । केचिद् अर्धेन सदृशाः केचिच् चातिविलक्षणाः
sarvatas sadṛśāḥ kecit kulakramamanoguṇaiḥ / kecid ardhena sadṛśāḥ kecic cātivilakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमं व्यासमुनिं तत्र द्वात्रिंशं संस्मराम्य् अहम् । यथासम्भवया ज्ञानदृशा दर्शसमानया
imaṃ vyāsamuniṃ tatra dvātriṃśaṃ saṃsmarāmy aham / yathāsambhavayā jñānadṛśā darśasamānayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशान्यधियस् तत्र कुलाकारेहितैस् समाः । दश सर्वसमाकाराश् शिष्टाः कुलविलक्षणाः
dvādaśānyadhiyas tatra kulākārehitais samāḥ / daśa sarvasamākārāś śiṣṭāḥ kulavilakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्याप्य् अन्ये भविष्यन्ति व्यासवाल्मीकयस् तथा । भृग्वङ्गिरःपुलस्त्याश् च तथैवाथान्य एव च
adyāpy anye bhaviṣyanti vyāsavālmīkayas tathā / bhṛgvaṅgiraḥpulastyāś ca tathaivāthānya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानासुरर्षिदेवानां गणास् सम्भूय भूरिशः । उत्पद्यन्ते विलीयन्ते कदाचिच् च पृथक् पृथक्
nānāsurarṣidevānāṃ gaṇās sambhūya bhūriśaḥ / utpadyante vilīyante kadācic ca pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मद्वासप्ततेस् त्रेता आसीद् अस्ति भविष्यति । स एवान्यश् च लोकश् च त्वं चाहं चेति वेद्म्य् अहम्
brahmadvāsaptates tretā āsīd asti bhaviṣyati / sa evānyaś ca lokaś ca tvaṃ cāhaṃ ceti vedmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेणास्य मुनेर् इत्थं व्यासस्याद्भुतकर्मणः । संलक्ष्यते ऽवतारो ऽयं दशमो दीर्घदर्शिनः
krameṇāsya muner itthaṃ vyāsasyādbhutakarmaṇaḥ / saṃlakṣyate 'vatāro 'yaṃ daśamo dīrghadarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभूम व्यासवाल्मीकियुक्ता वयम् अनेकशः । अभूम वयम् एवेमे नानाकारास् समाशयाः
abhūma vyāsavālmīkiyuktā vayam anekaśaḥ / abhūma vayam eveme nānākārās samāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाव्यम् अद्याप्य् अनेनेह ननु वाराष्टकं पुनः । भूयो ऽपि भारतं नाम स्वेतिहासं करिष्यति
bhāvyam adyāpy aneneha nanu vārāṣṭakaṃ punaḥ / bhūyo 'pi bhārataṃ nāma svetihāsaṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा वेदविभागं च नीत्वानेन कुलं प्रथाम् । ब्रह्मत्वं च ततो गत्वा भाव्यं वैदेहमोक्षिणा
kṛtvā vedavibhāgaṃ ca nītvānena kulaṃ prathām / brahmatvaṃ ca tato gatvā bhāvyaṃ vaidehamokṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीतशोकभयश् शान्तो निर्वाणो गतकल्पनः । जीवन्मुक्तो जितमना व्यासो ऽयम् इति वर्णितः
vītaśokabhayaś śānto nirvāṇo gatakalpanaḥ / jīvanmukto jitamanā vyāso 'yam iti varṇitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वित्तबन्धुवयःकर्मविद्याविज्ञानचेष्टितैः । समानि सन्ति भूतानि सर्गे सर्गे पुनः पुनः
vittabandhuvayaḥkarmavidyāvijñānaceṣṭitaiḥ / samāni santi bhūtāni sarge sarge punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचित् सर्गशतैस् तानि भवन्ति न भवन्ति वा । कदाचिद् अपि मायेयम् इत्थम् अन्तविवर्जिता
kvacit sargaśatais tāni bhavanti na bhavanti vā / kadācid api māyeyam ittham antavivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छतीयं विपर्यासं भूरिभूतपरम्परा । बीजराशिर् इवाजस्रं उप्यमानः पुनः पुनः
gacchatīyaṃ viparyāsaṃ bhūribhūtaparamparā / bījarāśir ivājasraṃ upyamānaḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव सन्निवेशेन तथान्येन पुनः पुनः । सर्गाकाराः प्रवर्तन्ते तरङ्गाः कालवारिधेः
tenaiva sanniveśena tathānyena punaḥ punaḥ / sargākārāḥ pravartante taraṅgāḥ kālavāridheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्वस्तान्तःकरणः क्षीणविकल्पस् स्वरूपसारमयः । परमशमामृततृप्तस् तिष्ठति विद्वान् निरावरणः
āśvastāntaḥkaraṇaḥ kṣīṇavikalpas svarūpasāramayaḥ / paramaśamāmṛtatṛptas tiṣṭhati vidvān nirāvaraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.