Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.103

परस्माद् उत्थितं चेतः कणो लोल इवार्णवात् । स्फारताम् एत्य भुवनं तनोतीदम् इतस् ततः

parasmād utthitaṃ cetaḥ kaṇo lola ivārṇavāt / sphāratām etya bhuvanaṃ tanotīdam itas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रस्वं दीर्घीकरोत्य् आशु दीर्घं नयति खर्वताम् । स्वतां नयत्य् अन्यद् अलं स्वं तथैवान्यताम् अपि

hrasvaṃ dīrghīkaroty āśu dīrghaṃ nayati kharvatām / svatāṃ nayaty anyad alaṃ svaṃ tathaivānyatām api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादेशमात्रम् अपि यद् वस्तु भावनयैव तत् । स्वयं सम्पन्नयैवाशु करोत्य् अद्रीन्द्रभासुरम्

prādeśamātram api yad vastu bhāvanayaiva tat / svayaṃ sampannayaivāśu karoty adrīndrabhāsuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धप्रतिष्ठं परमात् पदाद् उल्लसितं मनः । निमेषेणैव संसारान् करोति न करोति च

labdhapratiṣṭhaṃ paramāt padād ullasitaṃ manaḥ / nimeṣeṇaiva saṃsārān karoti na karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इदं दृश्यते किञ्चिज् जगत् स्थास्नु चरिष्णु च । सर्वं सर्वप्रकाराढ्यं चित्ताद् एतद् उपागतम्

yad idaṃ dṛśyate kiñcij jagat sthāsnu cariṣṇu ca / sarvaṃ sarvaprakārāḍhyaṃ cittād etad upāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशकालक्रियाद्रव्यशक्तिपर्याकुलीकृतम् । भावाद् भावान्तरं याति लोलत्वान् नटवन् मनः

deśakālakriyādravyaśaktiparyākulīkṛtam / bhāvād bhāvāntaraṃ yāti lolatvān naṭavan manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद् असत्तां नयत्य् आशु सत्तां चासन् नयत्य् अलम् । तादृशान्य् एव चादत्ते सुखदुःखानि भावितम्

sad asattāṃ nayaty āśu sattāṃ cāsan nayaty alam / tādṛśāny eva cādatte sukhaduḥkhāni bhāvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथानिश्चयम् आदत्ते यथैव चपलं मनः । हस्तपादादिसङ्घातस् तथा प्रयतते सदा

yathāniścayam ādatte yathaiva capalaṃ manaḥ / hastapādādisaṅghātas tathā prayatate sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् सैव क्रिया चित्तसमीहितम् अलं फलम् । क्षणात् प्रयच्छति लता काले सिक्तेव तादृशम्

tatas saiva kriyā cittasamīhitam alaṃ phalam / kṣaṇāt prayacchati latā kāle sikteva tādṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रां क्रीडनकश्रेणीं यथा पङ्काद् गृहे शिशुः । करोत्य् एवं मनो राम विकल्पात् कुरुते जगत्

citrāṃ krīḍanakaśreṇīṃ yathā paṅkād gṛhe śiśuḥ / karoty evaṃ mano rāma vikalpāt kurute jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनश्शिशुजनक्रीडामृदूद्गारलवेष्व् अतः । किम् एकं तत्पदार्थेषु रूपं जगति कल्प्यते

manaśśiśujanakrīḍāmṛdūdgāralaveṣv ataḥ / kim ekaṃ tatpadārtheṣu rūpaṃ jagati kalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोत्य् ऋतुकरः कालो यथा रूपान्यतां तरोः । चित्तम् एवं पदार्थानां तेषाम् एवान्यताम् इह

karoty ṛtukaraḥ kālo yathā rūpānyatāṃ taroḥ / cittam evaṃ padārthānāṃ teṣām evānyatām iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोरथे तथा स्वप्ने सङ्कल्पकलनासु च । गोष्पदं योजनव्यूहस् स्वासु लीलासु चेतसः

manorathe tathā svapne saṅkalpakalanāsu ca / goṣpadaṃ yojanavyūhas svāsu līlāsu cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पं क्षणीकरोत्य् एतत् क्षणं नयति कल्पताम् । मनस् तदायत्तम् अतो देशकालक्रमं विदुः

kalpaṃ kṣaṇīkaroty etat kṣaṇaṃ nayati kalpatām / manas tadāyattam ato deśakālakramaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रमन्दत्वसंवेगाद् बहुत्वाल्पत्वभेदतः । विलम्बते न च चिरं न च चित्तम् अशक्तितः

tīvramandatvasaṃvegād bahutvālpatvabhedataḥ / vilambate na ca ciraṃ na ca cittam aśaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यामोहसम्भ्रमानर्थदेशकालगमागमाः । चेतसः प्रभवन्त्य् एते पादपाद् इव पल्लवाः

vyāmohasambhramānarthadeśakālagamāgamāḥ / cetasaḥ prabhavanty ete pādapād iva pallavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलम् एव यथाम्भोधिर् औष्ण्यम् एव यथानलः । तथा विविधसंरम्भस् संसारश् चित्तम् एव हि

jalam eva yathāmbhodhir auṣṇyam eva yathānalaḥ / tathā vividhasaṃrambhas saṃsāraś cittam eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकर्तृकर्मकरणं यद् इदं चेत्यम् आततम् । द्रष्टृदर्शनदृश्याढ्यं तत् सर्वं चित्तम् एव वः

sakartṛkarmakaraṇaṃ yad idaṃ cetyam ātatam / draṣṭṛdarśanadṛśyāḍhyaṃ tat sarvaṃ cittam eva vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं जगन्ति भुवनानि वनान्तराणि संलक्ष्यते स्वयम् उपागतम् आत्मभेदैः । केयूरमौलिकटकैस् तदतत्स्वरूपं त्यक्तैककाञ्चनधियेव जनेन हेम

cittaṃ jaganti bhuvanāni vanāntarāṇi saṃlakṣyate svayam upāgatam ātmabhedaiḥ / keyūramaulikaṭakais tadatatsvarūpaṃ tyaktaikakāñcanadhiyeva janena hema

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.