अत्र ते शृणु वक्ष्यामि वृत्तान्तम् इमम् अद्भुतम् । जागतीहेन्द्रजालश्रीश् चित्तायत्ता स्थिता यथा
atra te śṛṇu vakṣyāmi vṛttāntam imam adbhutam / jāgatīhendrajālaśrīś cittāyattā sthitā yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्य् अस्मिन् वसुधापीठे नानानगवनाकुलः । उत्तराः पाण्डवा नाम स्फीतो जनपदो महान्
asty asmin vasudhāpīṭhe nānānagavanākulaḥ / uttarāḥ pāṇḍavā nāma sphīto janapado mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीरन्ध्रनवजम्बीरवनविश्रान्ततापसः । विद्याधरीकृतलतादोलोपवनपत्तनः
nīrandhranavajambīravanaviśrāntatāpasaḥ / vidyādharīkṛtalatādolopavanapattanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातोद्धूताब्जकिञ्जल्कपुञ्जपिञ्जरपर्वतः । लसत्कुसुमसम्भारवनमालावतंसकः
vātoddhūtābjakiñjalkapuñjapiñjaraparvataḥ / lasatkusumasambhāravanamālāvataṃsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करञ्जमञ्जरीकुञ्जगुप्तपर्यन्तजङ्गलः । खर्जूरान्तरितग्रामघुङ्घुमध्वनिताम्बरः
karañjamañjarīkuñjaguptaparyantajaṅgalaḥ / kharjūrāntaritagrāmaghuṅghumadhvanitāmbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकपिङ्गमिलच्छ्रेणिशालिकेदारपिङ्गलः । नीलकण्ठरवोद्दामवनमण्डलमण्डितः
pākapiṅgamilacchreṇiśālikedārapiṅgalaḥ / nīlakaṇṭharavoddāmavanamaṇḍalamaṇḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारसारवसंरम्भरणत्कमलकाननः । तमालपटलानीलगिरिग्रामककुण्डलः
sārasāravasaṃrambharaṇatkamalakānanaḥ / tamālapaṭalānīlagirigrāmakakuṇḍalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रविहगव्यूहविरावाहितकाकलिः । नदीपरिसरोन्निद्रपारिभद्रद्रुमारुणः
vicitravihagavyūhavirāvāhitakākaliḥ / nadīparisaronnidrapāribhadradrumāruṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्कलमकेदारदारिकाहूतमन्मथः । पुष्पस्थलवलद्वातव्याधूतकुसुमाम्बुदः
gāyatkalamakedāradārikāhūtamanmathaḥ / puṣpasthalavaladvātavyādhūtakusumāmbudaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दरीगृहविनिष्क्रान्तसिद्धचारणवन्दितः । स्वर्गाद् इव समाहूय लावण्यम् अभिनिर्मितः
darīgṛhaviniṣkrāntasiddhacāraṇavanditaḥ / svargād iva samāhūya lāvaṇyam abhinirmitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्किन्नरपर्यन्तकदलीषण्डमण्डितः । मन्दानिलबलोद्धूतपुष्पोपवनपाण्डुरः
gāyatkinnaraparyantakadalīṣaṇḍamaṇḍitaḥ / mandānilabaloddhūtapuṣpopavanapāṇḍuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रास्ति लवणो नाम राजा परमधार्मिकः । हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाव् इव दिवाकरः
tatrāsti lavaṇo nāma rājā paramadhārmikaḥ / hariścandrakulodbhūto bhūmāv iva divākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यशःकुसुमोत्तंसपाण्डुरस्कन्धमण्डलाः । तत्र शैला विराजन्ते हराः प्रोद्धूलिता इव
yadyaśaḥkusumottaṃsapāṇḍuraskandhamaṇḍalāḥ / tatra śailā virājante harāḥ proddhūlitā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपाणशकलोत्कृत्तनिश्शेषारातिमण्डलात् । अरातिलोकः प्राप्नोति यदनुस्मरणाज् ज्वरम्
kṛpāṇaśakalotkṛttaniśśeṣārātimaṇḍalāt / arātilokaḥ prāpnoti yadanusmaraṇāj jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्योदारसमारम्भम् आर्यलोकानुपालनम् । चरितं संस्मरिष्यन्ति हरेर् इव चिरं जनाः
yasyodārasamārambham āryalokānupālanam / caritaṃ saṃsmariṣyanti harer iva ciraṃ janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याप्सरोभिर् अद्रीन्द्रमूर्धस्व् अमरसद्मसु । विकासिपुलकोल्लासं गीयन्ते गुणगीतयः
yasyāpsarobhir adrīndramūrdhasv amarasadmasu / vikāsipulakollāsaṃ gīyante guṇagītayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य स्वस्सुन्दरीगीता लोकपालचिरश्रुताः । विरिञ्चहंसैर् ध्वन्यन्ते स्वाभ्यासाद् गुणगीतयः
yasya svassundarīgītā lokapālaciraśrutāḥ / viriñcahaṃsair dhvanyante svābhyāsād guṇagītayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नेष्व् अपि न सामान्या यस्योदारचमत्कृतेः । राम दृष्टाश् श्रुता वापि दैन्यदोषमरीचयः
svapneṣv api na sāmānyā yasyodāracamatkṛteḥ / rāma dṛṣṭāś śrutā vāpi dainyadoṣamarīcayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्मतां यो न जानाति न दृष्टा येन गृध्नुता । उदारता येन धृता ब्रह्मणेवाक्षमालिका
jihmatāṃ yo na jānāti na dṛṣṭā yena gṛdhnutā / udāratā yena dhṛtā brahmaṇevākṣamālikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनाष्टभाग आकाश आगते दिवसाधिपे । कदाचित् स सभास्थाने सिंहासनगतो ऽभवत्
dināṣṭabhāga ākāśa āgate divasādhipe / kadācit sa sabhāsthāne siṃhāsanagato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखोपविष्टे तत्रास्मिन् राजनीन्दाव् इवाम्बरे । प्रविशन्तीषु सामन्तसेनासु च ससम्भ्रमम्
sukhopaviṣṭe tatrāsmin rājanīndāv ivāmbare / praviśantīṣu sāmantasenāsu ca sasambhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्तीष्व् अथ कान्तासु सूपविष्टेषु राजसु । मनोहरति साह्लादे वीणावंशकलारवे
gāyantīṣv atha kāntāsu sūpaviṣṭeṣu rājasu / manoharati sāhlāde vīṇāvaṃśakalārave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारुचामरहस्तासु सविलासासु राजनि । देवासुरगुरुप्रख्ये विश्रान्ते मन्त्रिमण्डले
cārucāmarahastāsu savilāsāsu rājani / devāsuraguruprakhye viśrānte mantrimaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्तुतेषु प्रकृष्टेषु राजकार्येषु मन्त्रिभिः । प्रोक्तासु देशवार्तासु निपुणैश् चारतन्त्रिभिः
prastuteṣu prakṛṣṭeṣu rājakāryeṣu mantribhiḥ / proktāsu deśavārtāsu nipuṇaiś cāratantribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासमये पुण्ये वाच्यमाने च पुस्तके । पठत्सु च स्तुतीः पुण्याः पुरःप्रह्वेषु वन्दिषु
itihāsamaye puṇye vācyamāne ca pustake / paṭhatsu ca stutīḥ puṇyāḥ puraḥprahveṣu vandiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभां विवेश साटोपः कश्चित् ताम् ऐन्द्रजालिकः । वर्षणाहितसंरम्भो वसुधाम् इव वारिदः
sabhāṃ viveśa sāṭopaḥ kaścit tām aindrajālikaḥ / varṣaṇāhitasaṃrambho vasudhām iva vāridaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ननाम महीपालं शिखरोदारकन्धरम् । पादोपान्तगतः कान्तं शैलं फलतरुर् यथा
sa nanāma mahīpālaṃ śikharodārakandharam / pādopāntagataḥ kāntaṃ śailaṃ phalatarur yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सच्छायस्योन्नतांसस्य फलिनः पुष्पधारिणः । संविवेश पुरो राज्ञस् तरोर् अग्रे कपिर् यथा
sacchāyasyonnatāṃsasya phalinaḥ puṣpadhāriṇaḥ / saṃviveśa puro rājñas taror agre kapir yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपलो लम्पटो ऽर्थानां सामोदसुखमारुतम् । उवाचोत्कन्धरं भूपं स पद्मम् इव षट्पदः
capalo lampaṭo 'rthānāṃ sāmodasukhamārutam / uvācotkandharaṃ bhūpaṃ sa padmam iva ṣaṭpadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोकय विभो तावद् एकाम् इह खरोलिकाम् । पीठस्थ एव साश्चर्यां व्योम्नश् चन्द्र इवावनिम्
vilokaya vibho tāvad ekām iha kharolikām / pīṭhastha eva sāścaryāṃ vyomnaś candra ivāvanim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा भ्रमिता तेन पिञ्छिका भ्रमदायिनी । नानाविरचनाबीजं मायेव परमात्मना
ity uktvā bhramitā tena piñchikā bhramadāyinī / nānāviracanābījaṃ māyeva paramātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां ददर्श महीपालस् तेजोरेखाविराजिताम् । शक्रस् सुरविमानस्थस् स्वकार्मुकलताम् इव
tāṃ dadarśa mahīpālas tejorekhāvirājitām / śakras suravimānasthas svakārmukalatām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभां सैन्धवसामन्तो विवेशास्मिन् क्षणे तदा । तारापतिकराकीर्णां व्योमवीथीम् इवाम्बुदः
sabhāṃ saindhavasāmanto viveśāsmin kṣaṇe tadā / tārāpatikarākīrṇāṃ vyomavīthīm ivāmbudaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं चैवानुजगामाश्वश् शस्यः परमवेगवान् । देवलोकोन्मुखस् त्व् अब्धेश् शक्रम् उच्चैश्श्रवा इव
taṃ caivānujagāmāśvaś śasyaḥ paramavegavān / devalokonmukhas tv abdheś śakram uccaiśśravā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तम् अश्वम् उपादाय पार्थिवं समुवाच ह । सोच्चैश्श्रवा इव क्षीरसागरो मरुतां पतिम्
sa tam aśvam upādāya pārthivaṃ samuvāca ha / soccaiśśravā iva kṣīrasāgaro marutāṃ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् उच्चैश्श्रवःप्रख्यं हयरत्नं महीपते । जवे जयनशीले तु मूर्तिमान् इव मारुतः
idam uccaiśśravaḥprakhyaṃ hayaratnaṃ mahīpate / jave jayanaśīle tu mūrtimān iva mārutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वो ऽयम् अस्मत्प्रभुणा प्रभो सम्प्रहितस् त्वयि । राजते हि पदार्थश्रीर् महताम् अर्पणाच् छुभा
aśvo 'yam asmatprabhuṇā prabho samprahitas tvayi / rājate hi padārthaśrīr mahatām arpaṇāc chubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तवति तस्मिंस् तु प्रत्युवाचैन्द्रजालिकः । जलदस्तनिते शान्ते चातको भूधरं यथा
ity uktavati tasmiṃs tu pratyuvācaindrajālikaḥ / jaladastanite śānte cātako bhūdharaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदश्वम् एनम् आरुह्य भुवनं विहर प्रभो । स्वप्रतापाहितानल्पशोभाम् उर्वीं रविर् यथा
sadaśvam enam āruhya bhuvanaṃ vihara prabho / svapratāpāhitānalpaśobhām urvīṃ ravir yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वम् आलोकयाम् आस तेनोक्त इति पार्थिवः । निर्ह्रादसूचितं मेघं स मयूर इवोत्सुकः
aśvam ālokayām āsa tenokta iti pārthivaḥ / nirhrādasūcitaṃ meghaṃ sa mayūra ivotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानिमेषया दृष्ट्या राजा चित्रोपमाकृतिः । बभूवालोकयन्न् अश्वं लिपिकर्मार्पितोपमम्
athānimeṣayā dṛṣṭyā rājā citropamākṛtiḥ / babhūvālokayann aśvaṃ lipikarmārpitopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणम् आलोक्य पिञ्छाश्वौ तस्थौ स स्थगितेक्षणः । दृष्टक्षुब्धसमुद्राद्रिर् भीरुर् एकतरो यथा
kṣaṇam ālokya piñchāśvau tasthau sa sthagitekṣaṇaḥ / dṛṣṭakṣubdhasamudrādrir bhīrur ekataro yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्थौ मुहूर्तयुग्मं तु ध्यानासक्त इवात्मनि । वीतरागो मुनिर् बुद्धः परानन्द इव स्थितः
tasthau muhūrtayugmaṃ tu dhyānāsakta ivātmani / vītarāgo munir buddhaḥ parānanda iva sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधितः केनचिन् नासौ स्वप्रतापजितोर्जितः । भयात् काम् अप्य् अयं भूपश् चिन्तां चिन्तयतीति ह
bodhitaḥ kenacin nāsau svapratāpajitorjitaḥ / bhayāt kām apy ayaṃ bhūpaś cintāṃ cintayatīti ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवुः केवलं तत्र निस्स्पन्दसितचामराः । चामरिण्यो हि शर्वर्यस् स्तम्भितेन्दुकरा इव
babhūvuḥ kevalaṃ tatra nisspandasitacāmarāḥ / cāmariṇyo hi śarvaryas stambhitendukarā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरेजुर् विस्मयापूर्णा निस्स्पन्दास् ते सभासदः । निस्स्पन्दकिञ्जल्कदलाः पद्माः पङ्ककृता इव
virejur vismayāpūrṇā nisspandās te sabhāsadaḥ / nisspandakiñjalkadalāḥ padmāḥ paṅkakṛtā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशशाम सभास्थाने जनकोलाहलश् शनैः । प्रशान्तप्रावृषो व्योम्नस् साम्भोदम् इव गर्जितम्
praśaśāma sabhāsthāne janakolāhalaś śanaiḥ / praśāntaprāvṛṣo vyomnas sāmbhodam iva garjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्देहसागरोन्मग्ना जग्मुश् चिन्तां सुमन्त्रिणः । विषीदति गदापाणाव् असुराजाव् इवामराः
sandehasāgaronmagnā jagmuś cintāṃ sumantriṇaḥ / viṣīdati gadāpāṇāv asurājāv ivāmarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विततविस्मयजिह्मतया तया जनतया भवमोहनिषण्णया । स्तिमितचक्षुषि भूमिपतौ स्थिते मुकुलिताब्जवनस्य धृता द्युतिः
vitatavismayajihmatayā tayā janatayā bhavamohaniṣaṇṇayā / stimitacakṣuṣi bhūmipatau sthite mukulitābjavanasya dhṛtā dyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.