Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.104

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.104

अत्र ते शृणु वक्ष्यामि वृत्तान्तम् इमम् अद्भुतम् । जागतीहेन्द्रजालश्रीश् चित्तायत्ता स्थिता यथा

atra te śṛṇu vakṣyāmi vṛttāntam imam adbhutam / jāgatīhendrajālaśrīś cittāyattā sthitā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्य् अस्मिन् वसुधापीठे नानानगवनाकुलः । उत्तराः पाण्डवा नाम स्फीतो जनपदो महान्

asty asmin vasudhāpīṭhe nānānagavanākulaḥ / uttarāḥ pāṇḍavā nāma sphīto janapado mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीरन्ध्रनवजम्बीरवनविश्रान्ततापसः । विद्याधरीकृतलतादोलोपवनपत्तनः

nīrandhranavajambīravanaviśrāntatāpasaḥ / vidyādharīkṛtalatādolopavanapattanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातोद्धूताब्जकिञ्जल्कपुञ्जपिञ्जरपर्वतः । लसत्कुसुमसम्भारवनमालावतंसकः

vātoddhūtābjakiñjalkapuñjapiñjaraparvataḥ / lasatkusumasambhāravanamālāvataṃsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जमञ्जरीकुञ्जगुप्तपर्यन्तजङ्गलः । खर्जूरान्तरितग्रामघुङ्घुमध्वनिताम्बरः

karañjamañjarīkuñjaguptaparyantajaṅgalaḥ / kharjūrāntaritagrāmaghuṅghumadhvanitāmbaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाकपिङ्गमिलच्छ्रेणिशालिकेदारपिङ्गलः । नीलकण्ठरवोद्दामवनमण्डलमण्डितः

pākapiṅgamilacchreṇiśālikedārapiṅgalaḥ / nīlakaṇṭharavoddāmavanamaṇḍalamaṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारसारवसंरम्भरणत्कमलकाननः । तमालपटलानीलगिरिग्रामककुण्डलः

sārasāravasaṃrambharaṇatkamalakānanaḥ / tamālapaṭalānīlagirigrāmakakuṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रविहगव्यूहविरावाहितकाकलिः । नदीपरिसरोन्निद्रपारिभद्रद्रुमारुणः

vicitravihagavyūhavirāvāhitakākaliḥ / nadīparisaronnidrapāribhadradrumāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्कलमकेदारदारिकाहूतमन्मथः । पुष्पस्थलवलद्वातव्याधूतकुसुमाम्बुदः

gāyatkalamakedāradārikāhūtamanmathaḥ / puṣpasthalavaladvātavyādhūtakusumāmbudaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरीगृहविनिष्क्रान्तसिद्धचारणवन्दितः । स्वर्गाद् इव समाहूय लावण्यम् अभिनिर्मितः

darīgṛhaviniṣkrāntasiddhacāraṇavanditaḥ / svargād iva samāhūya lāvaṇyam abhinirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्किन्नरपर्यन्तकदलीषण्डमण्डितः । मन्दानिलबलोद्धूतपुष्पोपवनपाण्डुरः

gāyatkinnaraparyantakadalīṣaṇḍamaṇḍitaḥ / mandānilabaloddhūtapuṣpopavanapāṇḍuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रास्ति लवणो नाम राजा परमधार्मिकः । हरिश्चन्द्रकुलोद्भूतो भूमाव् इव दिवाकरः

tatrāsti lavaṇo nāma rājā paramadhārmikaḥ / hariścandrakulodbhūto bhūmāv iva divākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यशःकुसुमोत्तंसपाण्डुरस्कन्धमण्डलाः । तत्र शैला विराजन्ते हराः प्रोद्धूलिता इव

yadyaśaḥkusumottaṃsapāṇḍuraskandhamaṇḍalāḥ / tatra śailā virājante harāḥ proddhūlitā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृपाणशकलोत्कृत्तनिश्शेषारातिमण्डलात् । अरातिलोकः प्राप्नोति यदनुस्मरणाज् ज्वरम्

kṛpāṇaśakalotkṛttaniśśeṣārātimaṇḍalāt / arātilokaḥ prāpnoti yadanusmaraṇāj jvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्योदारसमारम्भम् आर्यलोकानुपालनम् । चरितं संस्मरिष्यन्ति हरेर् इव चिरं जनाः

yasyodārasamārambham āryalokānupālanam / caritaṃ saṃsmariṣyanti harer iva ciraṃ janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याप्सरोभिर् अद्रीन्द्रमूर्धस्व् अमरसद्मसु । विकासिपुलकोल्लासं गीयन्ते गुणगीतयः

yasyāpsarobhir adrīndramūrdhasv amarasadmasu / vikāsipulakollāsaṃ gīyante guṇagītayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य स्वस्सुन्दरीगीता लोकपालचिरश्रुताः । विरिञ्चहंसैर् ध्वन्यन्ते स्वाभ्यासाद् गुणगीतयः

yasya svassundarīgītā lokapālaciraśrutāḥ / viriñcahaṃsair dhvanyante svābhyāsād guṇagītayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नेष्व् अपि न सामान्या यस्योदारचमत्कृतेः । राम दृष्टाश् श्रुता वापि दैन्यदोषमरीचयः

svapneṣv api na sāmānyā yasyodāracamatkṛteḥ / rāma dṛṣṭāś śrutā vāpi dainyadoṣamarīcayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्मतां यो न जानाति न दृष्टा येन गृध्नुता । उदारता येन धृता ब्रह्मणेवाक्षमालिका

jihmatāṃ yo na jānāti na dṛṣṭā yena gṛdhnutā / udāratā yena dhṛtā brahmaṇevākṣamālikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनाष्टभाग आकाश आगते दिवसाधिपे । कदाचित् स सभास्थाने सिंहासनगतो ऽभवत्

dināṣṭabhāga ākāśa āgate divasādhipe / kadācit sa sabhāsthāne siṃhāsanagato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखोपविष्टे तत्रास्मिन् राजनीन्दाव् इवाम्बरे । प्रविशन्तीषु सामन्तसेनासु च ससम्भ्रमम्

sukhopaviṣṭe tatrāsmin rājanīndāv ivāmbare / praviśantīṣu sāmantasenāsu ca sasambhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्तीष्व् अथ कान्तासु सूपविष्टेषु राजसु । मनोहरति साह्लादे वीणावंशकलारवे

gāyantīṣv atha kāntāsu sūpaviṣṭeṣu rājasu / manoharati sāhlāde vīṇāvaṃśakalārave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारुचामरहस्तासु सविलासासु राजनि । देवासुरगुरुप्रख्ये विश्रान्ते मन्त्रिमण्डले

cārucāmarahastāsu savilāsāsu rājani / devāsuraguruprakhye viśrānte mantrimaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्तुतेषु प्रकृष्टेषु राजकार्येषु मन्त्रिभिः । प्रोक्तासु देशवार्तासु निपुणैश् चारतन्त्रिभिः

prastuteṣu prakṛṣṭeṣu rājakāryeṣu mantribhiḥ / proktāsu deśavārtāsu nipuṇaiś cāratantribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासमये पुण्ये वाच्यमाने च पुस्तके । पठत्सु च स्तुतीः पुण्याः पुरःप्रह्वेषु वन्दिषु

itihāsamaye puṇye vācyamāne ca pustake / paṭhatsu ca stutīḥ puṇyāḥ puraḥprahveṣu vandiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभां विवेश साटोपः कश्चित् ताम् ऐन्द्रजालिकः । वर्षणाहितसंरम्भो वसुधाम् इव वारिदः

sabhāṃ viveśa sāṭopaḥ kaścit tām aindrajālikaḥ / varṣaṇāhitasaṃrambho vasudhām iva vāridaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ननाम महीपालं शिखरोदारकन्धरम् । पादोपान्तगतः कान्तं शैलं फलतरुर् यथा

sa nanāma mahīpālaṃ śikharodārakandharam / pādopāntagataḥ kāntaṃ śailaṃ phalatarur yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सच्छायस्योन्नतांसस्य फलिनः पुष्पधारिणः । संविवेश पुरो राज्ञस् तरोर् अग्रे कपिर् यथा

sacchāyasyonnatāṃsasya phalinaḥ puṣpadhāriṇaḥ / saṃviveśa puro rājñas taror agre kapir yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चपलो लम्पटो ऽर्थानां सामोदसुखमारुतम् । उवाचोत्कन्धरं भूपं स पद्मम् इव षट्पदः

capalo lampaṭo 'rthānāṃ sāmodasukhamārutam / uvācotkandharaṃ bhūpaṃ sa padmam iva ṣaṭpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोकय विभो तावद् एकाम् इह खरोलिकाम् । पीठस्थ एव साश्चर्यां व्योम्नश् चन्द्र इवावनिम्

vilokaya vibho tāvad ekām iha kharolikām / pīṭhastha eva sāścaryāṃ vyomnaś candra ivāvanim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा भ्रमिता तेन पिञ्छिका भ्रमदायिनी । नानाविरचनाबीजं मायेव परमात्मना

ity uktvā bhramitā tena piñchikā bhramadāyinī / nānāviracanābījaṃ māyeva paramātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां ददर्श महीपालस् तेजोरेखाविराजिताम् । शक्रस् सुरविमानस्थस् स्वकार्मुकलताम् इव

tāṃ dadarśa mahīpālas tejorekhāvirājitām / śakras suravimānasthas svakārmukalatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभां सैन्धवसामन्तो विवेशास्मिन् क्षणे तदा । तारापतिकराकीर्णां व्योमवीथीम् इवाम्बुदः

sabhāṃ saindhavasāmanto viveśāsmin kṣaṇe tadā / tārāpatikarākīrṇāṃ vyomavīthīm ivāmbudaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं चैवानुजगामाश्वश् शस्यः परमवेगवान् । देवलोकोन्मुखस् त्व् अब्धेश् शक्रम् उच्चैश्श्रवा इव

taṃ caivānujagāmāśvaś śasyaḥ paramavegavān / devalokonmukhas tv abdheś śakram uccaiśśravā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तम् अश्वम् उपादाय पार्थिवं समुवाच ह । सोच्चैश्श्रवा इव क्षीरसागरो मरुतां पतिम्

sa tam aśvam upādāya pārthivaṃ samuvāca ha / soccaiśśravā iva kṣīrasāgaro marutāṃ patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् उच्चैश्श्रवःप्रख्यं हयरत्नं महीपते । जवे जयनशीले तु मूर्तिमान् इव मारुतः

idam uccaiśśravaḥprakhyaṃ hayaratnaṃ mahīpate / jave jayanaśīle tu mūrtimān iva mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वो ऽयम् अस्मत्प्रभुणा प्रभो सम्प्रहितस् त्वयि । राजते हि पदार्थश्रीर् महताम् अर्पणाच् छुभा

aśvo 'yam asmatprabhuṇā prabho samprahitas tvayi / rājate hi padārthaśrīr mahatām arpaṇāc chubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवति तस्मिंस् तु प्रत्युवाचैन्द्रजालिकः । जलदस्तनिते शान्ते चातको भूधरं यथा

ity uktavati tasmiṃs tu pratyuvācaindrajālikaḥ / jaladastanite śānte cātako bhūdharaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदश्वम् एनम् आरुह्य भुवनं विहर प्रभो । स्वप्रतापाहितानल्पशोभाम् उर्वीं रविर् यथा

sadaśvam enam āruhya bhuvanaṃ vihara prabho / svapratāpāhitānalpaśobhām urvīṃ ravir yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वम् आलोकयाम् आस तेनोक्त इति पार्थिवः । निर्ह्रादसूचितं मेघं स मयूर इवोत्सुकः

aśvam ālokayām āsa tenokta iti pārthivaḥ / nirhrādasūcitaṃ meghaṃ sa mayūra ivotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानिमेषया दृष्ट्या राजा चित्रोपमाकृतिः । बभूवालोकयन्न् अश्वं लिपिकर्मार्पितोपमम्

athānimeṣayā dṛṣṭyā rājā citropamākṛtiḥ / babhūvālokayann aśvaṃ lipikarmārpitopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणम् आलोक्य पिञ्छाश्वौ तस्थौ स स्थगितेक्षणः । दृष्टक्षुब्धसमुद्राद्रिर् भीरुर् एकतरो यथा

kṣaṇam ālokya piñchāśvau tasthau sa sthagitekṣaṇaḥ / dṛṣṭakṣubdhasamudrādrir bhīrur ekataro yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ मुहूर्तयुग्मं तु ध्यानासक्त इवात्मनि । वीतरागो मुनिर् बुद्धः परानन्द इव स्थितः

tasthau muhūrtayugmaṃ tu dhyānāsakta ivātmani / vītarāgo munir buddhaḥ parānanda iva sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधितः केनचिन् नासौ स्वप्रतापजितोर्जितः । भयात् काम् अप्य् अयं भूपश् चिन्तां चिन्तयतीति ह

bodhitaḥ kenacin nāsau svapratāpajitorjitaḥ / bhayāt kām apy ayaṃ bhūpaś cintāṃ cintayatīti ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूवुः केवलं तत्र निस्स्पन्दसितचामराः । चामरिण्यो हि शर्वर्यस् स्तम्भितेन्दुकरा इव

babhūvuḥ kevalaṃ tatra nisspandasitacāmarāḥ / cāmariṇyo hi śarvaryas stambhitendukarā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेजुर् विस्मयापूर्णा निस्स्पन्दास् ते सभासदः । निस्स्पन्दकिञ्जल्कदलाः पद्माः पङ्ककृता इव

virejur vismayāpūrṇā nisspandās te sabhāsadaḥ / nisspandakiñjalkadalāḥ padmāḥ paṅkakṛtā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशशाम सभास्थाने जनकोलाहलश् शनैः । प्रशान्तप्रावृषो व्योम्नस् साम्भोदम् इव गर्जितम्

praśaśāma sabhāsthāne janakolāhalaś śanaiḥ / praśāntaprāvṛṣo vyomnas sāmbhodam iva garjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्देहसागरोन्मग्ना जग्मुश् चिन्तां सुमन्त्रिणः । विषीदति गदापाणाव् असुराजाव् इवामराः

sandehasāgaronmagnā jagmuś cintāṃ sumantriṇaḥ / viṣīdati gadāpāṇāv asurājāv ivāmarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विततविस्मयजिह्मतया तया जनतया भवमोहनिषण्णया । स्तिमितचक्षुषि भूमिपतौ स्थिते मुकुलिताब्जवनस्य धृता द्युतिः

vitatavismayajihmatayā tayā janatayā bhavamohaniṣaṇṇayā / stimitacakṣuṣi bhūmipatau sthite mukulitābjavanasya dhṛtā dyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.