Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.107

बहुनात्र किम् उक्तेन स्वोत्सवावर्जिताशयः । ततःप्रभृति तत्राहं सम्पन्नः पुष्टपुक्कसः

bahunātra kim uktena svotsavāvarjitāśayaḥ / tataḥprabhṛti tatrāhaṃ sampannaḥ puṣṭapukkasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तरात्रोत्सवस्यान्ते क्रमान् मासाष्टकं गतम् । पुष्पिता साथ सम्पन्ना स्थिता गर्भवती ततः

saptarātrotsavasyānte kramān māsāṣṭakaṃ gatam / puṣpitā sātha sampannā sthitā garbhavatī tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासूत दुःखदां कन्यां विपद् दुःखक्रियाम् इव । सा कन्या ववृधे शीघ्रं मूर्खचिन्तेव पीवरी

prāsūta duḥkhadāṃ kanyāṃ vipad duḥkhakriyām iva / sā kanyā vavṛdhe śīghraṃ mūrkhacinteva pīvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रासूत सा वर्षैस् त्रिभिः पुत्रम् अशोभनम् । अनर्थम् इव दुर्बुद्धिर् आशापाशविधायकम्

punaḥ prāsūta sā varṣais tribhiḥ putram aśobhanam / anartham iva durbuddhir āśāpāśavidhāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रासूत कन्यां च पुनर् अप्य् अर्भकं ततः । कलत्रवान् अहं जातो वने जरढपुक्कसः

punaḥ prāsūta kanyāṃ ca punar apy arbhakaṃ tataḥ / kalatravān ahaṃ jāto vane jaraḍhapukkasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया सह समास् तत्र मया बह्व्यो ऽतिवाहिताः । नरके चिन्तया सार्धं ब्रह्मघ्नेनेव नश्यता

tayā saha samās tatra mayā bahvyo 'tivāhitāḥ / narake cintayā sārdhaṃ brahmaghneneva naśyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतवातातपक्लेशविवशेन वनान्तरे । चिरं विलुलितं वृद्धकच्छपेनेव पल्वले

śītavātātapakleśavivaśena vanāntare / ciraṃ vilulitaṃ vṛddhakacchapeneva palvale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलत्रचिन्ताहतया धिया सन्दह्यमानया । दृष्टाः कष्टसमारम्भा दिशः प्रज्वलिता इव

kalatracintāhatayā dhiyā sandahyamānayā / dṛṣṭāḥ kaṣṭasamārambhā diśaḥ prajvalitā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौमानेकसमाक्षीणपटखण्डकधारिणा । काष्ठभारो वने व्यूढो यो मूर्तम् इव दुष्कृतम्

kṣaumānekasamākṣīṇapaṭakhaṇḍakadhāriṇā / kāṣṭhabhāro vane vyūḍho yo mūrtam iva duṣkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौककीर्णजरक्लिन्नगन्धिकौपीनवाससा । आढ्यास्पदवलीकानां तले नीता घनागमाः

yaukakīrṇajaraklinnagandhikaupīnavāsasā / āḍhyāspadavalīkānāṃ tale nītā ghanāgamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलत्रापूरणोत्केन जर्जरेण हिमानिलैः । हेमन्ते दुर्दुरेणेव निलीनं वनकुक्षिषु

kalatrāpūraṇotkena jarjareṇa himānilaiḥ / hemante durdureṇeva nilīnaṃ vanakukṣiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाकलहकल्लोलतापप्रसरविद्रुताः । बाष्पव्याजेन निर्मुक्ता नेत्राभ्यां रक्तबिन्दवः

nānākalahakallolatāpaprasaravidrutāḥ / bāṣpavyājena nirmuktā netrābhyāṃ raktabindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामिन्यो विपिने क्लिन्नवराहामिषभोजिना । शिलातलकुटीकोणे नीता जलदविप्लुताः

yāminyo vipine klinnavarāhāmiṣabhojinā / śilātalakuṭīkoṇe nītā jaladaviplutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काले क्षयं गते स्नेहे कलत्रे ऽघनतां गते । असौहार्देन बन्धूनां कलहैश् चातिसन्ततैः

kāle kṣayaṃ gate snehe kalatre 'ghanatāṃ gate / asauhārdena bandhūnāṃ kalahaiś cātisantataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र जातशङ्केन कुलीलामुखरार्भके । मया कृपणचित्तेन नीताः परगृहे समाः

sarvatra jātaśaṅkena kulīlāmukharārbhake / mayā kṛpaṇacittena nītāḥ paragṛhe samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डालीकलहोद्विग्नचण्डचण्डालतर्जनैः । मुखं जर्जरतां यातम् इन्दू राहुरदैर् इव

caṇḍālīkalahodvignacaṇḍacaṇḍālatarjanaiḥ / mukhaṃ jarjaratāṃ yātam indū rāhuradair iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चर्विताः खर्वितोष्ठेन द्वीपीपिशितपेशयः । नरकाहृतविक्रीता नारक्यो रसना इव

carvitāḥ kharvitoṣṭhena dvīpīpiśitapeśayaḥ / narakāhṛtavikrītā nārakyo rasanā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवत्कन्दरोद्गीर्णाश् चण्डा हेमन्तवायवः । अङ्गे निरम्बरे सोढा मृत्युमुक्ता इवेषवः

himavatkandarodgīrṇāś caṇḍā hemantavāyavaḥ / aṅge nirambare soḍhā mṛtyumuktā iveṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरज्जरढमूढेन मूलानि क्षीणभूरुहाम् । सुकृतानाम् इवैकेन समुत्खातानि भूरिशः

jarajjaraḍhamūḍhena mūlāni kṣīṇabhūruhām / sukṛtānām ivaikena samutkhātāni bhūriśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरावकेष्व् अटव्यां च पललं पक्वम् आदरात् । अमृष्टेन जनैर् भुक्तं कुकलत्रवता मया

śarāvakeṣv aṭavyāṃ ca palalaṃ pakvam ādarāt / amṛṣṭena janair bhuktaṃ kukalatravatā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहीतृतेजःक्षतये बहुवक्त्रविकारिणा । भागधेयम् इवात्मीयं विक्रीतं पण्यम् अन्यतः

grahītṛtejaḥkṣataye bahuvaktravikāriṇā / bhāgadheyam ivātmīyaṃ vikrītaṃ paṇyam anyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राण्यङ्गवपुषस् स्वस्य प्रोत्कृत्योत्कृत्य पेशयः । आयुषः परि विक्रीता विन्ध्यपक्कणभूमिषु

prāṇyaṅgavapuṣas svasya protkṛtyotkṛtya peśayaḥ / āyuṣaḥ pari vikrītā vindhyapakkaṇabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मान्तरसहस्रोत्थं स्वं पापम् इव वृद्धये । अवकीर्णं च सङ्कीर्णं मण्डलारामभूमिषु

janmāntarasahasrotthaṃ svaṃ pāpam iva vṛddhaye / avakīrṇaṃ ca saṅkīrṇaṃ maṇḍalārāmabhūmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टं कुद्दालकं दृष्ट्या ऋज्व्या स्नेहसमुत्कया । रौरवापतितेनेव तत्काकस् स्निग्धतां गतः

dṛṣṭaṃ kuddālakaṃ dṛṣṭyā ṛjvyā snehasamutkayā / rauravāpatiteneva tatkākas snigdhatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्यकन्दरगुल्मानां बन्धुत्वम् इव गच्छता । पुलिन्दवपुषा पत्त्रपङ्क्तयो ऽङ्गे समर्पिताः

vindhyakandaragulmānāṃ bandhutvam iva gacchatā / pulindavapuṣā pattrapaṅktayo 'ṅge samarpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पिता लगुडास्फालजितकौलेयरंहसा । पुत्रदाराः कदन्नेन ग्राम्यकाद् याचितेन च

tarpitā laguḍāsphālajitakauleyaraṃhasā / putradārāḥ kadannena grāmyakād yācitena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारासाररणत्पत्त्रशुष्कतालतले निशाः । नीता रणितदन्तेन सार्धं विपिनवानरैः

dhārāsāraraṇatpattraśuṣkatālatale niśāḥ / nītā raṇitadantena sārdhaṃ vipinavānaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोमभिः कोटिषु प्रोच्चैश् शीतेनोद्धृषितस्य मे । वर्षासु मुक्ताकणवद् धृतास् सलिलबिन्दवः

romabhiḥ koṭiṣu proccaiś śītenoddhṛṣitasya me / varṣāsu muktākaṇavad dhṛtās salilabindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाजिमूलखण्डार्थं क्षुत्क्षोभक्षीणकुक्षिणा । कलत्रेण महाटव्यां कृतः कलह आकुलः

ajājimūlakhaṇḍārthaṃ kṣutkṣobhakṣīṇakukṣiṇā / kalatreṇa mahāṭavyāṃ kṛtaḥ kalaha ākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वने रणितदन्तेन शीतकेकरचक्षुषा । मषीमलिनगात्रेण वेतालस्वजनायितम्

vane raṇitadantena śītakekaracakṣuṣā / maṣīmalinagātreṇa vetālasvajanāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरित्तीरेषु मत्स्यार्थं भ्रान्तं बडिशधारिणा । कल्पे जगत्सु भूतार्थं कृतान्तेनेव पाशिना

sarittīreṣu matsyārthaṃ bhrāntaṃ baḍiśadhāriṇā / kalpe jagatsu bhūtārthaṃ kṛtānteneva pāśinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतं बहूपवासेन सम्यक्कृत्तान् मृगोरसः । तत्कालकोष्णं रुधिरं मातुस् स्तनपयो यथा

pītaṃ bahūpavāsena samyakkṛttān mṛgorasaḥ / tatkālakoṣṇaṃ rudhiraṃ mātus stanapayo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्मशानसंस्थितान् मत्तो रक्तरक्तात् पलाशिनः । विद्रुता वनवेतालाश् चण्डिकाभिद्रुता इव

śmaśānasaṃsthitān matto raktaraktāt palāśinaḥ / vidrutā vanavetālāś caṇḍikābhidrutā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वागुरा विपिने व्युप्ता बन्धार्थं मृगपक्षिणाम् । आशा इव विवृद्ध्यर्थं पुत्रदारकलत्रजाः

vāgurā vipine vyuptā bandhārthaṃ mṛgapakṣiṇām / āśā iva vivṛddhyarthaṃ putradārakalatrajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया मायामयैर् लोकास् सूत्रजालमयैः खगाः । जालैर् जर्जरतां नीता दिशश् च सुकृतायुषाम्

mayā māyāmayair lokās sūtrajālamayaiḥ khagāḥ / jālair jarjaratāṃ nītā diśaś ca sukṛtāyuṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रातिदत्तप्रसरे मनसो दुष्कृतोदये । आशा प्रसारिता दूरं प्रावृषीव तरङ्गिणी

tatrātidattaprasare manaso duṣkṛtodaye / āśā prasāritā dūraṃ prāvṛṣīva taraṅgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करभ्या इव सर्पेण विद्रुतं दूरतो ह्रिया । दूरे त्यक्ता दया देहाद् भुजङ्गेनेव कञ्चुकम्

karabhyā iva sarpeṇa vidrutaṃ dūrato hriyā / dūre tyaktā dayā dehād bhujaṅgeneva kañcukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रौर्यं मुखरसंरम्भि शरवर्षि निनादि च । अङ्गीकृतं निदाघान्ते नभसेवासिताम्बुदः

krauryaṃ mukharasaṃrambhi śaravarṣi ninādi ca / aṅgīkṛtaṃ nidāghānte nabhasevāsitāmbudaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकासिन्यो ऽक्षताकारा दूरं परिहृता जनैः । श्वभ्रेणेव कुमञ्जर्यश् चिरम् ऊढा मयापदः

vikāsinyo 'kṣatākārā dūraṃ parihṛtā janaiḥ / śvabhreṇeva kumañjaryaś ciram ūḍhā mayāpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वकाकाकुलकोणासु नरकोड्डारभूमिषु । उप्ता दुष्कृतबीजानां मुष्टयो मोहवृष्टयः

śvakākākulakoṇāsu narakoḍḍārabhūmiṣu / uptā duṣkṛtabījānāṃ muṣṭayo mohavṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वागुरासिमता विन्ध्यकन्दरस्थेन निर्दयम् । भूतेष्व् इव कृतान्तेन मृगेषु परिवल्गितम्

vāgurāsimatā vindhyakandarasthena nirdayam / bhūteṣv iva kṛtāntena mṛgeṣu parivalgitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पामरीकण्ठकुड्येषु विश्रान्तशिरसा मया । सुप्तम् अस्तविवेकेन शेषाङ्गेष्व् इव शौरिणा

pāmarīkaṇṭhakuḍyeṣu viśrāntaśirasā mayā / suptam astavivekena śeṣāṅgeṣv iva śauriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोलपर्णाम्बरया शरावोल्लासिधूमया । मम तन्वा सनीहारविन्ध्यकच्छगुहायितम्

vilolaparṇāmbarayā śarāvollāsidhūmayā / mama tanvā sanīhāravindhyakacchaguhāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णदेहेन यौकाढ्या कन्था स्कन्धे मया चिरम् । ग्रीष्मेषूढा बलोद्भूता वराहेण यथोर्वरा

kṛṣṇadehena yaukāḍhyā kanthā skandhe mayā ciram / grīṣmeṣūḍhā balodbhūtā varāheṇa yathorvarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुशो ऽहं वनोत्थाग्निनिर्दग्धप्राणिमण्डलः । कल्पाग्निभुक्तजगतः कालस्यानुकृतिं गतः

bahuśo 'haṃ vanotthāgninirdagdhaprāṇimaṇḍalaḥ / kalpāgnibhuktajagataḥ kālasyānukṛtiṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहलिङ्गा यथा रोगान् अनर्थान् इव दुर्ग्रहाः । प्रसूतास् तत्र मे दारा दुःखान्य् अपि सुतान् अपि

lohaliṅgā yathā rogān anarthān iva durgrahāḥ / prasūtās tatra me dārā duḥkhāny api sutān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिबालपुत्रिकेणैकतनयेन तदा मया । नीता नीरन्ध्रदोषेण षष्टिः कल्पसमास् समाः

tribālaputrikeṇaikatanayena tadā mayā / nītā nīrandhradoṣeṇa ṣaṣṭiḥ kalpasamās samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्रुष्टम् उद्धतरवं रुदितं विपत्सु भुक्तं कदन्नम् उषितं हतपक्कणेषु । कालान्तरं बहु मयोपहतेन तत्र दुर्वासनानिगडबन्धगतेन सभ्याः

ākruṣṭam uddhataravaṃ ruditaṃ vipatsu bhuktaṃ kadannam uṣitaṃ hatapakkaṇeṣu / kālāntaraṃ bahu mayopahatena tatra durvāsanānigaḍabandhagatena sabhyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.