Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.109

तस्मिंस् तदा वर्तमाने कष्टे विधिविपर्यये । अकालोल्बणकल्पान्ते नितान्तातपदायिनि

tasmiṃs tadā vartamāne kaṣṭe vidhiviparyaye / akālolbaṇakalpānte nitāntātapadāyini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनाः केचन निष्क्रम्य सकलत्रसुहृज्जनाः । गता देशान्तरं व्योम्नश् शरदीव पयोधराः

janāḥ kecana niṣkramya sakalatrasuhṛjjanāḥ / gatā deśāntaraṃ vyomnaś śaradīva payodharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहावयवसंलीनपुत्रदाराग्र्यबान्धवाः । शीर्णाः केचन तत्रैव च्छिन्ना इव वने द्रुमाः

dehāvayavasaṃlīnaputradārāgryabāndhavāḥ / śīrṇāḥ kecana tatraiva cchinnā iva vane drumāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्ताः केचन दिग्व्याघ्रैर् निर्गच्छन्तस् स्वमन्दिरात् । अजातपक्षकाश् श्येनैः खगा नीडोद्गता इव

bhuktāḥ kecana digvyāghrair nirgacchantas svamandirāt / ajātapakṣakāś śyenaiḥ khagā nīḍodgatā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविष्टाः केचिद् अनलं ज्वलितं शलभा इव । केचिच् छ्वभ्रेषु पतिताश् शिलाश् शैलच्युता इव

praviṣṭāḥ kecid analaṃ jvalitaṃ śalabhā iva / kecic chvabhreṣu patitāś śilāś śailacyutā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं तु तान् परित्यज्य श्वशुरादीन् स्वकाञ् जनान् । कलत्रमात्रम् आदाय कृच्छ्राद् देशाद् विनिर्गतः

ahaṃ tu tān parityajya śvaśurādīn svakāñ janān / kalatramātram ādāya kṛcchrād deśād vinirgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनलान् अनिलांश् चैव रक्षकान् भक्षकान् अपि । वञ्चयित्वा भयान् मृत्योस् सदारो ऽहं विनिर्गतः

analān anilāṃś caiva rakṣakān bhakṣakān api / vañcayitvā bhayān mṛtyos sadāro 'haṃ vinirgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्य तद्देशपर्यन्तं तत्र तालतरोस् तले । अवरोप्य सुतान् स्कन्धात् तान् अनर्थान् इवोल्बणान्

prāpya taddeśaparyantaṃ tatra tālataros tale / avaropya sutān skandhāt tān anarthān ivolbaṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रान्तो ऽस्मि चिरश्रान्तो रौरवाद् इव निर्गतः । ग्रीष्मदावनिदाघार्तो ग्रीष्मे पद्म इवाजलः

viśrānto 'smi ciraśrānto rauravād iva nirgataḥ / grīṣmadāvanidāghārto grīṣme padma ivājalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चण्डालकन्यायां विश्रान्तायां तरोस् तले । सुप्तायां शीतलच्छाये द्वौ समालिङ्ग्य दारकौ

atha caṇḍālakanyāyāṃ viśrāntāyāṃ taros tale / suptāyāṃ śītalacchāye dvau samāliṅgya dārakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

थुत्थको नाम तनयो ममैकः पुरतस् स्थितः । अत्यन्तवल्लभो ऽस्माकं कनीयान् कान्तिमान् इति

thutthako nāma tanayo mamaikaḥ puratas sthitaḥ / atyantavallabho 'smākaṃ kanīyān kāntimān iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स माम् उवाच दीनात्मा बाष्पपूर्णविलोचनः । आप्त देह्य् आशु मे मांसं पानं च रुधिरं क्षणात्

sa mām uvāca dīnātmā bāṣpapūrṇavilocanaḥ / āpta dehy āśu me māṃsaṃ pānaṃ ca rudhiraṃ kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः पुनर् वदन्न् एवं स बालस् तनयो मम । प्राणान्तिकीं दशां प्राप्तस् साक्रन्दो हि पुनः क्षुधा

punaḥ punar vadann evaṃ sa bālas tanayo mama / prāṇāntikīṃ daśāṃ prāptas sākrando hi punaḥ kṣudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योक्तं हि मया पुत्र मांसं नास्तीति भूरिशः । तथापि मांसं देहीति वदत्य् एव सुदुर्मतिः

tasyoktaṃ hi mayā putra māṃsaṃ nāstīti bhūriśaḥ / tathāpi māṃsaṃ dehīti vadaty eva sudurmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वात्सल्यमूढेन मया दुःखातिभारिणा । तस्योक्तं पुत्र मन्मांसं पक्वं सम्भुज्यताम् इति

atha vātsalyamūḍhena mayā duḥkhātibhāriṇā / tasyoktaṃ putra manmāṃsaṃ pakvaṃ sambhujyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अप्य् अङ्गीकृतं तेन देहीति वदता पुनः । मन्मांसभक्षणं क्षीणवृत्तिना श्लथकृत्तिना

tad apy aṅgīkṛtaṃ tena dehīti vadatā punaḥ / manmāṃsabhakṣaṇaṃ kṣīṇavṛttinā ślathakṛttinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदुःखापनोदाय स्नेहकारुण्यमोहितः । मरणायात्तमित्राय ततो ऽहं सहसोत्थितः

sarvaduḥkhāpanodāya snehakāruṇyamohitaḥ / maraṇāyāttamitrāya tato 'haṃ sahasotthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रीष्मतापोपतप्तानि काष्ठान्य् आहृत्य जङ्गलात् । मरणायात्मनस् तत्र चिता विरचिता मया

grīṣmatāpopataptāni kāṣṭhāny āhṛtya jaṅgalāt / maraṇāyātmanas tatra citā viracitā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेलिहानानलज्वाला चिता प्रज्वालिताथ सा । क्षणाच् चटचटास्फोटैस् स्थिता मदभिकाङ्क्षिणी

lelihānānalajvālā citā prajvālitātha sā / kṣaṇāc caṭacaṭāsphoṭais sthitā madabhikāṅkṣiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयोक्तं तनयास्यां तु चितायां पतितात् पुनः । उत्कृत्योत्कृत्य भोक्तव्यं मत्तो मांसं क्षणात् त्वया

mayoktaṃ tanayāsyāṃ tu citāyāṃ patitāt punaḥ / utkṛtyotkṛtya bhoktavyaṃ matto māṃsaṃ kṣaṇāt tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा यावद् आत्मानं स्वं चितायां क्षिपाम्य् अहम् । लुठितो ऽस्मि जवात् तावद् अस्मात् सिंहासनान् नृपः

ity uktvā yāvad ātmānaṃ svaṃ citāyāṃ kṣipāmy aham / luṭhito 'smi javāt tāvad asmāt siṃhāsanān nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तूर्यनिनादेन जयशब्देन चाभितः । भृशम् एव प्रबुद्धो ऽहं स्मृत्या च वलितस् स्थितः

tatas tūryaninādena jayaśabdena cābhitaḥ / bhṛśam eva prabuddho 'haṃ smṛtyā ca valitas sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शाम्बरिकेणेह मोह उत्पादितो मम । अज्ञानेनेव जीवस्य दशाशतसमन्वितः

iti śāmbarikeṇeha moha utpādito mama / ajñāneneva jīvasya daśāśatasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मोदन्तं भवत्स्व् इत्थम् एनं कथितवान् अहम् । मार्काण्डेय इवानन्तं कल्पदुःखं सुराजसु

ātmodantaṃ bhavatsv ittham enaṃ kathitavān aham / mārkāṇḍeya ivānantaṃ kalpaduḥkhaṃ surājasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवति राजेन्द्रे लवणे भूरितेजसि । अन्तर्धानं जगामासौ तत्र शाम्बरिकः क्षणात्

ity uktavati rājendre lavaṇe bhūritejasi / antardhānaṃ jagāmāsau tatra śāmbarikaḥ kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेदम् ऊचुस् ते सभ्या विस्मयाकुलचेतसः । अन्योऽन्यालोकनव्यग्रपद्मपत्त्रनिभेक्षणाः

athedam ūcus te sabhyā vismayākulacetasaḥ / anyo'nyālokanavyagrapadmapattranibhekṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु खलु चित्रेयं माया ननु विलक्षणा । को नु शाम्बरिको नाम क्व चासाव् अग्रतो गतः

aho nu khalu citreyaṃ māyā nanu vilakṣaṇā / ko nu śāmbariko nāma kva cāsāv agrato gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वशक्तेर् विचित्रा हि शक्तयश् शतशो विधेः । यद् विवेकिमनो ऽप्य् एष विमोहयति मायया

sarvaśakter vicitrā hi śaktayaś śataśo vidheḥ / yad vivekimano 'py eṣa vimohayati māyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञातलोकवृत्तान्तः क्व नामायं महीपतिः । क्व सामान्यमनोवृत्तियोग्या विपुलसम्भ्रमाः

vijñātalokavṛttāntaḥ kva nāmāyaṃ mahīpatiḥ / kva sāmānyamanovṛttiyogyā vipulasambhramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च शाम्बरिकोत्थेयं माया मनसि मोहनी । अर्थस्य गृध्नवो ह्य् एते नित्यं शाम्बरिकाः किल

na ca śāmbarikottheyaṃ māyā manasi mohanī / arthasya gṛdhnavo hy ete nityaṃ śāmbarikāḥ kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्नेन प्रार्थयन्ते ऽर्थं नान्तर्धानं व्रजन्ति ते । इति सन्देहदोलायां संस्थितौ लुठिता वयम्

yatnena prārthayante 'rthaṃ nāntardhānaṃ vrajanti te / iti sandehadolāyāṃ saṃsthitau luṭhitā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभायाम् अवसं तस्याम् अहं राम तदा किल । तेन प्रत्यक्षतो दृष्टं मयैतन् नाप्ततश् श्रूतम्

sabhāyām avasaṃ tasyām ahaṃ rāma tadā kila / tena pratyakṣato dṛṣṭaṃ mayaitan nāptataś śrūtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिबहुकलनाविवर्धिताङ्गं नय निजचित्तम् इदं शमं महात्मन् । शमम् उपगमिते परं स्वभावे परमम् उपैष्यसि पावनं पदं तत्

atibahukalanāvivardhitāṅgaṃ naya nijacittam idaṃ śamaṃ mahātman / śamam upagamite paraṃ svabhāve paramam upaiṣyasi pāvanaṃ padaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.