Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.117

कीदृश्यो भगवन् योगभूमिकास् सप्त सिद्धिदाः । समासेनेति मे ब्रूहि सर्वतत्त्वविदां वर

kīdṛśyo bhagavan yogabhūmikās sapta siddhidāḥ / samāseneti me brūhi sarvatattvavidāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानभूस् सप्तपदा ज्ञभूस् सप्तपदैव च । पदान्तराण्य् असङ्ख्यानि भवन्त्य् अन्यान्य् अथैतयोः

ajñānabhūs saptapadā jñabhūs saptapadaiva ca / padāntarāṇy asaṅkhyāni bhavanty anyāny athaitayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयत्नमाधवरसान् महासत्तातरौ लते । एते प्रतिपदं बद्धमूले स्वं फलतः फलम्

svayatnamādhavarasān mahāsattātarau late / ete pratipadaṃ baddhamūle svaṃ phalataḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सप्तप्रकारत्वं त्वम् अज्ञानभुवश् शृणु । ततस् सप्तप्रकारत्वं श्रोष्यसि ज्ञानभूमिजम्

tatra saptaprakāratvaṃ tvam ajñānabhuvaś śṛṇu / tatas saptaprakāratvaṃ śroṣyasi jñānabhūmijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरूपावस्थितिर् मुक्तिस् तद्भ्रंशो ऽहन्त्ववेदनम् । एतत् सङ्क्षेपतः प्रोक्तं तज्ज्ञत्वाज्ञत्वलक्षणम्

svarūpāvasthitir muktis tadbhraṃśo 'hantvavedanam / etat saṅkṣepataḥ proktaṃ tajjñatvājñatvalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धचिन्मात्रसंवित्तेस् स्वरूपान् न चलन्ति ये । रागद्वेषोदयाभावात् तेषां नाज्ञत्वसम्भवः

śuddhacinmātrasaṃvittes svarūpān na calanti ye / rāgadveṣodayābhāvāt teṣāṃ nājñatvasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् स्वरूपपरिभ्रंशश् चेत्यार्थपरिमज्जनम् । एतस्माद् अपरो मोहो न भूतो न भविष्यति

yat svarūpaparibhraṃśaś cetyārthaparimajjanam / etasmād aparo moho na bhūto na bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थाद् अर्थान्तरं चित्ते याते मध्ये हि या स्थितिः । निरस्तमननाङ्कासौ स्वरूपस्थितिर् उच्यते

arthād arthāntaraṃ citte yāte madhye hi yā sthitiḥ / nirastamananāṅkāsau svarūpasthitir ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संशान्तसर्वसङ्कल्पं या शिलान्तरवत् स्थितिः । जाड्यनिद्रादिनिर्मुक्ता सा स्वरूपस्थितिस् स्मृता

saṃśāntasarvasaṅkalpaṃ yā śilāntaravat sthitiḥ / jāḍyanidrādinirmuktā sā svarūpasthitis smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहन्तादाव् अलं शान्ते भेदे निस्स्पन्दचित्तता । अजडा यत् प्रतपति तत् स्वरूपम् इति स्मृतम्

ahantādāv alaṃ śānte bhede nisspandacittatā / ajaḍā yat pratapati tat svarūpam iti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजजाग्रत् तथा जाग्रन् महाजाग्रत् तथैव च । जाग्रत्स्वप्नस् तथा स्वप्नस् स्वप्नजाग्रत् सुषुप्तकम्

bījajāgrat tathā jāgran mahājāgrat tathaiva ca / jāgratsvapnas tathā svapnas svapnajāgrat suṣuptakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सप्तविधो मोहः पुनर् एष परस्परम् । श्लिष्टो भवत्य् अनेकाख्यं शृणु लक्षणम् अस्य च

iti saptavidho mohaḥ punar eṣa parasparam / śliṣṭo bhavaty anekākhyaṃ śṛṇu lakṣaṇam asya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं चेतनं यत् स्याद् अनाख्यं निर्मलं चितः । भविष्यच्चितिजीवादिनामशब्दार्थभाजनम्

prathamaṃ cetanaṃ yat syād anākhyaṃ nirmalaṃ citaḥ / bhaviṣyaccitijīvādināmaśabdārthabhājanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजरूपं स्थितं जाग्रद् बीजजाग्रत् तद् उच्यते । एषा ज्ञप्तेर् नवावस्था त्वं जाग्रत्संस्थितिं शृणु

bījarūpaṃ sthitaṃ jāgrad bījajāgrat tad ucyate / eṣā jñapter navāvasthā tvaṃ jāgratsaṃsthitiṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रसूतस्य पराद् अयं चाहम् इदं मम । इति यः प्रत्ययस् स्वच्छस् तज् जाग्रत् प्रागभावना

evaṃ prasūtasya parād ayaṃ cāham idaṃ mama / iti yaḥ pratyayas svacchas taj jāgrat prāgabhāvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं सो ऽहम् इदं तन् मे इति जन्मान्तरोदितः । पीवरः प्रत्ययः प्रोक्तं महाजाग्रद् इति स्फुरत्

ayaṃ so 'ham idaṃ tan me iti janmāntaroditaḥ / pīvaraḥ pratyayaḥ proktaṃ mahājāgrad iti sphurat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरूढम् अथ वारूढम् अनिद्रम् अबहिर्मयम् । यज् जाग्रतो मनोराज्यं जाग्रत्स्वप्नस् स उच्यते

arūḍham atha vārūḍham anidram abahirmayam / yaj jāgrato manorājyaṃ jāgratsvapnas sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विचन्द्रशुक्तिकारूप्यमृगतृष्णादिभेदतः । अभ्यासं प्राप्य जाग्रत्त्वं तद् अनेकविधं भवेत्

dvicandraśuktikārūpyamṛgatṛṣṇādibhedataḥ / abhyāsaṃ prāpya jāgrattvaṃ tad anekavidhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पकालं मया दृष्टम् एतन् नो सत्यम् इत्य् अपि । निद्राकालानुभूते ऽर्थे निद्रान्ते प्रत्ययो हि यः

alpakālaṃ mayā dṛṣṭam etan no satyam ity api / nidrākālānubhūte 'rthe nidrānte pratyayo hi yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्वप्नः कथितस् तस्य महाजाग्रत् स्थितं हृदि । चिरसन्दर्शनाभावाद् अप्रफुल्तबृहद्वपुः

sa svapnaḥ kathitas tasya mahājāgrat sthitaṃ hṛdi / cirasandarśanābhāvād apraphultabṛhadvapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नो जाग्रत्तयारूढो महाजाग्रत्पदं गतः । यत् क्षते वाक्षते देहे स्वप्नजाग्रन् मतं हि तत्

svapno jāgrattayārūḍho mahājāgratpadaṃ gataḥ / yat kṣate vākṣate dehe svapnajāgran mataṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडवस्थापरित्यागे जडजीवस्य या स्थितिः । भविष्यद्दुःखबोधाढ्या सौषुप्ती सोच्यते गतिः

ṣaḍavasthāparityāge jaḍajīvasya yā sthitiḥ / bhaviṣyadduḥkhabodhāḍhyā sauṣuptī socyate gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते तस्याम् अवस्थायां तृणलोष्टशिलादयः । पदार्थास् संस्थितास् सर्वे पुरापाश्चात्यनूतनाः

ete tasyām avasthāyāṃ tṛṇaloṣṭaśilādayaḥ / padārthās saṃsthitās sarve purāpāścātyanūtanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तावस्था इति प्रोक्ता मयाज्ञानस्य राघव । एकैका शतशाखात्र नानाविभवरूपिणी

saptāvasthā iti proktā mayājñānasya rāghava / ekaikā śataśākhātra nānāvibhavarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रत्स्वप्नश् चिरं रूढो जाग्रत्ताम् एव गच्छति । नानापदार्थभेदेन स विकासं विजृम्भते

jāgratsvapnaś ciraṃ rūḍho jāgrattām eva gacchati / nānāpadārthabhedena sa vikāsaṃ vijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याश् चाप्य् उदरे सन्ति महाजाग्रद्दशादृशः । तासाम् अप्य् अन्तर् अन्याश् च सन्त्य् एवं संसृतिर् घना

asyāś cāpy udare santi mahājāgraddaśādṛśaḥ / tāsām apy antar anyāś ca santy evaṃ saṃsṛtir ghanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तस्वप्नकलने आस्व् अन्तरदशास्व् अपि । स्थिते तेनायम् अखिलस् स्थितो मोहश् शिलाघनः

suṣuptasvapnakalane āsv antaradaśāsv api / sthite tenāyam akhilas sthito mohaś śilāghanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नात् स्वप्नान्तरं लोको मोहान् मोहान्तरं व्रजेत् । अधःपातिजलावर्त इव याति जलान्तरम्

svapnāt svapnāntaraṃ loko mohān mohāntaraṃ vrajet / adhaḥpātijalāvarta iva yāti jalāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्चित् संसृतयो दीर्घस्वप्नजाग्रत्तया स्थिताः । काश्चित् पुनःपुनस् स्वप्ना जाग्रत्स्वप्नास् तथेतराः

kāścit saṃsṛtayo dīrghasvapnajāgrattayā sthitāḥ / kāścit punaḥpunas svapnā jāgratsvapnās tathetarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानभूमिर् इति सप्तपदा मयोक्ता नानाविकारदपदान्तरभेदभिन्ना । अस्यास् समुत्तरसि चारुविचारणाभिर् दृष्टे प्रबोधविमले स्वयम् आत्मनीति

ajñānabhūmir iti saptapadā mayoktā nānāvikāradapadāntarabhedabhinnā / asyās samuttarasi cāruvicāraṇābhir dṛṣṭe prabodhavimale svayam ātmanīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.