Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.118

इमां सप्तपदां ज्ञानभूमिम् आकर्णयानघ । न यया ज्ञातया मोहपङ्के भूयो निमज्जसि

imāṃ saptapadāṃ jñānabhūmim ākarṇayānagha / na yayā jñātayā mohapaṅke bhūyo nimajjasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदन्ति बहुभेदेन वादिनो योगभूमिकाः । मम त्व् अभिमता नूनम् इमा एव शुभप्रदाः

vadanti bahubhedena vādino yogabhūmikāḥ / mama tv abhimatā nūnam imā eva śubhapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवबोधं विदुर् ज्ञानं तद् इदं साप्तभूमिकम् । मुक्तिस् तज् ज्ञेयम् इत्य् उक्ता भूमिका सप्तकात् परम्

avabodhaṃ vidur jñānaṃ tad idaṃ sāptabhūmikam / muktis taj jñeyam ity uktā bhūmikā saptakāt param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यावबोधो मोक्षश् चैवेति पर्यायनामनी । सत्यबोधेन जीवो ऽयं नेह भूयः प्ररोहति

satyāvabodho mokṣaś caiveti paryāyanāmanī / satyabodhena jīvo 'yaṃ neha bhūyaḥ prarohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानभूमिश् शुभेच्छाख्या प्रथमा समुदाहृता । विचारणा द्वितीयात्र तृतीया तनुमानसा

jñānabhūmiś śubhecchākhyā prathamā samudāhṛtā / vicāraṇā dvitīyātra tṛtīyā tanumānasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वापत्तिश् चतुर्थी स्यात् ततो ऽसंसक्तिनामिका । पदार्थाभावनी षष्ठी सप्तमी तुर्यगा स्मृता

sattvāpattiś caturthī syāt tato 'saṃsaktināmikā / padārthābhāvanī ṣaṣṭhī saptamī turyagā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसाम् अन्ते स्थिता मुक्तिस् तस्यां भूयो न शोचते । एतासां भूमिकानां त्वम् इदं निर्वचनं शृणु

āsām ante sthitā muktis tasyāṃ bhūyo na śocate / etāsāṃ bhūmikānāṃ tvam idaṃ nirvacanaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितः किं मूढ एवास्मि प्रेक्षे ऽहं शास्त्रसज्जनम् । वैराग्यपूर्वम् इच्छेति शुभेच्छेत्य् उच्यते बुधैः

sthitaḥ kiṃ mūḍha evāsmi prekṣe 'haṃ śāstrasajjanam / vairāgyapūrvam iccheti śubhecchety ucyate budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रसज्जनसम्पर्कवैराग्याभ्यासपूर्वकम् । सदाचारप्रवृत्तिर् या प्रोच्यते सा विचारणा

śāstrasajjanasamparkavairāgyābhyāsapūrvakam / sadācārapravṛttir yā procyate sā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचारणाशुभेच्छाभ्याम् इन्द्रियार्थेष्व् अरक्तता । यत्राशातनुताभावात् प्रोच्यते तनुमानसा

vicāraṇāśubhecchābhyām indriyārtheṣv araktatā / yatrāśātanutābhāvāt procyate tanumānasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिकात्रितयाभ्यासाच् चित्ते ऽर्थविरतेर् वशात् । सत्त्वात्मनि स्थिते शुद्धे सत्त्वापत्तिर् उदाहृता

bhūmikātritayābhyāsāc citte 'rthavirater vaśāt / sattvātmani sthite śuddhe sattvāpattir udāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाचतुष्टयाभ्यासाद् असंसङ्गफलेन वै । रूढसत्त्वचमत्कारा प्रोक्तासंसक्तिनामिका

daśācatuṣṭayābhyāsād asaṃsaṅgaphalena vai / rūḍhasattvacamatkārā proktāsaṃsaktināmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिकापाञ्चकाभ्यासात् स्वात्मारामतया दृढम् । आभ्यन्तराणां बाह्यानां पदार्थानाम् अभावनात्

bhūmikāpāñcakābhyāsāt svātmārāmatayā dṛḍham / ābhyantarāṇāṃ bāhyānāṃ padārthānām abhāvanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परप्रयुक्तेन चिरं प्रयत्नेनार्थबोधनात् । पदार्थाभावनानाम्नी षष्ठी सञ्जायते गतिः

paraprayuktena ciraṃ prayatnenārthabodhanāt / padārthābhāvanānāmnī ṣaṣṭhī sañjāyate gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिषट्कचिराभ्यासाद् भेदस्यानुपलम्भतः । यत् स्वभावैकनिष्ठत्वं सा ज्ञेया तुर्यगा गतिः

bhūmiṣaṭkacirābhyāsād bhedasyānupalambhataḥ / yat svabhāvaikaniṣṭhatvaṃ sā jñeyā turyagā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा हि जीवन्मुक्तेषु तुर्यावस्थेह विद्यते । विदेहमुक्तविषयं तुर्यातीतम् अतः परम्

eṣā hi jīvanmukteṣu turyāvastheha vidyate / videhamuktaviṣayaṃ turyātītam ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये हि नाम महाभागास् सप्तमीं भूमिकाम् इताः । आत्मारामा महात्मानस् ते महत् पदम् आगताः

ye hi nāma mahābhāgās saptamīṃ bhūmikām itāḥ / ātmārāmā mahātmānas te mahat padam āgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्मुक्ता न मज्जन्ति सुखदुःखरसस्थितौ । प्राकृतेनार्यकार्येण किंचित् कुर्वन्ति वा न वा

jīvanmuktā na majjanti sukhaduḥkharasasthitau / prākṛtenāryakāryeṇa kiṃcit kurvanti vā na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्श्वस्था बोधितास् सन्तस् सर्वाचारे क्रमागतम् । आचारम् आचरन्त्य् एव सुप्तबुद्धवद् अक्षताः

pārśvasthā bodhitās santas sarvācāre kramāgatam / ācāram ācaranty eva suptabuddhavad akṣatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मारामतया तांस् तास् सुखयन्ति न काश्चन । जगत्क्रियास् सुसंसुप्तान् रूपालोकश्रियो यथा

ātmārāmatayā tāṃs tās sukhayanti na kāścana / jagatkriyās susaṃsuptān rūpālokaśriyo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिकासप्तकं त्व् एतद् धीमताम् एव गोचरम् । न पशुस्थावरादीनां न च म्लेच्छादिचेतसाम्

bhūmikāsaptakaṃ tv etad dhīmatām eva gocaram / na paśusthāvarādīnāṃ na ca mlecchādicetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ता ज्ञानदशाम् एतां पशुम्लेच्छादयो ऽपि ये । सदेहा वाप्य् अदेहा वा ते मुक्ता नात्र संशयः

prāptā jñānadaśām etāṃ paśumlecchādayo 'pi ye / sadehā vāpy adehā vā te muktā nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञप्तिर् हि ग्रन्थिविच्छेदस् तस्मिन् सति विमुक्तता । मृगतृष्णाम्बुबुद्ध्यादिशान्तिमात्रात्मकस् त्व् असौ

jñaptir hi granthivicchedas tasmin sati vimuktatā / mṛgatṛṣṇāmbubuddhyādiśāntimātrātmakas tv asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु मोहाद् घनात् तीर्णा न प्राप्ताः पावनं पदम् । ते स्थिता भूमिकास्व् आसु स्वात्मलाभपरायणाः

ye tu mohād ghanāt tīrṇā na prāptāḥ pāvanaṃ padam / te sthitā bhūmikāsv āsu svātmalābhaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभूमिगताः केचित् केचिद् आन्तैकभूमिकाः । भूमित्रयगताः केचित् केचित् पञ्चमभूगताः

sarvabhūmigatāḥ kecit kecid āntaikabhūmikāḥ / bhūmitrayagatāḥ kecit kecit pañcamabhūgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिषट्कगताः केचित् केचित् सार्धैकभूमिकाः । भूचतुष्टयगाः केचित् केचिद् भूमिद्वये स्थिताः

bhūmiṣaṭkagatāḥ kecit kecit sārdhaikabhūmikāḥ / bhūcatuṣṭayagāḥ kecit kecid bhūmidvaye sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूम्यंशभाजनाः केचित् केचित् सार्धत्रिभूमिकाः । केचित् सार्धचतुर्भूकास् सार्धषड्भूमिकाः परे

bhūmyaṃśabhājanāḥ kecit kecit sārdhatribhūmikāḥ / kecit sārdhacaturbhūkās sārdhaṣaḍbhūmikāḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेकिनो नरा लोके चरन्त इति भूमिषु । गृहायतनतापस्य दशावेशेषु संस्थिताः

vivekino narā loke caranta iti bhūmiṣu / gṛhāyatanatāpasya daśāveśeṣu saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते हि धीरास् सुराजानो दशास्व् आसु जयन्ति ते । तृणायते तु दिग्दन्तिघटाभटपराजयः

te hi dhīrās surājāno daśāsv āsu jayanti te / tṛṇāyate tu digdantighaṭābhaṭaparājayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतासु भूमिषु जयन्ति हि ये महान्तो वन्द्यास् त एव हि जितेन्द्रियशात्रवास् ते । सम्राड् विराड् अपि च यत्र तृणायते तत् स्फारं पदं झगिति ते समवाप्नुवन्ति

etāsu bhūmiṣu jayanti hi ye mahānto vandyās ta eva hi jitendriyaśātravās te / samrāḍ virāḍ api ca yatra tṛṇāyate tat sphāraṃ padaṃ jhagiti te samavāpnuvanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.