Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.119

ऊर्मिकासंविदा हेम यथा विस्मृत्य हेमताम् । विरौति नाहं हेमेति वृथात्माहन्तया तथा

ūrmikāsaṃvidā hema yathā vismṛtya hematām / virauti nāhaṃ hemeti vṛthātmāhantayā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्मिकासंविदुदयः कथं हेम्नो महामुने । अहम्भावात्मक इति यथावद् ब्रूहि मे प्रभो

ūrmikāsaṃvidudayaḥ kathaṃ hemno mahāmune / ahambhāvātmaka iti yathāvad brūhi me prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत एवागमापायौ प्रष्टव्यौ नासतस् सदा । अहन्त्वम् ऊर्मिकात्वं च सती तु न कदाचन

sata evāgamāpāyau praṣṭavyau nāsatas sadā / ahantvam ūrmikātvaṃ ca satī tu na kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम देह्य् ऊर्मिकात्वं त्वं गृहाणेत्य् उदिते यदि । तद् दीयते सोर्मिकेण तत् तद् अस्ति न संशयः

hema dehy ūrmikātvaṃ tvaṃ gṛhāṇety udite yadi / tad dīyate sormikeṇa tat tad asti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चेत् तत् प्रभो ऽत्र स्याद् ऊर्मिकात्वं तु कीदृशम् । अनयैवार्थविच्छित्त्या ज्ञास्यामि ब्रह्मणो वपुः

evaṃ cet tat prabho 'tra syād ūrmikātvaṃ tu kīdṛśam / anayaivārthavicchittyā jñāsyāmi brahmaṇo vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं राघव नीरूपम् असतश् चेन् निरूप्यते । तद् वन्ध्यातनयाकारगुणान् मे त्वम् उदाहर

rūpaṃ rāghava nīrūpam asataś cen nirūpyate / tad vandhyātanayākāraguṇān me tvam udāhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्मिकात्वं मुधा भ्रान्तिर् मायेवासत्स्वरूपिणी । रूपं तद् एतद् एवास्याः प्रेक्षिता यन् न दृश्यते

ūrmikātvaṃ mudhā bhrāntir māyevāsatsvarūpiṇī / rūpaṃ tad etad evāsyāḥ prekṣitā yan na dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगतृष्णाम्भसि द्वीन्दाव् अहन्तारुचकादिषु । एतावद् एव रूपं यत् प्रेक्ष्यमाणं न लक्ष्यते

mṛgatṛṣṇāmbhasi dvīndāv ahantārucakādiṣu / etāvad eva rūpaṃ yat prekṣyamāṇaṃ na lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् शुक्तौ रजताकारं प्रेक्षते रजतस्य सः । न सम्प्राप्नोत्य् अणुम् अपि कणं क्षीणम् अपि क्वचित्

yaś śuktau rajatākāraṃ prekṣate rajatasya saḥ / na samprāpnoty aṇum api kaṇaṃ kṣīṇam api kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपर्यालोचनेनैव सद् इवासद् विराजते । यथा शुक्तौ रजतता जलं मरुमरीचिषु

aparyālocanenaiva sad ivāsad virājate / yathā śuktau rajatatā jalaṃ marumarīciṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् नास्ति तस्य नास्तित्वं प्रेक्ष्यमाणं प्रकाशते । अप्रेक्ष्यमाणं स्फुरति मृगतृष्णास्व् इवाम्बुधीः

yan nāsti tasya nāstitvaṃ prekṣyamāṇaṃ prakāśate / aprekṣyamāṇaṃ sphurati mṛgatṛṣṇāsv ivāmbudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद् एव च तत् कार्यकरं भवति च स्थिरम् । बालानां मरणायैव वेतालभ्रान्तिसङ्गमः

asad eva ca tat kāryakaraṃ bhavati ca sthiram / bālānāṃ maraṇāyaiva vetālabhrāntisaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमतां वर्जयित्वैकां वर्तते हेम्नि नेतरत् । ऊर्मिकाकटकादित्वं तैलादि सिकतास्व् इव

hematāṃ varjayitvaikāṃ vartate hemni netarat / ūrmikākaṭakāditvaṃ tailādi sikatāsv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेहास्ति सत्यं नो मिथ्या यद् यथा प्रतिभासते । तत् तथार्थक्रियाकारि बालयक्षविकारवत्

nehāsti satyaṃ no mithyā yad yathā pratibhāsate / tat tathārthakriyākāri bālayakṣavikāravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद् वा भवत्व् असद् वापि सुदृढं हृदये तु यत् । तत् तद् अर्थक्रियाकारि विषस्येवामृतक्रिया

sad vā bhavatv asad vāpi sudṛḍhaṃ hṛdaye tu yat / tat tad arthakriyākāri viṣasyevāmṛtakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमैव हि साविद्या मायैषा संसृतिर् ह्य् असौ । असतो निष्प्रतिष्ठस्य यदाहन्त्वस्य भावनम्

paramaiva hi sāvidyā māyaiṣā saṃsṛtir hy asau / asato niṣpratiṣṭhasya yadāhantvasya bhāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम्न्य् अस्ति नोर्मिकादित्वम् अहन्ताद्य् अस्ति नात्मनि । अहन्त्वाभावतस् त्व् एवं स्वच्छे शान्ते समे परे

hemny asti normikāditvam ahantādy asti nātmani / ahantvābhāvatas tv evaṃ svacche śānte same pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सनातनता काचिन् न च काचिद् विरिञ्चता । न च ब्रह्माण्डता काचिन् न च काचित् सुरादिता

na sanātanatā kācin na ca kācid viriñcatā / na ca brahmāṇḍatā kācin na ca kācit surāditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लोकान्तरता काचिन् न च सर्गादिता क्वचित् । न मेरुता नाम्बरता न मनस्ता न देहता

na lokāntaratā kācin na ca sargāditā kvacit / na merutā nāmbaratā na manastā na dehatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न महाभूतता काचिन् न च कारणता क्वचित् । न चर्तुकालकलना न भावाभाववस्तुता

na mahābhūtatā kācin na ca kāraṇatā kvacit / na cartukālakalanā na bhāvābhāvavastutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्ताहन्तात्मता तत्ता सत्तासत्ता न काश्चन । न क्वचिद् भेदकलना न भावाभावरञ्जना

tvattāhantātmatā tattā sattāsattā na kāścana / na kvacid bhedakalanā na bhāvābhāvarañjanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं शान्तं निरालम्भं ज्ञम् अच्छं शाश्वतं शिवम् । अनामयम् अनाभासम् अनामकम् अकारणम्

sarvaṃ śāntaṃ nirālambhaṃ jñam acchaṃ śāśvataṃ śivam / anāmayam anābhāsam anāmakam akāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सन् नासन् न मध्यान्तं न सर्वं सर्वम् एव च । मनोवचोभिर् अग्राह्यं शून्याशून्यं सुशाश्वतम्

na san nāsan na madhyāntaṃ na sarvaṃ sarvam eva ca / manovacobhir agrāhyaṃ śūnyāśūnyaṃ suśāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवबुद्धं महाब्रह्मन् सर्वम् एतन् मयाधुना । तथापि भूयः कथय सर्गः किम् अवलोक्यते

avabuddhaṃ mahābrahman sarvam etan mayādhunā / tathāpi bhūyaḥ kathaya sargaḥ kim avalokyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परे शान्तं परं नाम स्थितम् इत्थम् इदन्तया । नेह सर्गो न सर्गाख्या काचनास्ति कदाचन

pare śāntaṃ paraṃ nāma sthitam ittham idantayā / neha sargo na sargākhyā kācanāsti kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महार्णवाम्भसीवाम्बु संस्थितं परमे पदे । जलं द्रवत्वात् स्पन्दीव निस्स्पन्दं परमं पदम्

mahārṇavāmbhasīvāmbu saṃsthitaṃ parame pade / jalaṃ dravatvāt spandīva nisspandaṃ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भास्वात्मनीव कचति न कचच् चैव तत् पदम् । भासते कचनं भासां परं त्व् अकचनं विदुः

bhāsvātmanīva kacati na kacac caiva tat padam / bhāsate kacanaṃ bhāsāṃ paraṃ tv akacanaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध ऊर्ध्वं वर्जयित्वा यथाब्धेर् उदरे पयः । स्फुरत्य् एवं परे चित्त्वाद् इदं नानेव तत्परम्

adha ūrdhvaṃ varjayitvā yathābdher udare payaḥ / sphuraty evaṃ pare cittvād idaṃ nāneva tatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषद्विदन् स्वयं चित्त्वाद् अन्यताम् इव पश्यति । बुध्यते सर्ग इत्य् एव शमाच् छाम्यति शाश्वतम्

īṣadvidan svayaṃ cittvād anyatām iva paśyati / budhyate sarga ity eva śamāc chāmyati śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गस् तु परमार्थस्य सञ्ज्ञेत्य् एव विनिश्चयः । न नास्ति नायम् अस्त्य् अन्तर् अम्बरस्य यथाम्बरम्

sargas tu paramārthasya sañjñety eva viniścayaḥ / na nāsti nāyam asty antar ambarasya yathāmbaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्त्वात् सर्गसमापत्तिर् अचित्त्वात् सर्गसङ्क्षयः । परे परमं संशान्ते हेम्नीव कटकभ्रमः

cittvāt sargasamāpattir acittvāt sargasaṅkṣayaḥ / pare paramaṃ saṃśānte hemnīva kaṭakabhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्न् एव सर्गो ऽसर्गत्वम् एति वित्त्वशमोदये । असत् सत्ताम् अवाप्नोति स्वतस् संवेदनोदये

sann eva sargo 'sargatvam eti vittvaśamodaye / asat sattām avāpnoti svatas saṃvedanodaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवेदनम् अहम्भावसर्गसम्भवसम्भ्रमः । असंवेदनम् आशान्तं परं विद्धि न तज् जडम्

saṃvedanam ahambhāvasargasambhavasambhramaḥ / asaṃvedanam āśāntaṃ paraṃ viddhi na taj jaḍam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानेन सर्गो नानायं ज्ञास्यैकात्मा शिवात्मकः । पुस्तकर्मकृता सेना मृण्मयी शिल्पिनां यथा

nānena sargo nānāyaṃ jñāsyaikātmā śivātmakaḥ / pustakarmakṛtā senā mṛṇmayī śilpināṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं पूर्णम् अनारम्भम् अनन्तम् अनवोदयम् । पूर्णे पूर्णं परापूरैः पूर्वम् एवावतिष्ठते

idaṃ pūrṇam anārambham anantam anavodayam / pūrṇe pūrṇaṃ parāpūraiḥ pūrvam evāvatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अयं लक्ष्यते सर्गस् तद् ब्रह्म ब्रह्मणि स्थितम् । नभो नभसि विश्रान्तं शान्तं शान्ते शिवं शिवे

yad ayaṃ lakṣyate sargas tad brahma brahmaṇi sthitam / nabho nabhasi viśrāntaṃ śāntaṃ śānte śivaṃ śive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मकुरप्रतिबिम्बस्थे नगरे नगरं जने । यथा दूरम् अदूरं च तथेशे तदतत्क्रमः

makurapratibimbasthe nagare nagaraṃ jane / yathā dūram adūraṃ ca tatheśe tadatatkramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद् अभ्युत्थितं विश्वं सद् अप्य् अभ्युदितं सदा । प्रतिभासात् सदाभासम् अवस्तुत्वाद् असन्मयम्

asad abhyutthitaṃ viśvaṃ sad apy abhyuditaṃ sadā / pratibhāsāt sadābhāsam avastutvād asanmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदर्शनगराकारे मृगतृष्णाम्बुभास्वरे । द्विचन्द्रविभ्रमाभासे सर्गे ऽस्मिन् केव सत्यता

ādarśanagarākāre mṛgatṛṣṇāmbubhāsvare / dvicandravibhramābhāse sarge 'smin keva satyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाचूर्णपरिक्षेपाद् यथा व्योम्नि पुरभ्रमः । तथा संविदि संसारस् सारो ऽसारश् च भासते

māyācūrṇaparikṣepād yathā vyomni purabhramaḥ / tathā saṃvidi saṃsāras sāro 'sāraś ca bhāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् विचारदहनेन समूलदाहं दग्धा न जर्जरलतेव बलाद् अविद्या । शाखाप्रतानगहना गहनानि तावन् नानाविधानि सुखदुःखवनानि सूते

yāvad vicāradahanena samūladāhaṃ dagdhā na jarjaralateva balād avidyā / śākhāpratānagahanā gahanāni tāvan nānāvidhāni sukhaduḥkhavanāni sūte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.