Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.21

प्रतिभान्ति जगन्त्य् आशु मृतिमोहाद् अनन्तरम् । जीवस्योन्मीलनाद् अक्ष्णो रूपाणीवाखिलान्य् अलम्

pratibhānti jaganty āśu mṛtimohād anantaram / jīvasyonmīlanād akṣṇo rūpāṇīvākhilāny alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्कालकलनाकाशधर्मकर्ममयानि च । परिस्फाराण्य् अनन्तानि कल्पान्तस्थैर्यवन्ति च

dikkālakalanākāśadharmakarmamayāni ca / parisphārāṇy anantāni kalpāntasthairyavanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानुभूतं न यद् दृष्टं तन् मया कृतम् इत्य् अपि । तत् क्षणात् स्मृतिताम् एति स्वप्ने स्वमरणं यथा

nānubhūtaṃ na yad dṛṣṭaṃ tan mayā kṛtam ity api / tat kṣaṇāt smṛtitām eti svapne svamaraṇaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रान्तिर् एवम् अनन्तेयं चिद्व्योमव्योम्नि भासुरा । अपकुड्या जगन्नाम्नी नगरीकल्पनात्मिका

bhrāntir evam ananteyaṃ cidvyomavyomni bhāsurā / apakuḍyā jagannāmnī nagarīkalpanātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं जगद् इयं सर्गस्मृतिर् एवेति जृम्भति । दूरकल्पक्षणाभ्यासविपर्यासैककारिणी

ahaṃ jagad iyaṃ sargasmṛtir eveti jṛmbhati / dūrakalpakṣaṇābhyāsaviparyāsaikakāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानुभूतानुभूता च ज्ञप्तिर् इत्थं द्विरूपिणी । पूर्वं कारणरिक्तेव चिद्रूपैव प्रवर्तते

nānubhūtānubhūtā ca jñaptir itthaṃ dvirūpiṇī / pūrvaṃ kāraṇarikteva cidrūpaiva pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानुभूते ऽनुभूतत्वं संविदो ऽन्तर् उदेत्य् अपि । स्वप्नभ्रमाद् अनन्यस्मिन् पितरीव पितृस्मृतिः

nānubhūte 'nubhūtatvaṃ saṃvido 'ntar udety api / svapnabhramād ananyasmin pitarīva pitṛsmṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचित् स्मृतिताम् त्यक्त्वा प्रतिभामात्रम् एव सत् । भाति प्रथमसर्गेशरूपेण तदनु क्रमात्

kadācit smṛtitām tyaktvā pratibhāmātram eva sat / bhāti prathamasargeśarūpeṇa tadanu kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यं त्रिभुवनादीदम् अनुभूतस्मृतौ स्थितम् । केषाञ्चित् तन्वि केषाञ्चिन् नानुभूतस्मृतौ स्थितम्

dṛśyaṃ tribhuvanādīdam anubhūtasmṛtau sthitam / keṣāñcit tanvi keṣāñcin nānubhūtasmṛtau sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिभासत एवेदं केषाञ्चित् स्मरणं विना । चिदणूनां प्रजेशत्वं काकतालीयवद् यतः

pratibhāsata evedaṃ keṣāñcit smaraṇaṃ vinā / cidaṇūnāṃ prajeśatvaṃ kākatālīyavad yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तविस्मृतं दृश्यं मोक्ष इत्य् अभिधीयते । ईप्सितानीप्सिते तत्र न स्तः केचन कस्यचित्

atyantavismṛtaṃ dṛśyaṃ mokṣa ity abhidhīyate / īpsitānīpsite tatra na staḥ kecana kasyacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्ताभावसम्पत्तिं विनाहन्त्वजगत्स्थितेः । अनुत्पादमयीम् एव नोदेत्य् एव विमुक्तता

atyantābhāvasampattiṃ vināhantvajagatsthiteḥ / anutpādamayīm eva nodety eva vimuktatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रज्ज्वां सर्पभ्रमस् सर्पशब्दार्थासम्भवं विना । अनुत्पादमयो नित्यं शान्तो ऽपि न हि शाम्यति

rajjvāṃ sarpabhramas sarpaśabdārthāsambhavaṃ vinā / anutpādamayo nityaṃ śānto 'pi na hi śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धशान्तो न शान्तो ऽसौ समेत्य् अन्यतया पुनः । उदेत्य् एकपिशाचान्ते पिशाचो ऽन्यो ऽप्य् अधीमतः

ardhaśānto na śānto 'sau samety anyatayā punaḥ / udety ekapiśācānte piśāco 'nyo 'py adhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारश् चायम् आभोगी परम् एवेति निश्चयः । कारणाभावतो भाति यद् इहाभावम् एति तत्

saṃsāraś cāyam ābhogī param eveti niścayaḥ / kāraṇābhāvato bhāti yad ihābhāvam eti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणब्राह्मणीरूपे सर्गे या कारणं स्मृतिः । कथम् अभ्युदिता सा स्यात् स्मरणीयम् इदं विना

brāhmaṇabrāhmaṇīrūpe sarge yā kāraṇaṃ smṛtiḥ / katham abhyuditā sā syāt smaraṇīyam idaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहस्मृतिस् तत्र कारणं तस्य च स्मृतिः । पूर्वं न सम्भवत्य् एव मुक्तत्वात् पूर्वजन्मनः

pitāmahasmṛtis tatra kāraṇaṃ tasya ca smṛtiḥ / pūrvaṃ na sambhavaty eva muktatvāt pūrvajanmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं न सम्भवत्य् एव स्मरणीया चितिस् स्वयम् । पद्मजादित्वम् आयाति चेतनस्य यथास्थितेः

pūrvaṃ na sambhavaty eva smaraṇīyā citis svayam / padmajāditvam āyāti cetanasya yathāsthiteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूवम् अहम् इत्य् अन्यः प्रजानाथः प्रजायते । काकतालीयवत् कश्चिद् भवति प्रतिभामयः

abhūvam aham ity anyaḥ prajānāthaḥ prajāyate / kākatālīyavat kaścid bhavati pratibhāmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अभ्युदिते लोके न किञ्चिन् न कदाचन । क्वचिद् अभ्युदितं नाम केवलं चिन्नभस् स्थितम्

evam abhyudite loke na kiñcin na kadācana / kvacid abhyuditaṃ nāma kevalaṃ cinnabhas sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विविधायास् स्मृतेर् अस्याः कारणं परमं पदम् । कार्यकारणभावो ऽसाव् एकम् एव चिदम्बरम्

dvividhāyās smṛter asyāḥ kāraṇaṃ paramaṃ padam / kāryakāraṇabhāvo 'sāv ekam eva cidambaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यकारणयोस् सत्ता कारणैस् सहकारिभिः । कार्यकारणयोर् ऐक्यं तदभावान् न शाम्यति

kāryakāraṇayos sattā kāraṇais sahakāribhiḥ / kāryakāraṇayor aikyaṃ tadabhāvān na śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाचिद्रूपम् एवेदं स्मरणाद् विद्धि वेदनम् । कार्यकारणभावो ऽत्र तेन शब्दो न वास्तवः

mahācidrūpam evedaṃ smaraṇād viddhi vedanam / kāryakāraṇabhāvo 'tra tena śabdo na vāstavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं न किञ्चिद् उत्पन्नं दृश्यं त्रिजगदाद्य् अपि । चिदाकाशं चिदाकाशे केवलं स्वात्मनि स्थितम्

evaṃ na kiñcid utpannaṃ dṛśyaṃ trijagadādy api / cidākāśaṃ cidākāśe kevalaṃ svātmani sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु परमा दृष्टिर् दर्शिता देवि मे त्वया । रूपश्रीर् जागती प्रातःप्रभयेवेक्षणद्युतेः

aho nu paramā dṛṣṭir darśitā devi me tvayā / rūpaśrīr jāgatī prātaḥprabhayevekṣaṇadyuteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीम् अहम् एतस्यां यावत् परिणता दृशि । नाभ्यासेन विना तावद् भिन्द्धीमं देवि कौतुकम्

idānīm aham etasyāṃ yāvat pariṇatā dṛśi / nābhyāsena vinā tāvad bhinddhīmaṃ devi kautukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रासौ ब्राह्मणो गेहे ब्राह्मण्या सहितो ऽभवत् । तं सर्गं तं गिरिग्रामं नय मां समवेक्षितुम्

yatrāsau brāhmaṇo gehe brāhmaṇyā sahito 'bhavat / taṃ sargaṃ taṃ girigrāmaṃ naya māṃ samavekṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचेत्यचिद्रूपमयीं परमां पावनीं दृशम् । अवलम्ब्येमम् आकारम् अवमुच्य भवामला

acetyacidrūpamayīṃ paramāṃ pāvanīṃ dṛśam / avalambyemam ākāram avamucya bhavāmalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्राप्स्यस्य् असन्देहं व्योमात्मानं नभस्स्थितम् । भूमिष्ठनरसङ्कल्पो गगनान्तः पुरं यथा

tataḥ prāpsyasy asandehaṃ vyomātmānaṃ nabhassthitam / bhūmiṣṭhanarasaṅkalpo gaganāntaḥ puraṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंस्थितं तं पश्यावस् सह सर्गम् अनन्तरम् । एवं तद्दर्शनद्वारे देहो हि परमार्गला

evaṃsthitaṃ taṃ paśyāvas saha sargam anantaram / evaṃ taddarśanadvāre deho hi paramārgalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुना देवि देहेन जगद् अन्यद् अवाप्यते । न वा कस्माद् अत्र युक्तिं कथयानुग्रहग्रहात्

amunā devi dehena jagad anyad avāpyate / na vā kasmād atra yuktiṃ kathayānugrahagrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगन्तीमान्य् अमूर्तानि मूर्तिमन्ति मुधाग्रहात् । भवद्भिर् अवबुद्धानि हेमनीवोर्मिकाधिया

jagantīmāny amūrtāni mūrtimanti mudhāgrahāt / bhavadbhir avabuddhāni hemanīvormikādhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम्न्य् ऊर्मिकारूपवने ऽप्य् ऊर्मिकात्वं न विद्यते । यथा तथा जगद्रूपे जगत्त्वं नास्ति चित्पदे

hemny ūrmikārūpavane 'py ūrmikātvaṃ na vidyate / yathā tathā jagadrūpe jagattvaṃ nāsti citpade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद् आकाशम् एवेदं ब्रह्मैव न तु दृश्यता । दृश्यते काचिद् अप्य् अत्र धूलिर् अम्बुनिधाव् इव

jagad ākāśam evedaṃ brahmaiva na tu dṛśyatā / dṛśyate kācid apy atra dhūlir ambunidhāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मैव पश्यति ब्रह्म नाब्रह्म ब्रह्म पश्यति । सर्गादिनाम्ना प्रथितस् स्वभावो ऽस्यैवम् ईदृशः

brahmaiva paśyati brahma nābrahma brahma paśyati / sargādināmnā prathitas svabhāvo 'syaivam īdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ब्रह्मजगतोर् अस्ति कार्यकारणतोदयः । कारणानाम् अभावेन सर्वेषां सहकारिणाम्

na brahmajagator asti kāryakāraṇatodayaḥ / kāraṇānām abhāvena sarveṣāṃ sahakāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् अभ्यासयोगेन न शान्ता भेदधीस् तव । नूनं तावद् अतद्रूपा न ब्रह्म परिपश्यसि

yāvad abhyāsayogena na śāntā bhedadhīs tava / nūnaṃ tāvad atadrūpā na brahma paripaśyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रूढिम् उपायाता इमे ये त्व् अस्मदादयः । अभ्यासाद् ब्रह्मसंवित्तेः पश्यामस् ते हि तत् पदम्

tatra rūḍhim upāyātā ime ye tv asmadādayaḥ / abhyāsād brahmasaṃvitteḥ paśyāmas te hi tat padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पनगरस्येव ममाकशमयं वपुः । ब्रह्मैव वातः पश्यामि देहेनानेन तत् पदम्

saṅkalpanagarasyeva mamākaśamayaṃ vapuḥ / brahmaiva vātaḥ paśyāmi dehenānena tat padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धज्ञानदेहाहं यथैते पद्मजादयः । ब्रह्मात्मजगदादीदम् अङ्गम् अस्माकम् अङ्गने

viśuddhajñānadehāhaṃ yathaite padmajādayaḥ / brahmātmajagadādīdam aṅgam asmākam aṅgane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवाभ्यासं विना बालो नाकारो ब्रह्मतां गतः । स्थितः कलनरूपात्मा तेन तन् नानुपश्यसि

tavābhyāsaṃ vinā bālo nākāro brahmatāṃ gataḥ / sthitaḥ kalanarūpātmā tena tan nānupaśyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र स्वसङ्कल्पपुरं स्वदेहे नानुलभ्यते । तत्रान्यसङ्कल्पपुरं स्वदेहे नानुलभ्यते

yatra svasaṅkalpapuraṃ svadehe nānulabhyate / tatrānyasaṅkalpapuraṃ svadehe nānulabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् एनं परित्यज्य देहं चिद्व्योमरूपिणी । तत् पश्यस्य् एतद् एवाशु कुरु कार्यविदां वरे

tasmād enaṃ parityajya dehaṃ cidvyomarūpiṇī / tat paśyasy etad evāśu kuru kāryavidāṃ vare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पनगरं सत्यं यथा सङ्कल्पिनं प्रति । सदेहं वा विदेहं वा नेतरं प्रति किञ्चन

saṅkalpanagaraṃ satyaṃ yathā saṅkalpinaṃ prati / sadehaṃ vā videhaṃ vā netaraṃ prati kiñcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिसर्गे जगद्भ्रान्तिर् यथेयं स्थितिम् आगता । तथा तदाप्रभृत्य् एव नियतिः प्रौढिम् आगता

ādisarge jagadbhrāntir yatheyaṃ sthitim āgatā / tathā tadāprabhṛty eva niyatiḥ prauḍhim āgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयोक्तं देवि गच्छावो ब्राह्मणब्राह्मणीगृहम् । सहेतीदम् अहं वच्मि कथं गन्तव्यम् अम्ब हे

tvayoktaṃ devi gacchāvo brāhmaṇabrāhmaṇīgṛham / sahetīdam ahaṃ vacmi kathaṃ gantavyam amba he

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह देहं इमं न्यस्य शुद्धसत्त्वानुपातिना । चेतसा तत् परं यामि लोकं त्वं कथयेति तु

iha dehaṃ imaṃ nyasya śuddhasattvānupātinā / cetasā tat paraṃ yāmi lokaṃ tvaṃ kathayeti tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पव्योमवृक्षस् ते यथा सन्न् अपि खात्मकः । न कुड्यात्मा न कुड्येन रोध्यते नापि कुड्यहा

saṅkalpavyomavṛkṣas te yathā sann api khātmakaḥ / na kuḍyātmā na kuḍyena rodhyate nāpi kuḍyahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धैकसत्त्वनिर्माणचित्तरूपस्य तत् किल । प्रतिभानम् अतस् तस्माद् परमाद् भिद्यते मनाक्

śuddhaikasattvanirmāṇacittarūpasya tat kila / pratibhānam atas tasmād paramād bhidyate manāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽयम् एतादृशो देहो नैनं सन्त्यज्य याम्य् अहम् । अनेनैव तम् आप्नोमि देशं गन्धम् इवानिलः

so 'yam etādṛśo deho nainaṃ santyajya yāmy aham / anenaiva tam āpnomi deśaṃ gandham ivānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जलं जलैर् वाग्निर् अग्निना वायुनानिलः । मिलत्य् एवं मनोदेहो देहैर् अन्यैर् मनोमयैः

yathā jalaṃ jalair vāgnir agninā vāyunānilaḥ / milaty evaṃ manodeho dehair anyair manomayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि पार्थिवतां संविद् एत्य् अपार्थिवसंविदा । एकत्वं कल्पनाशैलशैलयोः क्वाहतिर् मिथः

na hi pārthivatāṃ saṃvid ety apārthivasaṃvidā / ekatvaṃ kalpanāśailaśailayoḥ kvāhatir mithaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतिवाहिक एवायं त्वादृशश् चित्तदेहकः । आधिभौतिकबुद्ध्या तु गृहीतश् चिरभावनात्

ātivāhika evāyaṃ tvādṛśaś cittadehakaḥ / ādhibhautikabuddhyā tu gṛhītaś cirabhāvanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा स्वप्ने यथा दीर्घकालध्याने यथा भ्रमैः । यथा व्यसनिसङ्कल्पे यथा गन्धर्वपत्तने

yathā svapne yathā dīrghakāladhyāne yathā bhramaiḥ / yathā vyasanisaṅkalpe yathā gandharvapattane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनातानवं नूनं यदा ते स्थितिम् एष्यति । तदाधिभौतिकीभावं पुनर् एति न देहकः

vāsanātānavaṃ nūnaṃ yadā te sthitim eṣyati / tadādhibhautikībhāvaṃ punar eti na dehakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतिवाहिकदेहत्वप्रत्यये घनतां गते । तम् अवाप्नोत्य् अयं देहो दशामोहे विनश्यति

ātivāhikadehatvapratyaye ghanatāṃ gate / tam avāpnoty ayaṃ deho daśāmohe vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अस्ति नाम तत्रैष नाशानाशक्रमो भवेत् । वस्तुतो नास्ति यत् त्व् एव नाशस् स्यात् तत्र कीदृशः

yad asti nāma tatraiṣa nāśānāśakramo bhavet / vastuto nāsti yat tv eva nāśas syāt tatra kīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रज्ज्वां सर्पभ्रमे नष्टे सत्यबोधवशात् सुते । सर्पो न नष्टस् तन् नष्टो वेत्य् एवं केव सङ्कथा

rajjvāṃ sarpabhrame naṣṭe satyabodhavaśāt sute / sarpo na naṣṭas tan naṣṭo vety evaṃ keva saṅkathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा सत्यपरिज्ञानाद् दृश्यते नाधिभौतिकः । तथातिवाहिकज्ञानाद् दृश्यते नाधिभौतिकः

yathā satyaparijñānād dṛśyate nādhibhautikaḥ / tathātivāhikajñānād dṛśyate nādhibhautikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पना विनिवर्तेत कल्पिता यदि केनचित् । सा शिला समपास्तैव या नेहास्ति कदाचन

kalpanā vinivarteta kalpitā yadi kenacit / sā śilā samapāstaiva yā nehāsti kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परं परापूर्णम् इदं देहादिकं स्थितम् । इति सत्यं वयं भद्रे पश्यामो नासि पश्यसि

parasparaṃ parāpūrṇam idaṃ dehādikaṃ sthitam / iti satyaṃ vayaṃ bhadre paśyāmo nāsi paśyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिसर्गे भवेच् चित्त्वं कल्पनाकलितं यदा । तदा ततःप्रभृत्य् एकं स्वत्वं दृश्यम् इवेक्ष्यते

ādisarge bhavec cittvaṃ kalpanākalitaṃ yadā / tadā tataḥprabhṛty ekaṃ svatvaṃ dṛśyam ivekṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्न् एव संशान्ते दिक्कालाद्यविभागिनि । विद्यमाने परे तत्त्वे कल्पनावसरः कुतः

ekasminn eva saṃśānte dikkālādyavibhāgini / vidyamāne pare tattve kalpanāvasaraḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटकत्वं यथा हेम्नि तरङ्गत्वं यथाम्भसि । सत्यत्वं च यथा स्वप्नसङ्कल्पनगरादिषु

kaṭakatvaṃ yathā hemni taraṅgatvaṃ yathāmbhasi / satyatvaṃ ca yathā svapnasaṅkalpanagarādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्त्य् एव सत्यानुभवे तथा नास्त्य् एव चित्पदे । कल्पनं व्यतिरिक्तात्म तत्स्वभावाद् अनामयात्

nāsty eva satyānubhave tathā nāsty eva citpade / kalpanaṃ vyatiriktātma tatsvabhāvād anāmayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा नास्त्य् अम्बरे पांसुः परे नास्ति तथा कला । अकलाकलनं शान्तम् इदम् एकम् अजं ततः

yathā nāsty ambare pāṃsuḥ pare nāsti tathā kalā / akalākalanaṃ śāntam idam ekam ajaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् वेदं भासते किञ्चित् तत् तस्यैव निरामयम् । कचनं काञ्चनाख्यानकान्तस्यातिमणेर् इव

yad vedaṃ bhāsate kiñcit tat tasyaiva nirāmayam / kacanaṃ kāñcanākhyānakāntasyātimaṇer iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावन्तं चिरं कालम् एवं देवि वयं वद । भ्रामिताः के च नामेमे द्वैताद्वैतविकल्पनैः

etāvantaṃ ciraṃ kālam evaṃ devi vayaṃ vada / bhrāmitāḥ ke ca nāmeme dvaitādvaitavikalpanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविचारेण तरले भ्रान्तासि चिरम् आकुला । अविचारस् स्वभावोत्थस् स विचाराद् विनश्यति

avicāreṇa tarale bhrāntāsi ciram ākulā / avicāras svabhāvotthas sa vicārād vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविचारो विचारेण निमेषाद् एव नश्यति । एषो ऽसन्न् एव तेनान्तर् अविद्यैषा न विद्यते

avicāro vicāreṇa nimeṣād eva naśyati / eṣo 'sann eva tenāntar avidyaiṣā na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान् नैवाविचारो ऽस्ति नाविद्या नैव बन्धनम् । न मोक्षो ऽस्ति निराबाधं शुद्धबोधस् त्व् इदं जगत्

tasmān naivāvicāro 'sti nāvidyā naiva bandhanam / na mokṣo 'sti nirābādhaṃ śuddhabodhas tv idaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावन्तं यदा कालं त्वयैतन् न विचारितम् । तदा न सम्प्रबुद्धा त्वं भ्रान्तैवार्णव आकुला

etāvantaṃ yadā kālaṃ tvayaitan na vicāritam / tadā na samprabuddhā tvaṃ bhrāntaivārṇava ākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यप्रभृति बुद्धासि विमुक्तासि विवेकिनी । वासनातानवे बीजं पतितं तव चेतसि

adyaprabhṛti buddhāsi vimuktāsi vivekinī / vāsanātānave bījaṃ patitaṃ tava cetasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदाव् एव हि नोत्पन्नं दृश्यं संसारनाटकम् । यदा तदा कथं केन वास्यते वासनापि का

ādāv eva hi notpannaṃ dṛśyaṃ saṃsāranāṭakam / yadā tadā kathaṃ kena vāsyate vāsanāpi kā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्ताभावसम्पत्तौ द्रष्टृदृश्यदृशाम् अतः । एकध्याने परं रूढे निर्विकल्पसमाधिनि

atyantābhāvasampattau draṣṭṛdṛśyadṛśām ataḥ / ekadhyāne paraṃ rūḍhe nirvikalpasamādhini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनाक्षयबीजे ऽस्मिन् किञ्चिद् अङ्कुरिते हृदि । क्रमान् नोदयम् एष्यन्ति रागद्वेषादिका दृशः

vāsanākṣayabīje 'smin kiñcid aṅkurite hṛdi / kramān nodayam eṣyanti rāgadveṣādikā dṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारसम्भवश् चायं निर्मूलत्वम् उपैष्यति । निर्विकल्पसमाधानं प्रतिष्ठाम् अलम् एष्यति

saṃsārasambhavaś cāyaṃ nirmūlatvam upaiṣyati / nirvikalpasamādhānaṃ pratiṣṭhām alam eṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विगतकलनकालिमाकलङ्का गगनकलान्तरनिर्मला बलेन । सकलकरणकार्यकारणान्तः कतिपयकार्यवशाद् भविष्यसीति

vigatakalanakālimākalaṅkā gaganakalāntaranirmalā balena / sakalakaraṇakāryakāraṇāntaḥ katipayakāryavaśād bhaviṣyasīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.