Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.29

तत्र ते पेततुर् देव्यौ ग्रामे ऽन्तश्शीतलात्मनि । भोगमोक्षश्रियौ शान्ते पुंसीव विदितात्मनि

tatra te petatur devyau grāme 'ntaśśītalātmani / bhogamokṣaśriyau śānte puṃsīva viditātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेनैतावता लीला तेनाभ्यासेन साभवत् । शुद्धज्ञानैकदेहत्वात् त्रिकालामलदर्शिनी

kālenaitāvatā līlā tenābhyāsena sābhavat / śuddhajñānaikadehatvāt trikālāmaladarśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सस्मार सर्वास् ताः प्राक्तनीस् संसृतेर् गतीः । स्वास् स्वयं स्वरसेनैव प्राग्जन्ममरणादिकाः

atha sasmāra sarvās tāḥ prāktanīs saṃsṛter gatīḥ / svās svayaṃ svarasenaiva prāgjanmamaraṇādikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि देशम् इमं दृष्ट्वा त्वत्प्रसादात् स्मराम्य् अहम् । इह तत् प्राक्तनं सर्वं चेष्टितं वेष्टितान्तरम्

devi deśam imaṃ dṛṣṭvā tvatprasādāt smarāmy aham / iha tat prāktanaṃ sarvaṃ ceṣṭitaṃ veṣṭitāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहाभूवम् अहं जीर्णा सिरालाङ्गी कृशासिता । ब्राह्मणी शुष्कदर्भाग्रभेदरूक्षकरोदरा

ihābhūvam ahaṃ jīrṇā sirālāṅgī kṛśāsitā / brāhmaṇī śuṣkadarbhāgrabhedarūkṣakarodarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुः कुलकरी भार्या दोहमन्थानशोभिनी । माता सकलपुत्राणाम् अतिथीनां प्रियङ्करी

bhartuḥ kulakarī bhāryā dohamanthānaśobhinī / mātā sakalaputrāṇām atithīnāṃ priyaṅkarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवद्विजसतां भक्ता सिक्ताङ्गी घृतगोरसैः । गर्गरीचरुकुम्भादिभाण्डोपस्करशोधिनी

devadvijasatāṃ bhaktā siktāṅgī ghṛtagorasaiḥ / gargarīcarukumbhādibhāṇḍopaskaraśodhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यम् अन्नलवाक्तैककाचकम्बुप्रकोष्ठका । जामातृदुहितृभ्रातृपितृमातृप्रपूजिनी

nityam annalavāktaikakācakambuprakoṣṭhakā / jāmātṛduhitṛbhrātṛpitṛmātṛprapūjinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदेहं सद्मवृत्त्यैव प्रक्षीणदिनयामिनी । वाचं चिरं चिरम् इति वदन्त्य् अनिशम् आकुला

ādehaṃ sadmavṛttyaiva prakṣīṇadinayāminī / vācaṃ ciraṃ ciram iti vadanty aniśam ākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काहं क इव संसार इति स्वप्ने ऽप्य् असङ्कथा । जाया श्रोत्रियमूढस्य तादृशस्यैव दुर्धियः

kāhaṃ ka iva saṃsāra iti svapne 'py asaṅkathā / jāyā śrotriyamūḍhasya tādṛśasyaiva durdhiyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकनिष्ठा समिच्छाकगोमयेन्धनसञ्चये । म्लानकम्बलसंवीतसिरालक्षा सगात्रिका

ekaniṣṭhā samicchākagomayendhanasañcaye / mlānakambalasaṃvītasirālakṣā sagātrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्णकीकर्णजाहस्थक्रिमिनिष्कासतत्परा । गृहशाकवनासेकसत्वरा गृहकर्मणां

tarṇakīkarṇajāhasthakriminiṣkāsatatparā / gṛhaśākavanāsekasatvarā gṛhakarmaṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलतीरतरङ्गाक्ततृणतर्पिततर्णका । प्रतिक्षणं गृहद्वारकृतचन्दनवर्णका

nīlatīrataraṅgāktatṛṇatarpitatarṇakā / pratikṣaṇaṃ gṛhadvārakṛtacandanavarṇakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीत्यर्थं गृहभृत्यानां सादिनां कृतवाच्यता । मर्यादानियमाद् अब्धिवेलेवानिशम् अच्युता

nītyarthaṃ gṛhabhṛtyānāṃ sādināṃ kṛtavācyatā / maryādāniyamād abdhivelevāniśam acyutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णपर्णसवर्णैककर्णदोलाधिरूढया । कष्टतापजराभीतजीवभृत्येव चिह्निता

jīrṇaparṇasavarṇaikakarṇadolādhirūḍhayā / kaṣṭatāpajarābhītajīvabhṛtyeva cihnitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा सञ्चरन्ती सा शिखरिग्रामकोटरे । सञ्चरन्त्यास् सरस्वत्या दर्शयाम् आस सा स्वयम्

ity uktvā sañcarantī sā śikharigrāmakoṭare / sañcarantyās sarasvatyā darśayām āsa sā svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं मे पाटलाषण्डमण्डिता पुष्पवाटिका । इयं मे पुष्पितोद्यानमण्डपाकारवाटिका

iyaṃ me pāṭalāṣaṇḍamaṇḍitā puṣpavāṭikā / iyaṃ me puṣpitodyānamaṇḍapākāravāṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं पुष्करिणीतीरद्रुमग्रथिततर्णका । इयं सा कर्णिकानाम्नी तर्णिका भुक्तपर्णिका

iyaṃ puṣkariṇītīradrumagrathitatarṇakā / iyaṃ sā karṇikānāmnī tarṇikā bhuktaparṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं सा मेदसा क्षीणा वराकी जलहारिका । अद्याष्टमं दिनं बाष्पपूर्णाक्षी परिरोदिति

iyaṃ sā medasā kṣīṇā varākī jalahārikā / adyāṣṭamaṃ dinaṃ bāṣpapūrṇākṣī pariroditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह देवि मया प्रोक्तम् इहोषितम् इह स्थितम् । इह सुप्तम् इहातीतम् इदं दत्तम् इहाहृतम्

iha devi mayā proktam ihoṣitam iha sthitam / iha suptam ihātītam idaṃ dattam ihāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष मे ज्येष्ठशर्माख्यः पुत्रो रोदिति मन्दिरे । एषा मे जङ्गले धेनुर् दोघ्द्री चरति शाद्वलम्

eṣa me jyeṣṭhaśarmākhyaḥ putro roditi mandire / eṣā me jaṅgale dhenur doghdrī carati śādvalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहे ऽवसन्नं दाहाय रूक्षं क्षारविधूसरम् । स्वं देहम् इह पञ्चाख्यं पश्येमं प्रघनं मम

gṛhe 'vasannaṃ dāhāya rūkṣaṃ kṣāravidhūsaram / svaṃ deham iha pañcākhyaṃ paśyemaṃ praghanaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुम्बीलताभिर् उग्राभिस् तृष्णाभिर् इव वेष्टितम् । महानसस्थानम् इदं मम देहम् इवापरम्

tumbīlatābhir ugrābhis tṛṣṇābhir iva veṣṭitam / mahānasasthānam idaṃ mama deham ivāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते रोदनताम्राक्षा बन्धवो भुवि बन्धनम् । अङ्गदार्पितरुद्राक्षा आहरन्त्य् अनलेन्धनम्

ete rodanatāmrākṣā bandhavo bhuvi bandhanam / aṅgadārpitarudrākṣā āharanty analendhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारतं शिलाकच्छगुच्छाच्छोटनकारिभिः । तरङ्गैस् तुङ्गिताकारस्पृष्टतीरलतादलैः

anārataṃ śilākacchagucchācchoṭanakāribhiḥ / taraṅgais tuṅgitākāraspṛṣṭatīralatādalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीकराकीर्णपर्यन्तशाद्वलस्थलवेल्लितैः । शिलाफलहकास्फालफेनिलोत्फालशीकरैः

śīkarākīrṇaparyantaśādvalasthalavellitaiḥ / śilāphalahakāsphālaphenilotphālaśīkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषारीकृतमध्याह्नदिवाकरकरोत्करैः । फुल्लपुष्पोत्करासारप्रदानोत्कतटद्रुमैः

tuṣārīkṛtamadhyāhnadivākarakarotkaraiḥ / phullapuṣpotkarāsārapradānotkataṭadrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुमैर् इव सङ्क्रान्तफुल्लकिंशुककान्तिभिः । व्याप्तया पुष्पराशीनां समुल्लासनकारिभिः

vidrumair iva saṅkrāntaphullakiṃśukakāntibhiḥ / vyāptayā puṣparāśīnāṃ samullāsanakāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उह्यमानफलापूरसुव्यग्रग्रामबालया । महाकलकलावर्तसक्तया ग्राम्यकुल्यया

uhyamānaphalāpūrasuvyagragrāmabālayā / mahākalakalāvartasaktayā grāmyakulyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टितस् तरलास्फालजलधौततलोपमः । घनपत्त्रतरुच्छत्त्रच्छायासततशीतलः

veṣṭitas taralāsphālajaladhautatalopamaḥ / ghanapattratarucchattracchāyāsatataśītalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् आलक्ष्यते पुष्पलतावलनसुन्दरः । ललद्गुलुच्छकच्छन्नगवाक्षो गृहमण्डपः

ayam ālakṣyate puṣpalatāvalanasundaraḥ / laladgulucchakacchannagavākṣo gṛhamaṇḍapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र मे संस्थितो भर्ता जीवाकाशलवाकृतिः । चतुस्समुद्रपर्यन्तमेखलाया भुवः पतिः

atra me saṃsthito bhartā jīvākāśalavākṛtiḥ / catussamudraparyantamekhalāyā bhuvaḥ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्मृतं पूर्वम् एतेन किलासीद् अभिवाञ्छितम् । शीघ्रं स्याम् इव राजेति तीव्रसंवेगधर्मिणा

āsmṛtaṃ pūrvam etena kilāsīd abhivāñchitam / śīghraṃ syām iva rājeti tīvrasaṃvegadharmiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैर् अष्टभिर् एवासौ तेन राज्यं समृद्धिमत् । चिरकालप्रत्ययदं प्राप्तवान् परमेश्वरि

dinair aṣṭabhir evāsau tena rājyaṃ samṛddhimat / cirakālapratyayadaṃ prāptavān parameśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रासौ भर्तृजीवो मे गृहे व्योम्नि स्थितो नृपः । अदृश्यः खे यथा वायुर् आमोदो वा यथानिले

atrāsau bhartṛjīvo me gṛhe vyomni sthito nṛpaḥ / adṛśyaḥ khe yathā vāyur āmodo vā yathānile

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहैवाङ्गुष्ठमात्रान्ते तद् व्योम्नीव पदं स्थितम् । मद्भर्तृराज्यं मम तु गतं योजनकोटिताम्

ihaivāṅguṣṭhamātrānte tad vyomnīva padaṃ sthitam / madbhartṛrājyaṃ mama tu gataṃ yojanakoṭitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवां खम् एव तत् खं च भर्तृराज्यं ममेश्वरि । पूर्णं सहस्रैश् शैलानाम् अहो मायेयम् आतता

āvāṃ kham eva tat khaṃ ca bhartṛrājyaṃ mameśvari / pūrṇaṃ sahasraiś śailānām aho māyeyam ātatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् देवि भर्तुर् निकटं पुनर् गन्तुं ममेप्सितम् । तद् एहि तत्र गच्छावः किं दूरं व्यवसायिनाम्

tad devi bhartur nikaṭaṃ punar gantuṃ mamepsitam / tad ehi tatra gacchāvaḥ kiṃ dūraṃ vyavasāyinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा प्रणता देवीं सा प्रविश्याशु मण्डपम् । विहङ्गीव तया सार्धं पुप्लुवे ऽसिनिभं नभः

ity uktvā praṇatā devīṃ sā praviśyāśu maṇḍapam / vihaṅgīva tayā sārdhaṃ pupluve 'sinibhaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नाञ्जनचयप्रख्यं सौम्यैकार्णवसुन्दरम् । नारायणाङ्गसदृशं भृङ्गपृष्ठामलछविम्

bhinnāñjanacayaprakhyaṃ saumyaikārṇavasundaram / nārāyaṇāṅgasadṛśaṃ bhṛṅgapṛṣṭhāmalachavim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघमार्गम् अतिक्रम्य वातस्कन्धावनिं तथा । सौरं मार्गम् अथाक्रम्य चान्द्रं मार्गम् अतीत्य च

meghamārgam atikramya vātaskandhāvaniṃ tathā / sauraṃ mārgam athākramya cāndraṃ mārgam atītya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवमार्गोत्तरं गत्वा साध्यानां मार्गम् एव च । सिद्धानां समतीत्योर्वीम् उल्लङ्घ्य स्वर्गमण्डलम्

dhruvamārgottaraṃ gatvā sādhyānāṃ mārgam eva ca / siddhānāṃ samatītyorvīm ullaṅghya svargamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मलोकान्तरे गत्वा तुषितानां च मण्डलम् । गोलोकं शिवलोकं च पितृलोकम् अतीत्य च

brahmalokāntare gatvā tuṣitānāṃ ca maṇḍalam / golokaṃ śivalokaṃ ca pitṛlokam atītya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदेहानां च देवानां दूरम् उत्तीर्य दूरगम् । दूराद् दूरतरं गत्वा किञ्चिद् रुद्धा बभूव सा

videhānāṃ ca devānāṃ dūram uttīrya dūragam / dūrād dūrataraṃ gatvā kiñcid ruddhā babhūva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद् आलोकयाम् आस समतीतं नभस्तलम् । यावन् न किञ्चिच् चन्द्रार्कताराद्य् आलक्ष्यते ह्य् अधः

paścād ālokayām āsa samatītaṃ nabhastalam / yāvan na kiñcic candrārkatārādy ālakṣyate hy adhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमस् स्तिमितगम्भीरम् आशाकुहरपूरकम् । एकार्णवोदरप्रख्यं शिलोदरघनं स्थितम्

tamas stimitagambhīram āśākuharapūrakam / ekārṇavodaraprakhyaṃ śilodaraghanaṃ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् देवि भास्करादीनां क्वाधस् तेजो गतं वद । शिलाजठरनिस्स्पन्दं मुष्टिग्राह्यं तमः कुतः

tad devi bhāskarādīnāṃ kvādhas tejo gataṃ vada / śilājaṭharanisspandaṃ muṣṭigrāhyaṃ tamaḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावतीम् इमां व्योम्नः पदवीम् आगतासि भोः । अर्कादीन्य् अपि तेजांसि यतो दृश्यन्त एव नो

etāvatīm imāṃ vyomnaḥ padavīm āgatāsi bhoḥ / arkādīny api tejāṃsi yato dṛśyanta eva no

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा महान्धकूपाधः खद्योतो नावलोक्यते । पृष्ठगेन तथेहातो नाधस् सूर्यो ऽवलोक्यते

yathā mahāndhakūpādhaḥ khadyoto nāvalokyate / pṛṣṭhagena tathehāto nādhas sūryo 'valokyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु पदवीम् एतां दूराम् आवाम् उपागते । सूर्यो ऽप्य् अधो ऽणुकणवन् न मनाग् अपि लक्ष्यते

aho nu padavīm etāṃ dūrām āvām upāgate / sūryo 'py adho 'ṇukaṇavan na manāg api lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत उत्तरम् अन्या स्यात् पदवी का नु कीदृशी । कथं च पातनी भव्या कथ्यताम् इति देवि मे

ita uttaram anyā syāt padavī kā nu kīdṛśī / kathaṃ ca pātanī bhavyā kathyatām iti devi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत उत्तरम् अग्रे ते ब्रह्माण्डपुटकर्परम् । यस्य वज्रादयो नाम धूलिलेशास् समुत्थिताः

ita uttaram agre te brahmāṇḍapuṭakarparam / yasya vajrādayo nāma dhūlileśās samutthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रकथयन्त्यौ ते प्राप्ते ब्रह्माण्डकर्परम् । भ्रमर्याव् इव शैलस्य कुड्यं निबिडमण्डलम्

iti prakathayantyau te prāpte brahmāṇḍakarparam / bhramaryāv iva śailasya kuḍyaṃ nibiḍamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्लेषेनैव ते तस्मान् निर्गते गगनाद् इव । निश्चयत्वं हि यद् वस्तु तद् वज्रगति नेतरत्

akleṣenaiva te tasmān nirgate gaganād iva / niścayatvaṃ hi yad vastu tad vajragati netarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरावरणविज्ञाना सा ददर्श ततस् ततः । जलाद्यावरणान् पारे ब्रह्माण्डस्यातिभासुरान्

nirāvaraṇavijñānā sā dadarśa tatas tataḥ / jalādyāvaraṇān pāre brahmāṇḍasyātibhāsurān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्माद् अण्डाद् दशगुणं तोयतत्त्वं व्यवस्थितम् । आस्थितं वेष्टयित्वा तत् त्वग् इवाक्षोटपृष्ठगा

brāhmād aṇḍād daśaguṇaṃ toyatattvaṃ vyavasthitam / āsthitaṃ veṣṭayitvā tat tvag ivākṣoṭapṛṣṭhagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् दशगुणो वह्निस् तस्माद् दशगुणो ऽनिलः । ततो दशगुणं व्योम ततः परमम् अम्बरम्

tasmād daśaguṇo vahnis tasmād daśaguṇo 'nilaḥ / tato daśaguṇaṃ vyoma tataḥ paramam ambaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् परमके व्योम्नि मध्याद्यन्तविकल्पनाः । न काश्चन समुद्यन्ति वन्ध्यापुत्रकथा इव

tasmin paramake vyomni madhyādyantavikalpanāḥ / na kāścana samudyanti vandhyāputrakathā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं विमलं शान्तं तद् अनादि गतभ्रमम् । आद्यन्तमध्यरहितं महत्य् आत्मनि तिष्ठति

kevalaṃ vimalaṃ śāntaṃ tad anādi gatabhramam / ādyantamadhyarahitaṃ mahaty ātmani tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकल्पम् उत्तमबलेन शिवापतिश् चेत् तस्मिन् बलाद् गरुडकेतुरथोत्पतेश् चेत् । तद्ध्यानतो ऽवलभते विमले ऽम्बरे ऽन्तम् आकल्पम् एकजवगाम्य् अथ मारुतो ऽपि

ākalpam uttamabalena śivāpatiś cet tasmin balād garuḍaketurathotpateś cet / taddhyānato 'valabhate vimale 'mbare 'ntam ākalpam ekajavagāmy atha māruto 'pi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.