Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.43
अस्मिन् रणवरे राजन् मृतव्यं भवताधुना । प्राप्तव्यं प्राक्तनं राज्यम् एतत् प्रत्यक्षम् एव मे
asmin raṇavare rājan mṛtavyaṃ bhavatādhunā / prāptavyaṃ prāktanaṃ rājyam etat pratyakṣam eva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमार्या मन्त्रिणा चैव त्वया च प्राक्तनं पुरम् । आगन्तव्यं शवीभूतं प्राप्तव्यं तच्छरीरकम्
kumāryā mantriṇā caiva tvayā ca prāktanaṃ puram / āgantavyaṃ śavībhūtaṃ prāptavyaṃ taccharīrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवां यावो यथायातं वातरूपेण च त्वया । आगन्तव्यश् च तद्देशः कुमार्या मन्त्रिणापि च
āvāṃ yāvo yathāyātaṃ vātarūpeṇa ca tvayā / āgantavyaś ca taddeśaḥ kumāryā mantriṇāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यैव गतिर् अश्वस्य गतिर् अन्या खरोष्ट्रयोः । मदक्लिन्नकपोलस्य गतिर् अन्यैव दन्तिनः
anyaiva gatir aśvasya gatir anyā kharoṣṭrayoḥ / madaklinnakapolasya gatir anyaiva dantinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्तुतेति कथा यावन् मिथो मधुरभाषिणोः । तावद् प्रविश्य सम्भ्रान्त उवाचोर्ध्वं स्थितो नरः
prastuteti kathā yāvan mitho madhurabhāṣiṇoḥ / tāvad praviśya sambhrānta uvācordhvaṃ sthito naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव सायकचक्रासिगदापरिघवृष्टिमत् । महत् परबलं प्राप्तम् एकार्णव इवोद्धतः
deva sāyakacakrāsigadāparighavṛṣṭimat / mahat parabalaṃ prāptam ekārṇava ivoddhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकालानिलोद्धूतकुलाचलशिलोपमः । गदाशक्तिभुसुण्डीनां वृष्टीन् मुञ्चति वृष्टिवत्
kalpakālāniloddhūtakulācalaśilopamaḥ / gadāśaktibhusuṇḍīnāṃ vṛṣṭīn muñcati vṛṣṭivat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगरे नगसङ्काशे लग्नो ऽग्निर् व्याप्तदिक्तटः । दहंश् चटचटास्फोटैः पातयत्य् उत्तमाः पुरीः
nagare nagasaṅkāśe lagno 'gnir vyāptadiktaṭaḥ / dahaṃś caṭacaṭāsphoṭaiḥ pātayaty uttamāḥ purīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पाम्बुदघटातुल्या व्योम्नि धूममहाद्रयः । बलात् प्रोड्डयनं कर्तुं प्रवृत्ता गरुडा इव
kalpāmbudaghaṭātulyā vyomni dhūmamahādrayaḥ / balāt proḍḍayanaṃ kartuṃ pravṛttā garuḍā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससम्भ्रमं वदन्त्य् एवं पुरुषे परुषारवे । उदभूत् पूरयन्न् आशा बहिः कोलाहलो महान्
sasambhramaṃ vadanty evaṃ puruṣe paruṣārave / udabhūt pūrayann āśā bahiḥ kolāhalo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलाद् आकृष्टकर्णानां धनुषां शरवर्षिणाम् । बृहतां मत्तमत्तानां कुञ्जराणां तरस्विनाम्
balād ākṛṣṭakarṇānāṃ dhanuṣāṃ śaravarṣiṇām / bṛhatāṃ mattamattānāṃ kuñjarāṇāṃ tarasvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरे चटचटास्फोटैर् वेल्लतां जातवेदसाम् । पौराणां दग्धदाराणां महाहलहलारवैः
pure caṭacaṭāsphoṭair vellatāṃ jātavedasām / paurāṇāṃ dagdhadārāṇāṃ mahāhalahalāravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरताम् अग्निखण्डानां ष्वक्कारकठिनारवम् । ज्वलन्तीनां परिस्पन्दाद् ध्वगध्वगिति चार्चिषाम्
taratām agnikhaṇḍānāṃ ṣvakkārakaṭhināravam / jvalantīnāṃ parispandād dhvagadhvagiti cārciṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वातायनाद् देव्यौ मन्त्री राजा विदूरथः । ददृशुः प्रोन्नमन्नादं महानिशि महापुरम्
atha vātāyanād devyau mantrī rājā vidūrathaḥ / dadṛśuḥ pronnamannādaṃ mahāniśi mahāpuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलयानिलसङ्क्षुब्धपूर्णैकार्णवरंहसा । पूर्णं परबलेनोग्रहेतिमेघतरङ्गिणा
pralayānilasaṅkṣubdhapūrṇaikārṇavaraṃhasā / pūrṇaṃ parabalenograhetimeghataraṅgiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पान्तवह्निविगलन्देहभूधरभासुरैः । दह्यमानं महाज्वालाजालैर् अम्बरपूरकैः
kalpāntavahnivigalandehabhūdharabhāsuraiḥ / dahyamānaṃ mahājvālājālair ambarapūrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्टिग्राह्यमहामेघगर्जसन्तर्जनोर्जितैः । घोरं कलकलारावैर् मांसलैर् मन्त्रिजल्पितैः
muṣṭigrāhyamahāmeghagarjasantarjanorjitaiḥ / ghoraṃ kalakalārāvair māṃsalair mantrijalpitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्करावर्तसङ्काशधूमाभ्रपिहिताम्बरम् । प्रोड्डीनहेमाभ्रनिभज्वालापुञ्जैर् निरन्तरम्
puṣkarāvartasaṅkāśadhūmābhrapihitāmbaram / proḍḍīnahemābhranibhajvālāpuñjair nirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरदुल्मुकखण्डोघतारातरलिताम्बरम् । अन्योऽन्यदेहसद्मौघप्रज्वलज्ज्वालनाकुलम्
taradulmukakhaṇḍoghatārātaralitāmbaram / anyo'nyadehasadmaughaprajvalajjvālanākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतसैन्यपुरापातधूताङ्गाराभ्रकोटरम् । कर्कशाक्रन्दनिर्दग्धलोकपूरोग्रगर्जितम्
hatasainyapurāpātadhūtāṅgārābhrakoṭaram / karkaśākrandanirdagdhalokapūrogragarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशानुकणनाराचनिरन्तरतराम्बरम् । बृहदग्निशिखाजाललुठद्दग्धपुरोत्करम्
kṛśānukaṇanārācanirantaratarāmbaram / bṛhadagniśikhājālaluṭhaddagdhapurotkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणद्द्विरदसङ्घट्टकुट्टितोद्भटसद्भटम् । विद्रवत्तस्करच्छेदमार्गकीर्णमहाधनम्
raṇaddviradasaṅghaṭṭakuṭṭitodbhaṭasadbhaṭam / vidravattaskaracchedamārgakīrṇamahādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गारराशिनिपतन्नरनार्युग्ररोदनम् । स्फुटच्चटचटाशब्दप्रलुठत्प्लुष्टकाष्टकम्
aṅgārarāśinipatannaranāryugrarodanam / sphuṭaccaṭacaṭāśabdapraluṭhatpluṣṭakāṣṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुलालातचक्रौघशतसूर्यनभस्तलम् । अङ्गारशिखराकीर्णसमस्तवसुधातलम्
vipulālātacakraughaśatasūryanabhastalam / aṅgāraśikharākīrṇasamastavasudhātalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धाग्निकाष्ठक्रेङ्काररणज्ज्वलनवैणिकम् । दग्धजन्तुपराक्रन्दरुदत्सकलसैरिभम्
dagdhāgnikāṣṭhakreṅkāraraṇajjvalanavaiṇikam / dagdhajantuparākrandarudatsakalasairibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटविश्रान्तराजस्त्रीवृद्धोत्सन्नहृताशनम् । सकलग्रसनारम्भसोद्योगाग्निमहाशिखम्
paṭaviśrāntarājastrīvṛddhotsannahṛtāśanam / sakalagrasanārambhasodyogāgnimahāśikham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटच्छाक्कारदुक्कारकठिनाग्निरणद्गृहम् । अनन्तजन्तुभोज्यान्नवह्निमुक्तेन्धनस्पृहम्
kaṭacchākkāradukkārakaṭhināgniraṇadgṛham / anantajantubhojyānnavahnimuktendhanaspṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शुश्राव तत्रासौ गिरो राजा विदूरथः । योधानां दह्यमानानां पश्यताम् अभिधावताम्
atha śuśrāva tatrāsau giro rājā vidūrathaḥ / yodhānāṃ dahyamānānāṃ paśyatām abhidhāvatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा मत्तमरुद् ऊर्ध्वस्थान् अङ्गारगृहपादपान् । रणत्खगवरलीनज्वलनान् पातयन् स्थितः
hā mattamarud ūrdhvasthān aṅgāragṛhapādapān / raṇatkhagavaralīnajvalanān pātayan sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा खड्गधारा प्रालेयशीता देहेषु दन्तिनाम् । लग्ना मनस्सु महताम् इव विज्ञानसूक्तयः
hā khaḍgadhārā prāleyaśītā deheṣu dantinām / lagnā manassu mahatām iva vijñānasūktayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा तात हेतयो लग्नास् तरुणीकवरीतृणे । ज्वलन्ति शुष्कपर्णौघा इव वीरानलेरिताः
hā tāta hetayo lagnās taruṇīkavarītṛṇe / jvalanti śuṣkaparṇaughā iva vīrānaleritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवर्तवर्तिनी दीर्घा वहत्य् ऊर्ध्वं तरङ्गिनी । पश्येयं धूमयमुना व्योमगङ्गां प्रधावति
āvartavartinī dīrghā vahaty ūrdhvaṃ taraṅginī / paśyeyaṃ dhūmayamunā vyomagaṅgāṃ pradhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहदुल्मुककाष्टौर्ध्वगामिनी धूमनिम्नगा । वैमानिकान् अन्धयति पश्याग्निकणबुद्बुदा
vahadulmukakāṣṭaurdhvagāminī dhūmanimnagā / vaimānikān andhayati paśyāgnikaṇabudbudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य माता पिता भ्राता जामाता तनयस् सुता । अस्मिन् सद्मनि निर्दग्धा दग्धैषाम् अन्तम् इच्छति
asya mātā pitā bhrātā jāmātā tanayas sutā / asmin sadmani nirdagdhā dagdhaiṣām antam icchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा हा हा गच्छ भोश् शीघ्रम् एतद् अङ्गारमन्दिरम् । इतः प्रवृत्तं पतितुं सुमेरोश् शिखरं यथा
hā hā hā gaccha bhoś śīghram etad aṅgāramandiram / itaḥ pravṛttaṃ patituṃ sumeroś śikharaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो शरशिलाशक्तिकुन्तप्रासासिहेतयः । ज्वालासन्ध्यभ्रपटलं विशन्ति शलभा इव
aho śaraśilāśaktikuntaprāsāsihetayaḥ / jvālāsandhyabhrapaṭalaṃ viśanti śalabhā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतिप्रवाहा ज्वलनं नभस् सर्वे विशन्त्य् अहो । वडवानलम् उज्ज्वालम् अर्णःपूरा इवार्णवात्
hetipravāhā jvalanaṃ nabhas sarve viśanty aho / vaḍavānalam ujjvālam arṇaḥpūrā ivārṇavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमायन्ते महाभ्राणि ज्वालाशिखरकोटिषु । सरसान्य् अपि शुष्यन्ति हृदयानीव रागिनाम्
dhūmāyante mahābhrāṇi jvālāśikharakoṭiṣu / sarasāny api śuṣyanti hṛdayānīva rāginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलानत्वरुषैवैता दन्तिभिर् वृक्षपङ्क्तयः । स्फुटत्कटकटारावं पात्यन्ते कृतपीत्कृतैः
ālānatvaruṣaivaitā dantibhir vṛkṣapaṅktayaḥ / sphuṭatkaṭakaṭārāvaṃ pātyante kṛtapītkṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लुष्टपुष्पफलस्कन्धगन्धश्रीका गृहद्रुमाः । गता निर्दग्धसर्वस्वा गृहस्था इव दीनताम्
pluṣṭapuṣpaphalaskandhagandhaśrīkā gṛhadrumāḥ / gatā nirdagdhasarvasvā gṛhasthā iva dīnatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापितृविनिर्मुक्ता बालकास् तिमिरावलीः । मथ्नन्तो ऽङ्गेषु रथ्यासु कुड्यपातेन हा हताः
mātāpitṛvinirmuktā bālakās timirāvalīḥ / mathnanto 'ṅgeṣu rathyāsu kuḍyapātena hā hatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत विद्रावितान्धस्य करिणो रणमूर्धनि । पतदङ्गारकागारभारिणः कटुकूजितम्
vata vidrāvitāndhasya kariṇo raṇamūrdhani / patadaṅgārakāgārabhāriṇaḥ kaṭukūjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा कष्ठम् असिनिर्भिन्नस्कन्धे सन्नदृढोल्मुके । पतितो यन्त्रपाषाणः पुरुषस्याशनिर् यथा
hā kaṣṭham asinirbhinnaskandhe sannadṛḍholmuke / patito yantrapāṣāṇaḥ puruṣasyāśanir yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवाश्वमहिषाजोष्ट्रश्वशृगालवृकैर् अहो । घोरो रण इहारब्धो मार्गरोधक आकुलैः
gavāśvamahiṣājoṣṭraśvaśṛgālavṛkair aho / ghoro raṇa ihārabdho mārgarodhaka ākulaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटैः पटपटाशब्दैर् ज्वलज्ज्वालालिमारुतैः । आक्रन्दिन्यस् स्त्रियो यान्ति स्थलपद्माचिता इव
paṭaiḥ paṭapaṭāśabdair jvalajjvālālimārutaiḥ / ākrandinyas striyo yānti sthalapadmācitā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां ज्वालालवाः पश्य लिहन्त्य् अलकवल्लरीः । कुर्वन्तो ऽशोकपुष्पाभां करभा इव पन्नगीः
strīṇāṃ jvālālavāḥ paśya lihanty alakavallarīḥ / kurvanto 'śokapuṣpābhāṃ karabhā iva pannagīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा हा हरिणशावाक्ष्याः पक्ष्मलेक्षणपक्ष्मसु । कुशाग्रेष्व् इव विश्रान्तिम् एति कार्षाणवी शिखा
hā hā hariṇaśāvākṣyāḥ pakṣmalekṣaṇapakṣmasu / kuśāgreṣv iva viśrāntim eti kārṣāṇavī śikhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यमानो ऽपि निर्याति न कलत्रं विना नरः । अहो बत दुरुच्छेदाः प्राणिनां स्नेहवागुराः
dahyamāno 'pi niryāti na kalatraṃ vinā naraḥ / aho bata durucchedāḥ prāṇināṃ snehavāgurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करी रभसनिर्भिन्नज्वलदङ्गारपादपैः । प्लुष्टपुष्करकः कोपान् मथ्नात्य् उत्पुष्करं सरः
karī rabhasanirbhinnajvaladaṅgārapādapaiḥ / pluṣṭapuṣkarakaḥ kopān mathnāty utpuṣkaraṃ saraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमोऽम्बुदपदं प्राप्य लोलालाततडिल्लतम् । ज्वलदङ्गारनाराचनिकरं परिवर्षति
dhūmo'mbudapadaṃ prāpya lolālātataḍillatam / jvaladaṅgāranārācanikaraṃ parivarṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह धूमस् स्फुरद्वह्निकण आवर्तवृत्तिमान् । स्थित आपीडवान् व्योम्नि रत्नपूर इवाम्बरे
iha dhūmas sphuradvahnikaṇa āvartavṛttimān / sthita āpīḍavān vyomni ratnapūra ivāmbare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरम् अम्बरम् आभाति ज्वालाशिखरतेजसा । मृत्योर् इवोत्सवे दत्तः कुङ्कुमाङ्कः कदर्थकः
gauram ambaram ābhāti jvālāśikharatejasā / mṛtyor ivotsave dattaḥ kuṅkumāṅkaḥ kadarthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो नु विषमं वैरं वर्तते वृत्तिवर्जितम् । ह्रियन्ते राजनार्यो ऽपि वरवीरैर् उदायुधैः
aho nu viṣamaṃ vairaṃ vartate vṛttivarjitam / hriyante rājanāryo 'pi varavīrair udāyudhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोलस्रग्दामकुसुमैर् मार्गप्रकरकारिकाः । अर्धनिर्दग्धकवरीकीर्णवक्षस्स्थलाम्बराः
lolasragdāmakusumair mārgaprakarakārikāḥ / ardhanirdagdhakavarīkīrṇavakṣassthalāmbarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलोलाम्बरसंलक्ष्यनितम्बजघनस्थलाः । पतन्माणिक्यवलया वलितावनिमण्डलाः
ālolāmbarasaṃlakṣyanitambajaghanasthalāḥ / patanmāṇikyavalayā valitāvanimaṇḍalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नहारलताजालविकीर्णामलमौक्तिकाः । दृष्टादृष्टस्तनश्रोणिपार्श्वोद्यत्कनकप्रभाः
chinnahāralatājālavikīrṇāmalamauktikāḥ / dṛṣṭādṛṣṭastanaśroṇipārśvodyatkanakaprabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुररीकर्कशाक्रन्दमन्दीकृतरणारवाः । धारापात्यस्रुनाराचभिन्नपार्श्वस्थचेतनाः
kurarīkarkaśākrandamandīkṛtaraṇāravāḥ / dhārāpātyasrunārācabhinnapārśvasthacetanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तकर्दमबाष्पाम्बुक्लिन्नग्रथितवाससः । भुजमूलार्पितभुजैर् नीयमाना बलान् नृभिः
raktakardamabāṣpāmbuklinnagrathitavāsasaḥ / bhujamūlārpitabhujair nīyamānā balān nṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क इवास्मत्परित्राता स्याद् इत्य् आदीनवीक्षितैः । उत्पलैर् इव वर्षद्भिः परिरोदितसैनिकाः
ka ivāsmatparitrātā syād ity ādīnavīkṣitaiḥ / utpalair iva varṣadbhiḥ pariroditasainikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृणालकोमलाच्छोरुमूलजालैस् सुनिर्मलैः । स्वच्छाम्बरतलालक्ष्यैर् आकाशनलिनीनिभाः
mṛṇālakomalācchorumūlajālais sunirmalaiḥ / svacchāmbaratalālakṣyair ākāśanalinīnibhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलोलमाल्यवसनाभरणाङ्गरागा ईर्ष्याकुलाननचलालकवल्लरीकाः । आनन्दसुन्दरनिरङ्कुशमथ्यमानात् कामार्णवात् समुदिता इव राजलक्ष्म्यः
ālolamālyavasanābharaṇāṅgarāgā īrṣyākulānanacalālakavallarīkāḥ / ānandasundaraniraṅkuśamathyamānāt kāmārṇavāt samuditā iva rājalakṣmyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.