तस्माद् ये वेद्यवेत्तारो ये वा धर्मं परं श्रिताः । आतिवाहिकदेहत्वं प्राप्नुवन्त्य् एव नेतरे
tasmād ye vedyavettāro ye vā dharmaṃ paraṃ śritāḥ / ātivāhikadehatvaṃ prāpnuvanty eva netare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.54
तस्माद् ये वेद्यवेत्तारो ये वा धर्मं परं श्रिताः । आतिवाहिकदेहत्वं प्राप्नुवन्त्य् एव नेतरे
tasmād ye vedyavettāro ye vā dharmaṃ paraṃ śritāḥ / ātivāhikadehatvaṃ prāpnuvanty eva netare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधिभौतिकदेहत्वं मिथ्या भ्रममयात्मकम् । कथम् अन्ये स्थितिं यातु च्छायास् ते कथम् आतपे
ādhibhautikadehatvaṃ mithyā bhramamayātmakam / katham anye sthitiṃ yātu cchāyās te katham ātape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीला विदितवेद्या नो परमं धर्मम् आश्रिता । केवलं तेन सा भर्तृकल्पितं नगरं गता
līlā viditavedyā no paramaṃ dharmam āśritā / kevalaṃ tena sā bhartṛkalpitaṃ nagaraṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एषा प्रयाता तु भर्ता पश्य ममाम्बिके । प्रवृत्तः प्राणसन्त्यागे कर्तव्यम् किम् इहाधुना
evam eṣā prayātā tu bhartā paśya mamāmbike / pravṛttaḥ prāṇasantyāge kartavyam kim ihādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावाभावेषु भावानां कथं नियतिर् आगता । कथं भूयो ऽप्य् अनियतिर् मृतिजन्मादिषूचिता
bhāvābhāveṣu bhāvānāṃ kathaṃ niyatir āgatā / kathaṃ bhūyo 'py aniyatir mṛtijanmādiṣūcitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं स्वभावसंसिद्धिः कथं सत्ता पदार्थगा । कथम् अग्न्यादिषूष्णत्वं पृथ्व्यादौ स्थिरता कथम्
kathaṃ svabhāvasaṃsiddhiḥ kathaṃ sattā padārthagā / katham agnyādiṣūṣṇatvaṃ pṛthvyādau sthiratā katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमादिषु कथं शैत्यं का सत्ता कालखादिषु । भावाभावग्रहोत्सर्गस् स्थूलसूक्ष्मदृशः कथम्
himādiṣu kathaṃ śaityaṃ kā sattā kālakhādiṣu / bhāvābhāvagrahotsargas sthūlasūkṣmadṛśaḥ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथम् अत्यन्तम् उच्छ्रायं तृणगुल्माङ्कुरादिकम् । वस्तुनायात्य् अनष्टे ऽपि स्थिते स्वोच्छ्रायकारणे
katham atyantam ucchrāyaṃ tṛṇagulmāṅkurādikam / vastunāyāty anaṣṭe 'pi sthite svocchrāyakāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाप्रलयसंपत्तौ सर्गास्थास्तमये सति । अनन्ताकाशम् आशान्तं सद् ब्रह्मैवावतिष्ठते
mahāpralayasaṃpattau sargāsthāstamaye sati / anantākāśam āśāntaṃ sad brahmaivāvatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चिद्रूपतया तेजःकणो ऽहम् इति चेतति । स्वप्ने संविद् यथा हि त्वम् आकाशगमनादि वा
taccidrūpatayā tejaḥkaṇo 'ham iti cetati / svapne saṃvid yathā hi tvam ākāśagamanādi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजःकणो सौस्थूलत्वम् आत्मनात्मनि विन्दति । असत्यम् एव सत्याभं ब्रह्माण्डं तद् इदं स्मृतम्
tejaḥkaṇo sausthūlatvam ātmanātmani vindati / asatyam eva satyābhaṃ brahmāṇḍaṃ tad idaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रान्तर् ब्रह्म तद् वेत्ति ब्रह्माहम् अयम् इत्य् अथ । मनोराज्यं स कुरुते खात्मैव तद् इदं जगत्
tatrāntar brahma tad vetti brahmāham ayam ity atha / manorājyaṃ sa kurute khātmaiva tad idaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् प्रथमतस् सर्गे या यथा यत्र संविदः । कथितास् तास् तथा तत्र स्थिता अद्यापि निश्चलाः
tasmin prathamatas sarge yā yathā yatra saṃvidaḥ / kathitās tās tathā tatra sthitā adyāpi niścalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यथा स्फुरितं चित्त्वं तत् तथान्यत्म चिद् भवेत् । स्वयम् एवानियमितस् ततस् स्यान् नेह किञ्चन
yad yathā sphuritaṃ cittvaṃ tat tathānyatma cid bhavet / svayam evāniyamitas tatas syān neha kiñcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च नाम नकिञ्चित्त्वं युज्यते चित्स्वरूपिणः । त्यक्त्वा समस्तसंस्थानं हि संतिष्ठतु वै कथम्
na ca nāma nakiñcittvaṃ yujyate citsvarūpiṇaḥ / tyaktvā samastasaṃsthānaṃ hi saṃtiṣṭhatu vai katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गादौ स्वयम् एवान्तश् चिद् यथा कचितात्मनि । हिमाग्न्यादितयाद्यापि सा तथास्ते स्वसत्तया
sargādau svayam evāntaś cid yathā kacitātmani / himāgnyāditayādyāpi sā tathāste svasattayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् स्वसत्तासन्त्यागस् सतः कर्तुं न युज्यते । यदा चिदादेस् तेनेयं नियतिर् न विनश्यति
tasmāt svasattāsantyāgas sataḥ kartuṃ na yujyate / yadā cidādes teneyaṃ niyatir na vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यथा कचितं यत्र व्योमरूप्य् अपि पार्थिवम् । सर्गादौ तस्य चलितुम् अद्य यावन् न युज्यते
yad yathā kacitaṃ yatra vyomarūpy api pārthivam / sargādau tasya calitum adya yāvan na yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या यथा चित् प्रकचिता प्रतिपक्षविदं विना । न सा ततः प्रचलति वेदनाभ्यासतस् स्वयम्
yā yathā cit prakacitā pratipakṣavidaṃ vinā / na sā tataḥ pracalati vedanābhyāsatas svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगदादाव् अनुत्पन्नं यच् चेदम् अनुभूयते । तत् संविद्व्योमकचनं स्वप्नस्त्रीसुरतं यथा
jagadādāv anutpannaṃ yac cedam anubhūyate / tat saṃvidvyomakacanaṃ svapnastrīsurataṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असत्यम् एव सत्याभं प्रतिभानम् इति स्थितम् । इति स्वभावसंवित्तिर् इत्थं भूतानुभूतयः
asatyam eva satyābhaṃ pratibhānam iti sthitam / iti svabhāvasaṃvittir itthaṃ bhūtānubhūtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गादौ या यथा रूढा संवित्कचनसन्ततिः । साद्यापि चालितान्येन स्थिता नियतिर् दृश्यते
sargādau yā yathā rūḍhā saṃvitkacanasantatiḥ / sādyāpi cālitānyena sthitā niyatir dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतव्योमतासंविच् चिद्व्योम व्योमतां गतम् । गृहीतकालतासंविच् चिन्नभः कालतां गतम्
gṛhītavyomatāsaṃvic cidvyoma vyomatāṃ gatam / gṛhītakālatāsaṃvic cinnabhaḥ kālatāṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतजलसंविद् चिद्व्योम वारि व्यवस्थितम् । स्वप्ने तथा हि पुरुषः पश्यत्य् आत्मनि वारिताम्
gṛhītajalasaṃvid cidvyoma vāri vyavasthitam / svapne tathā hi puruṣaḥ paśyaty ātmani vāritām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वमरुत्संविदा भाति भवत्य् एषा यथास्थिता । चिच्चमत्कारचातुर्यम् असद् एतत् समूहते
svamarutsaṃvidā bhāti bhavaty eṣā yathāsthitā / ciccamatkāracāturyam asad etat samūhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खत्वं मरुत्त्वम् उर्वीत्वम् अप्त्वम् अग्नित्वम् अप्य् असत् । वेत्त्य् अन्तस् स्वप्नसङ्कल्पध्यानेष्व् इव चितिस् स्वयम्
khatvaṃ maruttvam urvītvam aptvam agnitvam apy asat / vetty antas svapnasaṅkalpadhyāneṣv iva citis svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरणानन्तरं कर्मफलानुभवनक्रमम् । सर्वकर्मेहशान्त्यर्थं श्रुतं श्रेयस्करं शृणु
maraṇānantaraṃ karmaphalānubhavanakramam / sarvakarmehaśāntyarthaṃ śrutaṃ śreyaskaraṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूढादिसर्गे नियतिर् यैकद्वित्रिचतुर्मिता । पुष्ट्यादिष्व् आयुषः पुंसां तस्याथ नियतिं शृणु
rūḍhādisarge niyatir yaikadvitricaturmitā / puṣṭyādiṣv āyuṣaḥ puṃsāṃ tasyātha niyatiṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशकालक्रियाद्रव्यशुद्ध्यशुद्धी स्वकर्मणाम् । ऊनत्वे चाधिकत्वे च नृणां कारणम् आयुषः
deśakālakriyādravyaśuddhyaśuddhī svakarmaṇām / ūnatve cādhikatve ca nṛṇāṃ kāraṇam āyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकर्मधर्मे ह्रसति ह्रसत्य् आयुर् नृणाम् इह । वृद्धे वृद्धिम् उपायाति समम् एव भवेत् समे
svakarmadharme hrasati hrasaty āyur nṛṇām iha / vṛddhe vṛddhim upāyāti samam eva bhavet same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालमृत्युप्रदैर् बालो युवा यौवनमृत्युदैः । वृद्धमृत्युप्रदैर् वृद्धः कर्मभिर् मृतिम् ऋच्छति
bālamṛtyupradair bālo yuvā yauvanamṛtyudaiḥ / vṛddhamṛtyupradair vṛddhaḥ karmabhir mṛtim ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो यथा शास्त्रम् आरब्धं स्वधर्मम् अनुतिष्ठति । भाजनं भवति श्रीमान् स यथाशास्त्रम् आयुषः
yo yathā śāstram ārabdhaṃ svadharmam anutiṣṭhati / bhājanaṃ bhavati śrīmān sa yathāśāstram āyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कर्मानुसारेण जन्तुर् अन्त्यां दशाम् इतः । भवत्य् अस्तङ्गतवचो दृङ्मर्मच्छेदिवेदनः
evaṃ karmānusāreṇa jantur antyāṃ daśām itaḥ / bhavaty astaṅgatavaco dṛṅmarmacchedivedanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरणं मे समासेन कथयेन्दुसमानने । किं सुखं मरणं किं वा दुःखं मृत्वा च किं भवेत्
maraṇaṃ me samāsena kathayendusamānane / kiṃ sukhaṃ maraṇaṃ kiṃ vā duḥkhaṃ mṛtvā ca kiṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधाः पुरुषास् सन्ति देहस्यान्ते मुमूर्षवः । मूर्खो ऽथ धारणाभ्यासी युक्तिमान् पुरुषस् तथा
trividhāḥ puruṣās santi dehasyānte mumūrṣavaḥ / mūrkho 'tha dhāraṇābhyāsī yuktimān puruṣas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यस्य धारणाश् चेष्टा देहं त्यक्त्वा यथासुखम् । प्रयाति धारणाभ्यासी युक्तियुक्तस् तथैव च
abhyasya dhāraṇāś ceṣṭā dehaṃ tyaktvā yathāsukham / prayāti dhāraṇābhyāsī yuktiyuktas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारणा यस्य नाभ्यासं प्राप्ता नैव स मुक्तिभाक् । मूर्खस् स्वमृतिकाले ऽसौ दुःखम् एत्य् अवशाशयः
dhāraṇā yasya nābhyāsaṃ prāptā naiva sa muktibhāk / mūrkhas svamṛtikāle 'sau duḥkham ety avaśāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासनावेशवैवश्यं भावयन् विषयाशयः । दीनतां परमाम् एति परिलूनम् इवाम्बुजम्
vāsanāveśavaivaśyaṃ bhāvayan viṣayāśayaḥ / dīnatāṃ paramām eti parilūnam ivāmbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशास्त्रसंस्कृतमतिर् असज्जनपरायणः । मृताव् अनुभवत्य् अन्तर् दाहम् अग्नाव् इव च्युतः
aśāstrasaṃskṛtamatir asajjanaparāyaṇaḥ / mṛtāv anubhavaty antar dāham agnāv iva cyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा घर्घरकण्ठत्वं वैरूप्यं दृष्टिवर्णजम् । गच्छत्य् एष विनाशात्मा तदा भवति दीनधीः
yadā ghargharakaṇṭhatvaṃ vairūpyaṃ dṛṣṭivarṇajam / gacchaty eṣa vināśātmā tadā bhavati dīnadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमश्यामलालोको दिवाभ्युदितरात्रिकः । भ्रमद्दिङ्मण्डलाभोगो घनमेचकिताम्बरः
paramaśyāmalāloko divābhyuditarātrikaḥ / bhramaddiṅmaṇḍalābhogo ghanamecakitāmbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्मव्यथाविधुरितः प्रभ्रमद्वृक्षमण्डलः । आकाशीभूतवसुधो वसुधीभूतखान्तरः
marmavyathāvidhuritaḥ prabhramadvṛkṣamaṇḍalaḥ / ākāśībhūtavasudho vasudhībhūtakhāntaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्तककुप्चक्र उह्यमान इवार्णवे । नीयमान इवाकाशे घननिद्रोन्मुखाशयः
parivṛttakakupcakra uhyamāna ivārṇave / nīyamāna ivākāśe ghananidronmukhāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धकूपम् इवापन्नश् शिलान्तर् इव योजितः । स्वयं जडीभवज्जिह्वो विकर्तित इवाशये
andhakūpam ivāpannaś śilāntar iva yojitaḥ / svayaṃ jaḍībhavajjihvo vikartita ivāśaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पततीव नभोमार्गाद् घुणावर्त इवार्पितः । रथद्रुत इवारूढो हिमवद्गलनोन्मुखः
patatīva nabhomārgād ghuṇāvarta ivārpitaḥ / rathadruta ivārūḍho himavadgalanonmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योत्कुर्वन्न् इव संसारं वह्निमध्यं स्पृशन्न् इव । भ्रमितः क्षेपणेणेव वातयन्त्र इव स्थितः
jyotkurvann iva saṃsāraṃ vahnimadhyaṃ spṛśann iva / bhramitaḥ kṣepaṇeṇeva vātayantra iva sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमितो वा भ्रम इव कृष्टो रशनयेव वा । भ्रमन्न् इव जलावर्ते शस्त्रयन्त्र इवार्पितः
bhramito vā bhrama iva kṛṣṭo raśanayeva vā / bhramann iva jalāvarte śastrayantra ivārpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोह्यमानस् तृणम् इव महत्य् अर्णवमारुते । दूरोढो वारिपूरेण निपतन्न् इव वाडवे
prohyamānas tṛṇam iva mahaty arṇavamārute / dūroḍho vāripūreṇa nipatann iva vāḍave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तगगने श्वभ्रे चक्रावर्ते पतन्न् इव । अद्रिद्यूर्वीविपर्यासदशाम् अनुभवन् स्थितः
anantagagane śvabhre cakrāvarte patann iva / adridyūrvīviparyāsadaśām anubhavan sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतन्न् इवानवरतं प्रोत्पतन्न् इव वाभितः । घूत्काराकर्णनोद्भ्रान्तः पूर्णसर्वेन्द्रियव्रजः
patann ivānavarataṃ protpatann iva vābhitaḥ / ghūtkārākarṇanodbhrāntaḥ pūrṇasarvendriyavrajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाच् छ्यामलतां यान्ति तस्य सर्वार्थसंविदः । यथास्तङ्गच्छन्ति रवौ मन्दालोकतया दिशः
kramāc chyāmalatāṃ yānti tasya sarvārthasaṃvidaḥ / yathāstaṅgacchanti ravau mandālokatayā diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वापरं न जानाति स्मृतिस् तानवम् आगता । यथा पाश्चात्यसन्ध्यान्ते नष्टा दृष्टिर् दिगष्टके
pūrvāparaṃ na jānāti smṛtis tānavam āgatā / yathā pāścātyasandhyānte naṣṭā dṛṣṭir digaṣṭake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनःकल्पनसामर्थ्यं जहात्य् अस्य विमोहितः । अविवेकेन तेनासौ महामोहे निमज्जति
manaḥkalpanasāmarthyaṃ jahāty asya vimohitaḥ / avivekena tenāsau mahāmohe nimajjati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेषन्मोहम् आदत्ते नादत्ते पवनस् तदा । न त्व् आदत्ते यथा प्राणान् मोहम् आयात्य् अलं तदा
yadeṣanmoham ādatte nādatte pavanas tadā / na tv ādatte yathā prāṇān moham āyāty alaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योऽन्यं पुष्टतां यातैर् मोहात् संवेदनभ्रमैः । जन्तुः पाषाणताम् एति स्थितम् इत्य् आदिसर्गतः
anyo'nyaṃ puṣṭatāṃ yātair mohāt saṃvedanabhramaiḥ / jantuḥ pāṣāṇatām eti sthitam ity ādisargataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यथां विमोहं मूर्छां च भ्रमं व्याधिम् अचेतनम् । किम् अर्थम् अयम् आयाति देहो खण्डाङ्गवान् अपि
vyathāṃ vimohaṃ mūrchāṃ ca bhramaṃ vyādhim acetanam / kim artham ayam āyāti deho khaṇḍāṅgavān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संविदितं कर्म सर्गादौ स्पन्दनं विदः । यद्य् अस्मिन् समये दुःखं कालेनैतावतेदृशम्
evaṃ saṃviditaṃ karma sargādau spandanaṃ vidaḥ / yady asmin samaye duḥkhaṃ kālenaitāvatedṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात् कचत्य् एव विटपगुच्छवत् तत् स्वभावजम् । वेत्ति चित्त्वविजृम्भोत्थं नान्यद् अत्रास्ति कारणम्
syāt kacaty eva viṭapagucchavat tat svabhāvajam / vetti cittvavijṛmbhotthaṃ nānyad atrāsti kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा व्यथावशान् नाड्यस् स्वसङ्कोचविकासने । त्यजन्ति मरुतो देहात् परियान्ति निजां स्थितिम्
yadā vyathāvaśān nāḍyas svasaṅkocavikāsane / tyajanti maruto dehāt pariyānti nijāṃ sthitim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टा न विनिर्यान्ति निर्याताः प्रविशन्ति नो । यदा वाता विनाडित्वात् तदास्पन्दान् मृतिर् भवेत्
praviṣṭā na viniryānti niryātāḥ praviśanti no / yadā vātā vināḍitvāt tadāspandān mṛtir bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विशत्य् एव वा नैव निर्याति पवनो यदा । शरीरान् नाडिवैधुर्ये मृत इत्य् उच्यते तदा
na viśaty eva vā naiva niryāti pavano yadā / śarīrān nāḍivaidhurye mṛta ity ucyate tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगन्तव्यं मया नाशं कालेनैतावतेति या । पूर्वं संविदिता संविद् याति तच्चोदिता मृतिम्
āgantavyaṃ mayā nāśaṃ kālenaitāvateti yā / pūrvaṃ saṃviditā saṃvid yāti taccoditā mṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशेन मयेहेत्थं भाव्यम् इत्य् आदिसर्गजा । संविद् बीजकलानाशं न कदाचन गच्छति
īdṛśena mayehetthaṃ bhāvyam ity ādisargajā / saṃvid bījakalānāśaṃ na kadācana gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संविदो वेदनं नाम स्वभावो ऽव्यतिरेकवान् । तस्मात् स्वभावसंवित्तेर् नान्यन् मरणजन्मनी
saṃvido vedanaṃ nāma svabhāvo 'vyatirekavān / tasmāt svabhāvasaṃvitter nānyan maraṇajanmanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् आवर्तवद् दौस्स्थ्यं क्वचिन् नद्यां जलं यथा । क्वचित् सौम्यं क्वचिज् जीवधर्मीदं चेतनं तथा
kvacid āvartavad daussthyaṃ kvacin nadyāṃ jalaṃ yathā / kvacit saumyaṃ kvacij jīvadharmīdaṃ cetanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा लतायाः पर्वाणि दीर्घाया मध्यमध्यतः । तथा चेतनसत्ताया जन्मानि मरणानि च
yathā latāyāḥ parvāṇi dīrghāyā madhyamadhyataḥ / tathā cetanasattāyā janmāni maraṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जायते न म्रियते चेतनं पुरुषः क्वचित् । स्वप्नसम्भ्रमवद् भ्रान्तम् एतत् पश्यति केवलम्
na jāyate na mriyate cetanaṃ puruṣaḥ kvacit / svapnasambhramavad bhrāntam etat paśyati kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषश् चेतनामात्रं स कदा क्वेव नश्यति । चेतनव्यतिरिक्तं च वदान्यत् किं पुमान् भवेत्
puruṣaś cetanāmātraṃ sa kadā kveva naśyati / cetanavyatiriktaṃ ca vadānyat kiṃ pumān bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वाद्य यावन् मृतं ब्रूहि चेतनं कस्य किं कथम् । म्रियन्ते देहलक्षाणि चेतनं स्थितम् अक्षयम्
kvādya yāvan mṛtaṃ brūhi cetanaṃ kasya kiṃ katham / mriyante dehalakṣāṇi cetanaṃ sthitam akṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमरिष्यत् तु चेच् चित्त्वम् एकस्मिन्न् एव तन्मृते । अभविष्यन् सर्व एव मृता एकमृताव् इह
amariṣyat tu cec cittvam ekasminn eva tanmṛte / abhaviṣyan sarva eva mṛtā ekamṛtāv iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासनामात्रवैचित्र्यं यज् जीवो ऽनुभवेत् स्वयम् । तस्यैव जन्ममरणे नामनी परिकल्पिते
vāsanāmātravaicitryaṃ yaj jīvo 'nubhavet svayam / tasyaiva janmamaraṇe nāmanī parikalpite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं न किञ्चिन् म्रियते जायते न च कश्चन । वासनावर्तगर्तेषु जीवो लुठति केवलम्
evaṃ na kiñcin mriyate jāyate na ca kaścana / vāsanāvartagarteṣu jīvo luṭhati kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तासम्भवाद् एव दृश्यस्यासौ च वासना । नास्त्य् एवेति विचारेण दृढज्ञाने विनश्यति
atyantāsambhavād eva dṛśyasyāsau ca vāsanā / nāsty eveti vicāreṇa dṛḍhajñāne vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुदितम् उदितं जगत्प्रबन्धं भवभयतो व्यसनैर् विलोक्य सम्यक् । अलम् अनुदितवासनो हि जीवो भवति विमुक्त इतीह सत्यम् अस्तु
anuditam uditaṃ jagatprabandhaṃ bhavabhayato vyasanair vilokya samyak / alam anuditavāsano hi jīvo bhavati vimukta itīha satyam astu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.