Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.55

यथैष जन्तुर् म्रियते जायते च यथा पुनः । तन् मे कथय देवेशि पुनर् बोधविवृद्धये

yathaiṣa jantur mriyate jāyate ca yathā punaḥ / tan me kathaya deveśi punar bodhavivṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाडीप्रवाहे विधुरे यदा वातविसंस्थताम् । जन्तुः प्राप्नोति हि तदा शाम्यतीवास्य चेतनम्

nāḍīpravāhe vidhure yadā vātavisaṃsthatām / jantuḥ prāpnoti hi tadā śāmyatīvāsya cetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं हि चेतनं नित्यं नोदेति न च शाम्यति । स्थावरे जङ्गमे व्योम्नि शैले ऽग्नौ पवने स्थितम्

śuddhaṃ hi cetanaṃ nityaṃ nodeti na ca śāmyati / sthāvare jaṅgame vyomni śaile 'gnau pavane sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं वातसंरोधाद् यदा स्पन्दः प्रशाम्यति । मृत इत्य् उच्यते देहस् तदा स जडनामकः

kevalaṃ vātasaṃrodhād yadā spandaḥ praśāmyati / mṛta ity ucyate dehas tadā sa jaḍanāmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् देहे शवीभूते वाते खानिलतां गते । चेतनं वासनायुक्तं खात्म तत्रैव तिष्ठति

tasmin dehe śavībhūte vāte khānilatāṃ gate / cetanaṃ vāsanāyuktaṃ khātma tatraiva tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीव इत्य् उच्यते तस्य नामाणोर् वासनावतः । तत्रैवास्ते स च शवागारे गगनके तथा

jīva ity ucyate tasya nāmāṇor vāsanāvataḥ / tatraivāste sa ca śavāgāre gaganake tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ प्रेतशब्देन प्रोच्यते व्यवहारिभिः । चेतनो वासनामिश्रस् सामोदानिलवत् स्थितः

tato 'sau pretaśabdena procyate vyavahāribhiḥ / cetano vāsanāmiśras sāmodānilavat sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं सर्वं परित्यज्य यदास्ते दर्शनान्तरे । स स्वप्न इव सङ्कल्प इव नानाकृतिस् तदा

idaṃ sarvaṃ parityajya yadāste darśanāntare / sa svapna iva saṅkalpa iva nānākṛtis tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् एव प्रदेशे ऽन्तः पूर्ववत् स्मृतिभाग् भवेत् । तदैव मृतिमूर्छान्ते पश्यत्य् अन्यच् छरीरकम्

tasminn eva pradeśe 'ntaḥ pūrvavat smṛtibhāg bhavet / tadaiva mṛtimūrchānte paśyaty anyac charīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मन्य् अस्थिघटापुष्टम् अन्यस्य व्योम केवलम् । आधारे भूतले सार्कम् आकाशजनवासनम्

ātmany asthighaṭāpuṣṭam anyasya vyoma kevalam / ādhāre bhūtale sārkam ākāśajanavāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति यद्विधाः प्रेतास् तेषां भेदम् इमं शृणु । सामान्यपापिनो मध्यपापिनस् स्थूलपापिनः

bhavanti yadvidhāḥ pretās teṣāṃ bhedam imaṃ śṛṇu / sāmānyapāpino madhyapāpinas sthūlapāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यधर्मा मध्यस्थधर्मा चोत्तमधर्मवान् । एतेषां कस्यचिद् भेदो द्वौ त्रयो ऽप्य् अथ कस्यचित्

sāmānyadharmā madhyasthadharmā cottamadharmavān / eteṣāṃ kasyacid bhedo dvau trayo 'py atha kasyacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिन् महापातकवान् वत्सरान् मृतिमूर्छनाम् । विमूढो ऽनुभवत्य् अन्तः पाषाणहृदयोपमाम्

kaścin mahāpātakavān vatsarān mṛtimūrchanām / vimūḍho 'nubhavaty antaḥ pāṣāṇahṛdayopamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कालेन सम्बुद्धो वासनाजठरोदितम् । अनुभूय चिरं कालं वासनादुःखम् अक्षतम्

tataḥ kālena sambuddho vāsanājaṭharoditam / anubhūya ciraṃ kālaṃ vāsanāduḥkham akṣatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वा योनिशतान्य् उच्चैर् दुःखाद् दुःखान्तरं गतः । कदाचिद् इमम् आयाति संसारस्वप्नविभ्रमम्

bhuktvā yoniśatāny uccair duḥkhād duḥkhāntaraṃ gataḥ / kadācid imam āyāti saṃsārasvapnavibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा मृतिमोहान्ते जडां दुःखशताकुलां । क्षणाद् वृक्षादिताम् एव हृत्स्थाम् अनुभवन्ति ते

atha vā mṛtimohānte jaḍāṃ duḥkhaśatākulāṃ / kṣaṇād vṛkṣāditām eva hṛtsthām anubhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववासनानुरूपाणि दुःखानि नरके पुनः । अनुभूयाथ योनीषु जायन्ते भूतले चिरात्

svavāsanānurūpāṇi duḥkhāni narake punaḥ / anubhūyātha yonīṣu jāyante bhūtale cirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मध्यमपापो यो मृतिमोहाद् अनन्तरम् । स शिलाजठरं जाड्यं कञ्चित् कालं प्रपश्यति

atha madhyamapāpo yo mṛtimohād anantaram / sa śilājaṭharaṃ jāḍyaṃ kañcit kālaṃ prapaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रबुध्य कालेन केनचिद् वा तथैव वा । तिर्यगादिक्रमैर् भुक्त्वा योनीस् संसारम् एष्यति

tataḥ prabudhya kālena kenacid vā tathaiva vā / tiryagādikramair bhuktvā yonīs saṃsāram eṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत एवानुभवति कश्चित् सामान्यपातकी । स्ववासनानुसारेण देहं सम्पन्नम् अक्षतम्

mṛta evānubhavati kaścit sāmānyapātakī / svavāsanānusāreṇa dehaṃ sampannam akṣatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्प इव सङ्कल्प इव वेत्ति स तादृशम् । तस्मिन्न् एव क्षणे तस्य स्मृतिर् इत्थम् उदेत्य् अपि

saṅkalpa iva saṅkalpa iva vetti sa tādṛśam / tasminn eva kṣaṇe tasya smṛtir ittham udety api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तूत्तममहापुण्यमृतिमोहाद् अनन्तरम् । स्वर्गं विद्याधरपुरं स्मृत्यास्व् अनुभवन्ति ते

ye tūttamamahāpuṇyamṛtimohād anantaram / svargaṃ vidyādharapuraṃ smṛtyāsv anubhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्यकर्मसदृशं भुक्त्वान्यत्र निजं फलम् । जायन्ते मानुषे लोके सश्रीके सज्जनास्पदे

tato 'nyakarmasadṛśaṃ bhuktvānyatra nijaṃ phalam / jāyante mānuṣe loke saśrīke sajjanāspade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽथ मध्यमधर्माणो मृतिमोहाद् अनन्तरम् । त इहोत्तारं कुर्वन्तस् स्थितं पश्यन्ति देहकम्

ye 'tha madhyamadharmāṇo mṛtimohād anantaram / ta ihottāraṃ kurvantas sthitaṃ paśyanti dehakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽथ सामान्यधर्माणो मृतिमोहाद् अनन्तरम् । ते व्योमवायुवलिताः प्रयान्त्य् ओषधिपल्लवान्

ye 'tha sāmānyadharmāṇo mṛtimohād anantaram / te vyomavāyuvalitāḥ prayānty oṣadhipallavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चारुफलं भूत्वा प्रविश्य हृदयं नृणाम् । ततस् ताम् अधितिष्ठन्ति गर्भे जातिक्रमोदिते

tatra cāruphalaṃ bhūtvā praviśya hṛdayaṃ nṛṇām / tatas tām adhitiṣṭhanti garbhe jātikramodite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववासनानुसारेण प्रेता एतां व्यवस्थितिं । मूर्छान्ते ऽनुभवन्त्य् अन्तः क्रमेणैवाक्रमेण च

svavāsanānusāreṇa pretā etāṃ vyavasthitiṃ / mūrchānte 'nubhavanty antaḥ krameṇaivākrameṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ मृता वयम् इति बुध्यन्ते तदनुक्रमात् । बन्धुपिण्डादिदानेन प्रोत्पन्ना इति वेदिनः

ādau mṛtā vayam iti budhyante tadanukramāt / bandhupiṇḍādidānena protpannā iti vedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो यमभटा एते कालपाशान्वितास् तथा । नीयमानो व्रजाम्य् एभिः क्षणाद् यमपुरं त्व् इति

tato yamabhaṭā ete kālapāśānvitās tathā / nīyamāno vrajāmy ebhiḥ kṣaṇād yamapuraṃ tv iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानानि विमानानि शोभनानि पुनः पुनः । स्वकर्मभिर् उपात्तानि पुण्यानीत्य् एव पुण्यवान्

udyānāni vimānāni śobhanāni punaḥ punaḥ / svakarmabhir upāttāni puṇyānīty eva puṇyavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमानि कण्टकश्वभ्रशस्त्रपत्त्रवनानि च । स्वकर्मदुष्कृतोत्थानि संप्राप्तानीति पापवान्

imāni kaṇṭakaśvabhraśastrapattravanāni ca / svakarmaduṣkṛtotthāni saṃprāptānīti pāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं मे सौम्यसंपाता धरणिश् शीतशाद्वला । स्निग्धच्छायासवापीका पुरस्संस्थेति मध्यमः

iyaṃ me saumyasaṃpātā dharaṇiś śītaśādvalā / snigdhacchāyāsavāpīkā purassaṃstheti madhyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं प्राप्तो यमपुरम् अयम् एष स भूतपः । अयं कर्मविचारो मे कृत इत्य् अनुभूतिमान्

ayaṃ prāpto yamapuram ayam eṣa sa bhūtapaḥ / ayaṃ karmavicāro me kṛta ity anubhūtimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रत्येकम् अभ्येति पृथुस् संसारषण्डकः । यथासंस्थितनिश्शेषपदार्थाचारभासुरः

iti pratyekam abhyeti pṛthus saṃsāraṣaṇḍakaḥ / yathāsaṃsthitaniśśeṣapadārthācārabhāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाश एव निश्शून्ये शून्यात्मैवं विभोधवान् । देशकालक्रियादैर्घ्यभासुरो ऽपि न किञ्चन

ākāśa eva niśśūnye śūnyātmaivaṃ vibhodhavān / deśakālakriyādairghyabhāsuro 'pi na kiñcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतो ऽयम् अहम् आदिष्टस् स्वकर्मफलभोजने । गच्छाम्य् आशु शुभं स्वर्गम् इतो नरकम् एव वा

ito 'yam aham ādiṣṭas svakarmaphalabhojane / gacchāmy āśu śubhaṃ svargam ito narakam eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं स्वर्गो मया भुक्तो भुक्तो ऽयं नरको ऽथवा । इमास् ता योनयो त्यक्ता जाये ऽहं संसृतौ पुनः

ayaṃ svargo mayā bhukto bhukto 'yaṃ narako 'thavā / imās tā yonayo tyaktā jāye 'haṃ saṃsṛtau punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं शालिर् अहं जातः क्रमात् फलम् इह स्थितम् । इत्य् उदर्कप्रबोधेन बुद्ध्यमानो भविष्यति

ayaṃ śālir ahaṃ jātaḥ kramāt phalam iha sthitam / ity udarkaprabodhena buddhyamāno bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसुप्तवासनस् त्व् एवं बीजतां यात्य् असौ नरे । तद्बीजं योनिगलितं गर्भो भवति मातरि

saṃsuptavāsanas tv evaṃ bījatāṃ yāty asau nare / tadbījaṃ yonigalitaṃ garbho bhavati mātari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गर्भो जायते लोके पूर्वकर्मानुसारतः । भव्यो भवत्य् अभव्यो वा बालको ललिताकृतिः

sa garbho jāyate loke pūrvakarmānusārataḥ / bhavyo bhavaty abhavyo vā bālako lalitākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनुभवतीदं हि यौवनं मदनोन्मुखम् । ततो जरां पद्ममुखे हिमाशनिम् इव च्युताम्

tato 'nubhavatīdaṃ hi yauvanaṃ madanonmukham / tato jarāṃ padmamukhe himāśanim iva cyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽपि व्याधिमरणं पुनर् मरणमूर्छनम् । पुनस् स्वप्नवद् आयातं पिण्डैर् देहपरिग्रहम्

tato 'pi vyādhimaraṇaṃ punar maraṇamūrchanam / punas svapnavad āyātaṃ piṇḍair dehaparigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यं याति पुनर् लोकं पुनर् एनं भ्रमक्रमम् । भूयो भूयो ऽनुभवति व्योम्न्य् एव व्योमरूपवान्

yāmyaṃ yāti punar lokaṃ punar enaṃ bhramakramam / bhūyo bhūyo 'nubhavati vyomny eva vyomarūpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिसर्गे यथा देवि भ्रम एव प्रवर्तते । तथा कथय मे भूयः प्रसादाद् बोधवृद्धये

ādisarge yathā devi bhrama eva pravartate / tathā kathaya me bhūyaḥ prasādād bodhavṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमार्थघनं शैलाः परमार्थघनं द्रुमाः । परमार्थघनं पृथ्वी परमार्थघनं नभः

paramārthaghanaṃ śailāḥ paramārthaghanaṃ drumāḥ / paramārthaghanaṃ pṛthvī paramārthaghanaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मकत्वात् स यतो यथोदेति चिदीश्वरः । परमाकाशशुद्धात्मा तथा तत्र भवत्य् अलम्

sarvātmakatvāt sa yato yathodeti cidīśvaraḥ / paramākāśaśuddhātmā tathā tatra bhavaty alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गादौ स्वप्नपुरुषन्यायेनादिप्रजापतिः । यथा स्फुरत्प्रकचितस् तथाद्यापि स्थिता स्थितिः

sargādau svapnapuruṣanyāyenādiprajāpatiḥ / yathā sphuratprakacitas tathādyāpi sthitā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमो ऽसौ प्रतिच्छन्दः पदार्थानां हि बिम्बकम् । प्रतिबिम्बितम् एतस्माद् यत् तद् अद्यापि संस्थितम्

prathamo 'sau praticchandaḥ padārthānāṃ hi bimbakam / pratibimbitam etasmād yat tad adyāpi saṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् नाम सुशिरं स्थानं देहानां तद्गतो ऽनिलः । करोत्य् अङ्गपरिस्पन्दं जीवतीत्य् उच्यते ततः

yan nāma suśiraṃ sthānaṃ dehānāṃ tadgato 'nilaḥ / karoty aṅgaparispandaṃ jīvatīty ucyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गादाव् एव मे वैषा जङ्गमे ऽधिष्ठिता स्थितिः । चेतना अपि निस्स्पन्दास् तेन ते पादपादयः

sargādāv eva me vaiṣā jaṅgame 'dhiṣṭhitā sthitiḥ / cetanā api nisspandās tena te pādapādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिदाकाशो ऽयम् एवांशं कुरुते चेतनोदितम् । स एव संविद् भवति शेषं तद् अपि नैव तत्

cidākāśo 'yam evāṃśaṃ kurute cetanoditam / sa eva saṃvid bhavati śeṣaṃ tad api naiva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरो यदि खुरप्रान्तं चेतत्य् अक्षिपटं न तु । तत् तस्य नाक्षिणिर्जीवं नाजीवत्य् एव सर्वतः

naro yadi khuraprāntaṃ cetaty akṣipaṭaṃ na tu / tat tasya nākṣiṇirjīvaṃ nājīvaty eva sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा खं खतया भूमिर् भूमित्वेनाप्तया जलम् । यद् यथा चेतति स्वैरं तद् वेत्त्य् एव तथावपुः

tathā khaṃ khatayā bhūmir bhūmitvenāptayā jalam / yad yathā cetati svairaṃ tad vetty eva tathāvapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सर्वशरीरेण जङ्गमत्वेन जङ्गमम् । स्थावरं स्थावरत्वेन सर्वात्मा भावयन् स्थितः

iti sarvaśarīreṇa jaṅgamatvena jaṅgamam / sthāvaraṃ sthāvaratvena sarvātmā bhāvayan sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् यज् जङ्गमं नाम तत् सचोपनरूपधृत् । तेन बुद्धं ततस् तद्वत् तद् एवाद्यापि संस्थितम्

tasmād yaj jaṅgamaṃ nāma tat sacopanarūpadhṛt / tena buddhaṃ tatas tadvat tad evādyāpi saṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज् जडाभिधम् आबुद्धं स्थावरं तेन वै पुनः । जडम् अद्यापि संविद्धि शिलातरुतृणादि तत्

yaj jaḍābhidham ābuddhaṃ sthāvaraṃ tena vai punaḥ / jaḍam adyāpi saṃviddhi śilātarutṛṇādi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तु जाड्यं पृथक् किञ्चिद् अस्ति नापि च चेतनम् । नास्ति भेदो ऽत्र सर्गादौ सत्तासामान्यकेन तु

na tu jāḍyaṃ pṛthak kiñcid asti nāpi ca cetanam / nāsti bhedo 'tra sargādau sattāsāmānyakena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षाणाम् उपलानां या नामान्तस्स्थास् स्वसंविदः । बुद्ध्यादीनीहितान्य् एव तानि तेषाम् इह स्थितिः

vṛkṣāṇām upalānāṃ yā nāmāntassthās svasaṃvidaḥ / buddhyādīnīhitāny eva tāni teṣām iha sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदो ऽन्तस् स्थावरादेर् यास् तस्या बुद्ध्यादयो हि ते । अन्याभिधानास् त्व् अन्यार्थास् सङ्केतैर् अपरैस् स्थिताः

vido 'ntas sthāvarāder yās tasyā buddhyādayo hi te / anyābhidhānās tv anyārthās saṅketair aparais sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिमिकीटपतङ्गानां येषाम् अन्तस् स्वसंविदः । तान्य् एव तेषां बुद्ध्यादीन्य् अन्याभिख्यार्थकानि तु

krimikīṭapataṅgānāṃ yeṣām antas svasaṃvidaḥ / tāny eva teṣāṃ buddhyādīny anyābhikhyārthakāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोत्तराब्धिजनता दक्षिणाब्धिजनस्थितिम् । न किञ्चिद् अपि जानाति निजसंवेदनाद् ऋते

yathottarābdhijanatā dakṣiṇābdhijanasthitim / na kiñcid api jānāti nijasaṃvedanād ṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वसंज्ञानुभवे लीनास् तथा स्थावरजङ्गमाः । परस्परजडास् सर्वे स्वसङ्केतपरायणाः

svasaṃjñānubhave līnās tathā sthāvarajaṅgamāḥ / parasparajaḍās sarve svasaṅketaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा शिलान्तस्संस्थानां बहिस्स्थानां च वेदनम् । असज् जडं च भेकानां मिथोऽन्तस् तस्थुषां तथा

yathā śilāntassaṃsthānāṃ bahissthānāṃ ca vedanam / asaj jaḍaṃ ca bhekānāṃ mitho'ntas tasthuṣāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वगतं चित्त्वाच् चिद्व्योम्ना यत् प्रचेतितम् । सर्गादौ चोपनं वायुस् स इहाद्यापि संस्थितः

tatra sarvagataṃ cittvāc cidvyomnā yat pracetitam / sargādau copanaṃ vāyus sa ihādyāpi saṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदितं यत् तु सौशिर्यं तन् नभस् तत्र मारुतः । स्पन्दात्मेत्यादि स महान् पदार्थेष्व् इति चोपनम्

viditaṃ yat tu sauśiryaṃ tan nabhas tatra mārutaḥ / spandātmetyādi sa mahān padārtheṣv iti copanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्त्वं तु परमार्थेन स्थावरे जङ्गमे स्थितम् । चोपनान्य् अनिलैर् एव भवन्ति न भवन्ति च

cittvaṃ tu paramārthena sthāvare jaṅgame sthitam / copanāny anilair eva bhavanti na bhavanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं भ्रान्तिमयं विश्वं पदार्थास् संविदंशवः । सर्गादिषु यथैवासंस् तथैवाद्यापि संस्थिताः

evaṃ bhrāntimayaṃ viśvaṃ padārthās saṃvidaṃśavaḥ / sargādiṣu yathaivāsaṃs tathaivādyāpi saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा विश्वपदार्थानां स्वभावस्य विजृम्भणम् । असत्यम् एव सत्याभं तद् एतत् कथितं तव

yathā viśvapadārthānāṃ svabhāvasya vijṛmbhaṇam / asatyam eva satyābhaṃ tad etat kathitaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् अस्तङ्गतप्रायः पश्य राजा विदूरथः । मालाशवस्य पद्मस्य पत्युस् ते याति हृद्गुहाम्

ayam astaṅgataprāyaḥ paśya rājā vidūrathaḥ / mālāśavasya padmasya patyus te yāti hṛdguhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केन मार्गेण देवेशि यान्त्यौ वै शवमण्डपम् । एनम् एवाशु पशन्त्याव् आवां गच्छाव उत्तमे

kena mārgeṇa deveśi yāntyau vai śavamaṇḍapam / enam evāśu paśantyāv āvāṃ gacchāva uttame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यवासनान्तस्स्थं मार्गम् आश्रित्य गच्छति । एषो ऽहम् अपरं लोकं दूरं यामीति चिन्मयम्

manuṣyavāsanāntassthaṃ mārgam āśritya gacchati / eṣo 'ham aparaṃ lokaṃ dūraṃ yāmīti cinmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गेणावासनेनैव या वस् तेनैव सम्मतम् । परस्परेच्छा संवित्तिर् न हि सौहार्दबन्धिनी

mārgeṇāvāsanenaiva yā vas tenaiva sammatam / parasparecchā saṃvittir na hi sauhārdabandhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विहितकथाशमक्रमायां परमदृशि प्रसृते प्रबोधभानौ । नृपतिवरसुतामनस्य् उदारे विगलितविज् जरढो विदूरथो ऽभूत्

iti vihitakathāśamakramāyāṃ paramadṛśi prasṛte prabodhabhānau / nṛpativarasutāmanasy udāre vigalitavij jaraḍho vidūratho 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.