Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.61

अहं जगद् इति भ्रान्तिः परस्मात् कारणं विना । यथोदेति तथा ब्रह्मन् भूयः काथय साधु मे

ahaṃ jagad iti bhrāntiḥ parasmāt kāraṇaṃ vinā / yathodeti tathā brahman bhūyaḥ kāthaya sādhu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तास् समम् एवान्तस् संविदो विन्दते यतः । सर्वथा सर्वदा सर्वं सर्वात्मैकम् अजस् ततः

samastās samam evāntas saṃvido vindate yataḥ / sarvathā sarvadā sarvaṃ sarvātmaikam ajas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वादिशब्दार्थकला ब्रह्मैवैताः पृथङ् न तु । सर्वार्थशब्दादिकलारूपम् आसां न विद्यते

sarvādiśabdārthakalā brahmaivaitāḥ pṛthaṅ na tu / sarvārthaśabdādikalārūpam āsāṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटकत्वं पृथग् घेम्नस् तरङ्गत्वं पृथग् जलात् । यथा न सम्भवत्य् एवं न जगत् पृथग् ईश्वरात्

kaṭakatvaṃ pṛthag ghemnas taraṅgatvaṃ pṛthag jalāt / yathā na sambhavaty evaṃ na jagat pṛthag īśvarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश एव जगद्रूपं जगद्रूपं तु नेश्वरः । हेमैव कटकादित्वं कटकत्वं तु हेम नो

īśa eva jagadrūpaṃ jagadrūpaṃ tu neśvaraḥ / hemaiva kaṭakāditvaṃ kaṭakatvaṃ tu hema no

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथावयविनो रूपम् अनेकावयवात्मकम् । तथानवयवायास् तु चित्त्वं सर्वात्मकं चितः

yathāvayavino rūpam anekāvayavātmakam / tathānavayavāyās tu cittvaṃ sarvātmakaṃ citaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तुल्यकालम् अखिलं तन्मात्रावेदनं परे । अन्तस्स्थं तद् इदं भाति जगद् इत्य् अहम् इत्य् अपि

yat tulyakālam akhilaṃ tanmātrāvedanaṃ pare / antassthaṃ tad idaṃ bhāti jagad ity aham ity api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेखौघानां यथा भेदी सन्निवेशश् शिलोदरे । तथानन्यज् जगद् अहं चेत्य् अन्तश् चिद्घने घनम्

lekhaughānāṃ yathā bhedī sanniveśaś śilodare / tathānanyaj jagad ahaṃ cety antaś cidghane ghanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितास् तरङ्गास् सलिले यथान्तरतरङ्गिते । सृष्टिशब्दार्थरहितास् तथान्तस् सृष्टयः परे

sthitās taraṅgās salile yathāntarataraṅgite / sṛṣṭiśabdārtharahitās tathāntas sṛṣṭayaḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासर्गं तिष्ठति परं सर्गस् तिष्ठति नापरः । अवयवावयविवत् सत्तानवयवैतयोः

nāsargaṃ tiṣṭhati paraṃ sargas tiṣṭhati nāparaḥ / avayavāvayavivat sattānavayavaitayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिद्रूपेण खसंवित्त्या खतन्मात्रं विभाव्यते । स्वम् एव रूपं हृदयं वातेन स्पन्दनं यथा

cidrūpeṇa khasaṃvittyā khatanmātraṃ vibhāvyate / svam eva rūpaṃ hṛdayaṃ vātena spandanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कालम् एष शब्दाणुश् चिच्चमत्काररूपधृत् । चेत्यते शमिनैवान्तस् सङ्कल्प इव चेतसा

tatkālam eṣa śabdāṇuś ciccamatkārarūpadhṛt / cetyate śaminaivāntas saṅkalpa iva cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैवानिलतां वेत्ति निजसत्तात्मिकां स्वयम् । अन्तर्गतस्पन्दरसां पवनस् स्पन्दताम् इव

tadaivānilatāṃ vetti nijasattātmikāṃ svayam / antargataspandarasāṃ pavanas spandatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैवाभासताम् एति निजसत्तात्मिकां स्वयम् । कोशस्थितालोकलवां तेजः प्रकटताम् इव

tadaivābhāsatām eti nijasattātmikāṃ svayam / kośasthitālokalavāṃ tejaḥ prakaṭatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैवाप्तां चेतयते निजसत्तात्मिकाम् अजः । हृत्संस्थरसतन्मात्रां सलिलं द्रवताम् इव

tadaivāptāṃ cetayate nijasattātmikām ajaḥ / hṛtsaṃstharasatanmātrāṃ salilaṃ dravatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैवावनितां वेत्ति स्वचित्तैकात्मिकाम् अजः । अन्तस्स्थगन्धतन्मात्राम् उर्वी स्थैर्यकलाम् इव

tadaivāvanitāṃ vetti svacittaikātmikām ajaḥ / antassthagandhatanmātrām urvī sthairyakalām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यकालनिमेषांशलक्षभागं प्रतीतयः । नित्यं चितः प्रकचनं तत् सर्गौघपरम्पराः

tulyakālanimeṣāṃśalakṣabhāgaṃ pratītayaḥ / nityaṃ citaḥ prakacanaṃ tat sargaughaparamparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सकृत् स्वभावान्तर् दृश्यमध्यम् अनामयम् । उदयास्तमयोन्मुक्तं ब्रह्म तिष्ठत्य् अनिष्ठितम्

evaṃ sakṛt svabhāvāntar dṛśyamadhyam anāmayam / udayāstamayonmuktaṃ brahma tiṣṭhaty aniṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धं सद् अपसर्गं तत् ससर्गम् अपि तत् समम् । अबुद्धं सर्गरूपात्म विसर्गम् अपि तत् सदा

buddhaṃ sad apasargaṃ tat sasargam api tat samam / abuddhaṃ sargarūpātma visargam api tat sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिद्ब्रह्म यद् यथा येन विन्दते स्वत्वम् आत्मनि । तत् तत् तथानुभवति सर्वं तत् सर्वशक्तिमत्

cidbrahma yad yathā yena vindate svatvam ātmani / tat tat tathānubhavati sarvaṃ tat sarvaśaktimat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सत्यं विद्विलासत्वान् नित्यानुभवरूपतः । तद् असत्यं मनष्षष्ठं सर्वाख्यातिगतं यतः

tat satyaṃ vidvilāsatvān nityānubhavarūpataḥ / tad asatyaṃ manaṣṣaṣṭhaṃ sarvākhyātigataṃ yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा तत् सरणं वायौ तथा सर्गस् स्थितः परे । असत्कल्पे त्व् असत्कल्पस् सत्ये ऽसत्य इवापि च

yathā tat saraṇaṃ vāyau tathā sargas sthitaḥ pare / asatkalpe tv asatkalpas satye 'satya ivāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यरूपा यथानन्या तेजस्य् आलोकतोदरे । तथा ब्रह्मणि विश्वश्रीस् सत्यासत्यात्मिकात्मनि

anyarūpā yathānanyā tejasy ālokatodare / tathā brahmaṇi viśvaśrīs satyāsatyātmikātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्कीर्णा यथा पङ्के पुत्रिका वाथ दारुणि । वर्णा यथा मषीकल्के तथा सर्गास् स्थिताः परे

anutkīrṇā yathā paṅke putrikā vātha dāruṇi / varṇā yathā maṣīkalke tathā sargās sthitāḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यान्येव कचति ब्रह्मतत्त्वमरुस्थले । असत्यानित्यसत्तेयं त्रिजगन्मृगतृष्णिका

ananyānyeva kacati brahmatattvamarusthale / asatyānityasatteyaṃ trijaganmṛgatṛṣṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणा चिन्मयेनात्मासर्गात्मैव विभाव्यते । न भाव्यते चानन्यत्वाद् बीजेनान्तर् इव द्रुमः

brahmaṇā cinmayenātmāsargātmaiva vibhāvyate / na bhāvyate cānanyatvād bījenāntar iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा क्षीरस्य माधुर्यं तीक्ष्णत्वं मरिचस्य च । द्रवत्वं पयसश् चैव स्पन्दो ऽन्तः पवनस्य च

yathā kṣīrasya mādhuryaṃ tīkṣṇatvaṃ maricasya ca / dravatvaṃ payasaś caiva spando 'ntaḥ pavanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितो ऽनन्यो ऽप्य् अथान्यस् सन् न स्थितश् च तथात्मनि । सर्गो ऽनर्गलचिद्रूपः परमात्मात्मरूपधृत्

sthito 'nanyo 'py athānyas san na sthitaś ca tathātmani / sargo 'nargalacidrūpaḥ paramātmātmarūpadhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कचनं ब्रह्मरत्नस्य जगद् इत्य् एव यत् स्थितम् । तद् अकारणकं तस्मात् तेन न व्यतिरिच्यते

kacanaṃ brahmaratnasya jagad ity eva yat sthitam / tad akāraṇakaṃ tasmāt tena na vyatiricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनाचित्तजीवादिवेदनं वेदनोदितम् । नोदेत्य् अवेदनाद् एव यन् नानात्मैव पौरुषम्

vāsanācittajīvādivedanaṃ vedanoditam / nodety avedanād eva yan nānātmaiva pauruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्तम् एति न चोदेति क्वचित् किञ्चित् कदाचन । सर्वं शान्तम् अजं ब्रह्म चिद्घनं सुशिलाघणम्

nāstam eti na codeti kvacit kiñcit kadācana / sarvaṃ śāntam ajaṃ brahma cidghanaṃ suśilāghaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराणुं प्रति सर्गौघाश् चित्त्वाद् भान्ति सहस्रशः । तेष्व् अन्ये ऽणाव् अणाव् अन्तः कैवात्र गणना कथम्

parāṇuṃ prati sargaughāś cittvād bhānti sahasraśaḥ / teṣv anye 'ṇāv aṇāv antaḥ kaivātra gaṇanā katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जलान्तर् ऊर्म्याद्या गुप्तागुप्तास् स्वशक्तयः । जाग्रत्स्वप्नसुषुप्ताद्यास् तथा जीवे ऽन्तर् आस्थिताः

yathā jalāntar ūrmyādyā guptāguptās svaśaktayaḥ / jāgratsvapnasuṣuptādyās tathā jīve 'ntar āsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाता चेद् अरतिर् भोगान् प्रति मनाग् अपि । तदासौ तावतैवोच्चैः पदं प्राप्त इति श्रुतिः

jātā ced aratir bhogān prati manāg api / tadāsau tāvataivoccaiḥ padaṃ prāpta iti śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो यतो वियुज्यते ततस् ततो विमुच्यते । अतो ऽहम् इत्य् असंविदः क एति जन्मसंविदम्

yato yato viyujyate tatas tato vimucyate / ato 'ham ity asaṃvidaḥ ka eti janmasaṃvidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितं परापराम् अजाम् अरूपिकाम् अनामिकाम् । चराचराधरामयीं विदन्ति ये जयन्ति ते

citaṃ parāparām ajām arūpikām anāmikām / carācarādharāmayīṃ vidanti ye jayanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परे चिद् अस्त्य् अप्रकटाद्वितीया स्वावर्तलेखेव जलद्रवे ऽन्तः । सा हन्त येन त्रिजगन्ति धत्ते न सन्ति नासन्ति परात्मकानि

pare cid asty aprakaṭādvitīyā svāvartalekheva jaladrave 'ntaḥ / sā hanta yena trijaganti dhatte na santi nāsanti parātmakāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम्मयी पद्मजभावना चित् सङ्कल्पभेदात् प्रतनोति विश्वम् । अन्तर् मुधैवानुभवत्य् अनन्तं निमेषकोट्यंशविधौ युगान्तम्

ahammayī padmajabhāvanā cit saṅkalpabhedāt pratanoti viśvam / antar mudhaivānubhavaty anantaṃ nimeṣakoṭyaṃśavidhau yugāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.