Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.62

परमाणुनिमेषाणां लक्षांशकलनास्व् अपि । जगत्कल्पसहस्राणि सत्यानीव विभान्त्य् अलम्

paramāṇunimeṣāṇāṃ lakṣāṃśakalanāsv api / jagatkalpasahasrāṇi satyānīva vibhānty alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेष्व् अप्य् अन्तस् तथैवान्तः परमाणुकणं प्रति । भ्रान्तिर् एवम् अनन्ताहो इयम् इत्य् अवभासते

teṣv apy antas tathaivāntaḥ paramāṇukaṇaṃ prati / bhrāntir evam anantāho iyam ity avabhāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वहन्तीमाः परा सत्ता शान्तास् सर्गपरम्पराः । सलिलद्रवतेवान्तर् अस्फुटावर्तवर्तिकाः

vahantīmāḥ parā sattā śāntās sargaparamparāḥ / saliladravatevāntar asphuṭāvartavartikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्यात्मिकैव सर्गश्रीर् वहतीह महामरौ । तीरद्रुमलतोन्मुक्तपुष्पाणीव तरङ्गिणी

mithyātmikaiva sargaśrīr vahatīha mahāmarau / tīradrumalatonmuktapuṣpāṇīva taraṅgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नेन्द्रजालपुरवत् सङ्कथेहापुराद्रिवत् । सङ्कल्पवद् असत्यैव भाति सर्गानुभूतिभूः

svapnendrajālapuravat saṅkathehāpurādrivat / saṅkalpavad asatyaiva bhāti sargānubhūtibhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐकात्म्यैकतयैवं हि जाते सम्यग्विचारणात् । निर्विकल्पात्मनि ज्ञाने परिज्ञानवतां वर

aikātmyaikatayaivaṃ hi jāte samyagvicāraṇāt / nirvikalpātmani jñāne parijñānavatāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमर्थम् इह तिष्ठन्ति देहास् तत्त्वविदाम् अपि । दैवेनेव समाक्रान्ता दैवम् अत्र च किं भवेत्

kimartham iha tiṣṭhanti dehās tattvavidām api / daiveneva samākrāntā daivam atra ca kiṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तीह नियतिर् ब्राह्मी चिच्छक्तिस्पर्शरूपिणी । अवश्यम्भवितव्यैकसत्ता सकलकल्पगा

astīha niyatir brāhmī cicchaktisparśarūpiṇī / avaśyambhavitavyaikasattā sakalakalpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिसर्गे हि नियतिर् भाववैचित्र्यम् अक्षयम् । अनेनेत्थं सदा भाव्यम् इति सम्पद्यते परम्

ādisarge hi niyatir bhāvavaicitryam akṣayam / anenetthaṃ sadā bhāvyam iti sampadyate param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासत्तेति कथिता महाचितिर् इति स्मृता । महाशक्तिर् इति ख्याता महादृष्टिर् इति स्थिता

mahāsatteti kathitā mahācitir iti smṛtā / mahāśaktir iti khyātā mahādṛṣṭir iti sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाक्रियेति गदिता महोद्भव इति श्रुता । महास्पन्द इति प्रौढा महात्मैकतयोदिता

mahākriyeti gaditā mahodbhava iti śrutā / mahāspanda iti prauḍhā mahātmaikatayoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणानीति जगन्तीति दैत्या इति सुरा इति । इति नागा इति नगा इत्य् आकल्पम् इति स्थितिः

tṛṇānīti jagantīti daityā iti surā iti / iti nāgā iti nagā ity ākalpam iti sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद् ब्रह्मसत्ताया व्यभिचारो ऽनुमीयते । चित्रम् आकाशकोशे वा नान्यथा नियतेस् स्थितिः

kadācid brahmasattāyā vyabhicāro 'numīyate / citram ākāśakośe vā nānyathā niyates sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरिञ्चाद्यात्मभिर् बुद्धैर् बोधायाविदितात्मनाम् । बृंहणात् सैव नियतिस् सर्गो ऽयम् इति कथ्यते

viriñcādyātmabhir buddhair bodhāyāviditātmanām / bṛṃhaṇāt saiva niyatis sargo 'yam iti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचलं चलवद् दृष्टं ब्रह्मण्य् आर्यव्यवस्थितम् । अनादिमध्यपर्यन्तं शास्त्रो वृक्ष इवाम्बरम्

acalaṃ calavad dṛṣṭaṃ brahmaṇy āryavyavasthitam / anādimadhyaparyantaṃ śāstro vṛkṣa ivāmbaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाषाणोदरलेखौघन्यायेनात्मनि तिष्ठता । ब्रह्मणा नियतिस् सर्गो बुद्धो बोधयतेव खम्

pāṣāṇodaralekhaughanyāyenātmani tiṣṭhatā / brahmaṇā niyatis sargo buddho bodhayateva kham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहे यथाङ्गिनाङ्गादि स्पृश्यते चित्स्वभावतः । ब्रह्मणा पद्मजत्वेन नियत्याद्यङ्गकं तथा

dehe yathāṅgināṅgādi spṛśyate citsvabhāvataḥ / brahmaṇā padmajatvena niyatyādyaṅgakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा दैवम् इति प्रोक्ता सर्वं सकलकालगम् । पदार्थम् अलम् आक्रम्य शुद्धा चिद् इति संस्थिता

eṣā daivam iti proktā sarvaṃ sakalakālagam / padārtham alam ākramya śuddhā cid iti saṃsthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पन्दितव्यं पदार्थेन भाव्यं वा भोक्तृतापदम् । अनेनेत्थम् अनेनेत्थम् अवश्यम् इति दैवधीः

spanditavyaṃ padārthena bhāvyaṃ vā bhoktṛtāpadam / anenettham anenettham avaśyam iti daivadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषैव पुरुषस्पन्दतृणगुल्मादि चाखिलम् । एषैव सर्वभूतादि जगत्कालक्रियादि च

eṣaiva puruṣaspandatṛṇagulmādi cākhilam / eṣaiva sarvabhūtādi jagatkālakriyādi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनया पौरुषी सत्ता सत्तास्याः पौरुषेण च । लक्ष्येते भवनं याते द्वे एकात्मतयेति हि

anayā pauruṣī sattā sattāsyāḥ pauruṣeṇa ca / lakṣyete bhavanaṃ yāte dve ekātmatayeti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरेण पौरुषेणैव कार्ये सत्तात्मिके उभे । ईदृश्य् एव हि नियतिर् एवं नियतिपौरुषम्

nareṇa pauruṣeṇaiva kārye sattātmike ubhe / īdṛśy eva hi niyatir evaṃ niyatipauruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रष्टव्यो ऽहं त्वया राम दैवपौरुषनिर्णयम् । मदुक्तं पौरुषं पाल्यं त्वयेति नियतिस् स्थिता

praṣṭavyo 'haṃ tvayā rāma daivapauruṣanirṇayam / maduktaṃ pauruṣaṃ pālyaṃ tvayeti niyatis sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजयिष्यति मां दैवम् इति दैवपरायणः । यत् तिष्ठत्य् अक्रियो मौनं नियतेर् एष निश्चयः

bhojayiṣyati māṃ daivam iti daivaparāyaṇaḥ / yat tiṣṭhaty akriyo maunaṃ niyater eṣa niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषेण समाहृत्य भोगान् भुङ्क्ते नरश् च यत् । राज्यादीन् मोक्षपर्यन्तान् नियतेर् एष निश्चयः

pauruṣeṇa samāhṛtya bhogān bhuṅkte naraś ca yat / rājyādīn mokṣaparyantān niyater eṣa niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तिर् भवति संसारान् न कल्पनिचयैर् अपि । भ्रमतां यच् छरीरौघैर् नियतेर् एष निश्चयः

muktir bhavati saṃsārān na kalpanicayair api / bhramatāṃ yac charīraughair niyater eṣa niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्या बुद्धिर् न कर्माणि न विकारादि नाकृतिः । केवलं त्व् इत्थम् आकल्पं स्थित्या भाव्यम् इति स्थितम्

nāsyā buddhir na karmāṇi na vikārādi nākṛtiḥ / kevalaṃ tv ittham ākalpaṃ sthityā bhāvyam iti sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं भविता ह्य् एवम् इदम् इत्थम् इति स्थितिः । न शक्यते लङ्घयितुम् अपि रुद्रादिबुद्धिभिः

avaśyaṃ bhavitā hy evam idam ittham iti sthitiḥ / na śakyate laṅghayitum api rudrādibuddhibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषम् न परित्याज्यम् एनाम् आश्रित्य धीमता । पौरुषेणैव रूपेण नियतिर् हि नियामिका

pauruṣam na parityājyam enām āśritya dhīmatā / pauruṣeṇaiva rūpeṇa niyatir hi niyāmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपौरुषं हि नियतिः पौरुषं सैव सर्गगा । निष्फलापौरुषाकारा सफला पौरुषात्मिका

apauruṣaṃ hi niyatiḥ pauruṣaṃ saiva sargagā / niṣphalāpauruṣākārā saphalā pauruṣātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियत्या मूकताहेतुनिष्पौरुषतयाक्रियः । यस् तिष्ठति प्राणमरुत्स्पन्दस् तस्य क्व गच्छति

niyatyā mūkatāhetuniṣpauruṣatayākriyaḥ / yas tiṣṭhati prāṇamarutspandas tasya kva gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्राणक्रियारोधम् अपि कृत्वा विरामदम् । यदि तिष्ठति तत् साधुर् मुक्त एव किम् उच्यते

atha prāṇakriyārodham api kṛtvā virāmadam / yadi tiṣṭhati tat sādhur mukta eva kim ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषैकात्मता श्रेयो मोक्षो ऽत्यन्तम् अकर्मता । आभ्यां तु शबलः पक्षो दुःखायैव महात्मनाम्

pauruṣaikātmatā śreyo mokṣo 'tyantam akarmatā / ābhyāṃ tu śabalaḥ pakṣo duḥkhāyaiva mahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियतिर् ब्रह्मतत्त्वाभा तस्यां चेत् परिणम्यते । नूनं परमशुद्धायां तत् प्राप्तैव परा गतिः

niyatir brahmatattvābhā tasyāṃ cet pariṇamyate / nūnaṃ paramaśuddhāyāṃ tat prāptaiva parā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैर् नियत्यादिमहाविलासैर् ब्रह्मैव विस्फूर्जति सर्वगात्म । तृणादिवल्लीतरुगुल्मजालैस् सत्तेव तोयस्य धरान्तरस्था

etair niyatyādimahāvilāsair brahmaiva visphūrjati sarvagātma / tṛṇādivallītarugulmajālais satteva toyasya dharāntarasthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.