Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.79

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.79

इत्य् उक्त्वा राक्षसी प्रश्नान् सा वक्तुम् उपचक्रमे । उच्यताम् इति राज्ञोक्ते तान् इमाञ् शृणु राघव

ity uktvā rākṣasī praśnān sā vaktum upacakrame / ucyatām iti rājñokte tān imāñ śṛṇu rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्यानेकसङ्ख्यस्य कस्याणोर् अम्बुधेर् इव । अन्तर् ब्रह्माण्डलक्षाणि लीयन्ते बुद्बुदा इव

ekasyānekasaṅkhyasya kasyāṇor ambudher iva / antar brahmāṇḍalakṣāṇi līyante budbudā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् आकाशम् अनाकाशं नकिञ्चित् किञ्चिद् एव किम् । को ऽहम् एवापि सम्पन्नः को भवान् अप्य् अहं स्थितः

kim ākāśam anākāśaṃ nakiñcit kiñcid eva kim / ko 'ham evāpi sampannaḥ ko bhavān apy ahaṃ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन् न गच्छति च कः को ऽतिष्ठन्न् एव तिष्ठति । कश् चेतनो ऽपि पाषाणः कश् चिद्व्योमनि चित्रकृत्

gacchan na gacchati ca kaḥ ko 'tiṣṭhann eva tiṣṭhati / kaś cetano 'pi pāṣāṇaḥ kaś cidvyomani citrakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निताम् अजहच् चैव कश् च वह्निर् न दाहकः । अवह्नेर् जायते वह्निः कस्माद् राजन् निरन्तरम्

vahnitām ajahac caiva kaś ca vahnir na dāhakaḥ / avahner jāyate vahniḥ kasmād rājan nirantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचन्द्रार्काग्नितारो ऽपि को ऽविनाशः प्रकाशकः । अनेत्रलभ्यात् कस्माच् च प्रकाशश् च प्रवर्तते

acandrārkāgnitāro 'pi ko 'vināśaḥ prakāśakaḥ / anetralabhyāt kasmāc ca prakāśaś ca pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लतागुल्माङ्कुरादीनां जात्यन्धानां तथैव च । अन्येषाम् अप्य् अनक्षाणाम् आलोकः क इवोत्तमः

latāgulmāṅkurādīnāṃ jātyandhānāṃ tathaiva ca / anyeṣām apy anakṣāṇām ālokaḥ ka ivottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनकः को ऽम्बरादीनां सत्तायाः कस् स्वभावदः । को जगद्रत्नकोशस् स्यात् कस्य कोशे मणेर् जगत्

janakaḥ ko 'mbarādīnāṃ sattāyāḥ kas svabhāvadaḥ / ko jagadratnakośas syāt kasya kośe maṇer jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽणुस् तमः प्रकाशश् च को ऽणुर् अस्ति च नास्ति च । को ऽणुर् दूरे ऽप्य् अदूरे च को ऽणुर् एव महागिरिः

ko 'ṇus tamaḥ prakāśaś ca ko 'ṇur asti ca nāsti ca / ko 'ṇur dūre 'py adūre ca ko 'ṇur eva mahāgiriḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेष एव कः कल्पः कः कल्पो ऽपि निमेषकः । किं प्रत्यक्षम् असद्रूपं किं चेतनम् अचेतनम्

nimeṣa eva kaḥ kalpaḥ kaḥ kalpo 'pi nimeṣakaḥ / kiṃ pratyakṣam asadrūpaṃ kiṃ cetanam acetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश् चावायुश् च वायुश् च कश् शब्दो ऽशब्द एव च । कस् सर्वं च नकिञ्चिद् च को ऽहं नाहं च किं भवेत्

kaś cāvāyuś ca vāyuś ca kaś śabdo 'śabda eva ca / kas sarvaṃ ca nakiñcid ca ko 'haṃ nāhaṃ ca kiṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं प्रयत्नशतप्राप्तं लब्ध्वापि बहुजन्मभिः । लब्धं नकिञ्चिद् भवति ननु सर्वं च लभ्यते

kiṃ prayatnaśataprāptaṃ labdhvāpi bahujanmabhiḥ / labdhaṃ nakiñcid bhavati nanu sarvaṃ ca labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्थेन जीवतैवोच्चैः केन स्वात्मापहारितः । केनाणुनान्तर् व्रियते मेरुस् त्रिभुवनं तृणम्

svasthena jīvataivoccaiḥ kena svātmāpahāritaḥ / kenāṇunāntar vriyate merus tribhuvanaṃ tṛṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनाणुकणमात्रेण पूरिता शतयोजनी । को ऽणुर् एव भवन् माति न योजनशतेष्व् अपि

kenāṇukaṇamātreṇa pūritā śatayojanī / ko 'ṇur eva bhavan māti na yojanaśateṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनालोकनमात्रेण जगद्बालः प्रनाट्यते । कस्याणोर् अन्तरे सन्ति कुलावनिभृतां घटाः

kenālokanamātreṇa jagadbālaḥ pranāṭyate / kasyāṇor antare santi kulāvanibhṛtāṃ ghaṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुत्वम् अजहत् को ऽणुर् मेरोस् स्थूलतराकृतिः । वालाग्रशतभागात्मा को ऽणुर् उच्चैश् शिलोच्चयः

aṇutvam ajahat ko 'ṇur meros sthūlatarākṛtiḥ / vālāgraśatabhāgātmā ko 'ṇur uccaiś śiloccayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽणुः प्रकाशतमसोर् दीपः प्रकटनप्रदः । कस्याणोर् अन्तरे सन्ति समग्रानुभवाणवः

ko 'ṇuḥ prakāśatamasor dīpaḥ prakaṭanapradaḥ / kasyāṇor antare santi samagrānubhavāṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽणुर् अत्यन्तनिस्स्वादुर् अपि संस्वदते भृशम् । केन सन्त्यजता सर्वम् अणुना सर्वम् आश्रितम्

ko 'ṇur atyantanissvādur api saṃsvadate bhṛśam / kena santyajatā sarvam aṇunā sarvam āśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनात्माच्छादनाशक्तेर् अणुनाच्छादितं जगत् । जगन् नयेन कस्याणोस् सद्भूतम् अभिजीवति

kenātmācchādanāśakter aṇunācchāditaṃ jagat / jagan nayena kasyāṇos sadbhūtam abhijīvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातावयवः को ऽणुस् सहस्रकरलोचनः । को निमेषो महाकल्पो महाकल्पशतानि वा

ajātāvayavaḥ ko 'ṇus sahasrakaralocanaḥ / ko nimeṣo mahākalpo mahākalpaśatāni vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणौ जगन्ति तिष्ठन्ति कस्मिन् बीज इव द्रुमाः । बीजाद्यानि फलान्तानि स्फुटान्य् अनुदितान्य् अपि

aṇau jaganti tiṣṭhanti kasmin bīja iva drumāḥ / bījādyāni phalāntāni sphuṭāny anuditāny api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पः कस्य निमेषस्य जीवस्येवान्तरे स्थितः । कः प्रयोजककर्तृत्वम् अप्य् अनाश्रित्य कारकः

kalpaḥ kasya nimeṣasya jīvasyevāntare sthitaḥ / kaḥ prayojakakartṛtvam apy anāśritya kārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यसम्पत्तये द्रष्टाप्य् आत्मानं दृश्यतां नयेत् । दृश्यं पश्यन् स्वम् आत्मानं को न पश्यति नेत्रवत्

dṛśyasampattaye draṣṭāpy ātmānaṃ dṛśyatāṃ nayet / dṛśyaṃ paśyan svam ātmānaṃ ko na paśyati netravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्गलितदृश्यं च क आत्मानम् अखण्डितम् । दृश्यासम्पत्तये पश्यन् पुरो दृश्यं न पश्यति

antargalitadṛśyaṃ ca ka ātmānam akhaṇḍitam / dṛśyāsampattaye paśyan puro dṛśyaṃ na paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानं दर्शनं दृश्यं को भासयति दृश्यवत् । कटकादीनि हेम्नेव निगीर्णं केन च त्रयम्

ātmānaṃ darśanaṃ dṛśyaṃ ko bhāsayati dṛśyavat / kaṭakādīni hemneva nigīrṇaṃ kena ca trayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्मान् न किञ्चिच् च पृथग् ऊर्म्यादीव महाम्भसः । कस्येच्छया पृथक् चास्ति वीचितेव महाम्भसः

kasmān na kiñcic ca pṛthag ūrmyādīva mahāmbhasaḥ / kasyecchayā pṛthak cāsti vīciteva mahāmbhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्कालाद्यनवच्छिन्नाद् एकस्माद् असतस् सतः । द्वैतम् अप्य् अपृथक् कस्माद् द्रवतेव महाम्भसः

dikkālādyanavacchinnād ekasmād asatas sataḥ / dvaitam apy apṛthak kasmād dravateva mahāmbhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानं दर्शनं दृश्यं सद् असच् च गतक्रमम् । को ऽन्तर्बीजम् इवाङ्गस्थं स्थितः कृत्वा त्रिकालगम्

ātmānaṃ darśanaṃ dṛśyaṃ sad asac ca gatakramam / ko 'ntarbījam ivāṅgasthaṃ sthitaḥ kṛtvā trikālagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतभव्यभविष्यस्थं जगद्वृन्दं बृहद्भ्रमम् । नित्यं समस्य कस्यान्तर् बीजस्यान्तर् इव द्रुमः

bhūtabhavyabhaviṣyasthaṃ jagadvṛndaṃ bṛhadbhramam / nityaṃ samasya kasyāntar bījasyāntar iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजं द्रुमतयैवाशु द्रुमो बीजतयैव च । स्वयम् एकम् असद्रूपम् उदेत्य् अनुदितो ऽपि कः

bījaṃ drumatayaivāśu drumo bījatayaiva ca / svayam ekam asadrūpam udety anudito 'pi kaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिसतन्तुर् महामेरुर् भो राजन् यदपेक्षया । तस्य कस्योदरे सन्ति मेरुमन्दरकोटयः

bisatantur mahāmerur bho rājan yadapekṣayā / tasya kasyodare santi merumandarakoṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनेदम् आततम् अनेकचिद् एव विश्वं किंसार एवम् अभिवल्गसि हंसि पासि । किंदर्शनेन न भवस्य् अथ वा सद् एव नूनं भवस्य् असमदृग् वद तत्प्रशान्त्यै

kenedam ātatam anekacid eva viśvaṃ kiṃsāra evam abhivalgasi haṃsi pāsi / kiṃdarśanena na bhavasy atha vā sad eva nūnaṃ bhavasy asamadṛg vada tatpraśāntyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो ऽसौ प्रगलतु संशयो ममोच्चैश् चित्तश्रीमुखमिहिकामलानुलेपः । यस्याग्रे न गलति संशयस् समूलो नैवासौ क्वचिद् अपि पण्डितोक्तिम् एति

eṣo 'sau pragalatu saṃśayo mamoccaiś cittaśrīmukhamihikāmalānulepaḥ / yasyāgre na galati saṃśayas samūlo naivāsau kvacid api paṇḍitoktim eti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एनं मे यदि न नयिष्यथः क्रमोक्त्या संशान्तिं लघुतरसंशयं सुबुद्धी । तद् रक्षोजठरहुताशनेन्धनत्वं निर्विघ्नं झगिति गमिष्यथः क्षणेन

enaṃ me yadi na nayiṣyathaḥ kramoktyā saṃśāntiṃ laghutarasaṃśayaṃ subuddhī / tad rakṣojaṭharahutāśanendhanatvaṃ nirvighnaṃ jhagiti gamiṣyathaḥ kṣaṇena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात् तां जनपदमण्डलीं समन्ताद् भावत्कीम् उरुजठरा क्षणाद् ग्रसे ऽहम् । एवं ते भवति सुराजतेव मन्ये मूर्खानाम् अतिरस एव सङ्क्षयाय

paścāt tāṃ janapadamaṇḍalīṃ samantād bhāvatkīm urujaṭharā kṣaṇād grase 'ham / evaṃ te bhavati surājateva manye mūrkhānām atirasa eva saṅkṣayāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा विपुलगभीरमेघनाद प्रोल्लासप्रकटगिरा निशाचरी सा । तूष्णीम् अप्य् अतिविकटाकृतिस् तदासीच् छुद्धान्तश्शरदमलाभ्रमण्डलीव

ity uktvā vipulagabhīrameghanāda prollāsaprakaṭagirā niśācarī sā / tūṣṇīm apy ativikaṭākṛtis tadāsīc chuddhāntaśśaradamalābhramaṇḍalīva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.