Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.86

कल्पनाम्नि महादेव ह्यस्तने दिवसे तव । तले कैलासशैलस्य जम्बुद्वीपैककोणके

kalpanāmni mahādeva hyastane divase tava / tale kailāsaśailasya jambudvīpaikakoṇake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णजटनाम्ना यत् त्वत्पुत्रैर् जनितप्रजैः । मण्डलं कल्पितं श्रीमद् अनल्पसुखसुन्दरम्

suvarṇajaṭanāmnā yat tvatputrair janitaprajaiḥ / maṇḍalaṃ kalpitaṃ śrīmad analpasukhasundaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राभूद् अतिधर्मात्मा ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः । इन्दुर् नामातिशान्तात्मा कश्यपस्य कुलोद्भवः

tatrābhūd atidharmātmā brāhmaṇo brahmavittamaḥ / indur nāmātiśāntātmā kaśyapasya kulodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंस् तदा निवसतो नित्यं स्वजनमण्डले । न बभूवात्मजस् तस्य मरुभूमेस् तृणं यथा

tasmiṃs tadā nivasato nityaṃ svajanamaṇḍale / na babhūvātmajas tasya marubhūmes tṛṇaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न व्यराजत सा भार्या तस्य निष्फलपुष्पिता । ऋज्वी गौरी सुशुद्धापि शून्या शरलता यथा

na vyarājata sā bhāryā tasya niṣphalapuṣpitā / ṛjvī gaurī suśuddhāpi śūnyā śaralatā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ ततो दम्पती खिन्नौ पुत्रार्थं तपसे गिरेः । कैलासस्यांसम् आरूढौ रूढाव् इव वनद्रुमौ

tau tato dampatī khinnau putrārthaṃ tapase gireḥ / kailāsasyāṃsam ārūḍhau rūḍhāv iva vanadrumau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतैर् अनावृते शून्ये तस्मिन् कैलासकुञ्जके । तेपाते तौ तपो घोरं जलाहारौ तरुस्थितौ

bhūtair anāvṛte śūnye tasmin kailāsakuñjake / tepāte tau tapo ghoraṃ jalāhārau tarusthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं पानीयचुलकं पीत्वा दिवसपर्यये । निस्पन्दम् उत्थितौ वार्क्षीं वृत्तिम् आश्रित्य संस्थितौ

ekaṃ pānīyaculakaṃ pītvā divasaparyaye / nispandam utthitau vārkṣīṃ vṛttim āśritya saṃsthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थतुस् तौ तदा तत्र तावद् वनतरुव्रतौ । यावत् त्रेता द्वापरश् च युगे द्वे एव ते गते

tasthatus tau tadā tatra tāvad vanataruvratau / yāvat tretā dvāparaś ca yuge dve eva te gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तुष्टो ऽभवद् देवस् तयोश् शशिकलाधरः । दिनतापोत्तापितयोर् इन्दुः कुमुदयोर् इव

tatas tuṣṭo 'bhavad devas tayoś śaśikalādharaḥ / dinatāpottāpitayor induḥ kumudayor iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजगाम तम् उद्देशं यत्र तौ विप्रदम्पती । सलतापादपं देशं पुष्पाकर इवेश्वरः

ājagāma tam uddeśaṃ yatra tau vipradampatī / salatāpādapaṃ deśaṃ puṣpākara iveśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दम्पती तौ वृषारूढं सोमं सोमार्धशेखरम् । फुल्लाननं ददृशतुः कुमुदे शशिनं यथा

dampatī tau vṛṣārūḍhaṃ somaṃ somārdhaśekharam / phullānanaṃ dadṛśatuḥ kumude śaśinaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ तं प्रणेमतुर् देवं तुषारामलम् ईश्वरम् । द्यावापृथिव्याव् उदितं परिपूर्णम् इवोडुपम्

tau taṃ praṇematur devaṃ tuṣārāmalam īśvaram / dyāvāpṛthivyāv uditaṃ paripūrṇam ivoḍupam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्जयन् पवनाधूतनववेणुवनस्वनम् । मृदूद्दामं स्मितस्यन्दि प्रोवाचाथ वचश् शिवः

tarjayan pavanādhūtanavaveṇuvanasvanam / mṛdūddāmaṃ smitasyandi provācātha vacaś śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं विप्र गृहाणाशु तुष्टो ऽस्मि तव वाञ्छितम् । मधुमासरसाक्रान्तवृक्षवन् मुदितो भव

varaṃ vipra gṛhāṇāśu tuṣṭo 'smi tava vāñchitam / madhumāsarasākrāntavṛkṣavan mudito bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् देवदेवेश दश पुत्रा महाधियः । भव्या भवन्तु मे भूयश् शोको येन न बाधते

bhagavan devadeveśa daśa putrā mahādhiyaḥ / bhavyā bhavantu me bhūyaś śoko yena na bādhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैवम् अस्त्व् इति प्रोच्य जगामान्तर्धिम् ईश्वरः । व्योम्नि वारिनिधौ ह्रादं कृत्वेवोर्मिर् महावपुः

athaivam astv iti procya jagāmāntardhim īśvaraḥ / vyomni vārinidhau hrādaṃ kṛtvevormir mahāvapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तौ दम्पती तुष्टौ शिवात् प्राप्य वरं गृहम् । गतौ गीर्वाणसदृशौ खम् इवोमामहेश्वरौ

tatas tau dampatī tuṣṭau śivāt prāpya varaṃ gṛham / gatau gīrvāṇasadṛśau kham ivomāmaheśvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सा ब्राह्मणी गेहे बभूवोदारगर्भिणी । बभौ पूर्णोदरी श्यामा मेघलेखेव वारिणा

tatra sā brāhmaṇī gehe babhūvodāragarbhiṇī / babhau pūrṇodarī śyāmā meghalekheva vāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेन सुषुवे पुत्रान् प्रतिपच्चन्द्रकोमलान् । दश बालान् मधौ मुग्धा वसुधेव नवाङ्कुरान्

kālena suṣuve putrān pratipaccandrakomalān / daśa bālān madhau mugdhā vasudheva navāṅkurān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कृतब्रह्मसंस्कारा वृद्धिम् ईयुर् महौजसः । स्वल्पेनैव हि कालेन प्रावृषीव नवाम्बुदाः

te kṛtabrahmasaṃskārā vṛddhim īyur mahaujasaḥ / svalpenaiva hi kālena prāvṛṣīva navāmbudāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सप्तवर्षवयसो बभूवुर् ज्ञातवाङ्मयाः । विरेजुस् तेजसा तत्र नभसीवामला ग्रहाः

te saptavarṣavayaso babhūvur jñātavāṅmayāḥ / virejus tejasā tatra nabhasīvāmalā grahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कलेन महता तेषां तौ पितरौ तदा । सञ्जग्मतुस् तनुं त्यक्त्वा स्वां गतिं गतिकोविदौ

atha kalena mahatā teṣāṃ tau pitarau tadā / sañjagmatus tanuṃ tyaktvā svāṃ gatiṃ gatikovidau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापितृभ्यां रहिता दश ते ब्राह्मणास् ततः । ययुः कैलासशिखरं गृहं सन्त्यज्य दूरतः

mātāpitṛbhyāṃ rahitā daśa te brāhmaṇās tataḥ / yayuḥ kailāsaśikharaṃ gṛhaṃ santyajya dūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सञ्चिन्तयाम् आसुर् उद्विग्नास् ते विबान्धवाः । किं स्यात् परम् इह श्रेय ऊचुश् चेदं परस्परम्

tatra sañcintayām āsur udvignās te vibāndhavāḥ / kiṃ syāt param iha śreya ūcuś cedaṃ parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् इह स्यात् समुचितं भ्रातरः किम् अदुःखदम् । किं महत्त्वं महैश्वर्यं किं महाविभवं शुभम्

kim iha syāt samucitaṃ bhrātaraḥ kim aduḥkhadam / kiṃ mahattvaṃ mahaiśvaryaṃ kiṃ mahāvibhavaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कियद् एतद् अनैश्वर्यं सामन्ता हि चिरेश्वराः । सामन्तसम्पत् किं नाम राजानो हि महेश्वराः

kiyad etad anaiśvaryaṃ sāmantā hi cireśvarāḥ / sāmantasampat kiṃ nāma rājāno hi maheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नाम सम्पद् भूपानां सम्राड् इह महेश्वरः । किं नाम सम्पत् साम्राज्यम् इन्द्रो हीह महेश्वरः

kiṃ nāma sampad bhūpānāṃ samrāḍ iha maheśvaraḥ / kiṃ nāma sampat sāmrājyam indro hīha maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नाम वस्त्व् अथेन्द्रत्वं यन् मुहूर्तं प्रजापतेः । विनश्यति न यत् कल्पे किं स्यात् तद् इह शोभनम्

kiṃ nāma vastv athendratvaṃ yan muhūrtaṃ prajāpateḥ / vinaśyati na yat kalpe kiṃ syāt tad iha śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदमानेष्व् अथैतेषु ज्येष्ठो भ्राता महामतिः । गम्भीरवाग् उवाचेदं मृगयूथान् मृगो यथा

vadamāneṣv athaiteṣu jyeṣṭho bhrātā mahāmatiḥ / gambhīravāg uvācedaṃ mṛgayūthān mṛgo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्याणां हि सर्वेषाम् अकल्पान्तविनाशि यत् । रोचते भ्रातरस् तन् मे ब्रह्मत्वम् इह नेतरत्

aiśvaryāṇāṃ hi sarveṣām akalpāntavināśi yat / rocate bhrātaras tan me brahmatvam iha netarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् तदुक्तम् अखिला द्विजपुत्रास् तदोत्तमाः । वचोभिर् ऐन्दवास् तत्र साधु साध्व् इत्य् अपूजयन्

etat taduktam akhilā dvijaputrās tadottamāḥ / vacobhir aindavās tatra sādhu sādhv ity apūjayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुश् चेदं कथं तात सर्वदुःखापमर्जनम् । पद्मासनं जगत्पूज्यं विरिञ्चत्वम् अवाप्नुमः

ūcuś cedaṃ kathaṃ tāta sarvaduḥkhāpamarjanam / padmāsanaṃ jagatpūjyaṃ viriñcatvam avāpnumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रात्रा तेन पुनः प्रोक्ता भ्रातरो भूरितेजसः । मदुक्तं सर्व एवैते भवन्तः पालयन्त्व् अलम्

bhrātrā tena punaḥ proktā bhrātaro bhūritejasaḥ / maduktaṃ sarva evaite bhavantaḥ pālayantv alam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मासनगतो भास्वान् ब्रह्माहम् इति चेतसा । सृजामि संहरामीति ध्यानम् अस्तु चिराय वः

padmāsanagato bhāsvān brahmāham iti cetasā / sṛjāmi saṃharāmīti dhyānam astu cirāya vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रजेनेति कथिते बाढं कृत्वा त उत्तमाः । ध्यानाधीनधियस् तस्थुस् सहैव ज्यायसा रसात्

agrajeneti kathite bāḍhaṃ kṛtvā ta uttamāḥ / dhyānādhīnadhiyas tasthus sahaiva jyāyasā rasāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिपिकर्मकृताकारा ध्यानासक्ता दशैव ते । अन्तस्स्थेनैव मनसा चिन्तयाम् आसुर् आदृताः

lipikarmakṛtākārā dhyānāsaktā daśaiva te / antassthenaiva manasā cintayām āsur ādṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् उत्फुल्लकमलकोशचक्रोन्नतासनः । ब्रह्माहं जगतस् स्रष्टा कर्ता भोक्ता महेश्वरः

ayam utphullakamalakośacakronnatāsanaḥ / brahmāhaṃ jagatas sraṣṭā kartā bhoktā maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञक्रियाक्रमयुतास् साङ्गोपाङ्गमहर्द्धयः । सरस्वत्या सगायत्र्या युक्ता वेदवरा इमे

yajñakriyākramayutās sāṅgopāṅgamaharddhayaḥ / sarasvatyā sagāyatryā yuktā vedavarā ime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकपालपुराक्रान्तसञ्चरत्सिद्धमण्डलः । अयम् उद्दामसौभाग्यस् स्वर्गस् सुरविभूषितः

lokapālapurākrāntasañcaratsiddhamaṇḍalaḥ / ayam uddāmasaubhāgyas svargas suravibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वतद्वीपजलधिकाननैस् समलङ्कृतम् । इदं भूमण्डलं नीलं त्रिलोकीकर्णकुण्डलम्

parvatadvīpajaladhikānanais samalaṅkṛtam / idaṃ bhūmaṇḍalaṃ nīlaṃ trilokīkarṇakuṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् पातालकुहरं दैत्यदानवभोगिनाम् । अमृतस्त्रीगणाकीर्णं गृहं गहनकोटरम्

etat pātālakuharaṃ daityadānavabhoginām / amṛtastrīgaṇākīrṇaṃ gṛhaṃ gahanakoṭaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् इन्द्रो महाबाहुर् वज्रालङ्कृतदोर्द्रुमः । त्रैलोक्यनगरीम् एकः पाति पावनयज्ञभुक्

ayam indro mahābāhur vajrālaṅkṛtadordrumaḥ / trailokyanagarīm ekaḥ pāti pāvanayajñabhuk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्तिजालवरत्राभिर् अवष्टभ्येव दिग्गणम् । क्रमेण प्रतपन्त्य् एते भानवो भूरिभानवः

dīptijālavaratrābhir avaṣṭabhyeva diggaṇam / krameṇa pratapanty ete bhānavo bhūribhānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकपाला इमे लोकं रक्षन्त्य् अक्षुब्धवृत्तयः । मर्यादाभिर् अतुच्छाभिर् गोपाला गोगणं यथा

lokapālā ime lokaṃ rakṣanty akṣubdhavṛttayaḥ / maryādābhir atucchābhir gopālā gogaṇaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मज्जन्ति निमज्जन्ति प्रस्फुरन्ति पतन्ति च । तरङ्गा इव तोयानाम् इमाः प्रतिदिशं प्रजाः

unmajjanti nimajjanti prasphuranti patanti ca / taraṅgā iva toyānām imāḥ pratidiśaṃ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृजामीमम् अहं सर्गं संहरामि तथादृतः । अयम् आत्मनि तिष्ठामि शाम्यामि भुवनेश्वरः

sṛjāmīmam ahaṃ sargaṃ saṃharāmi tathādṛtaḥ / ayam ātmani tiṣṭhāmi śāmyāmi bhuvaneśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं संवत्सरो यात इदं परिणतं युगम् । सृष्टिर् इयम् असौ कालस् त्व् अयं संहरणस्य च

ayaṃ saṃvatsaro yāta idaṃ pariṇataṃ yugam / sṛṣṭir iyam asau kālas tv ayaṃ saṃharaṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् अद्य गतः कल्पो ब्राह्मी रात्रिर् इयं ततः । अयम् आत्मनि तिष्ठामि पूर्णात्मा परमेश्वरः

ayam adya gataḥ kalpo brāhmī rātrir iyaṃ tataḥ / ayam ātmani tiṣṭhāmi pūrṇātmā parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भावितया बुद्ध्या ते द्विजा ऐन्दवा दश । अबहिर्वृत्तयस् तस्थुस् समुत्कीर्णा इवोपलात्

iti bhāvitayā buddhyā te dvijā aindavā daśa / abahirvṛttayas tasthus samutkīrṇā ivopalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिगतकमलासनक्रमास् ते परिगलितेतरतुच्छवृत्तिजालाः । सततगजवजर्जरासनस्थाश् चिरम् इति पद्मजकल्पने विरेजुः

adhigatakamalāsanakramās te parigalitetaratucchavṛttijālāḥ / satatagajavajarjarāsanasthāś ciram iti padmajakalpane virejuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.