Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.94

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.94

उत्तमाधममध्यानां पदार्थानाम् इतस् ततः । उत्पत्तीनां विभागो ऽयं शृणु वक्ष्यामि राघव

uttamādhamamadhyānāṃ padārthānām itas tataḥ / utpattīnāṃ vibhāgo 'yaṃ śṛṇu vakṣyāmi rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थम्प्रथमतोत्पन्नो यो ऽस्मिन्न् एव हि जन्मनि । ब्रह्मणस् सात्त्विकी तस्य प्रथमोत्पत्तिर् इष्यते

itthamprathamatotpanno yo 'sminn eva hi janmani / brahmaṇas sāttvikī tasya prathamotpattir iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम्प्रथमतानाम्नी शुभाभ्याससमुद्भवा । शुभलोकाश्रया सा च शुभकार्यानुबन्धिनी

idamprathamatānāmnī śubhābhyāsasamudbhavā / śubhalokāśrayā sā ca śubhakāryānubandhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चेद् विचित्रसंसारवासनाव्यवहारिणी । भावैः कतिपयैर् मोक्षम् ईयुषी गुणपीवरी

sā ced vicitrasaṃsāravāsanāvyavahāriṇī / bhāvaiḥ katipayair mokṣam īyuṣī guṇapīvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृक्फलप्रदानैककार्याकार्यानुमानदा । तेन राजससत्त्वेति प्रोच्यते सा कृतात्मभिः

tādṛkphalapradānaikakāryākāryānumānadā / tena rājasasattveti procyate sā kṛtātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चेच् चित्रसंसारवासनाव्यवहारिणी । अत्यन्तकलुषा जन्मसहस्रैर् ज्ञानभागिनी

atha cec citrasaṃsāravāsanāvyavahāriṇī / atyantakaluṣā janmasahasrair jñānabhāginī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृक्फलप्रदानैकधर्माधर्मानुमानदा । असाव् अधमसत्त्वेति प्रोच्यते सा कृतात्मभिः

tādṛkphalapradānaikadharmādharmānumānadā / asāv adhamasattveti procyate sā kṛtātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव सङ्ख्यातिगानन्तजन्मवृन्दाद् अनन्तरम् । सन्दिग्धमोक्षा यदि तत् प्रोच्यते ऽत्यन्ततामसी

saiva saṅkhyātigānantajanmavṛndād anantaram / sandigdhamokṣā yadi tat procyate 'tyantatāmasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनद्यतनजन्मात्तमतिस् तादृशकारणा । योत्पत्तिर् मध्यमा पुंसो राम द्वित्रिभवान्तरा

anadyatanajanmāttamatis tādṛśakāraṇā / yotpattir madhyamā puṃso rāma dvitribhavāntarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वत्कार्यानुगा लोके राजसी राजसत्तम । अविप्रकृष्टजन्माध्वा सोच्यते कृतबुद्धिभिः

tadvatkāryānugā loke rājasī rājasattama / aviprakṛṣṭajanmādhvā socyate kṛtabuddhibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा हि तज्जन्ममात्रेण मोक्षयोग्या मुमुक्षुभिः । तादृक्कार्यानुमानेन प्रोक्ता राजससात्त्विकी

sā hi tajjanmamātreṇa mokṣayogyā mumukṣubhiḥ / tādṛkkāryānumānena proktā rājasasāttvikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव चेद् इतरैर् अल्पैर् जन्मभिर् मोक्षभागिनी । तत् तादृशी हि सा तज्ज्ञैः प्रोक्ता राजसराजसी

saiva ced itarair alpair janmabhir mokṣabhāginī / tat tādṛśī hi sā tajjñaiḥ proktā rājasarājasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव जन्मशतैर् मोक्षभागिनी चेच् चिरैषिणी । तद् उक्ता तादृगारम्भा सद्भी राजसतामसी

saiva janmaśatair mokṣabhāginī cec ciraiṣiṇī / tad uktā tādṛgārambhā sadbhī rājasatāmasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैव सन्दिग्धमोक्षा चेत् सहस्रैर् अपि जन्मनाम् । तद् उक्ता तादृगारम्भा राजसात्यन्ततामसी

saiva sandigdhamokṣā cet sahasrair api janmanām / tad uktā tādṛgārambhā rājasātyantatāmasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तजन्मसहस्रा तु योत्पत्तिर् ब्रह्मणो नृणाम् । चिरमोक्षा हि कथिता तामसी सा महर्षिभिः

bhuktajanmasahasrā tu yotpattir brahmaṇo nṛṇām / ciramokṣā hi kathitā tāmasī sā maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जन्मनैव मोक्षस्य भागिनी चेत् तद् उच्यते । तज्ज्ञैस् तामससत्त्वेति तादृगारम्भशंसिनी

tajjanmanaiva mokṣasya bhāginī cet tad ucyate / tajjñais tāmasasattveti tādṛgārambhaśaṃsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावैः कतिपयैर् मोक्षभागिनी चेत् तद् उच्यते । तमोराजसरूपेति तादृशैर् गुणवृत्तिभिः

bhāvaiḥ katipayair mokṣabhāginī cet tad ucyate / tamorājasarūpeti tādṛśair guṇavṛttibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं जन्मसहस्राढ्या पुरो जन्मशतैर् अपि । मोक्षयोग्या ततः प्रोक्ता तज्ज्ञैस् तामसतामसी

pūrvaṃ janmasahasrāḍhyā puro janmaśatair api / mokṣayogyā tataḥ proktā tajjñais tāmasatāmasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं तु जन्मलक्ष्याढ्या जन्मलक्ष्यैः पुरो ऽपि चेत् । सन्दिग्धमोक्षा तद् असौ प्रोच्यते ऽत्यन्ततामसी

pūrvaṃ tu janmalakṣyāḍhyā janmalakṣyaiḥ puro 'pi cet / sandigdhamokṣā tad asau procyate 'tyantatāmasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एतास् समायान्ति ब्रह्मणो भूतजातयः । किञ्चित्प्रचलिता भोगात् पयोराशेर् इवोर्मयः

sarvā etās samāyānti brahmaṇo bhūtajātayaḥ / kiñcitpracalitā bhogāt payorāśer ivormayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एता विनिष्क्रान्ता ब्रह्मणो जीवराशयः । स्वतेजस्स्पन्दिता भोगाद् दीपाद् इव मरीचयः

sarvā etā viniṣkrāntā brahmaṇo jīvarāśayaḥ / svatejasspanditā bhogād dīpād iva marīcayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एव समुत्पन्ना ब्रह्मणो भूतपङ्क्तयः । स्वमरीचिबलोद्धूताद् अलाताङ्गात् कणा इव

sarvā eva samutpannā brahmaṇo bhūtapaṅktayaḥ / svamarīcibaloddhūtād alātāṅgāt kaṇā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एवोत्थितास् तस्माद् ब्रह्मणो जीवजातयः । मन्दारमञ्जरीरूपाश् चन्द्रबिम्बाद् इवांशवः

sarvā evotthitās tasmād brahmaṇo jīvajātayaḥ / mandāramañjarīrūpāś candrabimbād ivāṃśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एव समुत्पन्ना ब्रह्मणो दृश्यदृष्टयः । यथा विटपिनश् चित्रास् तद्रूपा विटपश्रियः

sarvā eva samutpannā brahmaṇo dṛśyadṛṣṭayaḥ / yathā viṭapinaś citrās tadrūpā viṭapaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एव समुत्पन्ना ब्रह्मणो जीवशक्तयः । कटकाङ्गदकेयूरयुक्तयः कनकाद् इव

sarvā eva samutpannā brahmaṇo jīvaśaktayaḥ / kaṭakāṅgadakeyūrayuktayaḥ kanakād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एवोत्थिता राम ब्रह्मणो जीवराशयः । निर्झराद् अमलोद्द्योतात् पयसाम् इव बिन्दवः

sarvā evotthitā rāma brahmaṇo jīvarāśayaḥ / nirjharād amaloddyotāt payasām iva bindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजस्यैवाखिला राम भूतसन्ततिकल्पना । आकाशस्य घटस्थालीरन्ध्राकाशादयो यथा

ajasyaivākhilā rāma bhūtasantatikalpanā / ākāśasya ghaṭasthālīrandhrākāśādayo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एवोत्थिता लोककलना ब्रह्मणः पदात् । शीकरावर्तलहरीबिन्दवः पयसो यथा

sarvā evotthitā lokakalanā brahmaṇaḥ padāt / śīkarāvartalaharībindavaḥ payaso yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा एवोत्थिता राम ब्रह्मणो दृश्यदृष्टयः । मृगतृष्णातरङ्गिण्यो यथा भास्करतेजसः

sarvā evotthitā rāma brahmaṇo dṛśyadṛṣṭayaḥ / mṛgatṛṣṇātaraṅgiṇyo yathā bhāskaratejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वा दृश्यदृशो द्रष्टुर् व्यतिरिक्ता न रूपतः । शीतरश्मेर् इव ज्योत्स्ना स्वालोका इव तेजसः

sarvā dṛśyadṛśo draṣṭur vyatiriktā na rūpataḥ / śītaraśmer iva jyotsnā svālokā iva tejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एता हि लोकानां जातयो विविधाश्रयाः । तस्माद् एव समायान्ति तस्मिन्न् एव विशन्ति च

evam etā hi lokānāṃ jātayo vividhāśrayāḥ / tasmād eva samāyānti tasminn eva viśanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्चिज् जन्मसहस्रान्ताजातयश् चिरकालिकाः । काश्चित् कतिपयातीतजन्मरूपा व्यवस्थिताः

kāścij janmasahasrāntājātayaś cirakālikāḥ / kāścit katipayātītajanmarūpā vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं जगत्सु विविधेषु विचित्ररूपास् तस्येच्छया भगवतो व्यवहारवत्यः । आयन्ति यान्ति निपतन्ति तथोत्पतन्ति भूतश्रियः कणघटा इव पावकोत्थाः

itthaṃ jagatsu vividheṣu vicitrarūpās tasyecchayā bhagavato vyavahāravatyaḥ / āyanti yānti nipatanti tathotpatanti bhūtaśriyaḥ kaṇaghaṭā iva pāvakotthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.