इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां स्थितिप्रकरणे द्वादशः सर्गः ॥१२॥ ॐ । श्रीवसिष्ठः श्रीरामम् प्रत्य् आह विचारयन्तस् तत्त्वज्ञा इति ते जागतीर् गतीः । समङ्गायास् तटात् तस्मात् प्रचेलुश् चञ्चलांशवः
iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ sthitiprakaraṇe dvādaśaḥ sargaḥ ||12|| oṃ | śrīvasiṣṭhaḥ śrīrāmam praty āha vicārayantas tattvajñā iti te jāgatīr gatīḥ / samaṅgāyās taṭāt tasmāt praceluś cañcalāṃśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाद् आकाशम् आक्रम्य निर्गत्याम्बुदकोटरैः । सम्प्रापुः सिद्धमार्गेण मन्दरं हेमकन्दरम्
kramād ākāśam ākramya nirgatyāmbudakoṭaraiḥ / samprāpuḥ siddhamārgeṇa mandaraṃ hemakandaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधित्यकायां तस्याद्रेर् आर्द्रपर्णावगुण्ठिताम् । ददर्श भार्गवः शुष्काम् पूर्वजन्मोद्भवां तनुम्
adhityakāyāṃ tasyādrer ārdraparṇāvaguṇṭhitām / dadarśa bhārgavaḥ śuṣkām pūrvajanmodbhavāṃ tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच चेदं हे तात तन्वी तनुर् इयं हि सा । या त्वया सुखसम्भोगैः पुरा समभिलालिता
uvāca cedaṃ he tāta tanvī tanur iyaṃ hi sā / yā tvayā sukhasambhogaiḥ purā samabhilālitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं सा मत्तनुर् यस्या मन्दारकुसुमोत्करैः । रचिताः शीतलाः शय्या मेरूपवनभूमिषु
iyaṃ sā mattanur yasyā mandārakusumotkaraiḥ / racitāḥ śītalāḥ śayyā merūpavanabhūmiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं सा मत्तनुर् मत्तदेवस्त्रीगणलालिता । सरीसृपमुखक्षुण्णा पश्य शेते धरातले
iyaṃ sā mattanur mattadevastrīgaṇalālitā / sarīsṛpamukhakṣuṇṇā paśya śete dharātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दनोद्यानषण्डेषु मम तन्वा ययानया । चिरं विलसितं सेयं शुष्ककङ्कालतां गता
nandanodyānaṣaṇḍeṣu mama tanvā yayānayā / ciraṃ vilasitaṃ seyaṃ śuṣkakaṅkālatāṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराङ्गनाङ्गसंसङ्गाद् उत्तुङ्गानङ्गरङ्गया । चेतोवृत्त्या रहितया तन्वेह मम शुष्यते
surāṅganāṅgasaṃsaṅgād uttuṅgānaṅgaraṅgayā / cetovṛttyā rahitayā tanveha mama śuṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु तेषु विलासेषु तासु तासु दशासु च । तथा ता भावना बद्ध्वा कथं स्वस्थो ःसि देहक
teṣu teṣu vilāseṣu tāsu tāsu daśāsu ca / tathā tā bhāvanā baddhvā kathaṃ svastho ḥsi dehaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा तनो क्वावभग्नासि तापसंशोषम् आगता । करङ्कताम् प्रयातासि माम् भावयसि दुर्भगे
hā tano kvāvabhagnāsi tāpasaṃśoṣam āgatā / karaṅkatām prayātāsi mām bhāvayasi durbhage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहेनाहं विलासेषु येनैव मुदितो ःभवम् । कङ्कलताम् उपगतात् तस्माद् एव बिभेम्य् अहम्
dehenāhaṃ vilāseṣu yenaiva mudito ḥbhavam / kaṅkalatām upagatāt tasmād eva bibhemy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताराजालसमाकारो यत्र हारो ःभवत् पुरा । ममोरसि निलीयन्ते पश्य तत्र पिपीलकाः
tārājālasamākāro yatra hāro ḥbhavat purā / mamorasi nilīyante paśya tatra pipīlakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रवत्काञ्चनकान्तेन लोभं नीता वराङ्गनाः । येन मद्वपुषा तेन पश्य कङ्कलतोह्यते
dravatkāñcanakāntena lobhaṃ nītā varāṅganāḥ / yena madvapuṣā tena paśya kaṅkalatohyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य मे विततास्येन तापसंशुष्ककृत्तिना । मत्कङ्कालकुवक्त्रेण वित्रास्यन्ते वने मृगाः
paśya me vitatāsyena tāpasaṃśuṣkakṛttinā / matkaṅkālakuvaktreṇa vitrāsyante vane mṛgāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यातिसंशुष्कतया शवोदरदरी मम । प्रकाशार्कांशुजालेन विवेकेनेव शोभते
paśyātisaṃśuṣkatayā śavodaradarī mama / prakāśārkāṃśujālena vivekeneva śobhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तनुः परिशुष्केयं स्थितोत्ताना वनावनौ । वैराग्यं नयतीवात्मतुच्छत्वेनाम्बरस्थितान्
mattanuḥ pariśuṣkeyaṃ sthitottānā vanāvanau / vairāgyaṃ nayatīvātmatucchatvenāmbarasthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दरूपरसस्पर्शगन्धलोभविमुक्तया । निर्विकल्पसमाध्येव मम तन्वोष्यते गिरौ
śabdarūparasasparśagandhalobhavimuktayā / nirvikalpasamādhyeva mama tanvoṣyate girau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशान्ते चित्तवेताले याम् आनन्दकलां तनुः । याति ताम् अपि राज्येन जागतेन न गच्छति
saṃśānte cittavetāle yām ānandakalāṃ tanuḥ / yāti tām api rājyena jāgatena na gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य विश्रान्तसर्वेहं विगताशेषकौतुकम् । निरस्तकल्पनाजालं सुखं शेते कलेवरम्
paśya viśrāntasarvehaṃ vigatāśeṣakautukam / nirastakalpanājālaṃ sukhaṃ śete kalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमर्कटसंरम्भसङ्क्षुब्धः कायपादपः । तथा वेगेन चलति यथा मूलानि कृन्तति
cittamarkaṭasaṃrambhasaṅkṣubdhaḥ kāyapādapaḥ / tathā vegena calati yathā mūlāni kṛntati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तानर्थविमुक्तो ःसौ गजाभ्रहरिविभ्रमम् । नायम् पश्यति मे देहः परानन्द इव स्थितः
cittānarthavimukto ḥsau gajābhraharivibhramam / nāyam paśyati me dehaḥ parānanda iva sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाशाज्वरसम्मोहमिहिकाशरदागमम् । अचित्तत्वं विना नान्यच् छ्रेयः पश्यामि जन्तुषु
sarvāśājvarasammohamihikāśaradāgamam / acittatvaṃ vinā nānyac chreyaḥ paśyāmi jantuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एव सुखसम्भोगसीमान्तं समुपागताः । महाधियः शान्तधियो ये याता विमनस्कताम्
ta eva sukhasambhogasīmāntaṃ samupāgatāḥ / mahādhiyaḥ śāntadhiyo ye yātā vimanaskatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदुःखदशामुक्तां संशान्तां विगतज्वराम् । दिष्ट्या पश्याम्य् अमननां वने तनुम् इमाम् अहम्
sarvaduḥkhadaśāmuktāṃ saṃśāntāṃ vigatajvarām / diṣṭyā paśyāmy amananāṃ vane tanum imām aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र श्रीरामः पृच्छति भगवन् सर्वधर्मज्ञ भार्गवेण तदा किल । सुबहून्य् उपभुक्तानि शरीराणि पुनः पुनः
atra śrīrāmaḥ pṛcchati bhagavan sarvadharmajña bhārgaveṇa tadā kila / subahūny upabhuktāni śarīrāṇi punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगुणोत्पादिते काये तत् तस्मिंस् तस्य किम् मुने । महान् अतिशयो जातः परिदेवनम् एव वा
bhṛguṇotpādite kāye tat tasmiṃs tasya kim mune / mahān atiśayo jātaḥ paridevanam eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवसिष्ठ उत्तरं कथयति शुक्रस्य कलना राम यासौ जीवदशां गता । कर्मात्मिका समुत्पन्ना भृगोर् भार्गवरूपिणी
śrīvasiṣṭha uttaraṃ kathayati śukrasya kalanā rāma yāsau jīvadaśāṃ gatā / karmātmikā samutpannā bhṛgor bhārgavarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा हीदम्प्रथमत्वेन समेत्य परमात् पदात् । भूताकाशपदम् प्राप्य वातव्यावलिता सती
sā hīdamprathamatvena sametya paramāt padāt / bhūtākāśapadam prāpya vātavyāvalitā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणापानप्रवाहेण प्रविश्य हृदयम् भृगोः । क्रमेण वीर्यताम् एत्य सम्पन्नौशनसी तनुः
prāṇāpānapravāheṇa praviśya hṛdayam bhṛgoḥ / krameṇa vīryatām etya sampannauśanasī tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहितब्राह्मसंस्कारा ततः सा पितुर् अग्रगा । कालेन महता प्राप्ता शुष्ककङ्कालरूपताम्
vihitabrāhmasaṃskārā tataḥ sā pitur agragā / kālena mahatā prāptā śuṣkakaṅkālarūpatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम्प्रथमम् आयाता यदा सा ब्रह्मणस् तनुः । अतस् ताम् प्रति शुक्रेण तदा तत् परिदेवितम्
idamprathamam āyātā yadā sā brahmaṇas tanuḥ / atas tām prati śukreṇa tadā tat paridevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीतरागो ःप्य् अनिच्छो ःपि समङ्गाविप्ररूपवान् । स्वां शुशोच तनुं शुक्रः स्वभावो ह्य् एष देहजः
vītarāgo ḥpy aniccho ḥpi samaṅgāviprarūpavān / svāṃ śuśoca tanuṃ śukraḥ svabhāvo hy eṣa dehajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु प्रदर्शितं तेन शोकव्याजेन धीमताम् । वैराग्यप्रतिपत्त्यै तत् पृथक्त्वं देहदेहिनोः
kiṃ tu pradarśitaṃ tena śokavyājena dhīmatām / vairāgyapratipattyai tat pṛthaktvaṃ dehadehinoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञस्याज्ञस्य च देहस्य यावज्जीवम् अयं क्रमः । लोकवद् व्यवहारो यत् सक्त्यासक्त्याथ वा सदा
jñasyājñasya ca dehasya yāvajjīvam ayaṃ kramaḥ / lokavad vyavahāro yat saktyāsaktyātha vā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये परिज्ञातगतयो ये चाज्ञाः पशुधर्मिणः । लोकसंव्यवहारेषु ते स्थिता वनजालवत्
ye parijñātagatayo ye cājñāḥ paśudharmiṇaḥ / lokasaṃvyavahāreṣu te sthitā vanajālavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवहारी यथैवाज्ञस् तथैव किल पण्डितः । वासनामात्रभेदो ःत्र कारणम् बन्धमोक्षयोः
vyavahārī yathaivājñas tathaiva kila paṇḍitaḥ / vāsanāmātrabhedo ḥtra kāraṇam bandhamokṣayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावच् छरीरं तावद् धि दुःखे दुःखं सुखे सुखम् । असंसक्तधियो धीरा दर्शयन्त्य् अप्रबुद्धवत्
yāvac charīraṃ tāvad dhi duḥkhe duḥkhaṃ sukhe sukham / asaṃsaktadhiyo dhīrā darśayanty aprabuddhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखेषु सुखिता नित्यं दुःखिता दुःखवृत्तिषु । महात्मानो हि दृश्यन्ते नूनम् अन्तस् तु शीतलाः
sukheṣu sukhitā nityaṃ duḥkhitā duḥkhavṛttiṣu / mahātmāno hi dṛśyante nūnam antas tu śītalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तम्भस्य प्रतिबिम्बानि क्षुभ्यन्ति न वपुः स्थिरम् । ज्ञस्य कर्मेन्द्रियाण्य् एव क्षुभ्यन्ति न मनः स्थिरम्
stambhasya pratibimbāni kṣubhyanti na vapuḥ sthiram / jñasya karmendriyāṇy eva kṣubhyanti na manaḥ sthiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलाचलतया तज्ज्ञो लोकवृत्तिषु तिष्ठति । अधःस्थितिर् इव स्वच्छम् प्रतिबिम्बेषु भास्करः
calācalatayā tajjño lokavṛttiṣu tiṣṭhati / adhaḥsthitir iva svaccham pratibimbeṣu bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्त्यक्तलोककर्मापि बद्ध एवाप्रबुद्धधीः । अत्यक्तमोहलीलो ःपि मुक्त एव प्रबुद्धधीः
santyaktalokakarmāpi baddha evāprabuddhadhīḥ / atyaktamohalīlo ḥpi mukta eva prabuddhadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तबुद्धीन्द्रियो मुक्तो बद्धकर्मेन्द्रियो ःपि हि । बद्धबुद्धीन्द्रियो बद्धो मुक्तकर्मेन्द्रियो ःपि हि
muktabuddhīndriyo mukto baddhakarmendriyo ḥpi hi / baddhabuddhīndriyo baddho muktakarmendriyo ḥpi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखदुःखदृशोर् लोके बन्धमोक्षदृशोस् तथा । हेतुर् बुद्धीन्द्रियाण्य् एव तेजांसीव प्रकाशने
sukhaduḥkhadṛśor loke bandhamokṣadṛśos tathā / hetur buddhīndriyāṇy eva tejāṃsīva prakāśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर् लोकोचिताचारस् त्व् अन्तर् आचारवर्जितः । समो ःसन्न् इव तिष्ठ त्वं संशान्तसकलैषणः
bahir lokocitācāras tv antar ācāravarjitaḥ / samo ḥsann iva tiṣṭha tvaṃ saṃśāntasakalaiṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैषणाविमुक्तेन स्वात्मनात्मनि तिष्ठता । कुरु कर्माणि कार्याणि नूनं सामनसि स्थितिः
sarvaiṣaṇāvimuktena svātmanātmani tiṣṭhatā / kuru karmāṇi kāryāṇi nūnaṃ sāmanasi sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधिव्याधिमहावर्ते गर्ते संसारवर्त्मनि । ममतोग्रान्धकूपे ःस्मिन् मा पतातपदायिनि
ādhivyādhimahāvarte garte saṃsāravartmani / mamatogrāndhakūpe ḥsmin mā patātapadāyini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वम् भावेषु नो भावास् त्वयि तामरसेक्षण । शुद्धबुद्धस्वभावस् त्वम् आत्मसंस्थः स्थिरो भव
na tvam bhāveṣu no bhāvās tvayi tāmarasekṣaṇa / śuddhabuddhasvabhāvas tvam ātmasaṃsthaḥ sthiro bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गान्तश्लोकेनोत्तरं समापयति व्यपगतममतामहान्धकारम् पदम् अमलं विगतैषणं समेत्य । प्रभवसि यदि चेतसो महात्मंस् तद् अतिधिये महते सते नमस् ते
sargāntaślokenottaraṃ samāpayati vyapagatamamatāmahāndhakāram padam amalaṃ vigataiṣaṇaṃ sametya / prabhavasi yadi cetaso mahātmaṃs tad atidhiye mahate sate namas te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधो राघवास्तीह त्व् अहङ्कारो जगत्त्रये । द्वौ श्रेष्ठाव् इतरस् त्याज्यश् शृणु त्वं कथयामि ते
trividho rāghavāstīha tv ahaṅkāro jagattraye / dvau śreṣṭhāv itaras tyājyaś śṛṇu tvaṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं सर्वम् इदं विश्वं परमात्माहम् अच्युतः । नान्यद् अस्तीति संविद् या परमा सा ह्य् अहङ्कृतिः
ahaṃ sarvam idaṃ viśvaṃ paramātmāham acyutaḥ / nānyad astīti saṃvid yā paramā sā hy ahaṅkṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षायैषा न बन्धाय जीवन्मुक्तस्य विद्यते । अहङ्काराभिधा त्व् अस्याः कल्पिता न तु वास्तवी
mokṣāyaiṣā na bandhāya jīvanmuktasya vidyate / ahaṅkārābhidhā tv asyāḥ kalpitā na tu vāstavī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्माद् व्यतिरिक्तो ऽहं वालाग्रशतकल्पितः । यदि वा संविद् एषासौ द्वितीयाहङ्कृतिः परा
sarvasmād vyatirikto 'haṃ vālāgraśatakalpitaḥ / yadi vā saṃvid eṣāsau dvitīyāhaṅkṛtiḥ parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षायैषा न बन्धाय जीवन्मुक्तस्य विद्यते । अहङ्काराभिधा त्व् अस्याः कल्पिता न तु वास्तवी
mokṣāyaiṣā na bandhāya jīvanmuktasya vidyate / ahaṅkārābhidhā tv asyāḥ kalpitā na tu vāstavī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिपादादिमात्रो ऽयम् अहम् इत्य् एव निश्चयः । अहङ्कारस् तृतीयो ऽसौ लौकिकस् तुच्छ एव सः
pāṇipādādimātro 'yam aham ity eva niścayaḥ / ahaṅkāras tṛtīyo 'sau laukikas tuccha eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्ज्य एष दुरात्मासौ शत्रुर् एष परस् स्मृतः । अनेनाभिहतो जन्तुर् न भूयः परिरोहति
varjya eṣa durātmāsau śatrur eṣa paras smṛtaḥ / anenābhihato jantur na bhūyaḥ parirohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रिपुणानेन बलिना विविधाधिप्रदायिना । खर्वीकृतमतिर् लोकस् सङ्कटेष्व् एव मज्जति
ripuṇānena balinā vividhādhipradāyinā / kharvīkṛtamatir lokas saṅkaṭeṣv eva majjati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनया दुरहङ्कृत्या भावात् सन्त्यक्तया चिरम् । शिष्टाहङ्कारवाञ् जन्तुर् भगवान् याति मुक्तताम्
anayā durahaṅkṛtyā bhāvāt santyaktayā ciram / śiṣṭāhaṅkāravāñ jantur bhagavān yāti muktatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकाहङ्कारदोषस्य वपुर् अस्मीति रूपिणः । न देहो ऽस्मीति निर्णीयवर्जनं महतां मतम्
lokāhaṅkāradoṣasya vapur asmīti rūpiṇaḥ / na deho 'smīti nirṇīyavarjanaṃ mahatāṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमौ द्वाव् अहङ्काराव् अङ्गीकृत्याप्य् अलौकिकौ । तृतीयाहङ्कृतिस् त्याज्या लौकिकी दुःखदायिनी
prathamau dvāv ahaṅkārāv aṅgīkṛtyāpy alaukikau / tṛtīyāhaṅkṛtis tyājyā laukikī duḥkhadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनया दुरहङ्कृत्या दामव्यालकटाः किल । तां दशां समनुप्राप्ता या कथास्व् अपि दुःखदा
anayā durahaṅkṛtyā dāmavyālakaṭāḥ kila / tāṃ daśāṃ samanuprāptā yā kathāsv api duḥkhadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयां लौकिकीम् एतां त्यक्त्वा चित्ताद् अहङ्कृतिम् । किम्भावः पुरुषो ब्रह्मन् प्राप्नुयाद् आत्मने हितम्
tṛtīyāṃ laukikīm etāṃ tyaktvā cittād ahaṅkṛtim / kimbhāvaḥ puruṣo brahman prāpnuyād ātmane hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा तावत् परित्याज्या त्यक्त्वैतां दुःखदायिनीम् । यथा यथा पुमांस् तिष्ठेत् परम् एति तथा तथा
eṣā tāvat parityājyā tyaktvaitāṃ duḥkhadāyinīm / yathā yathā pumāṃs tiṣṭhet param eti tathā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते अहङ्कृतिदशे पूर्वोक्ते भावयन् यदि । तिष्ठत्य् अभ्येति परमं तत् पदं पुरुषो ऽनघः
ete ahaṅkṛtidaśe pūrvokte bhāvayan yadi / tiṣṭhaty abhyeti paramaṃ tat padaṃ puruṣo 'naghaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ते एव सन्त्यज्य सर्वाहङ्कृतिविवर्जितः । सन्तिष्ठते तथाप्य् उच्चैःपदम् एवाधिरोहति
atha te eva santyajya sarvāhaṅkṛtivivarjitaḥ / santiṣṭhate tathāpy uccaiḥpadam evādhirohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदा सर्वयत्नेन लौकिकी दुरहङ्कृतिः । परमानन्दबोधाय वर्जनीया महाधिया
sarvadā sarvayatnena laukikī durahaṅkṛtiḥ / paramānandabodhāya varjanīyā mahādhiyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरस्थामयापुण्यदुरहङ्कारवर्जनात् । अन्यन् न परमं श्रेय एतद् एव परं पदम्
śarīrasthāmayāpuṇyadurahaṅkāravarjanāt / anyan na paramaṃ śreya etad eva paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावाद् अहङ्कृतिं त्यक्त्वा स्थूलाम् एतां हि लौकिकीम् । तिष्ठन् व्यवहरन् वापि न नरः प्रपतत्य् अधः
bhāvād ahaṅkṛtiṃ tyaktvā sthūlām etāṃ hi laukikīm / tiṣṭhan vyavaharan vāpi na naraḥ prapataty adhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशान्ताहङ्कृतेर् जन्तोर् भोगरोगा महामतेः । न स्वदन्ते सुतृप्तस्य यथा प्रतिविषारसाः
saṃśāntāhaṅkṛter jantor bhogarogā mahāmateḥ / na svadante sutṛptasya yathā prativiṣārasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगेष्व् अस्वदमानेषु पुंसश् श्रेयः पुरोगतम् । क्षीणे ऽन्धकारे किं नाम मनसो ऽन्यत् प्रवर्तते
bhogeṣv asvadamāneṣu puṃsaś śreyaḥ purogatam / kṣīṇe 'ndhakāre kiṃ nāma manaso 'nyat pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहङ्कारानुसन्धानवर्जनाद् एव राघव । पौरुषैकप्रयत्नोत्थात् तीर्यते भवसागरः
ahaṅkārānusandhānavarjanād eva rāghava / pauruṣaikaprayatnotthāt tīryate bhavasāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं न नाम मम किञ्चिद् अपीति मत्वा सर्वं च मे सकलम् अप्य् अहम् एव वेति । लब्धास्पदां मनसि संविदम् एवम् ईड्यां नीत्वा स्थितिं परम् उपैति पदं महात्मा
nāhaṃ na nāma mama kiñcid apīti matvā sarvaṃ ca me sakalam apy aham eva veti / labdhāspadāṃ manasi saṃvidam evam īḍyāṃ nītvā sthitiṃ param upaiti padaṃ mahātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.