Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 4.2

इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां जन्यजनकनिराकरणं स्थितिप्रकरणे प्रथमः सर्गः ॥१॥ वसिष्ठ उवाच अथैतदभ्युपगमे वच्मि वेद्यविदां वर । समस्तकलनातीते महाचिद्व्योम्नि निर्मले

iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ janyajanakanirākaraṇaṃ sthitiprakaraṇe prathamaḥ sargaḥ ||1|| vasiṣṭha uvāca athaitadabhyupagame vacmi vedyavidāṃ vara / samastakalanātīte mahācidvyomni nirmale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगदाद्यङ्कुरस् तत्र यद्य् अस्ति तद् असौ तदा । कैर् इवोदेति कथय कारणैः सहकारिभिः

jagadādyaṅkuras tatra yady asti tad asau tadā / kair ivodeti kathaya kāraṇaiḥ sahakāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहकारिकारणानाम् अभावे वाङ्कुरोद्गतिः । वन्ध्याकन्या च दृष्टेह न कदाचन केनचित्

sahakārikāraṇānām abhāve vāṅkurodgatiḥ / vandhyākanyā ca dṛṣṭeha na kadācana kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहकारिकारणानाम् अभावे यच् च वोदितम् । मूलकारणम् एवात्मा तत् स्वभावे स्थितं तथा

sahakārikāraṇānām abhāve yac ca voditam / mūlakāraṇam evātmā tat svabhāve sthitaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गादौ सर्गरूपेण ब्रह्मैवात्मनि तिष्ठति । यथास्थितम् अनाकारं क्व जन्यजनकक्रमः

sargādau sargarūpeṇa brahmaivātmani tiṣṭhati / yathāsthitam anākāraṃ kva janyajanakakramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पृथ्व्यादयो ःन्ये वा कुतो ःप्य् आगत्य कुर्वते । सहकारिकारणत्वं तत् पूर्वैवात्र दूषणा

atha pṛthvyādayo ḥnye vā kuto ḥpy āgatya kurvate / sahakārikāraṇatvaṃ tat pūrvaivātra dūṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलितम् आह तस्मात् परे जगच् छान्तम् आस्ते तत् सहकारणैः । विना प्रसरतीत्य् उक्तिर् बालस्य न विपश्चितः

phalitam āha tasmāt pare jagac chāntam āste tat sahakāraṇaiḥ / vinā prasaratīty uktir bālasya na vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमफलितं कथयति तस्माद् राम जगन् नासीन् न चास्ति न भविष्यति । चेतनाकाशम् एवाच्छं कचतीत्थम् इवात्मनि

paramaphalitaṃ kathayati tasmād rāma jagan nāsīn na cāsti na bhaviṣyati / cetanākāśam evācchaṃ kacatīttham ivātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्ताभाव एवास्य जगतो विद्यते यदा । तदा ब्रह्मेदम् अखिलम् इति सद् राम नान्यथा

atyantābhāva evāsya jagato vidyate yadā / tadā brahmedam akhilam iti sad rāma nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु प्रागभावादिर् एव कथं नात्रास्ति । किम् अत्यन्ताभावेनेत्य् । अत्राह पूर्वप्रध्वंसनान्योःन्याभावैर् यद् उपशाम्यति । अशान्तम् एव तच् चित्ते न शाम्यत्य् एव तद् यतः

nanu prāgabhāvādir eva kathaṃ nātrāsti | kim atyantābhāvenety | atrāha pūrvapradhvaṃsanānyoḥnyābhāvair yad upaśāmyati / aśāntam eva tac citte na śāmyaty eva tad yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्ताभावम् एवातो जगद्दृश्यस्य सर्वदा । वर्जयित्वेतरा युक्तिर् नास्त्य् एवानर्थसङ्क्षये

atyantābhāvam evāto jagaddṛśyasya sarvadā / varjayitvetarā yuktir nāsty evānarthasaṅkṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिदाकाशस्य बोधो ःयं जगदादीति यत् स्थितम् । अयं सो ःहम् इदं रूपालोकचित्तकलाद्य् अपि

cidākāśasya bodho ḥyaṃ jagadādīti yat sthitam / ayaṃ so ḥham idaṃ rūpālokacittakalādy api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् अर्कादि पृथ्व्यादि तथेदं वत्सरादि च । अयं कल्पः क्षणश् चायम् इमे मरणजन्मने

idam arkādi pṛthvyādi tathedaṃ vatsarādi ca / ayaṃ kalpaḥ kṣaṇaś cāyam ime maraṇajanmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं कल्पान्तसंरम्भो महाकल्पान्त एष सः । अयं स सर्गप्रारम्भो भावाभावक्रमस् त्व् असौ

ayaṃ kalpāntasaṃrambho mahākalpānta eṣa saḥ / ayaṃ sa sargaprārambho bhāvābhāvakramas tv asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षाणीमानि कल्पानाम् इमा ब्रह्माण्डकोटयः । इमे ब्रह्मेन्द्रनिचया इमा विष्ण्वादिशक्तयः

lakṣāṇīmāni kalpānām imā brahmāṇḍakoṭayaḥ / ime brahmendranicayā imā viṣṇvādiśaktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चेमे परिणता इमे भूय उपागताः । इमानि धिष्ण्यजालानि देशकालकला इमाः

ete ceme pariṇatā ime bhūya upāgatāḥ / imāni dhiṣṇyajālāni deśakālakalā imāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपसंहारं करोति महाचित्परमाकाशम् अनावृत्तम् अनन्तकम् । यथा पूर्वं स्थितं शान्तम् इत्य् एवं कचति स्वयम्

upasaṃhāraṃ karoti mahācitparamākāśam anāvṛttam anantakam / yathā pūrvaṃ sthitaṃ śāntam ity evaṃ kacati svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाणुसहस्रांशभास एता महाचितेः । स्वभावभूता एवान्तःस्थिता नायान्ति यान्ति नो

paramāṇusahasrāṃśabhāsa etā mahāciteḥ / svabhāvabhūtā evāntaḥsthitā nāyānti yānti no

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम् अन्तश् चमत्कारो यस् समुद्गीर्यते चिता । तत् सर्गभानम् भातीदम् भारूपं न च भित्तिमत्

svayam antaś camatkāro yas samudgīryate citā / tat sargabhānam bhātīdam bhārūpaṃ na ca bhittimat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोद्यन्ति न च नश्यन्ति नायान्ति न च यान्ति च । महाशिलान्तर्लेखानां सन्निवेश इवाचलाः

nodyanti na ca naśyanti nāyānti na ca yānti ca / mahāśilāntarlekhānāṃ sanniveśa ivācalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे सर्गाः प्रस्फुरन्ति स्वतः स्वात्मनि निर्मले । नभसीव नभोभागा निराकारा निराकृतौ

ime sargāḥ prasphuranti svataḥ svātmani nirmale / nabhasīva nabhobhāgā nirākārā nirākṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवत्वानीव तोयस्य स्पन्दा इव सदागतेः । आवर्ता इव वाम्भोधेर् गुणिनो वाथवा गुणाः

dravatvānīva toyasya spandā iva sadāgateḥ / āvartā iva vāmbhodher guṇino vāthavā guṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञानघन एवैकम् इदम् इत्थम् इव स्थितम् । सोदयास्तमयारम्भम् अनन्तं शान्तम् आततम्

vijñānaghana evaikam idam ittham iva sthitam / sodayāstamayārambham anantaṃ śāntam ātatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहकार्यादिहेतूनाम् अभावे शून्यता जगत् । स्वयम्भूर् जायते चेति किलोन्मत्तकफूत्कृतम्

sahakāryādihetūnām abhāve śūnyatā jagat / svayambhūr jāyate ceti kilonmattakaphūtkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.