Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 4.25

एवं जीवाश् चितो भावाद् भवभावनया हताः । ब्रह्मणो ऽकलिताकाराल् लक्षशो ऽपि च कोटिशः

evaṃ jīvāś cito bhāvād bhavabhāvanayā hatāḥ / brahmaṇo 'kalitākārāl lakṣaśo 'pi ca koṭiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्ख्यातीताः पुरा जाता जायन्ते ऽद्यापि चाभितः । उत्पतिष्यन्ति चैवान्ये कणौघा इव निर्झरात्

saṅkhyātītāḥ purā jātā jāyante 'dyāpi cābhitaḥ / utpatiṣyanti caivānye kaṇaughā iva nirjharāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववासनावशावेशाद् आशाविवशतां गताः । दशास्व् अतिविचित्रासु स्वयं निगडिताशयाः

svavāsanāvaśāveśād āśāvivaśatāṃ gatāḥ / daśāsv ativicitrāsu svayaṃ nigaḍitāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनारतं प्रतिदिशं प्रतिदेशं जले स्थले । जायन्ते च म्रियन्ते च बुद्बुदा इव वारिणि

anārataṃ pratidiśaṃ pratideśaṃ jale sthale / jāyante ca mriyante ca budbudā iva vāriṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित् प्रथमजन्मानः केचिज् जन्मवशातिगाः । केचिच् चासङ्ख्यजन्मानः केचिज् जन्मशतान्तराः

kecit prathamajanmānaḥ kecij janmavaśātigāḥ / kecic cāsaṅkhyajanmānaḥ kecij janmaśatāntarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यज्जातयः केचित् केचिद् भूतमहाभवाः । वर्तमानभवाः केचित् केचिच् चाभवतां गताः

bhaviṣyajjātayaḥ kecit kecid bhūtamahābhavāḥ / vartamānabhavāḥ kecit kecic cābhavatāṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित् कल्पसहस्राणि जायमानाः पुनः पुनः । एकाम् एवाश्रिता योनिं केचिद् योन्यन्तरं श्रिताः

kecit kalpasahasrāṇi jāyamānāḥ punaḥ punaḥ / ekām evāśritā yoniṃ kecid yonyantaraṃ śritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिन् महादुःखहताः केचिद् अल्पवयस्स्थिताः । केचिद् अत्यन्तम् उदिताः केचिद् अर्का इवोदिताः

kecin mahāduḥkhahatāḥ kecid alpavayassthitāḥ / kecid atyantam uditāḥ kecid arkā ivoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित् किन्नरगन्धर्वविद्याधरमहोरगाः । केचिद् अर्केन्द्रवरुणत्र्यक्षाधोऽक्षजपद्मजाः

kecit kinnaragandharvavidyādharamahoragāḥ / kecid arkendravaruṇatryakṣādho'kṣajapadmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित् कुम्भाण्डवेतालयक्षरक्षःपिशाचकाः । केचिद् ब्राह्मणभूपालवैश्यशूद्रगणास् स्मृताः

kecit kumbhāṇḍavetālayakṣarakṣaḥpiśācakāḥ / kecid brāhmaṇabhūpālavaiśyaśūdragaṇās smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिच् छ्वपचचण्डालकिरातखशपुक्कसाः । केचित् तृणौषधीपत्त्रफलमूलपदं गताः

kecic chvapacacaṇḍālakirātakhaśapukkasāḥ / kecit tṛṇauṣadhīpattraphalamūlapadaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद् वनलतागुल्मतृणोपलदशोषिताः । केचित् कदम्बजम्बीरसालतालतमालकाः

kecid vanalatāgulmatṛṇopaladaśoṣitāḥ / kecit kadambajambīrasālatālatamālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नयन्त्रमयानन्तदैत्यनिर्जितवासवः । हिमशीतानलज्वालानिर्मितोद्यानमण्डपः

ratnayantramayānantadaityanirjitavāsavaḥ / himaśītānalajvālānirmitodyānamaṇḍapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वर्तुकुसुमोद्यानजितनन्दनचन्दनः । मायासर्पहृतव्यालमलयाचलचन्दनः

sarvartukusumodyānajitanandanacandanaḥ / māyāsarpahṛtavyālamalayācalacandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमस्त्रीलोकलावण्यजिह्मितान्तःपुराङ्गनः । क्रीडार्थस्पर्धयेशानहतचक्रगदाधरः

hemastrīlokalāvaṇyajihmitāntaḥpurāṅganaḥ / krīḍārthaspardhayeśānahatacakragadādharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजस्रोड्डीनरत्नौघताराढ्यस्वपुराम्बरः । नानाकुसुमसम्भारजानुदघ्नकृताङ्गनः

ajasroḍḍīnaratnaughatārāḍhyasvapurāmbaraḥ / nānākusumasambhārajānudaghnakṛtāṅganaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशास्व् अखिलपातालशतचन्द्रनभस्तलः । स्वसालभञ्जिकालोकगीतिगीतगुणोत्करः

niśāsv akhilapātālaśatacandranabhastalaḥ / svasālabhañjikālokagītigītaguṇotkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायैरावणनागेन्द्रविद्रुतामरवारणः । त्रैलोक्यविभवोत्कर्षपूरितान्तःपुरान्तरः

māyairāvaṇanāgendravidrutāmaravāraṇaḥ / trailokyavibhavotkarṣapūritāntaḥpurāntaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसम्पत्तिसुभगः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । समस्तदैत्यसामन्तवन्दिताग्र्यानुशासनः

sarvasampattisubhagaḥ sarvaiśvaryasamanvitaḥ / samastadaityasāmantavanditāgryānuśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभुजवनच्छायाविश्रान्तासुरमण्डलः । सर्वाम्बुधिगुहासाररत्नकुण्डलमण्डितः

mahābhujavanacchāyāviśrāntāsuramaṇḍalaḥ / sarvāmbudhiguhāsāraratnakuṇḍalamaṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योत्सादितदेवस्य कठिनोड्डामराकृतेः । बभूव विपुलं सैन्यम् आसुरं सुरनाशनम्

tasyotsāditadevasya kaṭhinoḍḍāmarākṛteḥ / babhūva vipulaṃ sainyam āsuraṃ suranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् मायाबले सुप्ते देशान्तरगते तथा । तत्सैन्यान्तरम् आजग्मुश् छिद्रम् प्राप्य किलामराः

tasmin māyābale supte deśāntaragate tathā / tatsainyāntaram ājagmuś chidram prāpya kilāmarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शम्बरदैत्येन दुद्रिकह्वद्रुमादयः । रक्षार्थम् मत्तसामन्ताः स्वसेनासु नियोजिताः

atha śambaradaityena dudrikahvadrumādayaḥ / rakṣārtham mattasāmantāḥ svasenāsu niyojitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् अप्य् अन्तरम् आसाद्य जघ्नुर् गीर्वाणनायकाः । व्योमान्तरचराः श्येनाः कलविङ्कान् इवाकुलान्

tān apy antaram āsādya jaghnur gīrvāṇanāyakāḥ / vyomāntaracarāḥ śyenāḥ kalaviṅkān ivākulān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनापतीन् पुनश् चान्यांश् चकारासुरसत्तमः । चपलान् उद्भटारावांस् तरङ्गान् इव सागरः

senāpatīn punaś cānyāṃś cakārāsurasattamaḥ / capalān udbhaṭārāvāṃs taraṅgān iva sāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवास् तान् अपि तस्याशु जघ्नुस् तेन स कोपवान् । जगामामरनाशाय परिपूर्णस् त्रिविष्टपम्

devās tān api tasyāśu jaghnus tena sa kopavān / jagāmāmaranāśāya paripūrṇas triviṣṭapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रास्य मायाभीतास् ते सुरा अन्तर्धिम् आययुः । मेरुकाननकुञ्जेषु मृगा गौरीगुरोर् इव

tatrāsya māyābhītās te surā antardhim āyayuḥ / merukānanakuñjeṣu mṛgā gaurīguror iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रन्दत्क्षुद्रामरगणं वाष्पक्लिन्नसुरीमुखम् । शून्यं ददर्श स स्वर्गं कल्पक्षीणजगत्समम्

krandatkṣudrāmaragaṇaṃ vāṣpaklinnasurīmukham / śūnyaṃ dadarśa sa svargaṃ kalpakṣīṇajagatsamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहृत्य कुपितस् तत्र लब्धम् आहृत्य शम्बरः । लोकपालपुरीर् दग्ध्वा जगामात्मीयम् आलयम्

vihṛtya kupitas tatra labdham āhṛtya śambaraḥ / lokapālapurīr dagdhvā jagāmātmīyam ālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दृढतरीभूते द्वेषे दानवदेवयोः । देवाः स्वर्गम् परित्यज्य दिक्षु जग्मुर् अदर्शनम्

evaṃ dṛḍhatarībhūte dveṣe dānavadevayoḥ / devāḥ svargam parityajya dikṣu jagmur adarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शम्बरदैत्येन ये ये सेनाधिनायकाः । क्रियन्ते यत्नतस् तांस् ताञ् जघ्नुर् यत्नपराः सुराः

atha śambaradaityena ye ye senādhināyakāḥ / kriyante yatnatas tāṃs tāñ jaghnur yatnaparāḥ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् उद्वेगम् आपन्नः शम्बरः कोपवान् भृशम् । तार्णो ःभि वातम् अनल इव जज्वाल चोच्छ्वसन्

yāvad udvegam āpannaḥ śambaraḥ kopavān bhṛśam / tārṇo ḥbhi vātam anala iva jajvāla cocchvasan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यम् अपि चान्विष्य न देवांल् लब्धवान् अथ । परेणापि प्रयत्नेन सुकृतानीव दुष्कृती

trailokyam api cānviṣya na devāṃl labdhavān atha / pareṇāpi prayatnena sukṛtānīva duṣkṛtī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससर्ज मायया घोरान् असुरांस् त्रीन् महाबलान् । बलरक्षार्थम् उदितान् कालान् मूर्तिम् इवास्थितान्

sasarja māyayā ghorān asurāṃs trīn mahābalān / balarakṣārtham uditān kālān mūrtim ivāsthitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मिता मायया भीमाः कल्पपादपबाहवः । उदगुस् ते महाकायाः पक्षक्षुब्धा इवाद्रयः

nirmitā māyayā bhīmāḥ kalpapādapabāhavaḥ / udagus te mahākāyāḥ pakṣakṣubdhā ivādrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दामो व्यालः कटश् चेति नामभिः परिलाञ्छिताः । यथाप्राप्तैककर्तारश् चेतनामात्रधर्मिणः

dāmo vyālaḥ kaṭaś ceti nāmabhiḥ parilāñchitāḥ / yathāprāptaikakartāraś cetanāmātradharmiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् एव विशिनष्टि अभावात् कर्मणां ते च प्राक्तनानाम् अवासनाः । निर्विकल्पकचिन्मात्रपरिस्पन्दैककर्मिणः

tān eva viśinaṣṭi abhāvāt karmaṇāṃ te ca prāktanānām avāsanāḥ / nirvikalpakacinmātraparispandaikakarmiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मबीजं कलां तन्वीं दधाना मननाभिधाम् । अपुष्टां कृत्रिमाम् अन्तर् आदायोदयम् आगताः

karmabījaṃ kalāṃ tanvīṃ dadhānā mananābhidhām / apuṣṭāṃ kṛtrimām antar ādāyodayam āgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारम्पर्येण ते ह्य् अत्र काकतालीयवद् भटाः । प्रकृताम् अनुवर्तन्ते क्रियाम् उज्झितवासनाः

pāramparyeṇa te hy atra kākatālīyavad bhaṭāḥ / prakṛtām anuvartante kriyām ujjhitavāsanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धसुप्ता यथा बालाः स्वाङ्गैर् इङ्गन्ति केवलम् । वासनात्माभिमानाभ्यां हीनास् ते तद्वद् एव हि

ardhasuptā yathā bālāḥ svāṅgair iṅganti kevalam / vāsanātmābhimānābhyāṃ hīnās te tadvad eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिपातं न चापातं विदुस् ते न पलायनम् । न जीवितं न मरणं न रणं च जयाजयौ

nābhipātaṃ na cāpātaṃ vidus te na palāyanam / na jīvitaṃ na maraṇaṃ na raṇaṃ ca jayājayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं सैनिकान् अग्रे दृष्ट्वाभिहननोद्यतान् । अभिजघ्नुः परान् आजौ प्रहारदलिताद्रयः

kevalaṃ sainikān agre dṛṣṭvābhihananodyatān / abhijaghnuḥ parān ājau prahāradalitādrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्बरश् चिन्तयाम् आस परितुष्टमनाः पुरे । विजेष्यते हि मत्सेना मायासुरसुरक्षिता

śambaraś cintayām āsa parituṣṭamanāḥ pure / vijeṣyate hi matsenā māyāsurasurakṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टानिष्टाभिर् एते हि वासनाभिः समुज्झिताः । ततो रणे बिभ्यति नो विद्रवन्ति च न स्थिराः

iṣṭāniṣṭābhir ete hi vāsanābhiḥ samujjhitāḥ / tato raṇe bibhyati no vidravanti ca na sthirāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् एते न पलायन्ते देवैर् अभिहता अपि । तद् एषातिबला सेना ममेदानीं व्यवस्थिता

yad ete na palāyante devair abhihatā api / tad eṣātibalā senā mamedānīṃ vyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गान्तश्लोकेन शम्बरचिन्तां समापयति अतिबलासुरदोर्द्रुमपालिता मम चमूः स्थिरताम् अलम् एष्यति । अमरवारणदन्तविघट्टनेष्व् अमरपर्वतहेममही यथा

sargāntaślokena śambaracintāṃ samāpayati atibalāsuradordrumapālitā mama camūḥ sthiratām alam eṣyati / amaravāraṇadantavighaṭṭaneṣv amaraparvatahemamahī yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविरलम् इयम् आतता स्थितोच्चैर् भवति विनश्यति वर्धते मुधैव । त्रिभुवनरचनाविमोहमाया परमपदे लहरीव वारिराशौ

aviralam iyam ātatā sthitoccair bhavati vinaśyati vardhate mudhaiva / tribhuvanaracanāvimohamāyā paramapade laharīva vārirāśau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.