इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां स्थितिप्रकरण एकत्रिंशः सर्गः ॥३१॥ ॐ । श्रीरामः पृच्छति सताम् अप्य् असताम् एव बालयक्षपिशाचवत् । दामव्यालकटादीनां दुःखस्यान्तः कथम् भवेत्
iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ sthitiprakaraṇa ekatriṃśaḥ sargaḥ ||31|| oṃ | śrīrāmaḥ pṛcchati satām apy asatām eva bālayakṣapiśācavat / dāmavyālakaṭādīnāṃ duḥkhasyāntaḥ katham bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवसिष्ठ उत्तरं कथयति दामव्यालकटार्थं तैस् तदैव यमकिङ्करैः । प्रार्थितेन यमेनोक्तम् इदं शृणु रघूद्वह
śrīvasiṣṭha uttaraṃ kathayati dāmavyālakaṭārthaṃ tais tadaiva yamakiṅkaraiḥ / prārthitena yamenoktam idaṃ śṛṇu raghūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमवाक्यं कथयति यदा वियोगम् एष्यन्ति श्रोष्यन्ति च निजां कथाम् । दामादयस् तदा मुक्ता भविष्यन्तीत्य् असंशयम्
yamavākyaṃ kathayati yadā viyogam eṣyanti śroṣyanti ca nijāṃ kathām / dāmādayas tadā muktā bhaviṣyantīty asaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र श्रीरामः पृच्छति स्ववृत्तान्तम् इमं कुत्र कदा कथय ते कथम् । श्रोष्यन्ति भगवन् केन वर्ण्यमानं यथाक्रमम्
atra śrīrāmaḥ pṛcchati svavṛttāntam imaṃ kutra kadā kathaya te katham / śroṣyanti bhagavan kena varṇyamānaṃ yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवसिष्ठ उत्तरं कथयति कश्मीरेषु महापद्मसरसीतीरपल्वले । भूयो भूयो ःनुभूयैते मत्स्ययोनिपरम्पराम्
śrīvasiṣṭha uttaraṃ kathayati kaśmīreṣu mahāpadmasarasītīrapalvale / bhūyo bhūyo ḥnubhūyaite matsyayoniparamparām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलानिताशया लोलाः कालेन लयम् आगताः । तत्रैव पद्मसरसि ते भविष्यन्ति सारसाः
ālānitāśayā lolāḥ kālena layam āgatāḥ / tatraiva padmasarasi te bhaviṣyanti sārasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलानिताशयाः बद्धमनसः ॥५-६॥ तत्र कल्हारमालासु सरोजपटलीषु च । शेवालवरवल्लीषु तरङ्गवलनासु च
ālānitāśayāḥ baddhamanasaḥ ||5-6|| tatra kalhāramālāsu sarojapaṭalīṣu ca / śevālavaravallīṣu taraṅgavalanāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललत्कुमुददोलासु नीलोत्पललतासु च । शीकरौघाभ्रलेखासु शीतलावर्तवृत्तिषु
lalatkumudadolāsu nīlotpalalatāsu ca / śīkaraughābhralekhāsu śītalāvartavṛttiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरःसारससम्भोगान् भुक्त्वा भुवनभूषणाः । विहृत्य सुचिरं कालम् अलम् आगतशुद्धयः
saraḥsārasasambhogān bhuktvā bhuvanabhūṣaṇāḥ / vihṛtya suciraṃ kālam alam āgataśuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वियुक्ता भविष्यन्ति मुक्तये लब्धयुक्तयः । रजःसत्त्वतमांसीव भेदप्राप्त्या यदृच्छया
te viyuktā bhaviṣyanti muktaye labdhayuktayaḥ / rajaḥsattvatamāṃsīva bhedaprāptyā yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्मीरमण्डलस्यान्तर् नगरं नगशोभितम् । नाम्नाधिष्ठानम् इत्य् एतच् छ्रीमत् तत्र भविष्यति
kaśmīramaṇḍalasyāntar nagaraṃ nagaśobhitam / nāmnādhiṣṭhānam ity etac chrīmat tatra bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नशिखरं नाम तस्य मध्ये भविष्यति । शृङ्गं लघु सरोजस्य कोशचक्रम् इवोदरे
pradyumnaśikharaṃ nāma tasya madhye bhaviṣyati / śṛṅgaṃ laghu sarojasya kośacakram ivodare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मूर्ध्नि गिरेर् गेहं को ःपि राजा करिष्यति । अभ्रङ्कषमहासालं शृङ्गे शृङ्गम् इवापरम्
tasya mūrdhni girer gehaṃ ko ḥpi rājā kariṣyati / abhraṅkaṣamahāsālaṃ śṛṅge śṛṅgam ivāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्येशानकोणाद्रिशिरोभित्तिव्रणोदरे । तस्यानिशम् अविश्रान्तवातोद्धूततृणाङ्किते
gṛhasyeśānakoṇādriśirobhittivraṇodare / tasyāniśam aviśrāntavātoddhūtatṛṇāṅkite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलये दानवो व्यालः कलविङ्को भविष्यति । प्रथमाल्पश्रुतच्छात्त्र इवार्थरहितारटिः
ālaye dānavo vyālaḥ kalaviṅko bhaviṣyati / prathamālpaśrutacchāttra ivārtharahitāraṭiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् एव तदा काले तत्र राजा भविष्यति । श्रीयशस्करदेवाख्यः शक्रः स्वर्ग इवापरः
tasminn eva tadā kāle tatra rājā bhaviṣyati / śrīyaśaskaradevākhyaḥ śakraḥ svarga ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानवो दामनामा तु मषकस् तस्य सद्मनि । भविष्यति बृहत्स्तम्भपृष्ठच्छिद्रे मृदुध्वनिः
dānavo dāmanāmā tu maṣakas tasya sadmani / bhaviṣyati bṛhatstambhapṛṣṭhacchidre mṛdudhvaniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटावस्थाम् प्रस्तौति अधिष्ठानाभिधे तस्मिन्न् एवोग्रनगरे तदा । रत्नावलीविहाराख्यो विहारो ःपि भविष्यति
kaṭāvasthām prastauti adhiṣṭhānābhidhe tasminn evogranagare tadā / ratnāvalīvihārākhyo vihāro ḥpi bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंस् तद्भूमिपामात्यो नरसिंह इति श्रुतः । करामलकवद् दृष्टबन्धमोक्षो भविष्यति
tasmiṃs tadbhūmipāmātyo narasiṃha iti śrutaḥ / karāmalakavad dṛṣṭabandhamokṣo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यति गृहे तस्य क्रीडनक्रकरः खगः । कटो मायासुरो नाम कृतहिञ्जीरपञ्जरः
bhaviṣyati gṛhe tasya krīḍanakrakaraḥ khagaḥ / kaṭo māyāsuro nāma kṛtahiñjīrapañjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नृसिंहो नृपामात्यः श्लोकैर् विरचिताम् इमाम् । दामव्यालकटादीनां कथयिष्यति सङ्कथाम्
sa nṛsiṃho nṛpāmātyaḥ ślokair viracitām imām / dāmavyālakaṭādīnāṃ kathayiṣyati saṅkathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कटः क्रकरः श्रुत्वा तां कथां संस्मृतात्मभूः । शान्तमिथ्याहमंशो ःन्तः परं निर्वाणम् एष्यति
sa kaṭaḥ krakaraḥ śrutvā tāṃ kathāṃ saṃsmṛtātmabhūḥ / śāntamithyāhamaṃśo ḥntaḥ paraṃ nirvāṇam eṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नशिखरप्रान्तवास्तव्यः कलविङ्ककः । तथैव स्वकथां श्रुत्वा परं निर्वाणम् एष्यति
pradyumnaśikharaprāntavāstavyaḥ kalaviṅkakaḥ / tathaiva svakathāṃ śrutvā paraṃ nirvāṇam eṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमन्दिरदार्वन्तर् व्रणवास्तव्यतां गतः । मषको ःपि प्रसङ्गेन श्रुत्वा शान्तिम् उपैष्यति
rājamandiradārvantar vraṇavāstavyatāṃ gataḥ / maṣako ḥpi prasaṅgena śrutvā śāntim upaiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्गृह्य कथयति प्रद्युम्नशृङ्गाच् चटको मषको राजमन्दिरात् । विहारात् क्रकरश् चेति मोक्षम् एष्यन्ति राघव
saṅgṛhya kathayati pradyumnaśṛṅgāc caṭako maṣako rājamandirāt / vihārāt krakaraś ceti mokṣam eṣyanti rāghava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंहारं करोति एष ते कथितः सर्वो दामव्यालकटक्रमः । मायेयम् एव सांसारी शून्यैवात्यन्तभासुरा
upasaṃhāraṃ karoti eṣa te kathitaḥ sarvo dāmavyālakaṭakramaḥ / māyeyam eva sāṃsārī śūnyaivātyantabhāsurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमयत्य् अपरिज्ञाता मृगतृष्णाम्बुधीर् इव । संशाम्यति परिज्ञाता मृगतृष्णाम्बुधीर् इव
bhramayaty aparijñātā mṛgatṛṣṇāmbudhīr iva / saṃśāmyati parijñātā mṛgatṛṣṇāmbudhīr iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महतो ःपि पदाद् एवं रामाज्ञानवशाद् अधः । पतन्ति मोहिता मूढा दामव्यालकटा इव
mahato ḥpi padād evaṃ rāmājñānavaśād adhaḥ / patanti mohitā mūḍhā dāmavyālakaṭā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदाद् अधःपातम् एव कथयति क्व भ्रूक्षेपविनिष्पिष्टमेरुमन्दरसह्यता । क्व राजगृहदार्वन्तर् व्रणे मषकरूपता
padād adhaḥpātam eva kathayati kva bhrūkṣepaviniṣpiṣṭamerumandarasahyatā / kva rājagṛhadārvantar vraṇe maṣakarūpatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व चपेटच्छटामात्रपातितार्केन्दुबिम्बता । क्व प्रद्युम्नगिरौ गेहे भित्तिव्रणविहङ्गता
kva capeṭacchaṭāmātrapātitārkendubimbatā / kva pradyumnagirau gehe bhittivraṇavihaṅgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व पुष्पलीलयालोलकरतोलितमेरुता । क्वार्ष्यशृङ्गे नृसिंहस्य गृहे क्रकरपोतता
kva puṣpalīlayālolakaratolitamerutā / kvārṣyaśṛṅge nṛsiṃhasya gṛhe krakarapotatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु कथम् आपततः सत्यभूतस्याधःपातस्य निवृत्तिः शक्यक्रियेत्य् । अत्राह चिदाकाशो हि मिथ्यैव रजसारञ्जितप्रभः । स्वरूपम् अत्यजन्न् एव विरूपम् इव बुध्यते
nanu katham āpatataḥ satyabhūtasyādhaḥpātasya nivṛttiḥ śakyakriyety | atrāha cidākāśo hi mithyaiva rajasārañjitaprabhaḥ / svarūpam atyajann eva virūpam iva budhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् अप्य् एतद् एव कथयति स्वयैव वासनाभ्रान्त्या सत्ययेवाप्य् असत्यया । मृगतृष्णाम्बुबुद्ध्येव याति जन्तुर् अवान्तरम्
punar apy etad eva kathayati svayaiva vāsanābhrāntyā satyayevāpy asatyayā / mṛgatṛṣṇāmbubuddhyeva yāti jantur avāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु केनोपायेनाधःपातो निवर्तते इत्य् । अत्राह तरन्ति ते भवाम्भोधिं स्वप्रवाहधियैव ये । शास्त्रेणासद् इदं दृश्यम् इति निर्वासनं स्थिताः
nanu kenopāyenādhaḥpāto nivartate ity | atrāha taranti te bhavāmbhodhiṃ svapravāhadhiyaiva ye / śāstreṇāsad idaṃ dṛśyam iti nirvāsanaṃ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्कतर्काणाम् एतदुपायत्वं निर्वारयति तारारावविकारीणि शुष्कतर्कमतानि ये । यान्ति श्वभ्रजलान्य् आशु नाशुभं नाशयन्ति ते
śuṣkatarkāṇām etadupāyatvaṃ nirvārayati tārārāvavikārīṇi śuṣkatarkamatāni ye / yānti śvabhrajalāny āśu nāśubhaṃ nāśayanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु तर्हि केषाम् अशुभनाशः सम्पद्यत इत्य् । अत्राह स्वानुभूतिप्रसिद्धेन मार्गेणागमगामिना । न विनाशो भवत्य् अङ्ग गच्छताम् पतताम् इव
nanu tarhi keṣām aśubhanāśaḥ sampadyata ity | atrāha svānubhūtiprasiddhena mārgeṇāgamagāminā / na vināśo bhavaty aṅga gacchatām patatām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु यदि तर्कमताश्रयणेनानर्थप्राप्तिः स्यात् तर्हि तदपेक्षया सांसारिको व्यवहार एव श्रेयान् इत्य् । अत्राह इदम् मे स्याद् इदम् मे स्याद् इति बुद्धिमताम् मतिः । स्वेन दौर्भाग्यदैन्येन न भस्माप्य् उपतिष्ठते
nanu yadi tarkamatāśrayaṇenānarthaprāptiḥ syāt tarhi tadapekṣayā sāṃsāriko vyavahāra eva śreyān ity | atrāha idam me syād idam me syād iti buddhimatām matiḥ / svena daurbhāgyadainyena na bhasmāpy upatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्तसांसारिकव्यवहाररहितस्य शुभप्राप्तिं कथयति वेत्ति नित्यम् उदारात्मा त्रैलोक्यम् अपि यस् तृणम् । तं त्यजन्त्य् आपदः सर्वा रसतेव जरत्तृणम्
proktasāṃsārikavyavahārarahitasya śubhaprāptiṃ kathayati vetti nityam udārātmā trailokyam api yas tṛṇam / taṃ tyajanty āpadaḥ sarvā rasateva jarattṛṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु सर्वं त्यजतः कथं शरीरयात्रा सिध्यतीत्य् । अत्राह परिस्फुरति यस्यान्तर् नित्यं सत्त्वचमत्कृतिः । ब्राह्मम् अण्डम् इवाखण्डं लोकेशाः पालयन्ति तम्
nanu sarvaṃ tyajataḥ kathaṃ śarīrayātrā sidhyatīty | atrāha parisphurati yasyāntar nityaṃ sattvacamatkṛtiḥ / brāhmam aṇḍam ivākhaṇḍaṃ lokeśāḥ pālayanti tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु यदि कदाचित् तस्य दुरन्ता विपत् स्यात् तदा किं कार्यम् इत्य् । अत्राह अप्य् आपदि दुरन्तायां नैव रन्तव्यम् अक्रमे । राहुर् अप्य् अक्रमेणैव पिबन्न् अप्य् अमृतम् मृतः
nanu yadi kadācit tasya durantā vipat syāt tadā kiṃ kāryam ity | atrāha apy āpadi durantāyāṃ naiva rantavyam akrame / rāhur apy akrameṇaiva pibann apy amṛtam mṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमप्रदर्शकं सच्छास्त्रादिकम् प्रशंसति सच्छास्त्रसाधुसम्पर्कम् अर्कम् उग्रप्रकाशदम् । ये श्रयन्ति न ते यान्ति मोहान्ध्यस्य पुनर् वशम्
kramapradarśakaṃ sacchāstrādikam praśaṃsati sacchāstrasādhusamparkam arkam ugraprakāśadam / ye śrayanti na te yānti mohāndhyasya punar vaśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सच्छास्त्रादिसेवनाद् उत्पन्नान् मैत्र्यादिगुणान् प्रशंसति अवश्या वश्यम् आयान्ति यान्ति सर्वापदः क्षयम् । अवश्यम् भवति श्रेयः क्रेयं यस्य गुणैर् यशः
sacchāstrādisevanād utpannān maitryādiguṇān praśaṃsati avaśyā vaśyam āyānti yānti sarvāpadaḥ kṣayam / avaśyam bhavati śreyaḥ kreyaṃ yasya guṇair yaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणलुब्धत्वम् प्रशंसति येषां गुणेष्व् असन्तोषो रागो येषां श्रुतम् प्रति । सत्ये व्यसनिनो ये च ते नराः पशवो ःपरे
guṇalubdhatvam praśaṃsati yeṣāṃ guṇeṣv asantoṣo rāgo yeṣāṃ śrutam prati / satye vyasanino ye ca te narāḥ paśavo ḥpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणोत्पादितं यशः प्रशंसति यशश्चन्द्रिकया येषाम् भासितं जनहृन्नभः । तेषां क्षीरसमुद्राणां नूनम् मूर्तौ स्थितो हरिः
guṇotpāditaṃ yaśaḥ praśaṃsati yaśaścandrikayā yeṣām bhāsitaṃ janahṛnnabhaḥ / teṣāṃ kṣīrasamudrāṇāṃ nūnam mūrtau sthito hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तम् भोक्तव्यम् अखिलं दृष्टा द्रष्टव्यदृष्टयः । किम् अन्यद् भवभङ्गाय भूयो भोगेष्व् अलुब्धता
bhuktam bhoktavyam akhilaṃ dṛṣṭā draṣṭavyadṛṣṭayaḥ / kim anyad bhavabhaṅgāya bhūyo bhogeṣv alubdhatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाक्रमं यथाशास्त्रं यथाचारं यथास्थिति । स्थीयताम् मुच्यताम् अन्तर् भोगगार्ध्यम् अवास्तवम्
yathākramaṃ yathāśāstraṃ yathācāraṃ yathāsthiti / sthīyatām mucyatām antar bhogagārdhyam avāstavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्तवः क्रियतां कीर्त्या गुणैर् गगनगामिभिः । त्रायन्ते मृत्युनोपेतं न कदाचन भोगकाः
saṃstavaḥ kriyatāṃ kīrtyā guṇair gaganagāmibhiḥ / trāyante mṛtyunopetaṃ na kadācana bhogakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणोत्पादितयशोयुक्तान् प्रशंसति गायन्ति सिद्धसुन्दर्यो येषाम् इन्दुसितं यशः । गीतिभिर् गगनाभोगे ते जीवन्ति मृताः परे
guṇotpāditayaśoyuktān praśaṃsati gāyanti siddhasundaryo yeṣām indusitaṃ yaśaḥ / gītibhir gaganābhoge te jīvanti mṛtāḥ pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु यदि प्रोक्तगुणार्जनेनापि न किञ्चित् सेत्स्यति तदा किं कार्यम् इत्य् । अत्राह परमम् पौरुषं यत्नम् आस्थायादाय सूद्यमम् । यथाशास्त्रम् अनुद्वेगम् आचारात् को न सिद्धिभाक्
nanu yadi proktaguṇārjanenāpi na kiñcit setsyati tadā kiṃ kāryam ity | atrāha paramam pauruṣaṃ yatnam āsthāyādāya sūdyamam / yathāśāstram anudvegam ācārāt ko na siddhibhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु यदा कदाचिन् मया गुणार्जने यत्नः कृत एव किं तेन सम्पन्नम् इत्य् । अत्राह यथाशास्त्रं विहरता त्वरा कार्या न सिद्धिषु । चिरकालपरापक्वा सिद्धिः पुष्टफला भवेत्
nanu yadā kadācin mayā guṇārjane yatnaḥ kṛta eva kiṃ tena sampannam ity | atrāha yathāśāstraṃ viharatā tvarā kāryā na siddhiṣu / cirakālaparāpakvā siddhiḥ puṣṭaphalā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलितं कथयति वीतशोकभयायासम् अगर्धम् अपयन्त्रणम् । व्यवहारो यथाशास्त्रं क्रियताम् मा विनश्यताम्
phalitaṃ kathayati vītaśokabhayāyāsam agardham apayantraṇam / vyavahāro yathāśāstraṃ kriyatām mā vinaśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवो जीर्णान्धकूपेषु भवेष्व् अन्तर्धिम् आगतः । भवताम् भूरिभङ्गानाम् अधुनोद्ध्रियताम् अतः
jīvo jīrṇāndhakūpeṣu bhaveṣv antardhim āgataḥ / bhavatām bhūribhaṅgānām adhunoddhriyatām ataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः प्रभृति मा भूयो गम्यताम् अधराद् अधः । इदं निर्धार्यतां शास्त्रम् अस्त्रम् आपन्निवारणे
itaḥ prabhṛti mā bhūyo gamyatām adharād adhaḥ / idaṃ nirdhāryatāṃ śāstram astram āpannivāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे रभसनिर्लूनवारणे प्राणम् उज्झताम् । किम् अर्थमात्रया कार्यम् आर्याः शास्त्रम् अवेक्ष्यताम्
raṇe rabhasanirlūnavāraṇe prāṇam ujjhatām / kim arthamātrayā kāryam āryāḥ śāstram avekṣyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् बिम्बम् इदं निम्बम् इति मत्या विचार्यताम् । स्वया परप्रेरणया यात मा पशवो यथा
idam bimbam idaṃ nimbam iti matyā vicāryatām / svayā parapreraṇayā yāta mā paśavo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दौर्भाग्यदायिनी दीना शुभहीनाविचारणा । घनदीर्घमहानिद्रा त्यज्यतां सम्प्रबुध्यताम्
daurbhāgyadāyinī dīnā śubhahīnāvicāraṇā / ghanadīrghamahānidrā tyajyatāṃ samprabudhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्तैः मा स्थीयतां वृद्धमन्दकच्छपवच् छनैः । उत्थानम् अङ्गीक्रियतां जरामरणशान्तये
suptaiḥ mā sthīyatāṃ vṛddhamandakacchapavac chanaiḥ / utthānam aṅgīkriyatāṃ jarāmaraṇaśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु सुखसाधनधनाद्यर्जनम् अपहाय किमर्थम् अन्यत् कुर्म इत्य् । अत्राह अनर्थायार्थसम्पत्तिर् भोगौघो भवरोगदः । आपदे सम्पदः सर्वाः सर्वत्रानादरो जयः
nanu sukhasādhanadhanādyarjanam apahāya kimartham anyat kurma ity | atrāha anarthāyārthasampattir bhogaugho bhavarogadaḥ / āpade sampadaḥ sarvāḥ sarvatrānādaro jayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकतन्त्रानुसारेण विचाराद् व्यवहारिणाम् । शास्त्राचाराविरुद्धेन कर्मणा शर्म सिध्यति
lokatantrānusāreṇa vicārād vyavahāriṇām / śāstrācārāviruddhena karmaṇā śarma sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गान्तश्लोकेनाप्य् एतद् एव कथयति स्वाचारचारुचरितस्य विविक्तवृत्तेः संसारदुःखलवसौख्यदशास्व् अगृध्नोः । आयुर् यशांसि च गुणाश् च सहैव लक्ष्म्या फुल्लन्ति माधवलता इव सत्फलाय
sargāntaślokenāpy etad eva kathayati svācāracārucaritasya viviktavṛtteḥ saṃsāraduḥkhalavasaukhyadaśāsv agṛdhnoḥ / āyur yaśāṃsi ca guṇāś ca sahaiva lakṣmyā phullanti mādhavalatā iva satphalāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.