Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 4.44

धीरो विचारवाञ् जन्तुर् आदाव् एव महाधिया । शास्त्रार्थविदुषा ज्ञेन सुजनेन समं वसेत्

dhīro vicāravāñ jantur ādāv eva mahādhiyā / śāstrārthaviduṣā jñena sujanena samaṃ vaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या या दुःखविनाशिन्यो वरविज्ञानदृष्टयः । तास् ता मधाव् इव लता जायन्ते सुजने सति

yā yā duḥkhavināśinyo varavijñānadṛṣṭayaḥ / tās tā madhāv iva latā jāyante sujane sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुजनेन विरक्तेन हृद्येन महता सह । प्रविचार्य महाबाहो पदम् आसाद्यते परम्

sujanena viraktena hṛdyena mahatā saha / pravicārya mahābāho padam āsādyate param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रार्थसुजनासङ्गवैराग्याभ्याससत्कृतः । पुरुषस् त्वम् इवाभाति राम विज्ञानभाजनम्

śāstrārthasujanāsaṅgavairāgyābhyāsasatkṛtaḥ / puruṣas tvam ivābhāti rāma vijñānabhājanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तूदारनिजाचारो धीरो गुणगणार्णवः । अधितिष्ठसि निर्दुःखां जातिं राजससात्त्विकीम्

tvaṃ tūdāranijācāro dhīro guṇagaṇārṇavaḥ / adhitiṣṭhasi nirduḥkhāṃ jātiṃ rājasasāttvikīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो ऽस्मिन् दग्धसंसारे नासि दुःखस्य भाजनम् । पाश्चात्यजन्मासि मुने स्वभावम् अनुधावसि

bhūyo 'smin dagdhasaṃsāre nāsi duḥkhasya bhājanam / pāścātyajanmāsi mune svabhāvam anudhāvasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयैवामलया दृष्ट्या तव प्रकटतां गतम् । यथाभूतं जगद्वस्तु रुचा दिनपतेर् इव

svayaivāmalayā dṛṣṭyā tava prakaṭatāṃ gatam / yathābhūtaṃ jagadvastu rucā dinapater iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं मद्वचोराशिवह्निदग्धमलो ऽमलः । नूनम् उत्सारिताभ्रेण शरद्व्योम्ना समो भव

idānīṃ madvacorāśivahnidagdhamalo 'malaḥ / nūnam utsāritābhreṇa śaradvyomnā samo bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवभावनया मुक्तं युक्तम् उत्तमसंविदा । चित्तमुक्ताकलापं त्वम् अच्छाच्छं हृदये कुरु

bhavabhāvanayā muktaṃ yuktam uttamasaṃvidā / cittamuktākalāpaṃ tvam acchācchaṃ hṛdaye kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममेदम् इदम् अन्यस्येत्य् एवंकलनयोज्झितम् । मनो मुक्तविभागं ते मुक्तम् एव न संशयः

mamedam idam anyasyety evaṃkalanayojjhitam / mano muktavibhāgaṃ te muktam eva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवोत्तमानुभावस्य य इदानीं नरा भुवि । चेष्टाम् अनुसरिष्यन्ति ते ऽपि यास्यन्त्य् अशोकताम्

tavottamānubhāvasya ya idānīṃ narā bhuvi / ceṣṭām anusariṣyanti te 'pi yāsyanty aśokatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राघवव्यवहारेण विहरिष्यन्ति ये नराः । भवार्णवात् तरिष्यन्ति स्वमनःपोतकेन ते

rāghavavyavahāreṇa vihariṣyanti ye narāḥ / bhavārṇavāt tariṣyanti svamanaḥpotakena te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवत्तुल्यमतिर् यस् स्यात् सुजनस् समदर्शनः । योग्यो ऽसौ ज्ञानदृष्टीनां पूर्णेन्दुस् सुरुचाम् इव

bhavattulyamatir yas syāt sujanas samadarśanaḥ / yogyo 'sau jñānadṛṣṭīnāṃ pūrṇendus surucām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अशोकां दशां प्राप्तो यथाप्राप्तानुवृत्तिमान् । यावद्देहं धिया तिष्ठ रागद्वेषविहीनया

tvam aśokāṃ daśāṃ prāpto yathāprāptānuvṛttimān / yāvaddehaṃ dhiyā tiṣṭha rāgadveṣavihīnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर् लोकोचिताचारस् त्व् अन्तस् त्यक्ताखिलैषणः । परां शीतलताम् एत्य तिष्ठ पूर्णेन्दुबिम्बवत्

bahir lokocitācāras tv antas tyaktākhilaiṣaṇaḥ / parāṃ śītalatām etya tiṣṭha pūrṇendubimbavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरासु तु ये जाता जातिष्व् अगुणशालिनः । अविचार्यास् त एते हि गोमायुशिशुधर्मकाः

itarāsu tu ye jātā jātiṣv aguṇaśālinaḥ / avicāryās ta ete hi gomāyuśiśudharmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये स्वभावा महाबाहो नृणां सात्त्विकजन्मनाम् । तान् भजन् पुरुषो याति पाश्चात्योदारजन्मताम्

ye svabhāvā mahābāho nṛṇāṃ sāttvikajanmanām / tān bhajan puruṣo yāti pāścātyodārajanmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यान् एव सेवते जन्तुर् इह जातिगुणान् सदा । अप्य् अन्यजातिजातो ऽपि याति तज्जातितां क्षणात्

yān eva sevate jantur iha jātiguṇān sadā / apy anyajātijāto 'pi yāti tajjātitāṃ kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्तना अखिला भावा जातिकर्मवशानुगाः । पौरुषेणावजीयन्ते धीरैर् धीरा इवारयः

prāktanā akhilā bhāvā jātikarmavaśānugāḥ / pauruṣeṇāvajīyante dhīrair dhīrā ivārayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्तनाशुभजातिस्थकर्मदोषाकुलाम् अपि । धैर्येणाभ्युद्धरेद् बुद्धिं पङ्कान् मुग्धमृगीम् इव

prāktanāśubhajātisthakarmadoṣākulām api / dhairyeṇābhyuddhared buddhiṃ paṅkān mugdhamṛgīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामसीं राजसीं चैव जातिम् अन्याम् अपि श्रिताः । स्वविवेकवशाद् यान्ति सन्तस् सात्त्विकजातिताम्

tāmasīṃ rājasīṃ caiva jātim anyām api śritāḥ / svavivekavaśād yānti santas sāttvikajātitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तश् चित्तमणौ स्वच्छे यद् राघव नियोज्यते । तन्मयो हि भवत्य् एष तस्माज् जयति पौरुषम्

antaś cittamaṇau svacche yad rāghava niyojyate / tanmayo hi bhavaty eṣa tasmāj jayati pauruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषेण प्रयत्नेन महार्हगुणशालिना । मुमुक्षवो भवन्तीह पाश्चात्यशुभजातयः

pauruṣeṇa prayatnena mahārhaguṇaśālinā / mumukṣavo bhavantīha pāścātyaśubhajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् अस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा क्वचित् । पौरुषेण प्रयत्नेन यन् नाप्नोति गुणान्वितः

na tad asti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā kvacit / pauruṣeṇa prayatnena yan nāpnoti guṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अजर्येण धैर्येण वरवैराग्यरंहसा । युक्तः प्रज्ञाप्ररूढेन किं नाप्नोषि तदीहितम्

tvam ajaryeṇa dhairyeṇa varavairāgyaraṃhasā / yuktaḥ prajñāprarūḍhena kiṃ nāpnoṣi tadīhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितं महासत्त्वतयात्मनस् त्वं विधाय बुद्ध्या भव वीतशोकः । भवत्क्रमेणैव ततो जनो ऽयम् उर्व्यां भविष्यत्य् अतिवीतशोकः

hitaṃ mahāsattvatayātmanas tvaṃ vidhāya buddhyā bhava vītaśokaḥ / bhavatkrameṇaiva tato jano 'yam urvyāṃ bhaviṣyaty ativītaśokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाश्चात्यजन्मनि विवेकमहामहिम्ना युक्ते त्वयि प्रसृतसत्त्वगुणाभिरामे । सत्त्वस्थकर्मणि पदं ननु राम रामे मैषा करोतु भवबन्धविमोहचिन्ता

pāścātyajanmani vivekamahāmahimnā yukte tvayi prasṛtasattvaguṇābhirāme / sattvasthakarmaṇi padaṃ nanu rāma rāme maiṣā karotu bhavabandhavimohacintā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.