Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·5·5.16

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.16

अतिगम्भीरम् एतत् तु भगवन् वचनं तव । यद् अहङ्कारतृष्णे त्वं मा गृहाणेति वक्षि माम्

atigambhīram etat tu bhagavan vacanaṃ tava / yad ahaṅkāratṛṣṇe tvaṃ mā gṛhāṇeti vakṣi mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अहङ्कारसन्त्यागं करोमि तद् इमं प्रभो । त्यजामि देहनामानं सन्निवेशम् अशेषतः

yady ahaṅkārasantyāgaṃ karomi tad imaṃ prabho / tyajāmi dehanāmānaṃ sanniveśam aśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानुस्तम्भेन महता धार्यते सुतरुर् यथा । अहङ्कारेण देहो ऽयं तथैव किल धार्यते

jānustambhena mahatā dhāryate sutarur yathā / ahaṅkāreṇa deho 'yaṃ tathaiva kila dhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहङ्कारक्षये देहः किलावश्यं विनश्यति । मूले क्रकचसंलूने सुमहान् इव पादपः

ahaṅkārakṣaye dehaḥ kilāvaśyaṃ vinaśyati / mūle krakacasaṃlūne sumahān iva pādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् कथं सन्त्यजाम्य् एनं जीवामि च कथं मुने । एकम् अर्थं विनिश्चित्य वद मे वदतां वर

tat kathaṃ santyajāmy enaṃ jīvāmi ca kathaṃ mune / ekam arthaṃ viniścitya vada me vadatāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र वासनात्यागो राम राजीवलोचन । द्विविधः कथ्यते तज्ज्ञैर् ध्येयो नेयश् च नामतः

sarvatra vāsanātyāgo rāma rājīvalocana / dvividhaḥ kathyate tajjñair dhyeyo neyaś ca nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् एषां पदार्थानाम् एते च मम जीवितम् । नाहम् एभिर् विना कश्चिन् न मयैते विना किल

aham eṣāṃ padārthānām ete ca mama jīvitam / nāham ebhir vinā kaścin na mayaite vinā kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अन्तर् निश्चयं त्यक्त्वा विचार्य मनसा सह । नाहं पदार्थस्य न मे पदार्थ इति भाविते

ity antar niścayaṃ tyaktvā vicārya manasā saha / nāhaṃ padārthasya na me padārtha iti bhāvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तश्शीतलया बुद्ध्या कुर्वन्त्या लीलया क्रियाः । यो नूनं वासनात्यागो ध्येयो नाम स कीर्तितः

antaśśītalayā buddhyā kurvantyā līlayā kriyāḥ / yo nūnaṃ vāsanātyāgo dhyeyo nāma sa kīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं सर्विकया बुद्ध्या यं कृत्वा वासनाक्षयम् । जहाति निर्मना देहं स नेयो वासनाक्षयः

sarvaṃ sarvikayā buddhyā yaṃ kṛtvā vāsanākṣayam / jahāti nirmanā dehaṃ sa neyo vāsanākṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहङ्कारमयीं त्यक्त्वा वासनां लीलयैव यः । तिष्ठति ध्येयसन्त्यागी स जीवन्मुक्त उच्यते

ahaṅkāramayīṃ tyaktvā vāsanāṃ līlayaiva yaḥ / tiṣṭhati dhyeyasantyāgī sa jīvanmukta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मूलकलनां कृत्वा वासनां यः क्षयं गतः । नेयत्यागमयं विद्धि मुक्तं तं रघुनन्दन

nirmūlakalanāṃ kṛtvā vāsanāṃ yaḥ kṣayaṃ gataḥ / neyatyāgamayaṃ viddhi muktaṃ taṃ raghunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्येयं तं वासनात्यागं कृत्वा तिष्ठन्ति लीलया । जीवन्मुक्ता महात्मानस् सुजना जनका इव

dhyeyaṃ taṃ vāsanātyāgaṃ kṛtvā tiṣṭhanti līlayā / jīvanmuktā mahātmānas sujanā janakā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेयं तु वासनात्यागं कृत्वोपशमम् आगताः । विदेहमुक्तास् तिष्ठन्ति ब्रह्मण्य् एव परापरे

neyaṃ tu vāsanātyāgaṃ kṛtvopaśamam āgatāḥ / videhamuktās tiṣṭhanti brahmaṇy eva parāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाव् एतौ राघव त्यागौ समौ मुक्तपदस्थितौ । द्वाव् एव ब्रह्मतां यातौ द्वाव् एव विगतज्वरौ

dvāv etau rāghava tyāgau samau muktapadasthitau / dvāv eva brahmatāṃ yātau dvāv eva vigatajvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताव् उत्तमविश्वासे केवलं विमले ऽनघ । एकस् स्थितस् स्फुरद्देहश् शान्तदेहस् स्थितो ऽपरः

muktāv uttamaviśvāse kevalaṃ vimale 'nagha / ekas sthitas sphuraddehaś śāntadehas sthito 'paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस् सदेहो निर्मुक्तस् तिष्ठत्य् अपगतज्वरः । त्यक्तदेहो विमुक्तो ऽन्यो वर्तते ऽनेयवासनः

ekas sadeho nirmuktas tiṣṭhaty apagatajvaraḥ / tyaktadeho vimukto 'nyo vartate 'neyavāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपतत्सु यथाकालं सुखदुःखेष्व् अनारतम् । न हृष्यति ग्लायति वा यस् स मुक्त इहोच्यते

āpatatsu yathākālaṃ sukhaduḥkheṣv anāratam / na hṛṣyati glāyati vā yas sa mukta ihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईप्सितानीप्सिते न स्तो यस्यान्तर् वस्तुदृष्टिषु । सुषुप्तवद् यश् चलति स मुक्त इति कथ्यते

īpsitānīpsite na sto yasyāntar vastudṛṣṭiṣu / suṣuptavad yaś calati sa mukta iti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेयोपादेयकलने ममेत्य् अहम् इहेति च । यस्यान्तस् सम्परिक्षीणे स जीवन्मुक्त उच्यते

heyopādeyakalane mamety aham iheti ca / yasyāntas samparikṣīṇe sa jīvanmukta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्षामर्षभयक्रोधकामकार्पण्यदृष्टिभिः । न परामृश्यते यो ऽन्तस् स जीवन्मुक्त उच्यते

harṣāmarṣabhayakrodhakāmakārpaṇyadṛṣṭibhiḥ / na parāmṛśyate yo 'ntas sa jīvanmukta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुप्तवत् प्रशमितभाववृत्तिना स्थितं सदा जाग्रति येन चेतसा । कलान्वितो विधुर् इव यस् सदा मुदा निषेव्यते मुक्त इतीह स स्मृतः

suṣuptavat praśamitabhāvavṛttinā sthitaṃ sadā jāgrati yena cetasā / kalānvito vidhur iva yas sadā mudā niṣevyate mukta itīha sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम

ity uktavaty atha munau divaso jagāma sāyantanāya vidhaye 'stam ino jagāma / snātuṃ sabhā kṛtanamaskaraṇā jagāma śyāmākṣaye ravikaraiś ca sahājagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.