Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 5.17

विदेहमुक्ता ये राम ते गिराम् इह गोचरे । नैव तिष्ठन्ति तस्मात् त्वं जीवन्मुक्तान् इमाञ् शृणु

videhamuktā ye rāma te girām iha gocare / naiva tiṣṭhanti tasmāt tvaṃ jīvanmuktān imāñ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतान्य् एव कार्याणि ययारञ्जितयाच्छया । क्रियन्ते तृष्णयेमानि तां जीवन्मुक्ततां विदुः

prakṛtāny eva kāryāṇi yayārañjitayācchayā / kriyante tṛṣṇayemāni tāṃ jīvanmuktatāṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या स्थितिस् तृष्णया जन्तोर् बाह्यार्थे बद्धभावया । तं बन्धम् आहुर् आचार्यास् संसारनिगडं दृढम्

yā sthitis tṛṣṇayā jantor bāhyārthe baddhabhāvayā / taṃ bandham āhur ācāryās saṃsāranigaḍaṃ dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नूनम् उज्झितसङ्कल्पा हृदि बाह्ये विहारिणी । वासना योदिता सेह जीवन्मुक्तशरीरिणी

nūnam ujjhitasaṅkalpā hṛdi bāhye vihāriṇī / vāsanā yoditā seha jīvanmuktaśarīriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यार्थव्यसनोच्छूना तृष्णा बद्धेति राघव । सर्वार्थव्यसनोन्मुक्ता तृष्णा मुक्तेति कथ्यते

bāhyārthavyasanocchūnā tṛṣṇā baddheti rāghava / sarvārthavyasanonmuktā tṛṣṇā mukteti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं यस्यास् तु तृष्णाया वर्तमाने च शाश्वती । निर्दुःखता निष्कलता सा मुक्तैव बुधैस् स्मृता

pūrvaṃ yasyās tu tṛṣṇāyā vartamāne ca śāśvatī / nirduḥkhatā niṣkalatā sā muktaiva budhais smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् अस्तु ममेत्य् अन्तर् यैषा राघव भावना । तां तृष्णां शृङ्खलां विद्धि कलनां च महामते

idam astu mamety antar yaiṣā rāghava bhāvanā / tāṃ tṛṣṇāṃ śṛṅkhalāṃ viddhi kalanāṃ ca mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् एतां सर्वभावेषु सत्स्व् असत्सु च सर्वदा । सन्त्यज्य परमोदारं पदम् एति महामनाः

tām etāṃ sarvabhāveṣu satsv asatsu ca sarvadā / santyajya paramodāraṃ padam eti mahāmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धाशाम् अथ मोक्षाशां सुखदुःखदशाम् अपि । त्यक्त्वा सदसदाशां च तिष्ठाक्षुब्धमहाब्धिवत्

bandhāśām atha mokṣāśāṃ sukhaduḥkhadaśām api / tyaktvā sadasadāśāṃ ca tiṣṭhākṣubdhamahābdhivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजरामरम् आत्मानं बुद्ध्वा बुद्धिमतां वर । जरामरणशङ्काभिर् मा मनः कलुषं कृथाः

ajarāmaram ātmānaṃ buddhvā buddhimatāṃ vara / jarāmaraṇaśaṅkābhir mā manaḥ kaluṣaṃ kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदार्थजातं नेदं ते नायम् अप्य् असि राघव । किञ्चित् तदन्यद् एवेदम् अन्य एवासि शाश्वतः

padārthajātaṃ nedaṃ te nāyam apy asi rāghava / kiñcit tadanyad evedam anya evāsi śāśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असदभ्युत्थिते विश्वे सत्ये वा सततं स्थिते । त्वयि तत्ताम् उपगते तृष्णायास् सङ्गमः कुतः

asadabhyutthite viśve satye vā satataṃ sthite / tvayi tattām upagate tṛṣṇāyās saṅgamaḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यश् च राम मनसि पुरुषस्य विचारिणः । जायते निश्चयस् साधो स्फाराकारश् चतुर्विधः

anyaś ca rāma manasi puruṣasya vicāriṇaḥ / jāyate niścayas sādho sphārākāraś caturvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपादमस्तकम् अहं मातापितृविनिर्मितः । इत्य् एको निश्चयो राम बन्धायासद्विलोकनात्

āpādamastakam ahaṃ mātāpitṛvinirmitaḥ / ity eko niścayo rāma bandhāyāsadvilokanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीतस् सर्वभावेभ्यो वालाग्राद् अप्य् अहं तनुः । इति द्वितीयो मोक्षाय निश्चयो जायते सताम्

atītas sarvabhāvebhyo vālāgrād apy ahaṃ tanuḥ / iti dvitīyo mokṣāya niścayo jāyate satām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगज्जालपदार्थात्मा सर्वदैवाहम् अक्षतः । तृतीयो निश्चयश् चेत्थं मोक्षायैव रघूद्वह

jagajjālapadārthātmā sarvadaivāham akṣataḥ / tṛtīyo niścayaś cetthaṃ mokṣāyaiva raghūdvaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं जगच् चासद् इदं शून्यं व्योमसमं सदा । एवम् एष चतुर्थो ऽपि निश्चयो मोक्षसिद्धये

ahaṃ jagac cāsad idaṃ śūnyaṃ vyomasamaṃ sadā / evam eṣa caturtho 'pi niścayo mokṣasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्चयेषु चतुर्ष्व् एवं बन्धाय प्रथमस् स्मृतः । त्रयो मोक्षाय कथिताश् शुद्धभावनयोम्भिताः

niścayeṣu caturṣv evaṃ bandhāya prathamas smṛtaḥ / trayo mokṣāya kathitāś śuddhabhāvanayombhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां प्रथमः प्रोतस् तृष्णया बन्धयोग्यया । शुद्धतृष्णास् त्रयस् स्वच्छा जीवन्मुक्ता विलासिनः

eteṣāṃ prathamaḥ protas tṛṣṇayā bandhayogyayā / śuddhatṛṣṇās trayas svacchā jīvanmuktā vilāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् आत्माहम् एवेति निश्चयो यो महामते । तम् आदाय विषादाय न भूयो याति ते मतिः

sarvam ātmāham eveti niścayo yo mahāmate / tam ādāya viṣādāya na bhūyo yāti te matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यग् ऊर्ध्वम् अधस्ताच् च व्यापको महिमात्मनः । सर्वम् आत्मेति तेनान्तर् निश्चयेन न बध्यसे

tiryag ūrdhvam adhastāc ca vyāpako mahimātmanaḥ / sarvam ātmeti tenāntar niścayena na badhyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यं प्रकृतिमाये च ब्रह्म विज्ञानम् इत्य् अपि । शिवः पुरुष ईशेति नित्यम् आत्मैव कथ्यते

śūnyaṃ prakṛtimāye ca brahma vijñānam ity api / śivaḥ puruṣa īśeti nityam ātmaiva kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा सर्वं सद् एवेदं नेह द्वित्वान्यते क्वचित् । विद्यते विद्यया व्याप्तं जगन् नेतरयान्धया

sadā sarvaṃ sad evedaṃ neha dvitvānyate kvacit / vidyate vidyayā vyāptaṃ jagan netarayāndhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपातालम् अनन्तात्मा पूरितो ऽम्बुभिर् अम्बुधिः । आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं जगद् आपूर्णम् आत्मना

āpātālam anantātmā pūrito 'mbubhir ambudhiḥ / ābrahmastambaparyantaṃ jagad āpūrṇam ātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतं सर्वम् इदं नित्यं नानृतं विद्यते क्वचित् । वार्य् एव सकलो ऽम्भोधिर् न तरङ्गादयः पृथक्

ṛtaṃ sarvam idaṃ nityaṃ nānṛtaṃ vidyate kvacit / vāry eva sakalo 'mbhodhir na taraṅgādayaḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथक् कटककेयूरनूपुरादि न काञ्चनात् । भिन्नास् तरुतृणाकारकोटयश् चैव नात्मनः

pṛthak kaṭakakeyūranūpurādi na kāñcanāt / bhinnās tarutṛṇākārakoṭayaś caiva nātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वैताद्वैतसमुद्भेदैर् जगन्निर्माणलीलया । परमात्ममयी शक्तिर् अद्वैतैव विजृम्भते

dvaitādvaitasamudbhedair jagannirmāṇalīlayā / paramātmamayī śaktir advaitaiva vijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मीये परकीये च सर्वस्मिन्न् एव सर्वदा । नष्टे वोपचिते कार्ये सुखदुःखे गृहाण मा

ātmīye parakīye ca sarvasminn eva sarvadā / naṣṭe vopacite kārye sukhaduḥkhe gṛhāṇa mā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावाद्वैतम् उपाश्रित्य सत्ताद्वैतमयात्मकः । कर्माद्वैतम् अनादृत्य द्वैताद्वैतमयो भव

bhāvādvaitam upāśritya sattādvaitamayātmakaḥ / karmādvaitam anādṛtya dvaitādvaitamayo bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवभूमिषु भीमासु भवभावनयानया । मा पतोत्पातपूर्णासु नदीष्व् अन्धः करी यथा

bhavabhūmiṣu bhīmāsu bhavabhāvanayānayā / mā patotpātapūrṇāsu nadīṣv andhaḥ karī yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वित्वं न सम्भवति सर्वगते महात्मन्य् आत्मन्य् अथैक्यम् अपि च द्वितयोदितात्म । अद्वैतम् ऐक्यरहितं सततोदितं च सर्वं न किञ्चिद् अपि चाहुर् अतस् स्वरूपम्

dvitvaṃ na sambhavati sarvagate mahātmany ātmany athaikyam api ca dvitayoditātma / advaitam aikyarahitaṃ satatoditaṃ ca sarvaṃ na kiñcid api cāhur atas svarūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवाहम् अस्मि न च नाम जगन्ति सन्ति सर्वं च विद्यत इदं ननु निर्विकारम् । विज्ञानमात्रम् अवभासत एव शान्तं नासन् न सज् जगद् अहं च सदेति विद्धि

naivāham asmi na ca nāma jaganti santi sarvaṃ ca vidyata idaṃ nanu nirvikāram / vijñānamātram avabhāsata eva śāntaṃ nāsan na saj jagad ahaṃ ca sadeti viddhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमम् अमृतम् आद्यं भासनं सर्वभासाम् अजम् अजरम् अचिन्त्यं निष्क्रमं निर्विकारम् । विगतकरणजालम् जीवनं जीवशक्तेस् सकलकलनहीनं कारणं कारणानाम्

paramam amṛtam ādyaṃ bhāsanaṃ sarvabhāsām ajam ajaram acintyaṃ niṣkramaṃ nirvikāram / vigatakaraṇajālam jīvanaṃ jīvaśaktes sakalakalanahīnaṃ kāraṇaṃ kāraṇānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सततम् उदितम् ईशं व्यातते चित्प्रकाशे स्थितम् अनुभवबीजं स्वात्मभावोपदेश्यम् । स्वदनम् अनु चितो ऽन्तर् ब्रह्म सर्वं सदैतत् त्वम् अहम् अपि जगच् चेत्य् अस्तु ते निश्चयो ऽन्तः

satatam uditam īśaṃ vyātate citprakāśe sthitam anubhavabījaṃ svātmabhāvopadeśyam / svadanam anu cito 'ntar brahma sarvaṃ sadaitat tvam aham api jagac cety astu te niścayo 'ntaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.